Connect with Us

Dita Ndërkombëtare e Çokollatës/ Faktet që nuk i dinit rreth saj

Kuriozitete

Dita Ndërkombëtare e Çokollatës/ Faktet që nuk i dinit rreth saj

Publikuar

-

Sot është Dita Ndërkombëtare e Çokollatës. Për të gjithë adhuruesit e saj do të zbulojmë pak më tepër rreth çokollatës. Çokollata është një produkt ushqimor industrial që ka për bazë kakaon. Përdoret për ushqim në formë të pastër dhe si gjysmë produkt në industri e kuzhinë. Fjala çokollatë rrjedh nga pija e parë me përmbajtje të saj Xocóatl (Xócoc: ëmbël; atl: ujë; d.m.th “ujë i ëmbël”), e cila prodhohej nga Astekët. Kjo pije ka qenë ujë i përzier me kakao, vanile dhe beber Cajen. Bima Theobroma Cacao (emri shkencor i kakaos) u klasifikua nga Lineu, duke patur parasysh emrin dhe përdorimin e tij në qytetërimet që e përdornin në atë kohë.

Historia e kakaos dhe çokollatës

Bima e kakaos ka origjinë antike dhe sipas disa studimeve botanike mendohet të ketë qenë e pranishme mbi 6000 vjet më parë në lumenjtë Amazona dhe Orinoko. Bujqit e parë që filluan ta kultivonin bimën e kakos ishin majatë, rreth vitit 1000 p.e.s. Tokat që shtrihen mes gadishullit Jukatan, Ciapasit dhe bregut paqësor të Guatemalës ishin të parët që panë fillimin e historisë së kakaos dhe bashkë me të, të çokollatës. Më vonë majatë dhe astekët filluan kultivimin e kakaos dhe më vonë të prodhonin çokollatë. Përveç përdorimit liturgjik e ceremonial, në Amerikë çokollata përdorej si pije e quajtur ksokoatl, shpesh e aromatizuar me vanilje, spec djegës e piper. Kjo pije përftohej e ftohtë ose e nxehtë duke i shtuar ujë ose përbërës të tjerë, si mielli e mineralet. Një tjetër mënyrë prëgatitjeje ishte duke i shtuar çokollatës miell misri dhe mjaltë.

Karakteristika e saj parësore ishte shkuma, e cila në Antikitet përftohej duke e kaluar disa herë nga një enë në tjetrën. Pas pushtimit spanjoll filloi të përdorej “dybeku” (molinilo), i cili lëvizej poshtë e lart dhe kështu arrihej më shpejt shkuma aq e dëshiruar. Nuk mund të mos vihet re koincidenca e mënyrës së pregatitjes të pijes së kakaos me traditën afrikane të pregatitjes së çajit (tre cikle të njëpasnjëshëm pregatitje, çdonjëri prej të cilëve përftohet nga zierja e gjetheve të çajit, përzierja e përsëritur deri në arritjen e shkumës). Ksokoatl-i kishte si efekt lehtësimin e ndjesisë së lodhjes, gjë që lidhej me teobrominën që përmbante. Ai ishte një artikull luksi në gjithë Amerikën qëndrore pre-kolumbiane; farat e kakaos përdoreshin si monedhë dhe si njësi matëse: në thesarin e perandorit Motekuhzoma (më i njohur si Montezuma), gjendeshin thuajse një miliard të tilla. Thuhet se ksokoatl-i kishte një shije të shkëlqyer.

Hoze de Akosta, një misionar jezuit spanjoll që jetoi në Peru dhe më pas në Meksikë në fundin e shek.XVI, shkruante: Jo e shijshme për ata që nuk e njohin, më një shkumë në sipërfaqe që nuk ka aspak shije të mirë. Gjithsesi, është një pije shumë e vlerësuar nga indianët, të cilët e përdorin për të nderuar fisnikët që përshkojnë vendin e tyre. Spanjollët, si burrat dhe gratë, të cilët janë mësuar me vendin, janë shumë xhelozë për këtë çokollatë. Thonë se përgatisin shumë lloje, të ngrohta, të ftohta, të vakta dhe se i fusin shumë ereza; bëjnë me të dhe një brume që sipas tyre është i mirë për stomakun. Vetëm në vitin 1502 kakao u njoh nga qytetërimi evropian: Kristofor Kolombi gjatë udhëtimit të tij të katërt e të fundit në Amerikë, zbarkoi në Honduras ku pati rastin të provonte një pije me bazë kakaoje; në kthim morri me vete disa fara kakaoje për t’ia treguar Ferdinandit dhe Izabelës së Spanjës, por nuk i dha asnjë rëndësi zbulimit. Vetëm me Hernando de Soto u arrit futja e kakaos në Evropë në mënyrë të përhapur, ishte viti 1519.

