Connect with Us

OKB ka dështuar/ Rregullimi i problemeve të botës varet tani nga të gjithë ne

Blog

OKB ka dështuar/ Rregullimi i problemeve të botës varet tani nga të gjithë ne

Publikuar

-

Nga Jamie Metzl “The Hill”

Ndërsa Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara çeli punimet këtë javë në mesin e pandemisë më vdekjeprurëse në një shekull, katastrofave më të këqija të shkaktuara nga ndryshimet klimatike në mijëvjeçarë, dhe teksa qindra miliona njerëz janë të rrezikuar të zhyten sërish në varfëri ekstreme, një gjë është e qartë:ideali i Kombeve të Bashkuara, siç është përkufizuar nga themeluesit e tij, ka dështuar në shumë aspekte.

Por në vend se të fajësojmë Kombet e Bashkuara dhe organizatat e tjera ndërkombëtare për këtë dështim, ne duhet të hedhim fajin atje ku duhet – tek vendet anëtare të OKB, të cilat për dekada me radhë, kanë mbrojtur fort sovranitetin e tyre kombëtar, në kurriz të së mirës sonë të përbashkët.

Në rast se nuk gjejmë një mënyrë për të adresuar në mënyrë kolektive sfidat tona më të mëdha globale – nga pandemitë tek ndryshimi i klimës, dhe shkatërrimi i ekosistemit, nga varfëria sistematike dhe pabarazia, tek armët e shkatërrimit në masë – specia jonë jo vetëm që do të rrezikohet, por njerëzimi mund të përballet me rrezikun e zhdukjes së plotë.

Nuk ishte e rastit që kur nisi kriza e Covid-19 në fund të vitit të kaluar, Organizata Botërore e Shëndetësisë u kap e papërgatitur. Ne jetojmë në një botë të shteteve sovrane, me vetëm disa organizata ndërkombëtare që punojnë pa u lodhur, por shumë shpesh kot, për të na bërë bashkë të gjithëve.

OBSH-ja nuk mund t`a vlerësonte dot dezinformimin e qeverisë kineze apo të dërgonte ekipet e saj të emergjencë në Vuhan, pasi shtetet tona nuk i kanë garantuar OBSH-së një mbikëqyrje të pavarur mbi epidemitë, si dhe aftësinë e reagimit ndaj emergjencave, dhe kjo nga frika se kjo gjë mund të kompromentonte sovranitetin kombëtar.

E njëjta histori vlen edhe për faktin se përse nuk mund të zgjidhim kaq shumë probleme të tjera globale. Kjo sepse ndërsa problemet tona më të mëdha janë globale, mënyrat që ne kemi organizuar për t’i adresuar ato janë kryesisht kombëtare. Derisa ta rregullojmë këtë mospërputhje themelore, ne do të jemi në një rrezik të madh në rritje.

Ne nuk mund ta bëjmë këtë duke qëndruar duarkryq, duke kënduar këngë dhe duke tundur smartfonët tanë. Ne njerëzit kemi kaluar nga të qenit tufa të ndryshme nomadësh endacakë, në një specie globale, me fuqinë e jashtëzakonshme për të ri-bërë thuajse çdo aspekt të jetës në Tokë.

Por ne jemi bërë një specie globale, pa zhvilluar ama një vetëdije globale, apo një politikë që të përputhet me këtë realitet. Dhe për të ruajtur të ardhmen tonë, ne duhet që ta ndryshojmë atë. Na duhet një sistem i ri global operativ. Themeli i kësaj qasje të re, duhet të jetë njohja e përgjegjësive të ndërsjella të ndërvarësisë sonë të thellë globale.

Shfaqja e saj duhet të jetë një lëvizje globale e fuqizuar dhe gjithëpërfshirëse e njerëzve nga të gjitha prejardhjet. Udhëheqësit tanë kombëtarë dhe ndërkombëtarë kanë dështuar, prandaj u takon njerëzve të zakonshëm të ndajnë midis tyre punët e ndërtimit të një të ardhmeje më të mirë – ose të përballen me pasojat e mosveprimit tonë.

