Connect with Us

Raporti i BB-së: Kosova me ngecje të lartë në mësimnxënie

Kosova & Rajoni

Raporti i BB-së: Kosova me ngecje të lartë në mësimnxënie

Publikuar

-

Kosova sërish u alarmua nga mekanizmat ndërkombëtarë për cilësi të dobët në arsim.

Nxënësit në Kosovë, sipas një raporti të fundit të Bankës Botërore i cili ka matur rezultatet e kapitalit njerëzor, kanë ngecje të lartë në mësimnxënie.

Ky raport tregon se një fëmijë që e fillon shkollën në moshën 4 vjeç, mund të presë që të kryejë 13.2 vite shkollim deri në ditëlindjen e vet të 18-të.

Por, kur llogaritet mësimnxënia reale e fëmijëve, vitet e pritshme të shkollimit janë vetëm 7.9. Pra, sipas Bankës Botërore, ka një hendek të mësimnxënies prej 5.3 vitesh.

Këto të dhëna të Bankës Botërore konsiderohen shqetësuese për ekspertë të fushës së arsimit dhe atyre të ekonomisë.

Sipas tyre, e gjithë kjo po përcillet me efekte negative në zhvillimet e përgjithshme socio–ekonomike të vendit.

Rinor Qehaja, drejtor në Institutin për Studime të Arsimit “EdGuard”, thotë për Radion Evropa e Lirë se kjo po dëshmon se sistemi arsimor ka shpërputhje me sistemet tjera arsimore në Evropë.

“Në Kosovë mungon cilësia në arsim, cilësi që pastaj bartet me vite mbrapa për nxënësit krahasuar me bashkëmoshatarët tjerë nga vendet e tjera. Ky raport rithekson domosdoshmërinë për reforma rrënjësore në sistemin arsimor në mënyrë që të mos krijojë padrejtësi për ngecje për nxënësit, por të arrijë atë synim që ka që është përparim në dije e që pastaj do të kontribuonte tutje në zhvillimin socio – ekonomik të shoqërisë”, thotë Qehaja.

Hendeku gjinor në arsimin e lartë

Sipas tij, Kosovës nuk i mungojnë dokumente dhe strategji për ngritje të arsimit, por i mungon llogaridhënia. Ai shton se derisa të mos ketë një përgjegjësi të instaluar, atëherë edhe shumë iniciativa për reforma do të dështojnë në zbatim.

Musa: Cilësia e ulët në arsim me pasoja të mëdha në ekonomi

Në anën tjetër, ekonomia e vendit, pëson nga cilësia e dobët e arsimit në Kosovë, thotë eksperti për çështjeve ekonomike Lekë Musa. Ai për Radion Evropa e Lirë spjegon se efekti i parë i ngecjes në mësimnxënie dhe mos përshtatshmërisë së cilësisë së arsimit kundrejt nevojave të tregut të punës, e bën Kosovën jokonkurruese për investitorët e huaj.

“Me këtë nivel të mësimnxënies, Kosova është më pak atraktive për investitorët e huaj për të investuar në Kosovë sepse llogaritet që cilido punëdhënës duhet të investoj mjaft shumë dhe ka kosto të lartë për të përgatitur fuqinë punëtore për të sjell në nivel të kënaqshëm për të qenë i gatshëm për tu përballuar me kërkesat e tregut të punës”, thotë Musa..

Produktiviteti i fuqisë punëtore në Kosovë është mjaft i ulët dhe kjo sipas tij, përkthehet në kosto të lartë të angazhimit të fuqisë punëtore.

“Kosova pretendon se njëra prej arsyeve pse investitorët e huaj duhet të vinë në Kosovë është për shkak se ka fuqi të lirë punëtore, por nëse kjo fuqi punëtore nuk mund të ofrojë atë çka kërkon tregu, kjo përkthehet në kosto të lartë dhe fuqia punëtore është e pashfrytëzueshme. Pra, të gjitha këto kanë ndikim direkt në ngecje të zhvillimit ekonomik dhe normë të lartë të papunësisë krahasuar me vendet tjera të rajonit”, thotë Musa.