Ai arriti në Amerikë nga Spanja. Perandori Montezuma e priti krahëhapur dhe i ofroi një plantacion të tërë me kakao. Ngarkesa e parë e dokumentuar e çokollatës drejt Evropës me qëllim tregtar udhëtoi mbi një anije nga Verakruzi në Sevilje në 1585. Çokollata shërbehej gjithmonë si pije, por evropianët dhe sidomos urdhërat murgjërore spanjolle, të cilat kishin një përvojë të gjatë me mishelat, i shtuan vaniljen dhe sheqerin për t’i hequr shijen e hidhur dhe ia hoqën piperin dhe specin djegës.

LEXO EDHE:  Historia +18/ U ngrita në detyrë pasi bëra seks me menaxheren 40-vjeçare

Gjatë gjithë viteve 500, çokollata mbeti një ekskluzivitet i Spanjës, e cila ia zgjeroi kultivimin. Vetëm në vitet 600, nëpërmjet Toskanës, kakao arriti në Itali me anë të tregtarit fiorentinas Antonio Carletti dhe në 1615 në gjithë Evropën. Gjurmët e lidhjes së vjetër të Firences me çokollatën gjenden në disa libra të Biblotekës Kombëtare Qëndrore të Firences, ku gjenden dëshmi të shumta të shkruara duke filluar nga viti 1600 me një debat mbi çokollatën dhe konsumin e saj. Gjithmonë në Firence, nga viti 1680 gjenden gjurmë të shkruara mbi temën e çokollatës. Në 1680 botohet “Ndryshimet mes ushqimit dhe çokollatës…” të cilin e ndjekin në 1728: “Mendime rreth përdorimit të çokollatës”, “Letër ku ekzaminohen arsyetimet e autorit të mendimeve të para, rreth përdorimit të çokollatës”, “

Në shek. XVII u kthye në një luks mes fisnikëve të Evropës dhe hollandezët, lundrues e zotët, ia morën Spanjës kontrollin botëror. Në Venecian e viteve 700 lindnin dyqanet e para të kafesë, paraardhësit e bareve të sotëm; ato ishin sigurisht dhe dyqane çokollate dhe ishin në garë për të ndryshuar recetat ekzistuese duke shpikur të reja. Në vitin 1790 “Gazeta Veneciane” dokumentoi përhapjen e produktit. Deri në fund të shek. XVIII çokollata konsiderohej si shëruese ndaj çdo gjëje dhe mendohej me veti mrekullibërese. Brazili, Martinika dhe Filipinet e rritën kultivimin e kakaos; në të njëjtën kohë shumë qytete evropiane u shquan për përpunimin e çokollatës; një shembull ishte Torino i cili kishte një prodhim prej 350 kg në ditë, pjesa me e madhe eksportohej në Austri, Svicër, Gjermani dhe Francë, ku pak nga pak pregatitja e pijeve të çokollatës u kthye në një pasion.

Në fund të shek. XVIII çokollata e parë e ngurtë siç e hamë sot, u shpik në Torino nga Doret-i. Në 1802 Bozzelli shpiku një makineri për ta rafinuar brumin e kakaos e për ta përzier me sheqer e vanilje. Duhet të vinte viti 1820 që sistemi të vihej në punë dhe kubi i parë i çokollatës u prodhua në Angli.Në vitin 1826 Pierre Paul Caffarel filloi prodhimin e çokollatës në sasi të mëdha falë një makinerie të re, e cila mund të prodhonte mbi 300 kg çokollatë në ditë. Në 1828 hollandezi Conrad J. van Houten, e shpejtoi metodën e nxjerrjes së yndyrës nga farat e kakaos, duke i transformua në kakao pluhur dhe gjalp kakaoje. Zhvilloi gjithashtu të ashtuquajturin “proces hollandez”, i cili konsiston në trajtimin e kakaos me alkale për t’i hequr shijen e hidhur. Këto trajtime bënë të mundur prodhimin e çokollatës si ajo e sotmja.

