Connect with Us

Intervista/ Fauci: Vaksina anti Covid-19 në dhjetor, ja kur pritet të godasë pandemia e ardhshme

Shëndeti

Intervista/ Fauci: Vaksina anti Covid-19 në dhjetor, ja kur pritet të godasë pandemia e ardhshme

Publikuar

-

Deklarata surprizuese e kryevirologut amerikan/ Ja çfarë nuk dinim që nga fillimi për Covid-19

Në një intervistë për “Der Spiegel”, Dr. Anthony Fauci, këshilltar mbi pandeminë i presidentit amerikan Donald Trump, flet mbi zemërimin e kundërshtarëve të tij, marrëdhënien e tij të vështirë me shefin e Shtëpisë së Bardhë, gabimet e bëra nga SHBA-ja gjatë përpjekjes për të frenuar përhapjen e Covid -19, dhe optimizmin e tij të kujdesshëm se një vaksinë do të jetë së shpejti në dispozicion.

Ju e këshilluat administratën Trump në vitin 2017 të rriste gatishmërinë e saj për një pandemi të mundshme. A e kishit parashikuar një skenar të tillë, me karantina në mbarë botën, spitale të tejmbushur, dhe një përçarje sociale mjaft të dhunshme?

Unë parashikova shfaqjen e një sëmundje të re infektive, pasi kemi pasur shumë prej tyre. Gjatë detyrës time si drejtor i Institutit të Sëmundjeve Infektive prej 36 vjetësh, kam përjetuar epideminë e HIV, gripet pandemike, Ebolën dhe Zikën.

Dhe e kam ditur gjithmonë se do të kishim sfidën e pashmangshme e të përhershme të shpërthimeve epidemike në të ardhmen. Pandemia aktuale është e përmasave historike. Është gjëja më e keqe që kemi parë në 102 vitet e fundit, që nga viti 1918.

Si studiues i SIDA-s, mendoni se koronavirusi është më i keq se HIV?

SIDA është një sëmundje krejtësisht e ndryshme. Arsyeja pse pandemia e koronavirusit është kaq unike, është pasi ajo u përhap në mbarë botën. Dhe duket se të gjithë janë të prekshëm prej saj. Në 7-8 muajt e fundit, koronavirusi ka paralizuar botën, ka shkatërruar ekonomitë.

Me mbi 5.5 milionë raste dhe më shumë se 180.000 të vdekur, Shtetet e Bashkuara janë vendi më i prekur nga botë. Cilat janë sipas jush arsyet kryesore pse gjërat shkuan kaq keq në SHBA?

SHBA-ja është një vend shumë i madh, dhe tepër i larmishëm. Kjo është një nga pikat tona të forta. Por në një epidemi, është një nga dobësitë tona. Në patëm valë të ndryshme infektimi, dhe rastet nuk ishin kurrë në një nivel fillestar të ulët si në Gjermani apo Itali. Ne e nisëm me 20.000 raste në ditë.

Ne këshilluam rihapjen e kujdesshme të ekonomisë. Disa shtete i dëgjuan udhëzimet tona, dhe vepruan në mënyrë të arsyeshme. Por disa shtete i injoruan, dhe qytetarët aty vepruan si deshën. Dhe për këtë arsye pati 40.000, 50.000, 60.000 dhe madje 70.000 raste të reja në ditë në ditë.

A nuk ndjeheni realisht të pafuqishëm, kur shihni situatën aktuale në SHBA? Nuk demoralizoheni?

Jo unë nuk ndjehem kurrë i pafuqishëm. I pafuqishëm do të thotë, që nuk ka mundësi të bësh dot asgjë. Por në fakt ka shumëçka që mund të bëhet. Nuk zhytem as në dëshpërim. Unë jam shkencëtar dhe një zyrtar i shëndetit publik. Nuk kam një reagim emocional ndaj një epidemie. Jam një optimist i kujdesshëm, një njeri realist.

A është kjo arsyeja që vazhdoni të punoni, dhe nuk keni dalë në pension pavarësisht moshës tuaj të thyer?

As që e konsiderova mundësinë e dorëheqjes (qesh).