LEXO EDHE:  Menaxhimi i situatës nga koronavirusi/ Artan Fuga leksion Ramës

Së pari, ne duhet të shtojmë urgjentisht fondet, stafin, autoritetin dhe rolin koordinues global të Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Në një kohë që në të gjithë botën po ngrihen mure, ne kemi shumë nevojë për një organizatë të fuqishme globale të shëndetit që të veprojë përtej tyre. Sot për sot nuk kemi OBSH-në që na duhet – por mund ta ndërtojmë atë shpejt, nëse përdorim mendjen tonë kolektive.

Së dyti, ne duhet të krijojmë një agjenci të re të fuqishme të specializuar brenda OKB-së, që të fokusohet në përgjigjet e përbashkëta ndaj kërcënimeve të përbashkëta dhe ekzistenciale.

E mbështetur dhe e bashkërenduar me shtetet, por gjithashtu duke vepruar me një shkallë të lartë të një autonomie të depolitizuar, kjo agjenci do të ketë për detyrë të identifikojë dhe analizojë rreziqet më të mëdha me të cilat përballen speciet tona dhe shtëpia jonë e përbashkët, zhvillimin, koordinimin dhe zbatimin e planeve të veprimit në vazhdim për adresimin e tyre, përpilimin dhe ndarjen e praktikave më të mira nga e gjithë bota, dhe udhëheqjen e përpjekjeve për të ngritur kapacitete kudo, për t’u përgatitur dhe për të kërkuar parandalimin e krizave globale në të ardhmen, dhe koordinimin e përgjigjeve emergjente kur ndodhin kriza.

Së treti, udhëheqësit botërorë, veçanërisht ata të G-7 dhe G-20, duhet që të angazhohen për një plan specifik, të financuar në mënyrën e duhur për të siguruar ujë të pijshëm të sigurt, sistem kanalizimesh dhe mbrojtje thelbësore nga pandemitë vdekjeprurëse për çdo njeri në Tokë deri në vitin 2030.

Kjo pandemi dhe ndikimi i saj ekonomik, vë në rrezik jo vetëm popullatat më të prekshme në botë, po na kërcënon të gjithëve. Nëse virusi përhapet kudo dhe pëson mutacion, ai paraqet një kërcënim të shtuar për njerëzit kudo që ndodhen.

Në këtë kontekst, apeli për një përpjekje masive të bashkërenduar globale për të adresuar nevojat emergjente të popullatës më të prekshme në botë, nuk është një akt bamirësie, por një domosdoshmëri pragmatike. Bota jonë gjendet sot në një udhëkryq.

Pandemia, zjarret, varfëria dhe dëshpërimi që shohim rrotull nesh, janë tregues i problemeve edhe më të këqija me të cilat do të përballemi, në rast se nuk ndryshojmë në mënyrë dramatike kursin tonë. Lajmi i mirë është se na pret një e ardhme shpresëdhënëse, ku nevojat tona kolektive mund të plotësohen shumë më mirë.

Pyetja për udhëheqësit botërore që takohen këtë javë në Asamblenë e Përgjithshme të KB – dhe për të gjithë ne, është nëse kemi imagjinatën dhe guximin e duhur për të filluar së bashku ndërtimin e asaj bote./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Blog

Nga Parajsa në Ferr/ Historitë e pabesueshme të miliarderëve që mbetën trokë

Publikuar

-

Nga

Dihet se në këtë botë gjërat ndryshojnë me kalimin e kohës. Nuk ka rëndësi se sa i pasur apo i varfër mund të jesh në një moment të caktuar. Situata mund të ndryshojë sa hap e mbyll sytë. Ne kemi parë jo pak fatlumë, që kanë punuar shumë, duke arritur ta ndryshojnë statusin e tyre financiar, por edhe shumë manjatë të biznesit që e shkatërruan perandorinë falë stilit të jetës, apo vendimeve të gabuara. Ja cilët janë disa prej tyre.