Çokollata e parë me përmasa më të mëdha se ajo e Doretit u prodhua në 1847 nga Joseph Fry. Në 1852-shin në Torino Michele Prochet filloi të përziente kakaon me lajthi të shtypura e të pjekura, duke krijuar brumin Gianduia. Daniel Peter, një fabrikant zviceran qirinjsh, u bashkua me të vjehrrin për të prodhuar çokollatë. Në 1867 filluan të fusnin edhe qumështin si përbërës dhe nxorrën në treg çokollatën me qumësht në vitin 1875. Për të larguar ujin nga qumështi në mënyrë që çokollata të ruhej me gjatë, u ndihmua nga një fqinj, fabrikant ushqimesh për femijë, me emrin Henri Nestlè. Rudolph Lindt shpiku procesin e quajtur “conching”, i cili konsiston në mbajtjen për një kohë të gjatë të çokollatës së shkrirë për ta bërë mishelën homogjene. Në 1946 Pietro Ferrero shpiku një krem me çokollatë dhe lajthi me qëllim për t’i shitur disa kile pastiçierëve: produkti pati një sukses shumë më të madh nga ç’pritej dhe disa vjet më vonë, në vitin 1964, lindi çokokremi, i cili u bë i famshëm në të gjithë botën./ CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kuriozitete

FOTOT- Nga “Pylli i Vetëvrasjeve” në Japoni deri te Pisha Barrens drithëruese në New Jersey/ 11 pyjet më të“frikshëm” në të gjithë botën

Publikuar

-

Nga

FOTOT- Nga "Pylli i Vetëvrasjeve" në Japoni deri te Pisha Barrens drithëruese në New Jersey/ 11 pyjet më të“frikshëm” në të gjithë botën

Nga vrasjet deri tek shikimet e UFO-ve, pyjet në të gjithë botën janë të njohur për historitë e tyre të frikshme.

Shumë pyje thuhet se përndiqen nga shpirtrat e padrejtë, dhe disa madje kanë qenë vendi i raportuar i aktivitetit satanik.

Nga “Pylli i Vetëvrasjeve” në Japoni deri te Pisha Barrens drithëruese në New Jersey, këto pyje me siguri do t’ju futin frikën deri në palcë.

1-Pylli Aokigahara në Japoni njihet më shumë si “Pylli i Vetëvrasjeve”.

2- Isla de las Munecas, ose “Ishulli i Kukullave”, në Meksikë thuhet se përndiqet nga shpirti i një vajze të re që u mbyt atje.

3- Pylli Hoia Baciu në Rumani ka një pastrim drithërues ku asgjë nuk është rritur ndonjëherë.

4- Pylli i zymtë i Zi në Gjermani frymëzoi histori të shkruara nga Vëllezërit Grimm.

LEXO EDHE:  Nga shpikja e bujqësisë tek interneti/ Ja vitet që e ndryshuan historinë e njerëzimit

LEXO EDHE:  “Më thanë mos hajde këtu se do ta presim kokën”/ Gruaja trondit me historinë e dhimbshme

 

5- Pylli Wychwood në Oxfordshire, Angli, ka qenë vendi i shikimeve të shumta të fantazmave.

6- Vizitorët kanë raportuar dukuri paranormale në Elfin Forest në Escondido, California.

7- Dow Hill Forest, India, gjithashtu ka një reputacion super drithërues.

8- Pine Barrens, New Jersey, thuhet se është shtëpia e famëkeqit “Jersey Devil”.

9- Epping Forest, Angli, thuhet se përndiqet nga viktimat e vrasjeve dhe madje edhe nga ushtarët e vdekur.

10- Freetown-Fall River State Forest në Massachusetts gjithashtu ka një histori të frikshme.

11- Një anije fantazmë thuhet se është parë shumë herë afër Old House Woods në Mathews, Virginia./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Kuriozitete

FOTOT- Fantazma dhe vrasje të rënda/ 10 vendet me histori të frikshme në Amerikë

Publikuar

-

Nga

FOTOT- Fantazma dhe vrasje të rënda/ 10 vendet me histori të frikshme në Amerikë

1-Gjatë periudhës së tij të lulëzimit, IEVP-ja Lindore në Filadelfia, Pensilvani, ishte një nga burgjet më të shtrenjta dhe të njohura në botë.

