Connect with Us

A po bashkohet më në fund Evropa?

Blog

A po bashkohet më në fund Evropa?

Publikuar

-

A po bashkohet më në fund Evropa?

Nga Robert J.Samuelson “The Washington Post”

Gjasat që Evropa të zgjidhë “problemin e saj italian” pa e shkatërruar Bashkimin Evropian apo ekonominë botërore janë rritur. Problemi i Italisë, për ata që e kanë harruar ose që nuk e kanë ditur kurrë, është borxhi i saj i madh qeveritar, që në vitin 2019 llogaritej në 135 për qind të ekonomisë së tij (Produktit të Brendshëm Bruto, ose PBB).

Pra ka rrezik që Italia të falimentojë si shtet. Dhe nëse do të ndodhte kjo gjë – pra nëse Italia nuk do të mundej të paguante interesat e borxheve – kjo mund të shkaktonte një panik global financiar. Për të kufizuar humbjet, investitorët dhe tregtarët do të nxitonin të shisnin aksionet, obligacionet dhe asetet e tjera financiare.

Efekti do të ishte tronditës. Shitjet në masë do të ulnin akoma më tej çmimet. Por problemi është se pandemia e ka dobësuar ekonominë tashmë të dobët italiane. Në bazë të politikave ekzistuese, borxhi i qeverisë do të rritet deri në 162 për qind të PBB-së, vlerëson “Capital Economics”, një nga kompanitë kryesore ndërkombëtare të parashikimeve ekonomike.

Ashtu si shumica e Evropës dhe Shtetet e Bashkuara, Italia po përjeton tashmë recesionin e saj më të keq ekonomik që nga Lufta e Dytë Botërore. PBB-ja pritet të bjerë me 10 për qind në vitin 2020, me në krye rënien e shpenzimeve të konsumatorit (11.5 për qind) dhe investimeve në biznes (21.3 për qind).

Defiçitet vjetore i shtohen borxhit të akumuluar të qeverive. Në parashikimin e saj, “Capitol Economics” citon dy faktorë që e kanë përkeqësuar rënien:rënia e madhe në sektorin e turizmit, që përfaqëson 5.5 për qind të PBB-së, dhe vështirësinë e italianëve për të punuar nga shtëpitë e tyre, gje që reflekton “shërbimin e dobët të internetit” që ka aktualisht vendi.

E fundit por nga jo nga rëndësia, Italia pati një përvojë katastrofike me pandeminë, e cila ka shkaktuar deri tani më shumë se 35.000 të vdekur.

Nëse pjesa tjetër e Evropës do të lulëzonte ekonomikisht, kjo mund të nxirrte Italinë nga talashet. Por në fakt, shumica e Evropës nuk po lulëzon; përkundrazi  po përpiqet të shpëtojë nga i njëjti kurth që i ka ngritur koronavirusi.

“Capital Economics” parashikon që për këtë vit, PBB-ja do të bjerë me 5 për qind në Gjermani, 8 për qind në Francë dhe 12 për qind në Spanjë. Ajo që e ka parandaluar deri tani mospagimin e borxheve ka qenë Banka Qendrore Evropiane (ECB), ekuivalenti e Rezervës Federale në SHBA.

BQE ka blerë një pjesë të mirë të borxhit italian, por dhe të vendeve të tjera. Ajo është “huadhënësja e zgjidhjes së fundit” e Evropës, që blen më shumë se 100 miliardë eurobono në muaj, sipas “Capital Economics”. Megjithëse kjo ka paramenduar çdo lloj falimentimi, nuk është e qartë se sa kohë mund të zgjasë.

LEXO EDHE:  Trump kundërshton drejtorin e CDC-së për vaksinat dhe maskën

Përkundër kësaj sfondi të errët, pse janë përmirësuar perspektivat e Italisë? Përgjigja është kjo:eurozona – 19 vendet që e përdorin euron si paranë e tyre – po fillon të veprojë më shumë si një njësi e bashkuar, sesa thjesht si një koleksion vendesh.

