Connect with Us

Keqkuptimi i madh midis shekullarizmit francez dhe botës islamike 

Blog

Keqkuptimi i madh midis shekullarizmit francez dhe botës islamike 

Publikuar

-

Keqkuptimi i madh midis shekullarizmit francez dhe botës islamike

Nga Pierre Haski “Internazionale”

Në një përpjekje për t’u përballur me Islamin radikal, qeveria franceze po përballet me një problem që shkon përtej kufijve kombëtarë:vështirësinë për ta bërë botën myslimane të kuptojë strategjinë e saj, objektivat e saj dhe kontekstin e veçantë francez.

Simbol i kësaj vështirësie janë kritikat që vijnë nga Universiteti i Al Azharit, institucioni antik islamik me qendër në Kajro të Egjiptit, që zakonisht konsiderohet si autoriteti më i lartë suni, me kushtin që koncepti të ketë kuptim.

Rektori i Al Azhar, Sheiku Ahmed Al Tajeb, reagoi shumë i zemëruar ndaj fjalimit të fundit të mbajtur nga presidenti francez Emanuel Makron mbi “separatizmin islamik”, duke e quajtur atë si ”racist”.

Ndërkohë Universiteti i Al Azhar, bëri publike një deklaratë të gjatë pas aktit makabër të prerjes së kokës së Samuel Pati, profesorit francez të historisë, vrarë më 16 tetor në Paris nga një çeçen i ri.

Deklarata dënon gjestin, por nga ana tjetër bën një kërkesë shumë specifike:miratimin e një ligji botëror kundër “shpifjes ndaj feve dhe simboleve të tyre të shenjta”. Me fjalë të tjera, vrasja e Pati nuk është e pranueshme, por as karikaturat mbi Profetin Muhamed.

Pranimi i laicitetit

Al Azhar, nuk është siç argumentojnë disa, ekuivalenti i Vatikanit për myslimanët. Nuk ka një Vatikan mysliman, dhe mbase kjo është pjesë e problemit. Në çdo rast, ky institucion mijëravjeçar mbetet një pikë referimi, edhe pa një rregullore imponuese.

Pikërisht me kreun e këtij universiteti, Papa Françesku rifilloi dialogun midis katolikëve dhe myslimanëve në vitin 2016, që ishte ndërprerë që në kohën e Papës Benedikti XVI. Dhe po me sheikun Al Tajeb, Papa nënshkroi një “dokument mbi vëllazërinë njerëzore” vitin e kaluar.

LEXO EDHE:  Rreziqet e prezantimit si një profete të ambjentalistes Greta Tunberg

Në fillimin e vitit 2019, rektori i Al Azhar bisedoi gjatë me Emanuel Makron, gjatë vizitës zyrtare të presidentit francez në kryeqytetin egjiptian Kajro. Por kjo nuk e pengoi atë të lëshonte deklaratën e fundit tepër kritike për shefin e Elizesë.

Problemi qëndron tek pamundësia e një pjese të botës myslimane, tradicionaliste, edhe pse jo domosdoshmërisht islamike, për ta pranuar shekullarizmin francez, një koncept që mbetet shumë kombëtar dhe pak i eksportuar, edhe pse i vetmi vend që e ka kopjuar atë, Turqia, është aktualisht gjithçka përveçse jo laike.

Jehona e shtrembëruar e debateve dhe vendimeve të fundit të autoriteteve franceze, e ushqen këtë keqkuptim. Në Azi dhe Afrikë, kam takuar myslimanë që më pyetën se përse Franca po lufton Islamin. Për mua nuk ishte e lehtë t’u shpjegoja se pyetja nuk duhet të shtrohet në këto terma.

Emanuel Makron foli kohët e fundit për separatizmin, dhe do ta bëjë këtë gjë sërish gjatë homazheve ndaj profesorit të ndjerë Samuel Pati. Ndoshta presidenti francez duhet të shqetësohet edhe për adresimin ndaj pjesës tjetër të botës, duke trajtuar me kujdes një çështje që është bërë thelbësore jo vetëm për mandatin e tij, por edhe për imazhin ndërkombëtar të Francës.

