Connect with Us

Efektet e krizës për bankat do t’i shohim vitin e ardhshëm

Ekonomi

Efektet e krizës për bankat do t’i shohim vitin e ardhshëm

Publikuar

-

Silvio Pedrazzi, Kryetari i Shoqatës së Bankave dhe Drejtor i Përgjithshëm i Bankës “Intesa Sanpaolo Bank Albania”

Moratoriumi i pagesave të kredive dhe skemat e garancisë sovrane për mbështetjen e sipërmarrjeve ndihmuan në zbutjen e pasojave që mund të sillte vala e parë e krizës në sistemin bankar dhe që mund të ishin shumë serioze.

Por, Silvio Pedrazzi, Kryetari i Shoqatës së Bankave dhe Drejtor i Përgjithshëm i Bankës “Intesa Sanpaolo Bank Albania”, pohon në një intervistë për “Monitor” se efektet e krizës për bankat do t’i shohim nga fundit i 2020-s e pastaj vitin e ardhshëm. Kjo lidhet me faktin se kreditë fillojnë të konsiderohen si problematike pas 90 ditësh mospagesë, ndaj moskthimet e shtatorit do të pasqyrohen në treguesit e dhjetorit.

Faza e parë krizës së shkaktuar nga pandemia e Covid-19 duket të ketë kaluar pa pasoja shumë serioze për sektorin bankar. Cilat kanë qenë sfidat kryesore për bankat pasi Shqipëria u prek nga epidemia?

Sfida e parë për ne ka qenë mbrojtja e shëndetit të punonjësve dhe klientëve. Shëndeti është gjithnjë çështja më e rëndësishme. Në këtë situatë, të gjitha bankat arritën të siguronin vazhdimësinë e shërbimeve të përditshme, edhe falë koordinimit të mirë me Bankën e Shqipërisë dhe qeverinë.

Për sa i takon efekteve ekonomike, duhet të themi se ato ende nuk janë materializuar, për një sërë faktorësh dhe është e vështirë të parashikohet sesi do të materializohen në të ardhmen. E sigurt është se masat e ndërmarra, si moratoriumi i pagesave të kredive dhe skemat e garancisë sovrane për mbështetjen e sipërmarrjeve, ndihmuan në zbutjen e pasojave që mund të sillte vala e parë e krizës dhe që mund të ishin shumë serioze.

Pyetja që shtrohet tani është se sa të mëdha do të jenë dëmet e përhershme që kjo krizë do të shkaktojë në ekonomi. Në çdo krizë sigurisht që do të ketë të humbur, por ka edhe të tjerë që mund të dalin të fituar, falë aftësisë për të shfrytëzuar mundësitë dhe hapësirat reja që ajo mund të krijojë.

Bankat ende nuk kanë pësuar dëme të prekshme në kuptimin e cilësisë së portofolit të kredisë, edhe falë ndryshimeve rregullatore në kuadrin e moratoriumit të pagesave. Kjo masë evitoi krijimin e problemeve të likuiditetit për bizneset dhe familjet dhe, rrjedhimisht, edhe pasojat negative në portofolat e bankave.

Tani që moratorium ka përfunduar, duhet të fillojmë të kuptojmë, mbështetur në një analizë rast pas rasti, cilët kanë qenë kredimarrësit, që kanë pësuar pasoja serioze nga kriza. Por, për momentin, askush nuk mund të ketë një përgjigje të saktë për këtë.

Megjithatë, ekziston një numër që e paraqet në mënyrë domethënëse përmasën e kësaj krize, për Shqipërinë ashtu si për shumicën e vendeve të tjera: do të ketë një rënie të prodhimit kombëtar të paktën në intervalin mes 5% dhe 10%. Në thelb, kjo tregon se në ekonomi do të ketë më pak para dhe këto para diku do të mungojnë. Këto pasoja natyrisht që do të ndihen edhe për sektorin bankar. Sidoqoftë, deri tani, mendoj se autoritetet dhe sektori bankar e kanë menaxhuar më së miri situatën dhe ky është një rezultat që duhet vlerësuar

Aktivet e sektorit bankar, përfshi kredinë, janë rritur edhe në gjysmën e parë të këtij viti. Në cilat segmente të tregut dhe sektorë është mbështetur kryesisht rritja e huasë?