LEXO EDHE:  Plagoset me armë zjarri nipi i Ramush Haradinaj

Të dhënat ndër vite të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) kanë treguar se papunësia në Kosovë ka qenë në vazhdimësi e lartë. Në vitin 2019, sipas ASK-së, papunësia ishte 25.7 për qind. Po ashtu edhe investimet e huaja në Kosovë përgjatë viteve kanë shënuar rënie.

Në vitin e kaluar, vlera e investimeve të huaja në Kosovë ka qenë 265 milionë euro.

Massimiliano Paolucci, menaxheri i vendit për Kosovën i Bankës Botërore në rastin e publikimit të këtij raporti citohet të ketë thënë se ‘investimet në kapitalin njerëzor – njohuritë, shkathtësitë dhe shëndeti që njerëzit akumulojnë gjatë jetës së tyre – janë thelbësore për përmirësimin e rritjes ekonomike në Kosovë dhe në vendet e tjera”.

Zyrtarë të Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës të kontaktuar nga Radio Evropa e Lirë nuk kanë dashur të komentojnë raportin e Bankës Botërore.

Për cilësi të dobët në arsim, Kosova ishte alarmua për të dytën herë me radhë nga Programi për vlerësim ndërkombëtarë të nxënësve i njohur me shkurtesën ‘PISA’, në vitin 2019. Ky mekanizëm e pati radhitur Kosovën në vendin e 77 në mesin e 79 shteteve, të cilat i janë nënshtruar këtij vlerësimi, duke ranguar të tretën nga fundi i listës.

SBASHK: Vlerësimi i Bankës Botërore, i paqëndrueshëm

Sindikata e Bashkuar për Arsim dhe Shkencë dhe Kulturë (SBASHK) nuk pajtohet me vlerësimet e bëra nga Banka Botërore lidhur me nivelin e ulët të mësimnxënies në Kosovë.

Kryetari i kësaj Sindikate, Rrahman Jasharaj, tha për Radion Evropa e Lirë se Kosova ka mungesë të një sistemi të mirë arsimor, por jo aq të ulët sa e ka paraqitur Banka Botërore.

“Nuk është i qëndrueshëm ky vlerësim nuk e di se ku i kanë marrë këto vlerësime, pasi që është nënçmues për nxënësit në Kosovë pasi që në garat ndërkombëtare nxënësit nga Kosova nuk mbesin mbrapa bashkëmoshatarëve të tyre”, thotë ai.

Sistemi i arsimit në Kosovë, thotë Jasharaj, përballet me probleme të mëdha, por jo deri në atë nivel që nxënësit nga Kosova të jenë 5 vite mbrapa në mësimnxënie krahasuar me bashkëmoshatarët e tyre në vendet tjera të botës.

“Në kushtet që punojnë mësimdhënësit dhe në kushtet që vinë nxënësit për të marrë dije janë të dobëta dhe duhet bërë investime më të mëdha, shkollat duhet të pajisen me kabinete dhe gjëra tjera që arritjet të jenë më të larta”, thotë ai.

Sektori i arsimit në Kosovë për vite me radhë është përballur me probleme të mëdha dhe pa përmirësim të duhur në fusha të caktuara.

Institucionet e vendit ishin kritikuar për mosndarje të mjaftueshme të mjeteve financiare për arsimin. Nga 2.3 miliardë euro të buxhetit të Kosovës në vitin 2019, për shpenzimet në arsim ishin ndarë jo më shumë se rreth 300 milionë euro./REL

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Kosova & Rajoni

Të akuzuarit nga Specialja përfitojnë miliona euro ndihmë financiare

Publikuar

-

Nga

Të gjithë ish-pjesëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të cilëve u është konfirmuar aktakuza nga Dhomat e Specializuara, kanë zgjedhur që të paguajnë avokatët e tyre përmes ndihmës financiare që ua ofron Qeveria e Kosovës.