Ai nuk ka pse ta justifikojë veten – tek e fundit ai jep llogari vetëm para francezëve – por duhet të përpiqet t`a bëjë veten të kuptueshëm, për të shmangur një përçarje të zgjatur në kohë. Nuk do të ishte e drejtë, që ai të lejojë qarkullimin e tezës se Franca është armiqësore, jo vetëm ndaj Islamit radikal, por ndaj Islamit në tërësi në botë./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

A kanë lidhje operacionet kirurgjikale çezariane me Jul Çezarin?

Publikuar

-

Nga

Operacionet kirurgjikale çezariane, kanë qenë një pjesë e kulturës njerëzore që prej kohërave antike. Ky operacion, që karakterizohet nga lindja e një foshnje përmes barkut të nënës, përmendet në folklorin e lashtë hindu, egjiptian, grek, romak, por dhe në folklorin tjetër evropian.

Por nga e ka origjinën ky term? Një teori e njohur është se termi “çezarian”, rrjedh nga lindja përmes këtij operacioni kirurgjikal i udhëheqësit të famshëm romak Jul Çezarit. Edhe pse origjina e saktë e kësaj teorie mbetet e panjohur, studiuesit thonë se ky term ndoshta nuk është emëruar sipas vetë sundimtarit të famshëm.

Origjina antike

Një enciklopedi historike bizantino-greke e shekullit të X-të e quajtur Suda, është një nga të dhënat më të hershme që thotë se prerja çezariane u emërtua në fakt sipas vetë Jul Çezarit. Aty thuhet:“Kur nëna e tij vdiq në muajin e nëntë, ata e hapën, nxorën jashtë foshnjen dhe e quajtën kështu; pasi në gjuhën romake vetë lloji i prerjes quhet “Çezar”.

Sidoqoftë, gjasat që kjo teori të jetë e vërtetë janë të pakta. Gjatë kohës së lindjes së Çezarit në vitin 100 Para Krishtit, prerjet çezariane kryheshin vetëm kur nëna kishte vdekur ose vdiste si një përpjekje për të shpëtuar jetën e fëmijës. Pavarësisht kësaj, nëna e Çezarit, Aurelia, vlerësohet se ka jetuar gjatë pushtimit të Britanisë me djalin e saj, duke e bërë
kësisoj shumë të vështirë që ai të kishte lindur përmes kësaj procedure.
Jo vetëm kaq, por praktika e nxjerrjes së foshnjes nga nëna e saj, ishte pjesë e një ligji të vendosur para lindjes së Çezarit. Kështu, edhe nëse Çezari kishte lindur përmes prerjes çezariane,ai padyshim nuk ishte i pari.

LEXO EDHE:  Studimi/ Cila është mënyra më e mirë për të disiplinuar fëmijën tuaj?

LEXO EDHE:  "Jemi pasardhës të majmunëve"/ Po pse nuk u bënë të gjithë majmunët si ne?

Më shumë se sa një Çezar

Nëse historia e origjinës së këtij termi është e gabuar, pse ky lloj operacioni lidhet ende sot me Jul Çezarin? Përgjigjja qëndron në origjinën e emrit “Çezar”, që vjen nga fjala latine për të prerë, ose caedere.
Autori romak Plini Plaku, hulumtoi origjinën e prerjeve çezariane në librin e tij “Historia Naturalis”. Ai sugjeron aty se Jul Çezari e mori emrin sipas një paraardhësi që lindi përmes operacionit çezarian. Por me kalimin e kohës, ky përfundim mund të jetë keqinterpretuar. Plini u referohej qartësisht paraardhësve të Jul Cezarit, megjithëse sot shumë besojnë se procedura i referohet vetë perandorit të njohur.