Në muajt më kritikë të krizës, sidomos për marsin dhe prillin, kërkesa për kredi pothuajse u paralizua. Pas majit, u vërejt një gjallërim gradual i kësaj kërkese, sidomos në segmentin e individëve. Megjithatë, kur vlerësojmë rritjen e portofolit të kredive duhet të mbajmë parasysh efektin e moratoriumit, që e ngadalësoi amortizimin e portofolit ekzistues.

Ishin rreth 150 milionë euro këste kredie që klientët nuk i shlyen dhe që ngelën pjesë e stokut të kredisë.
Veç kësaj, paketat financiare përmes skemave të garancisë sovrane të shtetit shqiptar dhanë një ndikim të konsiderueshëm, duke nxitur kërkesën për kredi bankare dhe duke mbështetur pjesërisht rritjen e saj.

Duhet të them se në këtë situatë qëndresa ndaj krizës dhe ringritja e ekonomisë do të kenë një varësi të lartë nga roli që do të luajë qeveria, përmes investimeve publike dhe projekteve të zhvillimit të infrastrukturës. Së fundmi, vërejmë një kërkesë në rritje, të lidhur me këto projekte. Shpresoj se me burimet ekonomike që ka sektori publik, përfshi edhe mbështetjen që mund të vijë nga Bashkimi Europian, të jepet një kontribut i rëndësishëm për të zhvilluar infrastrukturën dhe për të nxitur ekonominë.

Megjithëse Banka e Shqipërisë pati pezulluar kërkesat për riklasifikim dhe provigjionim të kredive deri në fundin e muajit gusht, një pjesë e bankave kanë zgjedhur një qasje konservatore dhe kanë rritur provigjionet në tremujorin e dytë, çka është reflektuar edhe në rezultatet financiare sipas IFRS. Cilat do të jenë efektet kryesore të krizës ekonomike në bilancet e sektorit bankar në pjesën e dytë të vitit? Prisni rritje domethënëse të kredive me probleme dhe goditje në treguesit e përfitueshmërisë?

LEXO EDHE:  Kritikoi Çekinë për menaxhimin e pandemisë/ Kryeministri i kthehet OBSH: Të mbyll gojën!

Dua të jem i hapur: një krizë që ul prodhimin kombëtar në këto përmasa do të ketë pasoja të paevitueshme në cilësinë e portofolit të kredisë së bankave. Deri tani, efektet nuk i kemi parë, pikërisht falë atyre masave dhe ndërhyrjeve që përmendëm dhe që i mbajtën kredimarrësit në gjendje likuide. Sepse thelbi i problemit është likuiditeti. Një biznes nuk falimenton kur del me humbje për një apo dy vjet; biznesi falimenton kur nuk ka më likuiditet për të vazhduar aktivitetin.

Unë mendoj se pasojat e vërteta të kësaj situate për sektorin bankar do të mund t’i shohim vetëm duke filluar nga fundi i këtij viti dhe sidomos në fillimin e vitit të ardhshëm. Ky është opinion im personal.

Cilët sektorë prisni që të goditen më rëndë nga kriza?

Së pari do të jetë turizmi. Njerëzit nuk udhëtojnë më ose udhëtojnë më pak, ka kufizime të lëvizjes. Shifrat e turizmit nga jashtë deri tani për Shqipërinë nuk janë të mira dhe kjo ishte e pritshme, megjithëse ato janë kompensuar pjesërisht nga rritja e turizmit të brendshëm. Goditja e sektorit të turizmit sigurisht që nuk është problem vetëm shqiptar, por global.

Sektori i transportit sigurisht që do të jetë gjithashtu shumë i goditur. Kufizimet e lëvizjes kanë dhënë efekte dramatike. Edhe kompanitë më të mëdha janë detyruar të shkurtojnë numrin e fluturimeve, çka përkthehet në pasoja në të gjithë zinxhirin e biznesit të tyre.