Që nga arrestimi i parë e deri më tash, nga buxheti i caktuar për këtë kategori, janë shpenzuar rreth 4.5 milionë euro.

Nga ky buxhet i garantuar me ligj deri, më tani ish-zëdhënësi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Jakup Krasniqi ka përfituar pak më shumë se të tjerët, gjithsej 792,250 euro.

I dyti për nga shuma e përfituar është kreu i OVL të UÇK-së, Hysni Gucati, me gjithsej 729,750 euro. Gucati akuzohet për pengim të drejtësisë dhe kanosje të dëshmitarëve.

Nga buxheti i Kosovës deri me tani mbrojtja e ish-eprorit të UÇK-së, Rexhep Selimi ka përfituar 724, 00 euro.

Për mbrojtjen e ish-kreut të UÇK-së, Hashim Thaçi deri në muajin korrik 2021 janë paguar gjithsejtë 661,901 nga buxheti i Kosovës.

Nënkryetari i Organizatës së Veteranëve të Luftës, Nasim Haradinaj, që po akuzohet për pendim në administrimin e drejtësisë ka përfituar 582,950 euro.

Ish-eprori i UÇK-së, Salih Mustafa ka përfituar gjithsej 545,620 euro për mbrojtjen e tij.

Shifra më e ulët e parave të ndara nga buxheti i Kosovës është ajo e ish-eprorit të UÇK-së, Kadri Veseli në vlerë prej 379,724 euro.

Mungesa e kritereve

Në vitin 2015 kur u votua Ligji për Dhomat e Specializuara, në të njëjtën kohë, deputetët e Kuvendit të Kosovës miratuan edhe një ligj tjetër që ua garantonte të akuzuarve potencialë mbështetjen financiare.

Ky vendim u pa si politikë nga monitoruesit e sistemit të drejtësisë dhe vazhdimisht u kritikua për faktin se gjithsecilit ish-pjesëtar të UÇK-së i garantohet qasje në fondet publike për të paguar avokatët apo ekipin mbrojtës para Dhomave të Specializuara.

Këtu nuk merren parasysh se a ka pasuri apo mjete financiare i akuzuari që të paguajë vet ekipin mbrojtës.

Ish-pjesëtarëve të UÇK-së nuk iu kërkohet asnjë dëshmi sesa kanë pasuri ose të holla në dispozicion, mirë automatikisht kanë të drejtë të kërkojnë ndihmë financiare për t’i paguar avokatët që i mbrojnë.

Kush i paguan avokatët pranë Gjykatës në Hagë?

Deri më tani Dhomat e Specializuara kanë arrestuar dhe konfirmuar aktakuza për udhëheqësit kryesorë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, përfshirë ish-presidentin Hashim Thaçi, ish-kryetarët e Kuvendit, Kadri Veseli e Jakup Krasniq, deputetin Rexhep Selimi si dhe eprorin tjetër të UÇK-së, Salih Mustafa.

Po ashtu është arrestuar edhe Pjetër Shala si dhe për pengim në administrimin e drejtësisë dhe kanosje të dëshmitarëve janë akuzuar krerët e Organizatës së Luftës së UÇK-së, Hysni Gucati e Nasim Haradinaj.

Përveç Pjetër Shalës, të gjithë të tjerët sipas Ministrisë së Drejtësisë, janë duke u mbështetur financiarisht për të paguar mbrojtjen e tyre.

Yll Zekaj, hulumtues i lartë në Institutin e Kosovës për Drejtësi, thotë se institucionet e Kosovës është dashur që të përdorin një praktikë më të mirë për ndarjen e ndihmës financiare për të akuzuarit e jo të përfitojë automatikisht çdo i akuzuar.