Operacionet çezariane sot

Për shekuj me radhë, lindja përmes prerjes çezariane, mbeti një procedurë e rrezikshme. Gjatë gjysmës së parë të shekullit XX-të, kjo lloj lindje përfundonte thuajse gjithmonë me vdekjen e nënës nga infeksionet apo hemoragjia.
Sot, mjekësia moderne dhe teknikat e përparuara kirurgjikale, i kanë reduktuar shumë ngjarje të tilla tragjike. Prerjet çezarian janë në rritje, dhe kryhen shpesh si një alternativë ndaj lindjes natyrale. Sipas Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve në SHBA, numri i lindjeve me operacion çezarian ishte 31.9 për qind, ose 1.208.176 e lindjeve në vitin 2018. Pra, edhe nëse emri i procedurës nuk ka lidhje me vetë udhëheqësin romak, ajo do të vazhdojë që të jetë pjesë e praktikës moderne mjekësore – ashtu siç ishte edhe para se të lindte Jul Çezari./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:   https://www.discovermagazine.com/health/are-cesarean-sections-named-after-julius-caesar

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Testet e gjakut, tregojnë që në fillim të prekurit nga një formë e rëndë e Covid-19

Publikuar

-

Nga

Kur pacientët me Covid-19 mbërrijnë në urgjencën e një spitali, ka relativisht pak mënyra përmes të cilave mjekët mund të parashikojnë se cilët prej tyre kanë më shumë  gjasa të sëmuren rëndë dhe të kërkojnë kujdes intensiv, dhe cilët mund të shërohen shpejt.

Por një studim i ri i Universitetit të Jeilit, mund t`i ndihmojë ata të identifikojnë në mënyrë të shpejtë të dhëna të rëndësishme. Studiuesit raportojnë se një seri biomarkerësh, ose sinjalesh biologjike, të shoqëruara me aktivizimin e qelizave të bardha të gjakut si dhe mbipesha, mund të parashikojnë që herët ata që do të përjetojnë një formë të rëndë të COVID-19.

Gjetjet e këtij studimi u botuan të premten në“Blood Advances”.“Pacientët me nivele të larta të këtyre treguesve, kishin shumë më shumë gjasa të kërkonin kujdes në njësinë e kujdesit intensiv, të kërkonin ventilim apo të vdisnin për shkak të Covid-19”-thotë dr. Hjung Çun, autori kryesor i studimit, dhe profesor i asociuar i patologjisë kardiovaskulare në Universitetin e Jeilit, SHBA.

Më herët, disa studime laboratorike kishin identifikuar si tregues të mundshëm tek të sëmurët rëndë me Covid-19 nivelet e D-dimerit, një parametër i koagulimit të gjakut si dhe nivelet e proteinave të njohura si citokina, të cilat çlirohen si pjesë e përgjigjeve inflamatore në trup.

Por deri më tani, asnjë tregues laboratorik nuk mund të parashikonte se cilët pacientë me Covid-19, do të sëmureshin në një gjendje kritike, që para se të shfaqnin shenja klinike apo simptoma të sëmundjes së rëndë.

Për studimin e ri, studiuesit e Jeilit përdorën profilizimin proteomik – një ekran për matjen e proteinave të shumta brenda gjakut – për të analizuar mostrat e marra nga 100 pacientë, të cilët do të përjetonin nivele të ndryshme të ashpërsisë së Covid-19.

Në të gjitha rastet, mostrat e gjakut u mblodhën në ditën e parë të shtrimit të pacientëve në spital. Studiuesit gjithashtu analizuan të dhënat klinike të mbi 3.000 pacientë të tjerë me Covid-19 brenda sistemit spitalor të Universitetit të Jeilit.

Ata zbuluan se 5 proteina (rezistina, lipocalin-2, HGF, IL-8 dhe G-CSF) që shoqërohen me neutrofilet, një lloj i qelizave të bardha të gjakut, ishin në nivele më të larta tek pacientët me Covid-19 që më vonë u sëmurën rëndë. Shumë prej këtyre proteinave, ishin lidhur me parë me mbipeshën, por jo me Covid-19 apo sëmundje të tjera virale.

LEXO EDHE:  Komploti i 20 Korrikut/ Kur elita u përpoq të vriste Hitlerin, për të shmangur humbjen poshtëruese të Gjermanisë

LEXO EDHE:  "Jemi pasardhës të majmunëve"/ Po pse nuk u bënë të gjithë majmunët si ne?