Deri vonë ka pasur një luftë midis vendeve “veriore” me ekonomi më të forta (Gjermania, Holanda, Danimarka, Suedia dhe Austria) dhe tyre më të dobëta “jugore” (Franca, Italia, Spanja, Portugalia dhe Greqia) se kush duhet t’i mbulonte kostot sociale dhe politike të krizave të fundit ekonomike.

Vendet e pasura, nuk mendojnë se duhet të shpëtojnë vendet e varfra, ndërsa këto të fundit thonë se nuk mund t’ia dalin të vetme. Ajo që ndodhi në një samit të fundit të liderëve evropianë, është se vendet e pasura hodhën disa hapa në ndihmë të vendeve ekonomikisht më të dobëta.

Konkretisht, ato krijuan një fond të rimëkëmbjes me vlerë 750 miliardë euro, ose 870 miliardë dollarë. Ky është një stimul ekonomik që favorizon vendet më të dobëta në të paktën dy mënyra. Së pari, rreth gjysma e fondeve (435 miliardë dollarë) do të shpërndahen si grante.

Pra ato nuk do të duhet të paguhen si më parë. Dhe së dyti, fondet do të huazohen nga Bashkimi Evropian, dhe jo si më parë nga vendet anëtare. Kjo e shpërndan barrën e ri-pagimit të borxhit tek të gjitha vendet e BE-së:është një subvencion për vendet më të dobëta.

Dihet se grantet janë hapa janë mjaft teknikë. Por ato janë simbolike dhe thelbësisht të rëndësishme, vëren Nikolas Veron nga Instituti Peterson për Ekonominë Ndërkombëtare. “Për herë të parë, BE-ja po përdor për vete një fuqi të konsiderueshme financiare. Është një arritje shumë e madhe”- thotë ai.

Gjithashtu domethënës, thotë “The Wall Street Journal”, është fakti që plani i rimëkëmbjes u mbështet nga kancelarja gjermane Angela Merkel. Qasja e saj bie ndesh me kundërshtimin e saj të hershëm për lehtësimin e borxhit. Nëse ky ndryshim është i përhershëm, atëherë ai është jashtëzakonisht i rëndësishëm.

Bashkëpunimi po bën përparim kundër konfliktit. Sigurisht, jo gjithçka është fushë me lule. Dallimet midis 27 vendeve anëtare të BE-së mbeten të mëdha. Në fakt, ato gati e sabotuan samitin. Edhe nëse Merkel mund të ketë ndryshuar, ajo përballet me një opinionin publik gjerman tepër skeptik. A është marrëveshja e fundit shumë e vogël, dhe shumë e vonuar? Apo më në fund Evropa po nis të veprojë e bashkuar?/ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Vrau mbi 300 njerëz/ Kush ishte Xhuzepe Greko, “kasapi” i mafies siçiliane “Cosa Nostra”

Publikuar

-

Nga

cna lajm aktualitet

Megjithëse vdiq në vitin 1985, emri i Xhuzepe Grekos ngjall ende frikë në zemrat e siçilianëve edhe sot e kësaj dite. Kjo pasi ai konsiderohet si një nga vrasësit serialë më të mëdhenj jo vetëm në historinë e Italisë por edhe të botës.

I lindur në vitin 1952 në qytetin e vogël Çiaçuli, Xhuzepe Greko njihej me nofkën “Scarpuzzedda”ose “Këpuca e vogël” në dialektin siçilian. Dihet pak mbi jetën e tij të hershme. Ndërkohë është i mirënjohur fakti që xhaxhai i tij, Mikele Greko ishte kreu i Komisionit të mafias siçiliane “Cosa Nostra”, dhe i njohur me nofkën “Papa” në qarqet e krimit të organizuar.