Megjithatë, unë mendoj se Shqipëria ka gjasa të reagojë më mirë krahasuar me vende të tjerë, edhe më të pasur. Por, kjo do të varet shumë nga politikat ekonomike që do të ndiqen dhe nga ruajtja e mbështetjes për sektorët më të prekur. Politikat duhet të orientohen te objektivi thelbësor i ruajtjes së punësimit. Duke u kthyer te pyetja, them turizmi, transportet, por edhe industritë nxjerrëse, të lidhura me konjukturën e çmimeve të lëndëve të para do të jenë më të goditurat.

Cila do të jetë qasja juaj në trajtimin e ekspozimeve kundrejt sektorëve që kanë pësuar goditjen më të rëndë nga kriza, si aktivitetet e lidhura me turizmin dhe udhëtimet?

Që në mes të muajit korrik, ofruam një paketë nga të cilat klientët mund të zgjidhnin dhe aprovimi ynë ishte praktikisht automatik. Për sektorët më të prekur, kryesisht në sektorin e turizmit, ne ofronim zgjatjen e moratoriumit deri në dy vjet. Mendoj se është detyrë e bankave, por edhe në interes të bankave, të mbështesin ato ndërmarrje që punësojnë familjet, në këtë moment vështirësie.

Por, duhet ta pranojmë që situate të tilla mund të shkaktojnë edhe viktima në kuptimin ekonomik të fjalës. Ndoshta në ndonjë rast mund edhe të detyrohemi t’i themi “jo” ndonjë klienti. Sigurisht, unë siguroj se brenda mundësive tona do të vazhdojmë të garantojmë mbështetjen maksimale për klientët. Të gjitha kërkesat e reja për kredi, të bazuara në plane biznesi realiste dhe koherente, do të jenë të mirëpritura. Kjo është qasja e ndjekur nga i gjithë grupi ynë bankar.

Sa prisni të zgjasin efektet e krizës në sistemin financiar, nëse nuk do të ketë një përshkallëzim të mëtejshëm negativ të situatës së pandemisë dhe masa të reja kufizuese?

Pak javë më parë, ne zhvilluam një anketim me punonjësit tanë dhe ju drejtuam pikërisht këtë pyetje që po më bëni ju. 35% e punonjësve tanë mendojnë se kriza do të mbyllet brenda këtij viti. 55% u përgjigjën se nuk kanë një ide të qartë, ndërsa pjesa tjetër nuk dhanë asnjë përgjigje.

Personalisht besoj se duhet të mësohemi të bashkëjetojmë me këtë situatë dhe nuk ka rrugëdalje të lehta. Jam i bindur se jo situatë do të na shoqërojë edhe për një pjesë të mirë të vitit të ardhshëm./Monitor

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

BANKA AMERIKANE E INVESTIMEVE, 5 VITE SUKSES NE SHQIPERI

Publikuar

-

Nga

BANKA AMERIKANE E INVESTIMEVE, 5 VITE SUKSES NE SHQIPERI

ABI Bank feston këtë muaj 5 vjetorin e saj të parë si pjesë e sistemit bankar shqiptar, që nga licencimi i saj nga Banka e Shqipërisë në Tetor të vitit 2015.

Pesë vite më parë ABI, ishte një projekt me objektiva dhe vlera aspiruese, që koha e ktheu në realitet falë profesionalizmit, integritetit, pozitivitetit, përkushtimit e sofistikimit të punonjësve te saj. Këto vlera kanë kontribuar në përmirësimin e rezultateve të klientëve, punonjësve dhe të gjithë sistemit bankar Shqiptar.

Sot Banka Amerikane e Investimeve ka rritur vlerën e aseteve mbi katër herë në pesë vitet e fundit dhe ka raportuar rritje të fitimit çdo vit. Gjithashtu, ABI është banka e pestë nga madhësia e kapitalit.