1. Xhoslin Uajlldenshtein

E njohur edhe si “Catwoman”, Xhoslin Uajldenshtein, shpenzonte çdo muaj 1 milion dollarë për blerje luksoze, dhe paguante 5.000 dollarë vetëm për faturat e telefonit. Ajo ishte e fiksuar pas operacioneve plastike, dhe donte patjetër që të kishte tiparet e fytyrës së maces. Në majin e vitit 2018, ajo paraqiti pranë organeve tatimore formularin e falimentimin, duke pretenduar se kishte 0 dollarë në llogarinë e saj bankare.

Në dosje thuhet se 77 vjeçarja nga Manhatani fiton jo më shumë se 900 dollarë në muaj, në formën e asistencën nga sigurimet shoqërore. Ajo pretendon se disa nga shpenzimet e saj paguhen tani nga miqtë dhe familja e saj. Dikur ajo zotëronte shumë prona, mes të cilave 3 apartamente në katin 51 të Kullës Trump, me një vlerë të përbashkët prej 11.75 milion dollarësh.

2. Berni Medof

Bernard Medof ngriti skemën më të madhe piramidale në histori, duke mashtruar mijëra investitorë për një shumë prej miliarda dollarë, gjatë një periudhe prej të paktën 17 vjetësh. Në vitin 2009, ai u dënua me 150 vite burg. Meqë ai ishte një financier me një reputacion të mirë; disa investitorë ia besuan atij paratë e tyre.

Medof u premtoi në këmbim fitime të qëndrueshme. Por në fund investitorët humbën në total 65 miliardë dollarë, dhe mashtrimi i tij mbeti i pazbuluar për dekada të tëra. Deri vitin e kaluar, vetëm 3.2 miliardë dollarë u ishin rikthyer viktimave të Medof nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë.

Medof ngriti që në vitin 1960 kompaninë e tij, e cila luajti një rol udhëheqës në fillimin e bursës së Nju Jorkut, NASDAQ. Përveç kësaj, ai ishte pjesë e bordit të Shoqatës Kombëtare të Tregtarëve të Letrave me Vlerë. Prandaj, shumë njerëzit besuan se ajo që po bënte ishte e drejtë. Por gjërat filluan të marrin tatëpjetën kur investitorët e tij kërkuan një pagesë totale prej 7.5 miliardë dollarësh, në një kohë që ai kishte gati vetëm 200-300 milion dollarë.

3. Elizabet Holms

Elizabet Holms kishte dikur një pasuri neto prej 5 miliardë dollarësh, dhe ishte një figurë

e shquar e Silicon Valley. Ajo zotëronte një laborator të madh të analizave të gjakut, “Theranos”, me vlerë 9 miliardë dollarë. Më vonë, u zbulua se testet e gjakut të “Theranos” ishin shumë të pasakta.

Në qershorin e vitit 2018, ajo u akuzua për mashtrim, teksa “Forbes” e uli në gati zero vlerësimin e pasurisë së saj. Afro 50 për qind e pasurisë së Holms vinte nga “Theranos”, të cilën ajo e themeloi në vitin 2003 për të revolucionarizuar testet diagnostikuese.

LEXO EDHE:  “Në vjeshtë do të përballemi me dy sëmundje!”/ Paralajmërimi i Silva Binos

LEXO EDHE:  Menaxhimi i situatës nga koronavirusi/ Artan Fuga leksion Ramës

Sot aksionet e “Theranos” nuk tregtohen në asnjë bursë. Ato u blenë nga investitorët në vitin 2014 me një çmim të fryrë, që nënkuptonte një vlerësim prej 9 miliardë dollarësh për kompaninë.

Por kur u akuzua për kryerjen e testeve të pasakta, dhe u vendos nën hetim nga një sërë agjencish federale, “Forbes” bëri një vlerësim të ri, sipas së cilit të ardhurat e “Theranos” janë më pak se 100 milion dollarë.