“Shteti i Kosovës ka shkuar përtej asaj që parashohin Dhomat e Specializuara, përtej asaj nëse një i akuzuar do të ketë mundësi që personalisht të ofrojë mbrojtjen apo jo dhe i njëjti do t’i mbulojë të gjitha kërkesat, duke u bazuar në disa kritere që i përcakton udhëzimi administrativ”, thotë Zekaj.

Kush po i mbron ish-pjesëtarët e UÇK-së?

Avokati Taulant Hodaj, që është një nga pak avokatët kosovarë që janë të licencuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës, thotë se Ministria e Drejtësisë nuk duhet t’i mbështesë të gjithë të akuzuarit në mënyrë automatike.

Ai thotë se të akuzuarit po e shfrytëzojnë buxhetin e Kosovës pasi nuk dëshirojnë që të shfrytëzojnë mundësinë që iu ofrojnë Dhomat e Specializuara pasi aty kërkohet verifikim që kanë mjete për të paguar avokat apo jo.

“Besoj se (të akuzuarit) kanë kërkuar ndihmë juridike nga Kosova, pak ose asnjëri ka kërkuar ndihmë nga Gjykata Speciale sepse është procedurë më e ndërlikuar dhe asnjëri nuk dëshiron të futet në verifikim se a i plotëson ato kushte apo jo”, thotë Hodaj.

Por, ushtruesi i detyrës së sektarit të Ministrisë së Drejtësisë, Ardian Bajraktari, thotë se çështja e ndarjes së ndihmës për të akuzuarit është e rregulluar mirë me dispozita ligjore.

“Jam shumë i bindur dhe them me përgjegjësi të plotë që komisioni me rastin e shqyrtimit të vendimit e ka shqyrtuar dokumentacionin me përkushtim dhe me përpikëri dhe në këtë drejtim, asnjë pagesë, asnjë kërkesë nuk është përtej asaj që e përcaktojnë dispozitat përkatëse në fuqi”, thotë Bajraktari.

Në rast se të akuzuarit kërkojnë ndihmë ligjore nga Dhomat e Specializuara atyre iu kërkohen dëshmi të shumta mbi pasurinë e të akuzuarit dhe familjarëve të tij.

LEXO EDHE:  DASH “shuplakë” qeverisë/ Shqipëria më e korruptuara në Europë

LEXO EDHE:  96 raste të reja me koronavirus në Kosovë/ Shërohen 87 pacientë

Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, Dhomat e Specializuara kanë thënë se vetëm një i akuzuar ka kërkuar mbështetje për ndihmë juridike.

Familjarët e të akuzuarve shpenzuan 25,000 euro

Aktualisht, të akuzuarit përveç se kanë të drejtë të kërkojnë mbështetje financiare për të paguar avokatët, ligji në Kosovë u mundëson edhe kompensimin shpenzimeve që bëjnë familjarët kur vizitojnë të akuzuarit në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Mbi 25,000 euro janë shpenzuar nga buxheti i Kosovës për familjarët e të akuzuarve vetëm këtë vit.

Më shumti para janë kompensuar për familjarët e Rexhep Selimit, gjithsej 8,494 euro.

Ministria e Drejtësisë ka kompensuar familjarët e Jakup Krasniqit në vlerë prej 6,569 euro.



 EMBED

Çka është Gjykata Speciale e Kosovës?

No media source currently available

0:000:02:240:00

 

 Linku direkt 

Për vizita në Hagë, familjarët e Hysni Gucatit janë kompensuar në vlerë prej 4,276.

Familjarët e Kadri Veselit janë kompensuar me 2,453 euro.

Familjarët e Salih Mustafës janë kompensuar në vlerë prej 2,027 eurosh dhe në vlerë prej 1,495 eurosh janë kompensuar familjarët e Nasim Haradinajt.