I ndërtuar në 1829, burgu strehonte kriminelë me emër të mëdhenj si Al Capone dhe grabitësin e bankave “Slick Willie”. Derisa mbipopullimi u bë problem në 1913, të burgosurit mbaheshin në vetmi të plotë në çdo kohë. Edhe kur të burgosurit largoheshin nga qelitë e tyre, një roje do të mbulonte kokën në mënyrë që ata të mos mund të shihnin dhe askush nuk mund t’i shihte ata.

2- E ndërtuar në fund të viteve 1700, Taverna e Mbretit është një nga ndërtesat më të vjetra në Misisipi.

E ndërtuar në fund të viteve 1700 në Natchez, Taverna e Mbretit është një nga ndërtesat më të vjetra në shtet. Restoranti dhe bari kanë një histori të pasur dhe disi shqetësuese. Një burrë me emrin Richard King e bleu ndërtesën vite pasi ishte ndërtuar. Historia thotë se ai punësoi një vajzë të re me emrin Madeline për të qenë kamariere dhe më pas kishte një lidhje me të. Kur e mori vesh gruaja e Kingut, ajo e vrau vajzën. Thuhet se shpirti i Madeline tani ndjek tavernën.

3- Shtëpia e Misterit Winchester në San Jose, California, u ndërtua nga e veja e një prodhuesi të famshëm të armëve.

Sarah Winchester porositi ndërtimin e shtëpisë së saj misterioze në 1886, pasi burri i saj, manjati i armëve William Wirt Winchester, vdiq nga tuberkulozi dhe vajza e saj e mitur vdiq menjëherë pas kësaj. Ajo u tha nga një medium se do të përndiqej përgjithmonë nga fantazmat e atyre që u vranë me pushkë Winchester, kështu që shumë besojnë se Sarah Winchester ndërtoi shtëpinë në vitet 1800 për të ngatërruar dhe bllokuar shpirtrat e këqij që e ndiqnin. Historiani Janan Boehme i tha Insajderit se rinovimi 38-vjeçar ishte projekti i pasionit të Winchester.

4- Lizzie Borden Bed dhe Breakfast në Fall River, Massachusetts, ishte vendi i një vrasjeje të rëndë.

Shtëpia e Lizzie Borden ishte skena e vrasjeve të tmerrshme të Andreë dhe Abby Borden, të cilët u gjetën në 1892 të mbuluar me gjak dhe të rrahur për vdekje me sëpatë. Lizzie, vajza e Bordens, ishte e dyshuara kryesore në këtë çështje. Akuzat kundër Lizzie u hoqën më vonë për shkak të mungesës së provave fizike dhe askush tjetër nuk u akuzua kurrë për vrasjet – çështja mbetet e pazgjidhur. Sot, të ftuarit mund të qëndrojnë në dhomën ku u vra Abby.

5- Një grua me një fustan ngjyrë vjollcë thuhet se përndjek banjën e grave të Denver & Rio Grande Railroad Depot në Salt Lake City, Utah.

Tani shtëpia e Shoqatës Historike të Shtetit të Utah, Depoja e Hekurudhës Denver & Rio Grande u ndërtua nga George Gould për hekurudhën perëndimore Rio Grande dhe ishte një qendër udhëtimi në fillim të viteve 1900. Një grua me një fustan ngjyrë vjollcë ndjek banjën e grave në Rio Grande Café. Sipas  Haunted Houses,  kjo grua u godit nga një tren pasi i fejuari i saj hodhi unazën e fejesës në shina gjatë një sherri.Fantazma e George Gould thuhet gjithashtu se bën paraqitjen e rastit në ballkon dhe në hollin.

6- Fari i Shën Augustinit është far i parë në Florida dhe struktura më e vjetër e tullave në qytet e mbijetuar, dhe thuhet se është e përhumbur.