4. Björgólfur Gudmundsson

Gudmundsson ishte dikur njeriu i dytë më i pasur i Islandës, me shumë aksione në bankën “Landsbanki”. Por banka e tij falimentoi gjatë krizës financiare të vitit 2008, dhe u ble në fund të atij viti nga qeveria Islandeze.

Deri në marsin e atij viti, Gudmundsson kishte një pasuri neto prej 1.2 miliardë dollarësh në, por “Landsbanki” dështoi vetëm pas 7 muajsh. Ish-miliarderi Islandez kishte pasur një karrierë të gjatë, si drejtues në një kompani birre dhe si pronar i një ekipi futbolli. Ai nisi të kishte probleme me drejtësinë që në mesin e viteve 1980 kur kompania e tij, Hafskip, falimentoi dhe ai u dënua me 1 vit e gjysmë burg për zhvatje.

Pas daljes nga burgu ai shkoi në Rusi për të rimarrë pasurinë e tij. Ai dhe i biri blenë një kompani të prodhimit të pijeve freskuese, të cilën e shndërruan në një fabrikë birre, duke pasur sërish sukses. Gudmundsson u bë sërish një miliarder. Por në dhjetor 2008, pasuria e tij ishte zhdukur. Në gushtin e vitit 2009, ai paraqiti formularin e falimentimit, duke deklaruar më shumë se 500 milion dollarë borxhe.

5. Eike Batista

Në vitin 2012, biznesmeni brazilian ishte njeriu i shtatë më i pasur në botë, dhe njeriu më i pasur në Brazil. Ai kishte një pasuri neto prej 35 miliardë dollarësh. Por në vitin 2014, ai e  humbi të gjithë pasurinë e tij, dhe madje kishte një borxh bankar prej 1.2 miliardë dollarësh.

Batista u bë i pasur nga minierat që zotëronte babait të tij, duke qenë milioner që në moshën 23 vjeçare.

Më vonë, ai ngriti kompaninë e tij të minierave të arit, që çoi në krijimin e “EBX Group”.

Në vitin 2000, ai kishte një pasuri neto prej 20 miliardë dollarësh, duke pasur në pronësi 8  miniera ari në Kanada dhe Brazil, dhe një minierë argjendi në Kili.

Ai ngriti 5 kompani të tjera, “MPX” në energjitikë, “MMX” në miniera, “LLX“ në logjistikë, “OGX” në naftë dhe “OSX” për industrinë e parajsave fiskale. Të gjitha kompanitë e tij lulëzuan, duke e çuar pasurinë e tij në 35 miliardë dollarë në vitin 2012.

Por prodhimi i naftës në zonat e blera prej tij, ishte shumë më i vogël nga sa ishte parashikuar. Kjo e zbehu  besimin e investitorëve, dhe ia vështirësoi financimet e mëtejshme. Në vitin 2013, kompania kishte 5.1 miliardë dollarë borxhe. Sot Brazili ka konfiskuar të gjitha pasuritë e Batistas, dhe ky i fundit është dënuar me 13 vite burg./ unbelievable-facts.com–Përshtatur nga CNA.al

(Pjesa e parë)

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Ja se si Kina po e eksporton autoritarizmin kudo në botë

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike,

Nga Charles Edel & David O.Shullman “Foreign Affairs”

Gjatë një fjalimi para zyrtarëve të lartë të Partisë Komuniste Kineze (PKK) në korrik të këtij vit, udhëheqësi kinez Xi Jinping, deklaroi se Kina duhet të bëjë më shumë për ta ndarë “historinë e suksesit” të partisë me pjesën tjetër të botës. Ai nënvizoi se për të rritur ndikimin ndërkombëtar si të vendit po ashtu edhe të partisë, zyrtarët kinezë duhet të lartësojnë jashtë vendit virtytet e modelit të qeverisjes autoritare të Kinës.