Të drejtën që të kërkojnë kompensim për shpenzimet e tyre e kanë edhe familjarët e ish-presidentit, Hashim Thaçi, por sipas MD-së, ata nuk kanë kërkuar asnjëherë kompensim të të hollave që kanë shpenzuar në vizitat që i kanë bërë në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Sipas udhëzimit administrativ 03/2020 çdo i akuzuar, brenda një viti, ka të drejtë të vizitohet me mbështetje të nevojshme financiare, më së shumti nga 12 anëtarë të ngushtë të familjes, dhe jo më shumë se tre anëtarë të familjes për një vizitë.

Mungesa e informacioneve për fondacionet Thaçi e Veseli

Të akuzuarit kanë mundësinë që të paguajnë edhe vet avokatët e tyre mbrojtës.

Për këtë qëllim, deri tash janë themeluar dy fondacione, një për ish-presidentin, Thaçi dhe një për ish-kryeparlamentarin, Veseli.

Këto dy fondacione nuk kanë bërë të ditur sesa është shuma e parave që është grumbulluar deri më tani.

Anton Nrecaj nga Qendra për Ndihmë Juridike dhe Zhvillim Regjional kërkon publikimin e çdo informacioni mbi çdo nismë që ka për qëllim mbështetjen financiare të personave të akuzuar nga Dhomat e Specializuara.

“Nuk e kemi idenë se prej nga vijnë këto mjete. Kush janë ata persona që kanë shprehur vullnetin që ta përkrahin procesin e mbrojtjes. Nuk ka transparencë fare. Nuk e dimë nga vijnë këto mjete, kush qëndron parapa dhe cili është qëllimi i mbledhjes së tyre”, thotë Nrecaj.

Deri më tani Dhomat e Specializuara kanë intervistuar qindra ish-pjesëtarë të UÇK-së disa në cilësinë e të dyshuarit për kryerjen e krimeve të luftës e disa të tjerë si dëshmitarë.

Procesi i ndihmës financiare për ta ishte mbajtur i fshehtë deri vonë, pasi përmes një vendimi të ish-kryeministrit, Ramush Haradinaj cilësoheshin informacione sekrete.

 EMBED

Dekada e Gjykatës Speciale

No media source currently available

0:000:05:570:00

 

 Linku direkt 

Sa ishte kryeministër, Haradinaj përmes disa vendimeve të qeverisë kishte mbështetur financiarisht katër të dyshuar potencialë nga Gjykata Speciale, gjë që ishte cilësuar qasje selektive.

Në mars të vitit 2019, asokohe kryeministri Ramush Haradinaj përmes një vendimi të qeverisë kishte ndarë 40,000 euro përkrahje financiare për ish-eprorin e UÇK-së, Lahi Brahimaj me të cilin ka edhe lidhje familjare.

Brahimaj ishte ftuar për intervistim dhe këto mjete i ishin ndarë vetëm në cilësinë e të dyshuarit potencial.

Njëjtë ishte vepruar edhe në rastin e ish-komandantit të përgjithshëm të UÇK-së, Sylejman Selimi për të cilin ish-kryeministri Haradinaj kishte ndarë 13,800 euro.

Sami Lushtakut iu kishin ndarë 9,100 euro të cilat më vonë i kishte kthyer ndërsa një shumë prej 7,000 eurosh i ishin ndarë Mahir Hasanit.

Deri më tani në Hagë ka filluar procesi gjyqësor vetëm nga Salih Mustafës. Në këtë rast janë mbajtur disa seanca dhe dëshmitarët e parë kanë filluar të japin dëshmitë e tyre.

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

E quajti budalla/ Kurti i përgjigjet “dhëmbë për dhëmbë” ministrit serb

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike,

Pas deklaratës së fortë të ministrit serb Aleksandër Vulin, në të cilën e quajti “budalla” kryeministrin e Kosovës, Albin Kurtin, ky i fundit i është kundërpërgjigjur “dhëmbë pë dhëmbë” ministrit serb.