Mafia ishte një biznes familjar për Grekot. Ruajtja e një profili të ulët, i dha mundësi kësaj familje të miqësohej sa me politikanët po aq dhe me mafiozët. Mikele Greko bëri gjithçka për t’u dukur si një njeri i Zotit, si një lexues i madh i Biblës dhe si një njeri popullor i masave. Por as kjo nuk ishte e mjaftueshme për të shmangur burgun.

Xhuzepe Greko

Me shembullin e dhënë nga xhaxhai i tij, nuk është çudi që Xhuzepe Greko ishte në gjendje të ngrihej shpejt në hierarkinë e mafies siçiliane. Dhe ai fitoi famën e tij gjatë së ashtuquajturës Lufta e Dytë e Mafies.

Në atë kohë Greko u bë i njohur si vrasësi më i madh i mafies i të gjitha kohërave. Ndërsa Amerika ishte ende duke u tronditur nga Lufta e Vietnamit, familjet mafioze siçiliane po përgatiteshin për një luftë të egër midis tyre.

Të udhëhequr nga Salvatore “Toto Rina”, korleonezët, një grupim mafioz që vinte nga qyteza e vogël e Korleones, në afërsi të Palermos, ishin ata që nisën Luftën e Dytë tëMafias në vitin 1978, ndërsa Xhuzepe Greko dhe familja e tij u pozicionuan në anën e tyre.

Në vitin 1970, u formua Komisioni i mafies siçiliane, duke pasur në krye Toto Rinën. Deri në vitin 1978, Komisioni përbëhej nga Rina, Xhuzepe Kalo, Filipo Markeze, Rozario Rikobono dhe Mikele Greko. Ndërkohë në vitin 1981, Komisioni formoi atë që do të njihej si Skuadra e Vdekjes, e cila drejtohej nga Xhuzepe Greko.

I njohur në të gjithë Siçilinë për atentatet e tij me armën AK-47 (kallashnikov), i riu Greko merrte shpesh urdhra nga Rina, por në ndonjë rast edhe nga xhaxhai i tij. Ai drejtoi një skuadër vrasësish ku përfshiheshin Xhuzepe Lukeze, Mario Prestifilipo dhe Xhuzepe Markeze.

Një raport i një komision hetimor të parlamentit italian, përshkruan në detaje aktivitetet e Skuadrës së Vdekjes. Gjatë viteve 1981-1983, të paktën 400 njerëz vdiqën nga dora e mafies vetëm në Palermo, dhe të paktën 400 të tjerë vdiqën në të gjithë Siçilinë me urdhër të Komisionit.




Toto Rina

LEXO EDHE:  Boll me lojën kukafshehthi të BE me Turqinë!

LEXO EDHE:  Trump kundërshton drejtorin e CDC-së për vaksinat dhe maskën

Fotografja Leticia Batalja, e cila kaloi pjesën më të madhe të karrierës së saj si fotoreportere duke dokumentuar Luftën e Dytë të Mafias, deklaroi në një rast për britaniken “Daily Mail” se jeta në Siçili u bë shumë brutale.“Ndonjëherë kishte edhe 5 vrasje brenda një dite. Ne nuk kishim përjetuar kurrë më parë një dhunë të tillë. Unë rishoh sot fotot e mia të realizuara në atë kohë, dhe ka vetëm gjak, gjak, gjak”- shprehej ajo.

Xhuzepe Greko cilësohet si fajtor për të paktën 80 nga mijëra vrasjes e Skuadrës së Vdekjes.

Ndër shumë vrasjet e kryera nga Greko, ndoshta më tronditëse ishte vrasja e mafiozit Salvatore Inserilo në Palermo. Në vitin 1980, pasi Inserilo u nda nga korleonezët, Greko e vrau Inserilon në momentin kur ky po shkonte të takonte të dashurën e tij, duke ia copëtuar trupin duke e qëlluar me breshëri të AK-47.