Në ceremoninë e festimit të këtij përvjetori, Drejtori i Përgjithshëm Ekzekutiv i ABI Bank, Z. Andi Ballta u shpreh se:

“Moto e ABI Bank do të vazhdojë të jetë Investo në Optimizëm. Veçanërisht në kohën e pasigurtë që po kalojmë zgjedhja është e thjeshtë, e qartë dhe e bazuar në fakte historike. Shumica dërrmuese e popullsisë do ta kalojë pa probleme këtë kohë të vështirë dhe ABI do të vazhdojë të jetë bankë për çdo stinë dhe do të mbështesë fuqishëm klientët ekzistues dhe të rinj.”

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Z. Gent Sejko, duke vlerësuar kontributin e Bankës Amerikane të Investimeve në sistemin bankar shqiptar, u shpreh se:

“Prezenca në rritje e kapitalit amerikan në sistemin bankar është një sinjal mjaft pozitiv. ABI Bank gjatë këtyre 5 viteve ka njohur një trajektore të qëndrueshme rritjeje, si në depozita, ashtu edhe në kredi ndërkohë, që kujdes i është kushtuar edhe nivelit të treguesit të kredive me probleme, i cili është reduktuar ndjeshëm. Po ashtu, së bashku dhe me të gjithë aktorët e tjerë të sistemit financiar në Shqipëri, ABI Bank ka luajtur dhe po luan një rol mjaft mbështetës gjatë kësaj periudhe të vështirë pandemie, veçanërisht në krijimin e faciliteteve për ata klientë të goditur drejtpërdrejt prej saj.”

LEXO EDHE:  Kritikoi Çekinë për menaxhimin e pandemisë/ Kryeministri i kthehet OBSH: Të mbyll gojën!

LEXO EDHE:  "Në Shqipëri mori vetëm një stilolaps nderimi"/ Moderatorja shqiptare flet për vështirësitë e diplomimit të motrës së saj

E pranishme në ceremoni, ambasadorja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Shqipëri, znj. Yuri Kim, u shpreh se:  “Përveç se është investitor i zgjuar, ABI ka vërtetuar se është një korporatë e përgjegjshme sociale. Si anëtar i Dhomës Amerikane të Tregtisë, ABI ka sponsorizuar shpesh aktivitete. Gjatë pandemisë së COVID-19, ABI u ngrit në një nivel domethënës.  Falë ABI Bank, sistemi spitalor ka respiratorë shtesë, kompanitë në vështirësi kanë qasje në kapital dhe njerëz në nevojë kanë marrë donacione të tjera. Është ky lloj i përgjegjësisë sociale korporative që më bën krenare të mbështes kompanitë dhe investimet nga Shtetet e Bashkuara.”

Ministrja e Financave dhe Ekonomisë, Znj. Anila Denaj: “Sigurisht që ka qënë një rrugëtim jo i lehtë përgjatë këtyre pesë viteve dhe sot me kënaqësi vlerësoj se ABI Bank është një aktor i rëndësishëm në tregun bankar shqiptar. Ju përgëzoj për arritjet e derimëtanishme dhe ju uroj suksese të mëtejshme në punën tuaj. “

Banka Amerikane e Investimeve SHA u licencua në 13 tetor 2015 pas blerjes së Bankës Credit Agricole Albania SHA nga Tranzit Finance, kompani e grupit NCH Capital, i cili është një nga investitorët më të mëdhenj dhe të mirënjohur amerikan në rajon e më gjerë, ( www.nchcapital.com ).

Në vitin 2018, Banka Amerikane e Investimeve kreu me sukses blerjen e Bankës NBG Albania, duke rritur pozicionimin e ABI Bank në sektorin bankar./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Raporti i BB/ Pandemia shtoi me 300 mijë numrin e të varfërve në Kosovë, Mal të Zi, Serbi dhe Shqipëri

Publikuar

-

Nga

Pandemia e COVID-19 e ka zhytur rajonin e Ballkanit Perëndimor në një recesion të thellë, të shoqëruar me rënie të kërkesës së brendshme dhe të jashtme dhe ndërprerje në zinxhirët e furnizimit, duke i shtyrë të gjashtë vendet e rajonit drejt një territori me norma negative të rritjes ekonomike për vitin 2020.