Shumë ekspertë e shohin vaksinën si strategjinë e vetme dhe të përsosur të daljes nga kjo pandemi. Kur do ta kemi në dispozicion një vaksinë kundër koronavirusit për publikun e gjerë? Sa efektive do të jetë ajo? Dhe a do të jetë realisht në gjendje të rikthejë normalitetin që kemi pasur dikur?

Ju më bëtë 3 pyetje, për të cilat nuk ka ende një përgjigje përfundimtare. Aktualisht ekzistojnë disa vaksina që janë në një fazë të përparuar të testimeve. Vetëm në SHBA janë 2 të tilla, dhe së shpejti do të jenë 3. Me këto ritme një vaksinë të sigurt dhe efektive, mund ta kemi në fund të këtij viti kalendarik, ose fillimin e vitit 2021.

Dhe kur do të jetë në dispozicion për publikun e gjerë?

Meqë disa kompani kanë nisur tashmë prodhimin e vaksinës së tyre, rreth fillimit të vitit 2021, duhet të kemi në dispozicion dhjetëra miliona doza. Në fund të vitit të ardhshëm, duhet të jenë në dispozicion qindra miliona, ndoshta edhe 1 miliardë. Kjo sasi nuk është e mjaftueshme për të gjithë njerëzit në botë, por mjaftueshëm për të vaksinuar shumicën që ka nevojë për të.

Thelbësor është fakti është se sa efektive do të jetë një vaksinë e tillë…

Ne nuk e dimë këtë, derisa të kemi në dorë rezultatet e testimeve në fazë të avancuar. Por unë dhe kolegët e mi jemi optimistë të kujdesshëm, dhe themi që jemi në rrugën e duhur. Studimet e hershme tek disa prej vaksinave kandidate, tregojnë se ato mund të shkaktojnë një përgjigje imune tek njeriu. Dhe ajo është e barabartë, në mos më mirë sesa ajo që shihni tek njerëzit që janë shëruar tashmë nga Covid-19.

LEXO EDHE:  E trishtë/ Humb jetën nga Covid gazetari dhe historiani i njohur shqiptar

Ju jeni shprehur se edhe një vaksinë me 50-60 për qind efikasitet, do të ishte e pranueshme. Pra ekziston mundësia që vaksina të mos jetë në gjendje të parandalojë dot infektimin, por vetëm pneumoninë. Nëse do të ishte kështu, a do të thotë kjo që pandemia nuk do të zhduket ndonjëherë?

Unë nuk besoj se kjo do të ndodhë. Ne po përpiqemi për një efikasitet në masën 70 për qind. Kjo shkallë nuk është aq e lartë sa vaksina kundër fruthit, që është 97-98 për qind efektive. Por nëse arrijmë te kemi një vaksinë kundër koronavirusit 70 për qind të efektshme, dhe e kombinojmë atë me disa elementë të praktikave më të mira të shëndetit publik, atëherë mendoj se mund të kemi një mbrojtje të mjaftueshme për të gjithë komunitetin.

Dhe mund ta vëmë nën kontroll pandeminë brenda një viti apo më shumë. Unë nuk mendoj se kërcënimi nga koronavirusi do të jetë me ne përgjithmonë, në një mënyrë që ta ndryshojë dramatikisht jetën tonë për 5 vitet e ardhshme.

Por më shumë se një e treta e popullsisë së SHBA nuk dëshiron të vaksinohet…

Kjo është një sfidë më vete. Ne kemi një program të tërë të angazhimit me komunitetin, për t’i bindur njerëzit mbi përfitimet e mëdha shëndetësore nga vaksinimi.

Në fillim të epidemisë në SHBA, ju kishit takime të përditshme me presidentin Donald Trump. Pse ai dukej në publik kaq shumë i keq-këshilluar, duke e shpërfillur pandeminë, dhe madje duke dhënë këshilla të rrezikshme?

Presidenti është një njeri i zgjuar. Ai e kupton rëndësinë e situatës, por ka idetë e tij mbi gjërat. Dhe i shpreh ato në një mënyrë tjetër. Por është një njeri mjaft i zgjuar. Dhe unë vetë mendoj se kam qenë dhe jam shumë e qartë në atë që them.

A shpresoni fshehurazi në fitoren e Xho Bajdenit në zgjedhjet e 3 nëntorit?