Ndonëse disa analistë vazhdojnë të pretendojnë se Kina nuk paraqet ndonjë kërcënim ideologjik për normat demokratike dominuese, dhe se PKK nuk po e eksporton ideologjinë e saj, është e qartë se kjo e fundit ka filluar një përpjekje për të promovuar stilin e saj të autoritarizmit tek aktorët jo-liberalë rreth e rrotull botës.

Synimi i saj nuk është që të përhapë marksizmin apo të minojë demokraci të caktuara, por më tepër të arrijë epërsinë politike dhe ekonomike. Dhe përpjekjet e tij në funksion të këtij qëllimi – përhapja e propagandës, zgjerimi i operacioneve të informacionit, konsolidimi i ndikimit ekonomik dhe ndërhyrja në sistemet e huaja politike – po dëmtojnë institucionet demokratike dhe sundimin e ligjit në vende të ndryshme.

Xi e ka bërë të qartë se ai e konsideron modelin jo-liberal të qeverisjes kineze si superior ndaj të ashtuquajturve sisteme politike perëndimore dhe ai po tenton që ta popullarizojë atë model në të gjithë botën si një “kontribut për njerëzimin”.

Siç u shpreh Xi në Kongresin XIX-të të PPKK në vitin 2017, modeli qeverisës i Kinës ofron “një opsion të ri për vendet dhe kombet e tjera, që duan të përshpejtojnë zhvillimin e tyre, duke ruajtur pavarësinë”, duke injoruar presionin e jashtëm për t’u demokratizuar.

Ky mesazh është shumë tërheqës për udhëheqësit që shpresojnë të arrijnë suksesin ekonomik, pa iu përgjigjur kërkesave të qytetarëve të vendit të tyre. Mbrojtja e së drejtës së vendeve për t’u qeverisur nga regjimet jodemokratike, është qartazi e ndryshme nga instalimi me forcë i udhëheqësve autokratë në të gjithë botën, siç bëri Bashkimi Sovjetik gjatë Luftës së Ftohtë.

Por promovimi gjithnjë e më i plotë i autoritarizmit, si një model i qeverisjes “superiore” të PKK,paraqet një sfidë jo më pak serioze ndaj demokracisë sesa ndërhyrja sovjetike, sidomos kur shoqërohet me masat ekonomike dhe politike të Kinës,të cilat forcojnë regjimet autoritare dhe dobësojnë ato demokratike në të gjithë botën.

Përpjekjet ndërkombëtare të Kinës për të përmbysur demokracinë, klasifikohen në 3 kategori të mëdha. E para, përfshin përpjekjet e saj për të diktuar narracionin mbi Kinën në vendet e zhvilluara. Në vendet që variojnë nga Kanadaja dhe Gjermania, në Australi dhe Japoni, Pekini synon që t’u mbyllë gojën kritikëve të Kinës, dhe të përforcojë zërat e individëve dhe institucioneve që promovojnë lidhje më të ngushta me Pekinin apo që kanë një portretizim më pozitiv të Kinës.

Siç e pranoi ambasadori kinez në Suedi në vitin 2019:“Ne i trajtojmë miqtë tanë me verë të mirë, por për armiqtë tanë ne kemi armët e gjahut!”. Kina ofron një qasje preferenciale në treg për qeveritë, institucionet akademike dhe bizneset miqësore me të, por hakmerret në aspektin financiar kundër atyre që i sheh si armiqësorë ndaj interesave të Kinës.

Po ashtu, Pekini kërcënon disidentët kinezë dhe familjet e tyre, monitoron studentët kinezë jashtë vendit, përpiqet të censurojë ligjërimin akademik që cilësohet ofendues për Pekinin, dhe përpiqet të kontrollojë sesi edukohen të huajt mbi Kinën.