LEXO EDHE:  Interneti mbushi 50 vjeç/ Historia gjysëm shekullore e teknologjisë që ndryshoi botën

LEXO EDHE:  “Më thanë mos hajde këtu se do ta presim kokën”/ Gruaja trondit me historinë e dhimbshme

Lentja e kullës është lente origjinale që u instalua gjatë viteve 1870 . Përveç që njihet për historinë e tij të pasur, far është i njohur edhe për fantazmat që e ndjekin atë. Besohet se ngjarje të shumta tragjike që kanë ndodhur në ose afër far janë shkaku për aktivitetin paranormal të pamjes.Ka historinë e rojtarit të farit, i cili ra dhe vdiq ndërsa po pikturonte kullën, dhe historia e tre fëmijëve që po luanin në një karrocë afër kullës, e cila u thye dhe ra në oqean, duke bërë që ata të mbyteshin. Vizitorët pretendojnë se ata kanë parë fantazmën e portierit duke parë terrenin dhe kanë dëgjuar tingujt e fëmijëve që luanin aty pranë.

7- Reformatori i Shtetit Ohio në Mansfield, Ohio, ofron klasa gjueti fantazmash dhe një turne të udhëhequr nga një ish i burgosur.

Një ndërthurje e arkitekturës së bukur dhe qelive të shkatërruara të burgut, Reformatori i Shtetit të Ohajos pa shumë dhunë gjatë 94 viteve që burgu ishte në veprim. Reformatori u hap në 1896, duke shpresuar të ishte një vend ku të miturit u bënë njerëz më të mirë. Në vitin 1990, urdhri federal që mbylli burgun përmendi “kushte brutalizuese dhe çnjerëzore”.

8- Rezidenca LaLaurie në New Orleans, Louisiana, thuhet se përndiqet nga fantazmat e viktimave të pronarit.

Rezidenca LaLaurie është emëruar pas pronarit të saj, Madame Delphine LaLaurie. Pasi burri i tretë i LaLaurie e la atë dhe u kthye në Francë, zërat filluan të qarkullojnë se ajo u çmend dhe filloi të torturonte skllevërit që jetonin dhe punonin në rezidencën e saj.

9- Azili Lunatik Trans-Allegheny në Weston, West Virginia, praktikoi lobotomi dhe terapi me elektroshok.

Fillimisht e ndërtuar si një vend shërimi, Trans-Allegheny Lunatic Azil mirëpriti pacientët e saj të parë në 1864. Ndërtesa, e cila është ndërtesa më e madhe e muratuar me gurë në Amerikën e Veriut , u ndërtua për të strehuar 250 njerëz. Në kulmin e tij në 1950, azili ishte shtëpia e 2,400 pacientëve, shumë prej të cilëve duruan lobotomi dhe terapi me elektroshok.

10- Mysafirët thonë se anija RMS Queen Mary përndiqet nga fantazmat e atyre që vdiqën në bord.

Mbretëresha Mary RMS ka pasur shumë jetë. Anija bëri udhëtimin e saj të parë në 1936 dhe mbarti shumë njerëz të famshëm të Hollivudit, nga Clark Gable te Elizabeth Taylor dhe Audrey Hepburn, në vitet që do të vinin. Ata që ishin në bord patën mjaft përvojë: dy bare dhe pishina, pesë zona ngrënieje dhe sallë pritjeje, një sallë salle madhështore, fushë kungujsh dhe një spital i vogël./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Kuriozitete

VIDEO- Momenti kur Hëna bllokon pamjen e satelitit vëzhgues të NASA-s për Diellin

Publikuar

-

Nga

VIDEO- Momenti kur Hëna bllokon pamjen e satelitit vëzhgues të NASA-s për Diellin

NASA po vëzhgonte diellin këtë javë kur hëna kaloi para saj. Hëna shfaqet si një orbitë e zezë që udhëton para diellit.

Ishte në mes të tranzitit të saj hënor që zgjati për rreth 50 minuta.  Në kulmin e tranzitit të saj, hëna mbuloi rreth 44 përqind të sipërfaqes së zjarrtë.

Megjithëse hëna ndërpreu pikëpamjet e tyre, shkencëtarët ishin në gjendje të kapnin pamjet e dy rajoneve në diell që duket se janë aktive për shkak të fillimit të Ciklit Diellor 25.

NASA njoftoi në shtator se ‘Cikli Diellor 25 ka filluar’, i cili ndodh kur dielli kalon nga një prej cikleve të tij të aktivitetit 11-vjeçar në një tjetër./ CNA.al

 

LEXO EDHE:  Interneti mbushi 50 vjeç/ Historia gjysëm shekullore e teknologjisë që ndryshoi botën

LEXO EDHE:  Historia e dashurisë që përfundoi në vrasje/ Ja kush është autori dhe si u njoh me viktimën

LEXO TE PLOTE