Një nga arsyet pse kam pasur mundësi të këshilloj 6 presidentë, që nga Ronald Regani, është sepse unë jam plotësisht apolitik. Unë jam shkencëtar dhe mjek. S’kam ideologji, dhe nuk përfshihem kurrë në politikë. Nëse e bën këtë gjë, mund të dëmtosh besueshmërinë si shkencëtar dhe zyrtar i shëndetit publik.

Qarkullon një teori konspirative sipas së cilës ju e keni krijuar vetë koronavirusin, dhe se çdo lloj vaksine do të vrasë miliona njerëz. Teksa pandemia ka nxitur kërkime shkencore të jashtëzakonshme, ajo e ka gërryer nga ana tjetër edhe besimin tek shkenca. A është ky një dëm i pariparueshëm?

Dëmi është serioz, por shpresoj të mos jetë i pariparueshëm. Përveç ndarjeve politike, ne kemi edhe mendime ekstremiste, përfshirë teoritë e komplotit, disa prej të cilave janë krejtësisht të çuditshme. Ka një polarizim kaq të fortë, saqë kur unë jap rekomandime se si ne mund ta rihapim vendin në një mënyrë të sigurt, ka disa njerëz që nuk bien dakord dhe nisin të më kërcënojnë. Pra më kërcënojnë fizikisht mua, fëmijët, familjen, gruan time. Kjo është një çmenduri.

A keni ndonjë ide se çfarë epidemie do të godasë planetin tonë në të ardhmen? Pas 10 vitesh do të takohemi sërish, dhe do të shohim nëse keni pasur të drejtë…

E vetmja gjë që është e parashikueshme tek pandemitë, është se ato do të ndodhin. Dhe e vetmja gjë që është plotësisht e paparashikueshme, është sesi do të jetë ajo. Dhe nuk kam për momentin as idenë më të mjegullt mbi këtë gjë. Shpresoj të mos jetë si kjo që po kalojmë tani.

Pra, nëse do të kemi një pandemi tjetër, dhe historia na thotë se do të ndodhë, shpresoj të jetë relativisht jo shumë e rëndë, dhe që mund të mbahet lehtësisht nën kontroll. Por sido që të jetë, nuk do të kalojnë as 10 vjet. Ndoshta do ta shohim njëri-tjetrin shumë më shpejt.

Marrë me shkurtime nga Der Spiegel – Bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shëndeti

Mutacionet e koronavirusit/ A ngjitet sëmundja edhe nga të shëruarit dhe të vaksinuarit?

Publikuar

-

Nga

Covid-19/ Lajmet e fundit nga varianti anglez!

Për një kohë të gjatë nuk u analizua me saktësi për të parë llojin e virusit të Coronës, me të cilin ishin infektuar të sëmurët me COVID-19.  Por disa vende arritën që me anë të segmentimit intensiv të gjenin cilat variacione ishin përhapur më shumë në vendet e tyre, përshembull varianti britanik apo ai afrikano- jugor. Vendet nuk kanë faj sepse në fillim ato analizuan intensivisht virusin dhe kështu kuptuan se ekzistojnë variacione të ndryshme.

Nëpërmjet segmentimit intensiv ne mësuam se varianti i përhapur dhjetorin e kaluar fillimisht në Britaninë e Madhe dhe pastaj në Danimarkë, B.1.1.7, përhapet me shpejtësi 70 përqind më të madhe. Ndërkohë ky variant është parë edhe në vende të tjera, mes të cilave edhe në Gjermani.

Mutacionet nuk janë të pazakonta tek viruset, çdo muaj krijohen mesatarisht dy variante të reja. Tek varianti britanik i virusit, i cili është dekoduar krejtësisht janë vënë re të gjitha 17 ndryshimet gjenetike të njohura deri tani, gjë që ka habitur edhe vetë virologët. Tri mutacione nga to janë vëzhguar me kujdes: N501Y, që eventualisht përmirëson atashimin e virusit tek qelizat e njeriut, në variantin e dytë janë të eliminuara kodet 69 dhe 70 të mutacionit si dhe varianti i tretë: mutacioni P681H.