Në veçanti, biomarkerët e ngritur të neutrofileve tek pacientët që do të përjetonin simptoma më serioze, ishin të dukshme që para se të shfaqeshin simptomat e Covid-19. Të gjithë pacientët me Covid-19 qëu pranuan ose u transferuan në njësinë e kujdesit intensiv, kishin shënjues të rritjes së aktivizimit të neutrofileve, ndërsa këto biomarkera mbetën të ulëta për pacientët që nuk zhvilluan në asnjë moment një formë të rëndë të sëmundjes.

Asnjë nga pacientët me nivele të ulëta të biomarkerit neutrofil nuk vdiq. “Kjo është një nga dëshmitë e para se një grup biomarkerësh në gjakun e pacientëve me Covid, mund të parashikojnë shtrimin ose jo në repartin e terapisë intensive, madje edhe para se pacientët të tillë të sëmuren në mënyrë kritike”- tha autori tjetër i studimit dr.Alfred Li, profesor i asociuar i hematologjisë, po në Jeil.

Studiuesit mendojnë se pasja e njohurive të hershme për këta tregues, mund të përmirësojë ndjeshëm trajtimin e pacientit të sëmurë. Gjithashtu, studimi nënvizon lidhjen midis Covid-19 dhe mbipeshës.

Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, vërejnë se mbipesha dhe sidomos ajo e formës së rëndë e shtojnë rrezikun e të sëmurit rëndë me Covid-19. Obeziteti trefishon rrezikun e shtrimit në spital nga Covid-19 dhe nivelet e indeksit të masës trupore kanë lidhje direkte me rrezikun e vdekjes nga COVID-19./Përshtatur nga CNA.al

https://www.eurekalert.org/pub_releases/2021-02/yu-bto022621.php

LEXO TE PLOTE

Blog

A ka jetë në Mars?

Publikuar

-

Nga

Nga John Grant “Smithsomian Magazine”

Kjo është një pyetje, që njerëzit e kanë bërë për më shumë se një shekull. Por, për të marrë më në fund përgjigjen, duhet të dimë se çfarë të kërkojmë, dhe ku të shkojmë në planet për të kërkuar prova të jetës së kaluar.

Me uljen me sukses më 18 shkurt të sondës “Perseverance” në Mars, ne më në fund mund të jemi në gjendje të mësojmë se ku të shkojmë, çfarë të kërkojmë dhe të dimë nëse ekziston, apo nëse ka pasur ndonjëherë jetë në Planetin e Kuq.

Përveç fantashkencës, ne e dimë që në Mars, nuk ka pasur qytetërim antik, apo një popullatë me njerëz gjelbër. Pra, çfarë lloj gjërash duhet të kërkojmë, për të mësuar nëse ka pasur ndonjëherë jetë në Mars? Për fat të mirë, një program i fuqishëm i eksplorimit të Marsit, duke përfshirë anije dhe sonda, ka mundësuar hartëzimin e hollësishëm të planetit dhe kufizimin e informacionit të rëndësishëm për mjedisin atje.

Tani e dimë që ka pasur raste në të kaluarën antike të Marsit, kur kushtet ishin më të lagështa, dhe të paktën pak më të ngrohta sesa kushtet tejet jo-mikpritëse që janë sot të pranishme atje. Dhe dikur ka pasur ambiente të banueshme që ekzistonin në sipërfaqe.

Për shembull, sonda “Curiosity” ka treguar se më shumë se 3 miliardë vjet më parë, krateri Gejl ishte vendndodhja e një liqeni që mbante ujë me gjasë të përshtatshëm për të garantuar ekzistencën e jetës.

I pajisur me informacione në lidhje me kushtet dhe mjediset kimike në sipërfaqe, sonda “Perseverance”, ka në bord instrumente të shumta për nxjerrjen e informacionit në lidhje me çdo shenjë që mund të jetë e pranishme dhe që sinjalizon ekzistencën e jetës.