Dhe kur ai mësoi se djali 15-vjeçar i Inserilos ishte betuar për hakmarrje, ai e rrëmbeu këtë të fundit, ia preu njërën dorë, dhe më pas e qëlloi për vdekje në kokë, dhe e shkriu kufomën e tij në acid. Salvatore Rina, u arrestua dhe u nxor para drejtësisë në vitin 1993, pasi i kishte shpëtuar për 23 vjet policisë.

Lufta e Dytë e Mafias ndryshonte nga e para, pasi këtë herë korleonezët e udhëhequr nga Rina i shpallën posaçërisht luftë shtetit italian. Para ngjitjes së Rinës në krye të “Cosa Nostra”, mafia vriste shumë rrallë përfaqësuesit e shtetit, vetëm atëherë kur nuk shihte rrugë tjetër.

Por falë ndikimit të Rinës, ajo mbetet edhe sot e kësaj dite një taktikë e zakonshme. Ndërkohë, korleonezët nuk vranë vetëm armiqtë por edhe aleatët e tyre. Në vitin 1983, Rina urdhëroi vrasjen e Filipo Markezes dhe Rozario Rikobonos, të cilët e kishin humbur besimin e tij.

Madje Xhuzepe Greko dhe grupi i tij u dërguan të vrisnin vëllezërit e një anëtari tjetër të Skuadrës së Vdekjes, Vincent Puçio, për të provuar besnikërinë e këtij të fundit ndaj Rinës.

Por në fund, do ta pësonte edhe vetë Greko. Ndonëse data e tij e saktë e vdekjes mbetet e panjohur, mafiozët e penduar, dëshmuan më vonë se Rina urdhëroi vrasjen e Xhuzepe Grekos menjëherë pas vdekjes së hetuesit Antonino Kasara.

Rina ishte e shqetësuar se Greko po bëhej “shumë ambicioz”. Ai urdhëroi që trupi i vrasësit të tij më të besuar të shpërbëhej në acid, duke i siguruar “Scarpuzzedda-s” të njëjtin fund qëai u kishte shkaktuar dhjetëra viktimave të tij. Vetë Rina u shpall fajtor për dhjetëra vrasje, dhe mori 26 dënime të përjetshme me burg./ allthatsinteresting–Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Absurditete ballkanike/ Kur një qen shkaktoi luftë midis Greqisë dhe Bullgarisë në vitin 1925

Publikuar

-

Nga

cna lajme, cna blog

Përgjatë historisë luftërat kanë nisur për shkak të tokës, burimeve natyrore, besimeve fetare apo politikës. Kur njerëzit thonë se “luftërat janë zhvilluar edhe për shkaqe absurde”, ata zakonisht kanë të drejtë. Në fakt në vitin 1925, midis 2 vendeve në Ballkan shpërtheu një konflikt ushtarak, për shkak të një qeni…

Konflikti e kishte origjinën që në kohën e Perandorisë Osmane, e cila përfshinte shumë fe, kultura dhe grupe të ndryshme etnolinguistike. Midis tyre ishin grekët dhe bullgarët. Greqia fitoi pavarësinë e saj në vitin 1832, ndërsa Bullgaria bëri të njëjtën gjë vetëm në vitin 1908.

Perandoria Osmane kishte si fe kryesore Islamin, ndërsa grekët dhe bullgarët ishin të krishterë që i përkisnin Kishës Ortodokse Lindore.

Greqia dhe Bullgaria kishin qenë edhe anëtare të Lidhjes Ballkanike, e cila kishte luftuar për pavarësinë e tyre.

Dhe megjithëse e fituan pavarësinë si shtete, u përballën me kërcënimin e një Perandorie Osmane ende të frikshme. Të dyja vendet kishin të gjitha arsyet për t’u bashkuar dhe për t’u pajtuar, por kjo gjë nuk ndodhi. Kur Lidhja Ballkanike ndau mes tyre pjesën evropiane të Perandorisë Osmane, u formua shteti shqiptar, duke lënë jashtë Maqedoninë dhe Trakinë Perëndimore, të cilat donin t’i merrnin Bullgaria dhe Greqia.