LEXO EDHE:  Qeveritë po e përdorin pandeminë, si pretekst për të mohuar të drejtën e protestës

LEXO EDHE:  Qeveritë po e përdorin pandeminë, si pretekst për të mohuar të drejtën e protestës

Ndërkohë, Kina është përpjekur të zgjerojë ndikimin e saj tek mediat e huaja, të kontrollojë mediat në gjuhën kineze jashtë vendit, dhe t’i kthejë qytetarët e diasporës kineze kundër partive apo kandidatëve që ajo i konsideron si kërcënues për interesat e veta.

Kategoria e dytë e veprimeve antidemokratike, janë ato që ndodhin në vendet në zhvillim. Në dallim nga bota e zhvilluar, ku presioni politik dhe ekonomik i Kinës, dhe diplomacia “Ujkut luftëtar” kanë shkaktuar një reagim në rritje, Pekini përballet me një pritje më të ngrohtë në shumë vende në zhvillim, ku elitat shpresojnë që të mësojnë nga një sistem politik që ka bërë të mundur transformimin e Kinës në ekonominë e dytë më të madhen në botë.

Në këto demokraci të brishta, Pekini ka korruptuar elitat dhe i ka ndihmuar ata të centralizojnë pushtetin, duke i izoluar nga kërkesat e shoqërisë civile, dhe duke përdorur teknologjinë kineze për të shtypur qytetarët e tyre, duke ndihmuar kësisoj për të qëndruar pafundësisht në pushtet.

Kjo është pra mënyra se si PKK po e eksporton autoritarizmin në të gjithë globin:jo përmes seminareve mbi ideologjinë marksiste, siç kanë pohuar disa analistë, por përmes një game të gjerë aktivitetesh antidemokratike.

Partnerët e saj të preferuar nuk janë përkrahës të zjarrtë të marksizëm-leninizmit, por zyrtarë, drejtues biznesi, manjatë të medias, dhe të tjerë që e konsiderojnë miratimin e një modeli qeverisjeje jo-demokratik, që e përqendron pushtetin në duart e pak njerëzve si rrugën drejt pasjes së një ndikimi afatgjatë.

Një numër vendesh në rritje janë frymëzuar nga Kina për të miratuar ligjet që kontrollojnë mediat sociale apo për të ndërtuar barriera mbrojtëse në internet, të modeluara sipas“Great Firewall” të Kinës.

Kategoria e trete dhe e fundit e veprimeve antidemokratike ndërkombëtare, përfshin ato që synojnë dobësimin e institucioneve ndërkombëtare që promovojnë normat demokratike, dhe krijimin e institucioneve të reja që nuk e bëjnë diçka të tillë.

Kina po e shfrytëzon ndikimin që ka fituar, duke konsoliduar ndikimin në agjencitë e OKB-së, për të siguruar përafrimin institucional me prioritetet kineze. Për shembull, ajo e ka përdorur autoritetin e saj në Unionin Ndërkombëtar të Telekomunikacioneve, për të promovuar politika që lehtësojnë përdorimin autoritar të teknologjisë me synim shtypjen e lirive të qytetarëve.

Po ashtu Pekini po promovon pikëpamjen e vet mbi të drejtat e njeriut, sipas së cilës qeveritë mund të citojnë kushte të supozuara unike lokale, për të justifikuar shpërfilljen e të drejtave individuale apo të pakicave, dhe në të cilat të drejtat civile apo ato politike janë dytësore përballë të ashtuquajturave të drejta ekonomike dhe sociale. 

Sfida e Partisë Komuniste Kineze ndaj demokracisë, kërkon një përpjekje të koordinuar dhe me burime të shumta për të forcuar institucionet demokratike në vendet e cënueshme të botës. Kjo përpjekje duhet t’i japë prioritet mbështetjes për mediat e pavarura dhe shoqërisë civile, zbatimit të masave agresive kundër korrupsionit dhe pastrimin e parave, dhe investimit në teknologji që mund të depërtojnë në hapësirat digjitale të mbyllura, dhe të garantojnë transparencë për proceset politike.

Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj duhet të forcojnë mbrojtjen e tyre, dhe t’i kundërvihen Kinës përmes forcimit të demokracisë brenda dhe jashtë vendit. Dështimi për ta bërë këtë mund të rrezikojë rendin aktual ndërkombëtar, dhe ta bëjë të ardhmen të pasigurt për demokracinë./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pas Merkelit, Franca mund të përpiqet t’i zërë vendin Gjermanisë si “superfuqia” e Evropës

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike, cna kronike, cna lajme bote, cna show

Nga Holly Ellyatt “CNBC”

Kur kancelarja gjermane Angela Merkel, të largohet nga posti që mban pas zgjedhjeve parlamentare të kësaj jave në Gjermani, shumë ekspertë politikë do të hedhin sytë nga Franca. Kjo pasi shumë analistë mendojnë se Franca dhe konkretisht, presidenti Emanuel Makron, mezi po pret rastin për të tentuar ta zëvendësojë Gjermaninë si udhëheqësja de fakto e Evropës, dhe padyshim si superfuqia e rajonit.

Makron ka të ngjarë që të përpiqet të bëhet një figurë qendrore e Evropës, sapo Merkel të largohet, thonë analistët, dhe ai është në pozitat e duhura për ta arritur këtë gjë.“Ne shohim që tani disa përpjekje paraprake për të marrë udhëheqjen e Evropës”- tha për CNBCKarsten Brzheski, kreu i kompanisë “ING”.

Ai vuri në dukje “ndërhyrjet e Makron në debatet evropiane mbi rregullat fiskale”. Franca i ka bërë thirrje BE-së që të lehtësojë rregullat në lidhje me defiçitet buxhetore të shteteve anëtare, dhe mbi nivelet e borxhit ndaj PBB-së, sidomos për shkak të pandemisë së koronavirusit, teksa Gjermania ka kundërshtuar tradicionalisht çdo lehtësim të rregullave, që synojnë frenimin e defiçiteve dhe borxhit publik.

Gjermania është aktualisht shumë e zënë me veten. Por një udhëheqje e fortë franceze, pa një kundërpeshë gjermane, vështirë se është vlerësuar ndonjëherë në Berlin”- shprehet Brzheski. Një gjë që e qetëson Gjermaninë, shton ai, është se ajo e di se edhe Makron ka betejën e tij presidenciale në prillin e vitit ardhshëm.

Ajo garë do t’i lërë atij më pak kohë për nismat e forta në kuadër të lidershipit evropian, edhe pse Franca do të ketë në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm presidencën e radhës të BE-së. Unë mendoj se testi i vërtetë do të vijë pas zgjedhjeve franceze, në rast se Makron rizgjidhet në detyrë. Atëherë ne mund të shohim një përpjekje të tij më të fuqishme për të marrë udhëheqjen e Evropës. Kjo i jep çdo kancelari të ardhshëm gjerman rreth 1vit kohë që të përgatitet”-thotë Brzeski.

Po cilin do të preferonte Makron si kancelar?

Ashtu si pjesa tjetër e Evropës, edhe Franca po e ndjek nga afër fushatën elektorale në Gjermani, dhe do të ketë parë po ashtu me interes edhe rritjen e popullaritetit të Partisë Socialdemokrate të qendrës së majtë.

Kandidati i kësaj partie për kancelar, Olaf Sholc, është Ministri aktual i Financave dhe zëvendës/kancelar, dhe si i tillë, ai është shumë i njohur për zytarët e lartë të BE-së apo udhëheqësit e tjerë në Evropë. Makron e mirëpriti në takime të veçanta në fillim të këtij muaji në Elize, si Sholc ashtu edhe rivalin e tij kristiandemokrat Armin Lashet.

Në këtë rast ra në sy mungesa e një ftese për kandidaten e Partisë së Gjelbër, Analena Baerbok. Analistët thonë se Makron ka të ngjarë të preferojë më shumë bashkëpunimin me Sholc sesa me Lashet, që është kandidati i bllokut konservator CDU-CSU në pushtet si pasardhës i Merkelit.