Por ku duhet të shkojmë në Mars, për të maksimizuar shanset depërtimit në shkëmbinjtë, që ka shumë të ngjarë të kenë mbajtur dhe ruajtur ndonjë provë të jetës së dikurshme? Për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetje, unë bashkë-drejtova një seri seminaresh të ndjekura nga komuniteti shkencor, për të marrë në konsideratë vendet e ndryshme të uljes, dhe për të ndihmuar në përcaktimin se cila prej tyre kishte potencialin më të lartë për të ruajtur provat e jetës së kaluar.

Duke përdorur të dhëna nga orbitat e Marsit, të shoqëruara me informacione më të hollësishme nga anijet dhe sondat, ne filluam me rreth 30 vende kandidate, dhe më pas e ngushtuam listën në vetëm 4 vende. Disa prej tyre ishin qartësisht më pak të vlefshme se të tjerat, dhe u skualifikuan shumë shpejt.

Por sapo diskutimi u përqendrua në disa lloje të ndryshme vendesh, polemikat ishin më të mëdha. Në fund, komuniteti shkencor ndjeu – dhe misioni i sondës “Perseverence” dhe NASA ranë dakord – se krateri Jezero ishte vendi më i mirë për të kërkuar prova të jetës së dikurshme në Mars.

LEXO EDHE:  Domethënia e Mekës, qytetit më të shenjtë në fenë Islame

LEXO EDHE:  Domethënia e Mekës, qytetit më të shenjtë në fenë Islame

Çfarë është kaq e veçantë për kraterin Jezero dhe ku është ai? Krateri Jezero është 49 km i gjerë, i formuar nga përplasja e një meteori të madh, dhe ndodhet në hemisferën veriore të Marsit në kufirin perëndimor të basenit akoma më të lashtë Isidis.

Por ajo që e bën atë të veçantë këtë krater, lidhet me ngjarjet që kanë ndodhur 3.5 miliardë vjet më parë, kur uji ishte më aktiv në sipërfaqen e Marsit sesa sot. Lumenjtë e lashtë në anën perëndimore të Jezeros, përplaseshin mbi buzën e kraterit dhe derdheshin në krater, duke formuar një deltë lumore, dhe duke e mbushur kraterin me një liqen.

Nga studimi i deltave të lumenjve në Tokë, ne e dimë që zakonisht ato shndërrohen në liqene, ndërsa sedimentet e transportuara nga lumi shoqërues hyjnë në liqen, ngadalësohen dhe depozitohen. Ndërsa ky proces vazhdon, delta ndërtohet mbi majën e shtretërve të liqenit,
dhe mund të varrosë poshtë gjurmë delikate të jetës së dikurshme.

Këto “bio-sinjale”, janë ato që do të kërkojë sondat kur të nisë të eksplorojë shtretërit e lashtë të liqenit dhe depozitat e afërta të deltës. ”Perseverance” do të përdorë instrumentet e saj, për të kërkuar shenja të jetës antike në deltat dhe depozitat e liqeneve në kraterin Jezero, dhe ne shpresojmë që kjo të na japë mundësi t’i përgjigjemi më në fund pyetjes nëse ka pasur ndonjëherë jetë në Mars.

Përveç kësaj, sonda do të nisë procesin e mbledhjes së mostrave, të cilat një ditë mund të kthehen në Tokë. Por rëndësia e rikthimit të tyre nuk mund të mbivlerësohet. Pavarësisht nëse provat e jetës së kaluar mund të gjenden nga instrumentet e “Perseverance”, trashëgimia e mundësuar nga mostrat që mbledh sonda, do të jetë “dhurata shkencore që do vazhdojë të na japë të dhëna”.

Sapo të kthehen në Tokë nga një mision i ardhshëm, këto mostra të plantit Mars mund t’i nënshtrohen një analize më të hollësishme nga një grup më i gjerë instrumentesh sesa ato që mund të bart aktualisht”Perseverance”.

Por edhe nëse sonda nuk gjen prova të jetës së kaluar, ajo do të mbledhë mostra, të cilat pasi të rikthehen në Tokë, mund të na japin një pasqyrë të re të evolucionit që ka përjetuar ky planet, pavarësisht nëse ka pasur ndonjëherë apo jo jetë aty./CNA.al

https://www.smithsonianmag.com/blogs/air-space-museum/2021/02/25/there-life-mars/

LEXO TE PLOTE