Në këtë mënyrë miqtë e vjetër u bënë armiqtë e rinj. Rezultati ishte një numër përplasjesh kufitare midis dy palëve, që çuan në Luftën e Dytë Ballkanike të vitit 1913. Pastaj shpërtheu Lufta e Parë Botërore. Bullgaria u bashkua në aleancë me Gjermaninë, Austrinë dhe Hungarinë dhe nisi një sulm kundër Serbisë.

Kur lufta përfundoi me fitoren e bllokut aleat, Greqia u shpërblye duke qenë në anën e palës fituese. Meqë Bullgaria ishte me palën humbëse, ajo u detyrua të heqë dorë nga Traka Perëndimore, duke i dhënë fund qasjes së saj të drejtpërdrejtë në Detin Egje.

Po ashtu Sofia duhej t’i lëshonte disa territore Mbretërisë së Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve (që më vonë u bë Jugosllavia). Për pasojë, tensionet midis Greqisë dhe Bullgarisë nuk u zbutën as me përfundimin e Luftës së Parë Botërore.

Më të zemëruar ishin bullgarët, që nuk i njihnin kushtet e traktatit të paqes. Ata nuk besonin se duhej të përfundonte konflikti. Ndaj nisën sulmet ndëshkuese kundër Greqisë dhe Jugosllavisë, por ato më shkatërrueset u kryen nga Organizata e Brendshme Revolucionare Maqedonase (IMRO) dhe Organizata e Brendshme Revolucionare Trake (ITRO).

Petriç, një qytet në Bullgarinë Jugperëndimore në kufi me Greqinë, drejtohej nga IMRO si një shtet de fakto i pavarur. Në vitin 1923, kryeministri bullgar Aleksandar Stamboliski u përpoq të zbuste disi tensionet me Greqinë, dhe të përmirësonte marrëdhëniet me pjesën tjetër të kontinentit.

Por kjo lëvizje shkaktoi zemërimin e nacionalistëve.

Stamboliski u rrëzua nga një grusht shteti, më pas u kap nga IMRO, e cila e torturoi dhe më pas e vrau. Dhe tani le të vijmë tek historia me qenin. Një ushtar grek i vendosur me shërbim në kufirin greko-bullgar në Qafën Kemir Kapou në Belacicë, kishte një qen.

Më 18 tetor 1925, për arsye ende të paqarta, qeni u largua me vrap drejt anës bullgare të kufirit. Me sa duket ushtari e donte shumë atë qen, pasi pavarësisht përleshjeve të shpeshta që kishin shkaktuar qindra të vdekur nga të dyja anët, nisi të vrapojë pas tij, me siguri duke harruar se ku po shkonte.



LEXO EDHE:  Kujdes! Pilafi ose makaronat e ruajtura prej ditësh në frigofer, mund t’ju marrin jetën


              Theodoros Pangalos, ne vitin 1920

LEXO EDHE:  Kujdes! Pilafi ose makaronat e ruajtura prej ditësh në frigofer, mund t’ju marrin jetën

Ai hyri në territorin bullgar, ku u qëllua menjëherë nga një roje kufitare bullgare. Rojet kufitare greke qëlluan me breshëri në anën bullgare, dhe bullgarët u kundërpërgjigjën. Gjatë një pushimi të shkurtër, një kapiten grek dhe ndihmësi i tij ngritën një çarçaf të bardhë, vrapuan në pjesën midis 2 vijave kufitare dhe bënë thirrje për qetësi. Por bullgarët i qëlluan, duke vrarë kapitenin dhe plagosur ndihmësin e tij, që arriti të kthehej në anën greke.