“Nga dy kandidatët kryesorë për kancelarë, burimet në Elize sugjerojnë se Makron do të ishte i qetë me secilin prej tyre. Por presidenti francez ka një preferencë pak të madhe për Sholc, i cili si Ministër federal i Financave, ka punuar ngushtë me Parisin në institucionin novator të BE-së -Fondin për Rimëkëmbjen nga Koronavirusi.

LEXO EDHE:  Brataj nxjerr të dhënat e OBSH për AstraZeneca-n/ Ja efektet anësore që shkakton. Të vijojnë vaksinimi

LEXO EDHE:  Miti i Jaltës/ A ia shiti Ruzvelit Stalinit Evropën Lindore?



Ndërsa Makron mund të zbulojë se ndan ide të njëjta me kancelarin e ardhshëm gjerman, kur bëhet fjalë për një qasje të përbashkët ndaj politikës së BE-së, një fushë ku Franca do ta ketë të vështirë ta rivalizojë Gjermaninë, është ajo në lidhje me peshën ekonomike në union.

Sipas Eurostat, në vitin 2019, pak para se të shfaqej pandemia Covid-19, gati¼ e Prodhimit të Brendshëm Bruto të BE-së (24.7 për qind) u krijua nga Gjermania, e ndjekur nga Franca (17.4 për qind) dhe Italia (12.8 për qind), përpara Spanjës (8.9 për qind) dhe Holanda (5.8 për qind).

Gjermania është Gjermani”-thotë Naz Masraf, drejtor i Evropës në “Eurasia Group”. “Edhe pse Franca e sheh këtë si një mundësi, unë nuk mendoj se do të kemi një zbehje të rolit të Gjermanisë. Ai mund të jetë më pak efektiv, por unë nuk mendoj se do të pakësohet.

Në mënyrë të pashmangshme, pas 16 vjetësh Merkel do të lërë pas një boshllëk shumë të madh për t’u mbushur. Por në fund të ditës, Gjermania është vendi kyç i Evropës, dhe kushdo që është Ministri gjerman i Financave, cilido që është kancelar gjerman, do të jetë edhe udhëheqës i Evropës“- thotë ajo.

Ekonomistët thonë se pavarësisht se kush do ta drejtojë qeverinë, ekonomia gjermane ka të ngjarë të mbetet konkurruese edhe në të ardhmen.“Fuqia dhe ndikimi i Gjermanisë, reflekton fuqinë e ekonomisë, gjendjen solide të financave të saj publike, dhe rolin e saj të padiskutueshëm si një ‘spirancë financiare’ e zonës së euros.

Fytyrat ndryshojnë, por situata do të mbetet e njëjtë si me Lashet apo Sholc. Nën drejtimin e Makron, Franca po bën shumë mirë. Por ajo është shumë larg arritjes së fuqisë ekonomike dhe financiare që ka sot Gjermania“- thotë Holger Shmiding, krye-ekonomist në Bankën Berenberg.

Për më tepër, nuk ka gjasa që Makron të gëzojë popullaritetin që ka pasur deri më sot Merkel, një udhëheqëse e cila po largohet nga detyra me dëshirën e saj pas 16 vjetësh. Merkel është parë si lidere që garantonte stabilitet dhe qëndrueshmëri në peizazhin politik në Gjermani dhe Evropë, pavarësisht krizave të ndryshme gjatë dekadave të fundit, nga ajo financiare tek kriza e emigranteve.

Sipas një sondazhi të kryer kohëve të fundit në 12 vende të BE nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR), shumica e evropianëve të anketuar ishin skeptikë në lidhje e aftësinë e Makron për të pasur aftësitë ngjashme drejtuese me Merkelin.

Kur ECFR pyeti të anketuarit se për kë do të votonin në një garë hipotetike midis Merkel dhe Makron për kreun e BE-së, shumica e evropianëve (41 për qind), thanë se do të votonin për Merkelin, dhe vetëm 14 për qind për Makron./ CNA.al

LEXO TE PLOTE