Mutacionet përhapen më shpejt

Arsyeja e përhapjes së shpejtë mund të jetë një ndryshim i lehtë në një pozicion të proteinës spike, që ndodhet në sipërfaqen e virusit. Nëpërmjet këtij gabimi në kopim virusi i ndryshuar mund të përhapet më shpejt, mund të transmetohet më shpejt ose t’i shpëtojë më shpejt sistemit imunitar në krahasim me virusin fillestar. Kështu ekziston mundësia që ky virus më efektiv të mbizotërojë më shumë se varianti i mëparshëm në nivel lokal ose rajonal.

Por përhapja e shpejtë nuk do të thotë se për shembull varianti britanik është përgjegjës edhe për rastet e vështira të COVID-19, ose për nivelin e lartë të vdekjeve, sepse deri tani nuk ka dëshmi për këtë. Por për të infektuarit ka rëndësi shumë të madhe për të ditur me cilin variant janë infektuar. Mutacioni nuk ka ndikim ndaj ecurisë së sëmundjes.

Megjithatë përhapja e shpejtë mund të bëjë që në disa vende të ngarkohet shumë sistemi i shëndetësisë. Në shumë vende mungojnë shtretërit në spitale, aparatet e frymëmarrjes, vendet e kujdesit intensiv dhe personeli.

Varianti i Coronës B.1.351. që përhapet me shpejtësi në Afrikën e Jugut që nga gushti i kaluar i ngjan variantit britanik dhe shihet si përgjegjës për rritjen e madhe të numrit të rasteve të infektimit në Afrikën e Jugut. Krah N501Y, ai mban edhe një mutacion tjetër në sektorin e proteinës spike, mes të tjerash edhe një mutacion me emrin E484K, i cili ka ndikim negativ tek krijimi i antitrupave dhe neutralizimi i Coronës.

Edhe të shëruarit dhe të vaksinuarit mund të ngjisin sëmundjen

Edhe variacionet P.1 të identifikuara para pak kohësh në Brazil kanë krijuar shqetësim me 17 mutacionet e krijuara, disa prej të cilave me proteinën spike. Ky variant mban në vetvete mutacionin N501Y të zbuluar në variantin britanik dhe atë afrikano-jugor si dhe mutacionin E484K të konfirmuar deri tani tek varianti afrikano-jugor.

Varianti brazilian u shfaq fillimisht në Manaus, kryeqytetin e shtetit federal të Amazonës, ku vitin e kaluar tre të katërtat e popullsisë u infektuan me variantin e ri të Coronës. Kjo duhet të kishte çuar në imunizimin bazë të pjesës më të madhe të popullsisë, por shifrat e të infektuarve atje kanë filluar të rriten sërish.

LEXO EDHE:  E trishtë/ Humb jetën nga Covid gazetari dhe historiani i njohur shqiptar

LEXO EDHE:  Mutacioni i ri në Angli/ Mjekja shqiptare në Gjermani tregon se sa efekt ka vaksina

Me sa duket përgjigja që krijon sistemi imunitar i trupit tek të shëruarit nga infeksioni SARS-CoV-2 nuk mjafton edhe pas marrjes së vaksinës, sepse varianti i ri P.1 e anashkalon sistemin imunitar. Me fjalë të tjera edhe të shëruarit nga infeksioni edhe të vaksinuarit mund ta ngjisin sëmundjen.

Shumë mutacione lokale

Sa më intensivisht të bëhen segmentimet e rasteve të Coronës, aq më shumë mutacione mund të zbulohen në të ardhmen. Por ato nuk priten të jenë gjithnjë të rëndësishme. Mutacioni i fundit i zbuluar në klinikën e Garmishit në Gjermani duhet të jetë vetëm një mutacion i pjesshëm, pra nuk kemi të bëjmë  me variantin britanik apo afrikano-jugor. Për të sqaruar këtë çështje do të analizohen provat në spitalin Charite të Berlinit.

Dhe në variantin e virusit të shfaqur në Los Angeles kemi të bëjmë me sa duket me një gjen të quajtur L452R, i cili u identifikua fillimisht marsin e kaluar në Danimarkë. Edhe aty shqetësimi është i madh lidhur me frikën se vaksina mund ta humbasë efektin.

A rrezikojnë mutacionet efektin e vaksinave?

Deri tani nuk është bërë sa duhet studimi për të parë nëse vaksinat mRNA kanë efekt edhe tek këto mutacione. Sepse nëse një pjesë e skajeve karakteristike që janë të rëndësishme për të bërë njohjen e virusit ndryshon, atëherë antitrupat e prodhuara nga trupi i njeriut e dallojnë më pak virusin e Coronës, për të bërë neutralizimin e tyre. Vaksina humbet kështu efektin.

Sipas njohurive aktuale vaksinat e BioNTech/Pfizer dhe Moderna kanë efekt edhe kundër variantit britanik të virusit B.1.1.7, sepse këto vaksina mRNA lidhen pikërisht me proteinën e prekur spike.

Për të parë nëse vaksinat ekzistuese mjaftojnë edhe për të luftuar mutacionet e tjera të njohura dhe të panjohura, duhen bërë studime të mëtejshme. Nëse virusi bëhet dikur aq shumë i ndryshuar saqë reaksioni humanitar i nxitur nga vaksina nuk mjafton për të bërë neutralizimin, atëherë duhet ndryshuar vaksina.

Një aktualizim i tillë nuk është i vështirë për vaksinat mRNA, thotë BioNTech-Pfizer. Sepse kodi gjenetik i virusit që përmban vaksina mund të këmbehet lehtë brenda disa javësh. Por siç dihet testimi dhe lejimi i prodhimit dhe shpërndarjes së vaksinës zgjat dhe që tani shumë qendra vaksinimi janë duke pritur për të marrë vaksinën tashmë të lejuar./ DW

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Çfarë ndodh me trupin tuaj nëse hiqni dorë nga sheqernat?

Publikuar

-

Nga

Çfarë ndodh me trupin tuaj nëse hiqni dorë nga sheqernat?

Ju mund të mbeteni shtatzënë më lehtë.

Sheqeri njihet për aftësinë e tij për të na dhënë energji duke shkaktuar insulinë në gjak. Por insulina është shumë e ngjashme me hormonet që janë përgjegjëse për shtatzëninë. Nëse konsumojmë shumë sheqer të rafinuar, ka aq shumë insulinë në trupin tonë sa ngatërrohet me hormonet që ndihmojnë qelizat e vezëve të maturohen, kështu që trupi ynë fillon të punojë për të ulur nivelin e këtyre hormoneve. Si rezultat, ka më pak vezë të pjekjes në trupin tonë dhe bëhet më e vështirë për një grua të mbetet shtatzënë.

Ju nuk do të jeni aq të uritur dhe dëshirat tuaja do të zhduken.

Kur hyn në trupin tonë, sheqeri ndikon në aftësitë tona mendore, si dhe në vetë-kontrollin tonë. Studimet tregojnë se sheqeri ka një  efekt varësie në disa pjesë të trurit tonë. Kur hamë sheqer, hormoni ynë provokues i urisë rritet dhe hormonet tona që shtypin urinë ulen. Pastaj fillojmë të dëshirojmë ushqim me shumë kalori si biskota ose pica, dhe gjithashtu kemi tendencë të ushqehemi shumë.

Vëllimi i trurit mund të rritet dhe kujtesa juaj mund të përmirësohet.

Kur stomaku na thotë të hamë diçka të ëmbël, truri ynë thotë “jo”, dhe këtu është arsyeja. Studimet zbuluan se edhe nëse nuk shtojmë peshë gjatë ngrënies së sheqerit, truri ynë ende ndjen shqetësimin, pasi funksionet tona njohëse mund të ngadalësohen. Ne mund të kemi memorie të dëmtuar dhe të bëhemi më të dobët në vendimmarrjen tonë. Përveç kësaj, truri ynë mund të humbasë vëllimin e tij dhe të bëhet më i vogël në zona të caktuara, kanë zbuluar studimet.

Ju mund të ndaloni të përjetoni ndryshime të humorit dhe të bëheni më të gëzuar.

Ushqimi shumë i sheqerit mund të çojë në çrregullime të humorit dhe madje edhe depresion, pretendojnë shkencëtarët. Dietat e pasura me sheqerna të rafinuar mund ta bëjnë ankthin më të fortë dhe të parandalojë njerëzit të shijojnë jetën e tyre me emocione të shëndetshme. Kjo ndodh sepse sheqeri i rafinuar kullon vitaminën B nga trupi ynë, dhe ky është një nga agjentët kryesorë përgjegjës për gjendjen tonë shpirtërore. Çuditërisht, mjekët kanë përdorur insulinë për të trajtuar jo vetëm diabetin , por edhe depresionin , dhe ky trajtim ka treguar disa rezultate të mira.

Ju mund të shmangni sindromën e birrës automatike.

Sindroma e birrës automatike është një gjendje ku ushqimi  fermentohet në zorrën tonë dhe ky proces duket shumë si pirja e birrës. Ne madje mund të ndjehemi të dehur për shkak të kësaj, sepse gjatë këtij procesi prodhohet etanol dhe lirohet në qarkullimin tonë të gjakut. Të gjithë kemi fermentim në zorrë, por sheqeri e bën atë  më keq dhe e kthen këtë proces natyral në festën e  majasë dhe baktereve.

LEXO EDHE:  Manastirliu i përgjigjet Bashës dhe i rendit faktet/ Të ftoj të reflektosh!

LEXO EDHE:  A ndihmon vërtet vitamina D në luftimin e Covid-19?

Ju mund të shmangni të paturit e një “fytyre sheqeri”.

Kur mendojmë për sheqerin, ai shpesh shoqërohet me shtim në peshë . Por dermatologët janë gjithashtu të shqetësuar për këtë “armik të bardhë”. Ata pretendojnë se sheqeri provokon stresin hormonal, i cili çon në një çehre të dobët dhe ka një emër të veçantë – “fytyra e sheqerit”. Në tiparet e fytyrës “sheqerit” janë një ngjyrë gri të lëkurës, holluar nga vetullat, spote në të gjithë fytyrën, dhe të hollë të lëkurës.

Mund të keni flokë më të dendur.

Sipas dermatologëve, sheqeri mund të provokojë rrallimin e flokëve dhe rënien e tyre. Kjo ndodh sepse niveli i rritur i glukozës provokon nivele të pabarabarta të hormoneve si insulina dhe steroidet, dhe ekuilibri hormonal kthehet në një slitë. Dieta e duhur nuk do të jetë në gjendje të rikthejë dëmin që është bërë tashmë, por mund të parandalojë rënien e flokëve në të ardhmen, pohojnë mjekët.

Ju mund të shmangni qimet e tepërta në fytyrë dhe trup.

Kur hamë sheqer të rafinuar, të përpunuar, mund të përballemi me problemin e flokëve të padëshiruar në trupin tonë, pretendojnë shkencëtarët . Sheqeri provokon një nivel të rritur të insulinës në gjakun tonë, i cili nga ana e tij provokon nivele më të larta të testosteronit. Ky hormon intensifikon rritjen e flokëve dhe i bën flokët më të pigmentuara, dhe sasia e tepërt e tij mund të bëjë që flokët e errët të rriten mbi buzën e sipërme dhe në barkun tonë. Nivelet më të larta të insulinës dhe rezistenca ndaj insulinës janë gjithashtu të lidhura me  PCOS në gratë./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Shëndeti

Pse kafshët janë miku më i mirë i trurit tuaj?

Publikuar

-

Nga

Pse kafshët janë miku më i mirë i trurit tuaj?

Pothuajse të gjithë e kuptojnë rëndësinë e shëndetit të trurit, por pak njerëz kanë ndonjë ide se si ta bëjnë trurin e tyre më të shëndetshëm, ose që arritja e një qëllimi të tillë është edhe i mundur.

Shumica e njerëzve duket se besojnë se ky organ misterioz i mbyllur në kocka është një kuti e zezë, e paprekshme dhe e paaftë për tu përmirësuar. Jo e vërtetë! Truri mund të pasurohet vazhdimisht gjatë gjithë jetës tuaj, pa marrë parasysh moshën tuaj ose qasjen në burime.

Përvojat tona të përditshme, duke përfshirë atë që hamë, sa ushtrohemi, me të cilin shoqërohemi, me cilat sfida përballemi, sa mirë flemë dhe çfarë bëjmë për të zvogëluar stresin dhe për të mësuar, faktor në shëndetin e trurit tonë dhe shëndetin e përgjithshëm shumë më tepër sesa ne mund ta imagjinojmë.