Sipas Raportit të Rregullt Ekonomik (RER) të publikuar së fundmi nga Banka Botërore, rritja ekonomike e rajonit parashikohet të jetë -4.8 përqind në vitin 2020, 1.7 pikë përqindje më e ulët se parashikimi i bërë në muajin Prill.

Vala e dytë dhe më e fortë e pandemisë që nga mesi i qershorit ka penguar më tej rimëkëmbjen ekonomike të rajonit. Kufizimet e udhëtimit dhe masat e distancimit social kanë dobësuar gjithashtu rritjen ekonomike të vendeve me varësi më të lartë nga turizmi.

Pandemia po rrezikon më tej tregjet e punës në rajon dhe po kërcënon të përmbysë progresin e bërë nga këto vende në drejtim të rritjes së mirëqenies sociale, veçanërisht në uljen e varfërisë. Deri në qershor, papunësia në rajon u rrit me rreth gjysëm pikë përqindjeje, duke eleminuar 139,000 vende pune. Numri i personave që kanë rënë në varfëri në Kosovë, Mal të Zi, Serbi dhe Shqipëri vlerësohet të jetë shtuar me 300,000 – shifër kjo e konsiderueshme, por raporti gjithashtu evidenton se vetëm më pak se gjysma e tyre nuk kanë përfituar nga masat mbështetëse për përballimin e krizës.

Ashtu si në vendet e tjera të botës, pandemia e COVID-19 po vazhdon të godasë rëndë njerëzit në Ballkanin Perëndimor, duke vënë në rrezik shëndetin dhe mirëqenien ekonomike të popullsisë në të gjashtë vendet e rajonit,” thotë Linda Van Gelder, Drejtoresha e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor.

“Sado e keqe të jetë kjo situatë, do të kishte qenë shumë më keq nëse qeveritë nuk do të kishin ndërhyrë me shpejtësi që prej fillimit të krizës. Prioritet kryesor mbetet menaxhimi i krizës shëndetësore dhe kufizimi i dëmit ekonomik. Politikëbërësit në vendet e rajonit do të duhet më pas të përqendrohen në forcimin e treguesve bazë makroekonimkë të vendeve të tyre për të siguruar një rimëkëmbje të qëndrueshme.”

Sipas raportit, të gjashtë vendet e rajonit reaguan me shpejtësi duke ndërmarrë masa për mbrojtjen e jetës dhe mjeteve të jetesës së qytetarëve. Prezantimi i skemave të mëdha për ruajtjen e vendeve të punës, përfshirë subvencionet e pagave të punonjësve, ndikoi në frenimin e një pjese të pasojave më të rënda të pandemisë në punësim, ndërsa programet e ndihmës sociale, si transfertat e parave, ndihmuan në mbrojtjen e shtresave më të cënueshme të popullsisë në rajon nga masat e izolimit dhe kufizimet e tjera.

LEXO EDHE:  Lëvizja Vetëvendosje vjen në Shqipëri/ Zaimi: Projekti afatgjatë, kishim shumë kërkesa

LEXO EDHE:  Kritikoi Çekinë për menaxhimin e pandemisë/ Kryeministri i kthehet OBSH: Të mbyll gojën!

Megjithatë, pavarësisht këtyre masave, arritjet e viteve të fundit të vendeve të rajonit në drejtim të pjesëmarrjes në forcat e punës tashmë janë përmbysur dhe progresi në uljen e varfërisë ndodhet në rrezik për shkak të krizës.

Këtyre sfidave i shtohet dhe problemi i rritjes së lartë të deficiteve fiskale në rajon, pasi qeveritë po vijojnë të rrisin shpenzimet për të përballuar kontraktimin ekonomik pavarësisht të ardhurave në rënie. Duke qenë se kohëzgjatja e krizës ekonomike është e paqartë, presioni mbi tregjet e punës dhe të ardhurat ka të ngjarë të vijojë për disa muaj.