Versioni zyrtar që arriti në gazetat greke të kohës, nuk përmendi historinë e qenit. Sipas shtypit, disa roje kufitare bullgare sulmuan pa asnjë arsye postën kufitare greke në Belacicë. Sa i përket qenit, fati i tij mbetet i panjohur, por Bullgaria dhe Greqia ishin tashmë në pragun e luftës.

Bullgaria shprehu keqardhje për incidentin, dhe tha se ai ishte një keqkuptim i tmerrshëm. Ata propozuan ngritjen e një komisioni greko-bullgar për të hetuar çështjen. Konflikti mund të kishte përfunduar atje, po të mos ishte për gjenerallejtënant Teodoros Pangalos.

Ky kishte rrëzuar nga froni Mbretin Kostandin I, themeluar Republikën e Dytë Helene dhe udhëhequr një grusht shtetit, që e instaloi atë si kryeministër të vendit, dhe më vonë, presidentin e saj. Në postin e kreut të shtetit, ai pezulloi lirinë e shtypit, zhvlerësoi monedhën greke, dhe madje diktoi sesa të gjata duhet të ishin fundet dhe fustanet e grave (jo më të larta se sa 30 cm mbi tokë).

Pangalos u dha bullgarëve një ultimatum. Ata duhej të ndëshkonin ata që ishin përgjegjës për vrasjet, si dhe të paguanin 2 milionë franga franceze si kompensim për familjet e viktimave. Ata kishin vetëm 48 orë për ta bërë këtë, përndryshe do të kishte pasoja.

Bullgaria refuzoi, ndaj më 22 tetor, Pangalos urdhëroi trupat e tij të sulmonin Bullgarinë.

Një nënë bullgare duke treguar një plagë plumbi që fëmija i saj mori gjatë pushtimit grek të Petrich

Ato pushtuan qytetin Petriç dhe fshatrat përreth e tij. Bullgarët reaguan, por grekët e ruajtën kontrollin e tyre mbi qytetin dhe rajonin përreth. E dëshpëruar, Bullgaria i bëri thirrje Lidhjes së Kombeve (pararendësja e OKB-së).

Lidhja urdhëroi vendosjen e një armëpushimi, dhe kërkoi që Greqia të tërhiqej menjëherë, dhe të kompensonte Bullgarinë për pushtimin që kishte kryer. Ndërkohë Athina e akuzoi Lidhjen e Kombeve për hipokrizi, duke cituar Incidentin e Korfuzit të vitit 1923, kur Italia sulmoi ishullin grek të Korfuzit, dhe Lidhja u bë palë me agresorin.

Pangalos argumentoi se Lidhja kishte dy palë rregulla:një për kombet e fuqishme si Italia dhe një tjetër për ato më të dobëta si Greqia. Sidoqoftë, ai nuk kishte zgjidhje tjetër. Lidhja dërgoi atashe ushtarakë nga Franca, Italia dhe Britania për të mbikëqyrur tërheqjen e trupave greke. Rreth 50 bullgarë u vranë gjatë atij pushtimi të shkurtër, teksa Greqia u urdhërua t’i paguajë Bullgarisë 45.000 paund britanikë në formën e një kompensimi.

Nën drejtimin e Pangalos, Greqia u poshtërua. Ndaj disa muaj më vonë ushtria kreu një grusht shteti tjetër, duke e zëvendësoi atë me presidentin që vetë Pangalos kishte rrëzuar me herët./ Wwarhistoryonline–Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Zgjedhjet në Gjermani, do të diktojnë ritmin e ecjes përpara të Evropës

Publikuar

-

Nga

cna lajme blog

Nga Judy Dempsey “Carnegie Europe”

Ishin shumë domëthënëse përgjigjet e pretendentëve për të zëvendësuar Angela Merkel, kur pyetën gjatë një debati televiziv se cilin kryeqytet do të vizitonin të parin në rast se zgjidheshin kancelar i Gjermanisë.