Kurti i është kundërpërgjigjur duke i kujtuar të kaluarën e tij dhe duke i thënë se ka qenë zëdhënës i partisë së gruas së Milloshevicit.

“Së pari fluturaket serbe duket që janë përgjigje edhe ndaj deklaratës së Escobar që tha se nuk bën të militarizohet situata dhe ata filluan që të përdorin avionë ushtarakë.



Pra këtu thua se nuk e kanë veç me ne, ndërkaq së dyti, Vulin mjafton të thuhet për të se ka qenë zëdhënës i partisë së gruas së Millosheviçit dhe i përkiste atyre zyrtarëve serbë që e konsideronte që Millosheviçi nuk është mjaftueshëm radikal”, tha Kurti.

LEXO EDHE:  Kosove, ngrihen akuza per 11 persona per ndertim te paligjshem

LEXO EDHE:  Shqipëria merr kryesimin e OSBE/ Reagon Kosova zyrtare

Kujtojmë se ndërkohë Vulin tha se “nevojiten të paktën dy persona për ta bërë paqen, ndërkaq për luftën mjafton vetëm një budalla, dhe jam i frikësuar se atë budalla e kemi në anën tjetër, ai ndodhet në Prishtinë dhe emri i tij është Albin Kurti”./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Sulmet në veri të Kosovës/ Osmani: Synime ruso-serbe për destabilizim, ndërkombëtarët të mos i injorojnë

Publikuar

-

Nga

cna news, cna lajme, lajme cna, lajme flash cna, cna.al, cna lajme politike,

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka deklaruar se sulmet e fundit ndaj institucioneve publike në veri të vendit tregojnë se Serbia dhe regjimi hegjemonist i Vuçiçit janë burimi kryesor i destabilizimit në rajon.

Presidentja është shprehur se ndërkombëtarët nuk duhet ta injorojnë tendencën ruso-serbe për destabilizim.

Më tej Osmani ka theksuar se është koha që BE dhe NATO ta shohin këtë rrezik dhe ta ndalojnë regjimin e Vuçiçit.

“Sulmet e fundit ndaj institucioneve publike në veri të vendit nga strukturat kriminale dhe ilegale të mbështetura nga Serbia janë dëshmia kryesore për atë që po e themi që moti: Serbia dhe regjimi hegjemonist i Vuqiqit janë burimi kryesor i destabilizimit në rajon, i cili po synon zhbërjen e arritjeve të aleatëve tanë amerikanë dhe evropian në Kosovë e rajon.



Bashkësia ndërkombëtare nuk duhet ta injorojë atë që shihet qartë – tendencën ruso-serbe që nëpërmjet destabilizimit të rajonit tonë, ta dëmtojë edhe vetë Bashkimin Evropian dhe NATO-në, si bashkim e sistem vlerash. Në Kosovë, Mal të Zi dhe Bosnje dhe Hercegovinë po përdoret i njëjti model destabilizues, të cilin Rusia përdorë në shtetet baltike, Ukrainë, Moldavi dhe Gjeorgji.

Ndaj, është koha që bashkësia ndërkombëtare, e para se gjithash shtetet anëtare të BE-së dhe NATO-s, ta shohin këtë rrezik e ta ndalojnë regjimin e Vuqiqit në realizimin e synimit të tij për krijimin e “botës serbe”, që i përket logjikës së viteve të 90-ta në Serbi.

Ftoj qytetarët e Republikës së Kosovës, në veçanti serbët e Kosovës që të jenë të bashkuar në refuzimin e skenarëve ogurzi të Serbisë. Institucionet e Kosovës do të vazhdojnë të jenë pranë tyre duke ofruar mbështetje dhe siguri nga strukturat kriminale dhe ilegale të Serbisë”, ka shkruar Osmani./ CNA.al

LEXO TE PLOTE