Përveç përmirësimeve në sistemet shëndetësore dhe mekanizmat e mbrojtjes sociale, hartuesit e politikave në rajon duhet të marrin masa për të rritur kapitalin njerëzor, për të forcuar institucionet dhe për të përmirësuar sistemin e sundimit të ligjit. Kjo situatë e pavaforshme, e cila kërkon rritjen e shpenzimeve në një kohë kur të ardhurat po bien, shton presionin mbi qeveritë e rajonit për t’i dhënë përparësi qëndrueshmërisë fiskale, përfshirë përmirësimin e shpenzimeve publike dhe forcimin e pajtueshmërisë tatimore,” shprehet Linda Van Gelder.

Raporti vlerëson se shpejtësia e rimëkëmbjes, në periudhë afatshkurtër, do të varet nga ecuria e pandemisë, disponueshmëria e një vaksine që do të bëjë të mundur kthimin në normalitet të aktivitetit ekonomik dhe rimëkëmbja e qëndrueshme e partnerit kryesor tregtar të rajonit – Bashkimit Evropian (BE)./ Scan

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Plakja e popullsisë presion mbi skemën e pensioneve/ Numri i përfituesve rritet 6.5%

Publikuar

-

Nga

Qëndrueshmëria e skemës së pensioneve mbetet vulnerabël prej rritjes së shpejtë të numrit të pensionistëve dhe rënien e fuqisë punëtore si një furnizues i sigurtë me kontribuues të ri një në skemë.

Ministria e Financave përllogarit që për tre vitet në vijim 2021-2023, numri i përfituesve nga skema e pensioneve do të zgjerohet me 6.5 për qind.

Në total 48 mijë pensionistë do t’i shtohen skemës për trajtimin e të cilëve nevojiten edhe 13 miliardë lekë ose 105 milionë euro. Në vitin 2023 skema e pensioneve do të ketë gjithsej 792 përfitues nga 744 që ka aktualisht.

Shpenzime të tjera nevojiten për indeksimin e pensioneve me inflacionin me një mesatare rreth 2.5% në vit. Për përballimin e kësaj fature përgjatë tre viteve nevojiten 8.1 miliardë lekë ose 70 milionë euro.

Skemës publike të pensioneve i nevojiten edhe 175 milionë euro në tre vitet në vijim për të përballuar pagesën e pensioneve të reja dhe rritjen e atyre ekzistuese.

Ndërkohë numri mesatar i kontribuuesve në skemën e sigurimeve shoqërore parashikohet mbi 820 mijë persona me një rritje në masën 4 % më shumë se i pritshmi i vitit 2020.

LEXO EDHE:  Shifrat e FMN/ Shqipëria, me financimet më të ulëta në Europë për shëndetësinë

LEXO EDHE:  Situata nga pandemia/ Gjermania i premton Shqipërisë 10.5 milion euro për luftën kundër Covid-19

Shkalla e mbulimit të popullsisë në moshë punë (kontribuues/ popullsi në moshë pune) do të jetë mbi 43%.

Pjesa e kontributeve të sigurimeve shoqërore ndaj totalit të fondeve të alokuara për skemat e sigurimeve shoqërore do të arrijë të mbulojë mesatarisht rreth 65.8 % të totalit dhe pjesa tjetër do të financohet nga buxheti i shtetit.

Në total shpenzimet e skemës publike të pensioneve duke përfshirë edhe shpenzimet administrative arrijnë vitin që vjen 143, miliardë lekë shumë kjo e barabartë me 1,1 miliardë euro.

Por ndërkohe që fatura për pagesën e pensioneve po ritet me ritme të shpejta, nga ana tjetër të ardhurat buxhetore kanë pësuar goditje nga pandemia Covid -19. Deri në fund të shtatorit të ardhurat faktike kishin rënë me 35 miliardë lekë./Monitor

LEXO TE PLOTE