Armin Lashet, kandidati i zgjedhur nga Merkel për ta zëvendësuar atë si kancelari i ardhshëm kristiandemokrat i Gjermanisë, refuzoi të jepte një përgjigje direkte. “Unë nuk do ta zbuloja këtë gjë derisa të vinte koha”- u shpreh ai. Analena Baerbok, homologia e tij nga partia e Gjelbër, u përgjigj:“Do të shkoja në Bruksel, pasi politika e jashtme gjermane duhet të jetë gjithnjë evropiane. Dhe Uashingtoni ka thënë “Amerika është rikthyer” dhe ne kemi nevojë për një përgjigje evropiane”.

Dhe duke bërë një përpjekje për të rikthyer socialdemokratët në krye të kancelarisë pas 16 vjet udhëheqje konservatore, Olaf Sholc kishte një destinacion tjetër:“Do të vizitoja së pari Parisin. Bashkëpunimi franko-gjerman është thelbësor për aftësinë tonë për të çuar përpara Evropën, dhe për të arritur sovranitetin evropian”.

Baerbok është më e angazhuara nga 3 kandidatët për një Evropë që duhet të bëhet më e integruar, më e sigurt sa i përket udhëheqjes, dhe më e përqendruar mbi inovacionin dhe trajtimin e problemit të degradimit të klimës.

Megjithatë realiteti është se e ardhmja e Evropës nuk qëndron në Bruksel. E ardhmja e saj përcaktohet nga ajo që bëjnë së bashku Franca dhe Gjermania. Nëse ato nuk veprojnë në një mënyrë të sinkronizuar, atëherë Evropa nis të lëkundet. Përgjigja e Sholc ishte e drejtpërdrejtë.

Megjithatë, në mesin e fiksimit pas sondazheve dhe spekulimeve mbi përbërjen e qeverisë së ardhshme të koalicionit në Gjermani, çështja më e dukshme që ka munguar gjatë debateve të shumta televizive në këtë fushatë ka qenë e ardhmja e Evropës.

Mos trajtimi i saj konfirmon një indiferencë të rrezikshme ndaj një blloku, ekzistenca e vazhdueshme e të cilit nuk mund të merret si e mirëqenë. Merkel e shpërfilli enkas marrjen me të ardhmen e BE-së. Presidenti francez Emanuel Makron e vendosi këtë çështje në qendër të fushatës së tij zgjedhore të vitit 2017. Dhe fitoi.

Pavarësisht se sa shpesh Makron i fliste Merkelit mbi nevojën që ata të dy të angazhoheshin mbi drejtimin e ardhshëm të Evropës, ajo heshtte. Në fakt, pavarësisht nëse ishte fjala për çështjet e mbrojtjes, ato politike dhe ekonomike që lidheshin me më shumë integrim, apo mbi nevojën e dukshme për reforma demokratike, Merkel ishte e kundërta e Makron dhe e paraardhësit të saj në krye të CDU-së, Helmut Kol.

Kol e përqafoi integrimin evropian. Organet ekzekutiv të BE-së me në krye Komisionin Evropian, ishin një “anije” që kishte në timon Berlinin dhe Parisin. Kol përqafoi edhe marrëdhëniet transatlantike.

Ndërkohë gjatë qeverisjes së saj të gjatë Merkel i bëri gjërat ndryshe.

Ajo hoqi dorë nga energjia bërthamore, pa pasur një infrastrukturë të energjisë së rinovueshme. Ndaj nuk është çudi që industritë, të cilat kërkojnë shumë energji, si ajo kimike, u mbështetën tek gazi rus për të kompensuar mungesat e energjisë bërthamore.



Ajo mirëpriti mbi 1 milion refugjatë nga Siria, një vendim ky human dhe fisnik, por që u mor pa pyetur më parë partnerët e saj në B. Ajo nxori Evropën dhe euron nga kriza financiare globale e vitit 2008.