Parandalimi është antidoti më i fuqishëm ndaj sëmundjeve dhe kjo është veçanërisht e vërtetë për sëmundjet degjenerative, siç janë ato në tru dhe sistemin nervor.Rreziku i demencës rritet në mënyrë eksponenciale pas moshës 65 vjeç, dhe me 85 një e treta e njerëzve do të kenë sëmundjen. Por studimet tregojnë se kalbja fillon të vendoset në heshtje shumë më herët.

Nëse diagnostikoheni në moshën 65 vjeç, ka të gjitha mundësitë që truri juaj të fillojë të degjenerohet në të 30-tat tuaja. Simptomat të cilat shfaqen në të 80-at tuaja do të jenë krijuar që prej të 50-ave. Pak prej nesh mendojnë për çmendurinë kur po hyjmë në kulmin tonë, por mbase duhet ta bëjmë, sepse të dish që dëmtimi mund të fillojë në trurin tënd siguron një mundësi të jashtëzakonshme për të hyrë brenda dhe për të bërë diçka për të.

Pasi truri juaj të funksionojë pastër dhe pa probleme, gjithçka tjetër vijon. Ju do të merrni vendime më të mira, do të keni qëndrueshmëri të përmirësuar dhe një qëndrim më optimist, dhe pjesa fizike e trupit tuaj do të përmirësohet gjithashtu.

Studimet sugjerojnë se toleranca juaj ndaj dhimbjes do të rritet, nevoja juaj për ilaçe do të ulet dhe aftësia juaj për të shëruar do të përshpejtohet. Kur vendosni trurin tuaj të parë, gjithçka tjetër do të bjerë në vend nga ana shëndetësore. Zemra juaj mund të tik-tak, por është truri juaj që e bën atë të tik-tak dhe përcakton cilësinë e jetës tuaj.

LEXO EDHE:  Mutacioni i ri në Angli/ Mjekja shqiptare në Gjermani tregon se sa efekt ka vaksina

LEXO EDHE:  Rritet frikshëm numri i të prekurve nga Covid-19 në Greqi/ Konfirmohen 71 raste të reja, 17 viktima

Pa një tru të shëndetshëm, ju nuk mund të merrni vendime të shëndetshme. Dhe me një tru të shëndetshëm vjen jo vetëm një trup, peshë dhe zemër e shëndetshme por edhe një ndjenjë më e fortë e besimit, një e ardhme financiare më solide falë zgjedhjeve të zgjuara, marrëdhënieve më të mira dhe më shumë dashuri dhe lumturi në jetën tuaj. Kujdesi për një mace, qen ose zog mund të jetë katalizator i ndërveprimit shoqëror. Qentë janë veçanërisht të mirë thyerje të akullit shoqëror, sepse ato shërbejnë si një shkas i bisedës midis të huajve ose të njohurve të rastit.

Kujdesi për kafshët shtëpiake jep një sens të qëllimit dhe strukturës që përfiton edhe shëndetin e trurit tuaj. Studimet tregojnë se kontakti me një kafshë shtëpiake mund të zvogëlojë depresionin, ankthin dhe izolimin shoqëror, ul presionin e gjakut, ul rrezikun e sulmeve në zemër dhe rrit aktivitetin fizik.

Eshtë e vështirë të thuash saktësisht pse mbajtja e lidhjeve shoqërore luan një rol kaq të fuqishëm në mbajtjen e trurit të ri. Një arsye mund të jetë se siguron një tampon kundër efekteve të dëmshme fizike të stresit.Sigurisht, njerëzit me më pak lidhje shoqërore kanë më shumë të ngjarë të raportojnë probleme të tilla si prishja e mënyrave të gjumit, dobësimi i sistemit imunitar, ngritja e inflamacionit dhe nivelet më të larta të hormoneve të stresit.

Hulumtimi nga Projekti i Rush University Memory and Aging ka treguar se njerëzit me rrjete më të mëdha sociale mbrohen më mirë nga rëniet njohëse që lidhen me Alzheimer sesa ata me një grup më të vogël miqsh./ CNA.al

LEXO TE PLOTE