LEXO EDHE:  Boll me lojën kukafshehthi të BE me Turqinë!

LEXO EDHE:  Entoni Fauçi gënjeu mbi koronavirusin, për të manipuluar sjelljen e amerikanëve

E megjithatë, sa i përket çështjes së drejtimit të ardhshëm të Evropës, Merkel i shmangu vendimet e mëdha, që do të kishin kërkuar një filozofi strategjike. Strategjia nuk luajti asnjë rol në drejtim të përcaktimit të llojit të marrëdhënieve afatgjata që Evropa, e udhëhequr nga Gjermania, ka nevojë të ketë me Rusinë, Kinën dhe Shtetet e Bashkuara.

Atëherë, a do të bënte diferencën Lashet, Sholc ose Baerbok? Lashet, që mburret ndonjëherë me kredencialet e tij evropiane – ka qenë anëtar i Parlamentit Evropian – nuk ka thënë shumë për Evropën gjatë fushatës. Për Baerbok, kjo është shtylla kryesore e politikës së saj të jashtme.

Sholc është ndoshta më intrigues. Në rolin e Ministrit të Financave, ai ka qenë përgjegjës për fondet e mëdha të ndihmës për punëdhënësit dhe punonjësit gjatë koronavirusit, dhe ndikoi në miratimin e fondit të BE-së për rimëkëmbjen pas pandemisë.

Ai e shfrytëzoi pandeminë për ta bindur Merkelin të mbështeste një integrimin më të madh ekonomik dhe fiskal evropian. Me kalimin e viteve, ai ka vendosur kontakte të ngushta me Elizeun. Presidenti francez do të ishte i kënaqur nëse Sholc do të zgjidhej vetëm disa muaj para se vetë Makron të kërkojë një mandat të dytë.

Solidariteti ishte një nga aftës

Në rast se të dy burrat dalin fitues në gara respektive, kjo mund t’i japë Evropës shtytjen që i nevojitet. Ka udhëheqës evropianë që vënë në dyshim synimet e tandemit franko-gjerman. Disa zyrtarë të Evropës Qendrore, besojnë se kjo dyshe ka një qasje të butë të gabuar ndaj Rusisë dhe Kinës, dhe nuk është e interesuar që të ndihmojë vendet e tjera anëtare.

itë e mëdha të Kol. Të tjerët i frikësohet rritjes së ndikimit francez në të gjithë BE-në. Ajo që e ka motivuar BE-në historikisht, ka qenë gjithmonë ekuilibri midis ambicies së Francës dhe interesave pragmatike të Gjermanisë.

Me daljen nga unioni të Britanisë, ata kanë frikë se skena do të dominohet nga Berlini dhe Parisi. Por gjërat nuk janë dhe aq të thjeshta sa duken. Franca po kërkon më shumë aleatë brenda BE-së, siç është Holanda, kur bëhet fjalë për çështje të vështira në lidhje me integrimin ekonomik, mbrojtjen, sigurinë dhe marrëdhëniet transatlantike.

Pasardhësi i Merkel, nuk mund të rrezikojë që të mbështetet tek ato vende, të cilat duan më shumë autonomi strategjike në mënyra që do të përkeqësonin marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara dhe brenda BE-së, apo një grup të eurozonës që të çimentojë një Evropë me dy nivele. Kjo e fundit është një recetë që çon drejt pakënaqësisë dhe ndarjeve.

Por asgjë nga këto nuk duhet që ta ndalë BE-në, e nxitur nga një udhëheqës i ri gjerman, që të përcaktojë përfundimisht interesat strategjike të Evropës. Zgjatja e prirjes aktuale do ta bënte Evropën të paaftë për të përqafuar modernizimin, inovacionin dhe rrezikun. Kjo është arsyeja pse zgjedhjet parlamentare gjermane të 26 shtatorit do të jenë kaq shumë të rëndësishme./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE