Connect with Us

Produktet “Made in China”, një problem për Evropën

Blog

Produktet “Made in China”, një problem për Evropën

Publikuar

-

Produktet “Made in China”, një problem për Evropën

Nga Dr.Elmar Hellendoorn “Atlantic Council”

Për dekada të tëra, konsumatorët evropianë kanë besuar se mallrat e lira të importuara nga Kina ishin përgjithësisht diçka pozitive, duke e bërë më të lehtë pajisjen me gjërat e nevojshme me më pak shpenzime. Megjithatë, mbështetja tek mallrat kineze mund të jetë shumë problematike për Evropën. Vështirësitë ekonomike të Italisë gjatë dekadave të fundit, nxjerrin në pah historitë e vendeve të tjera të Evropës Jugore, që kanë provuar në kurrizin e tyre praktikat e padrejta tregtare të Kinës.

Në vazhdën e epidemisë së koronavirusit, nevojat financiare të Evropës Jugore kanë shkaktuar një debat përçarës brenda Evropës. Në këmbim të ndihmës, vendet e Evropës Veriore kërkojnë reforma të brendshme nga partnerët e tyre jugorë.
Ndërsa çështje të tilla si mungesa e efikasitetit, burokracia dhe korrupsioni duhet të adresohen, shqetësimet për shëndetin e eurozonës, priren të anashkalojnë një problem kryesor:produktet “Made in China”.

Italia është një “kanarinë” në “minierën evropiane të qymyrgurit”:Ajo që ndodh në fillim në Itali, përsëritet më pas diku tjetër në Evropë. Kujtoni populizmin e ish-kryeministrit Silvio Berluskoni, stanjacionin ekonomik, dhe ndikimin politik të Kinës.
Një ndihmë urgjente, është tani e rëndësishme për të ndihmuar ekonominë italiane të përballojë krizën e shkaktuar nga Civid -19. Por mbështetja financiare në shkallë të gjerë, e mbështetur apo jo nga reformat e brendshme italiane, mund të jetë në rastin më të mirë
vetëm një zgjidhje e pjesshme.

Dhënia fund e konkurrencës së padrejtë, duhet të jetë një përparësi kryesore për Italinë dhe Evropën. Problemet ekonomike të Evropës Jugore, mund të gjurmohen tek manipulimi që bën Kina me monedhën e saj, me spiunazhin ekonomik dhe falsifikimin e produkteve nga Pekini, mungesën e normave sociale dhe mjedisore, si dhe refuzimin e Kinës për të pranuar kthimin e emigrantëve të paligjshëm.
BE-ja është ankuar për 2 dekada për praktikat e padrejta kineze të tregtisë, por nuk ka arritur asnjëherë t’i ndalë ato në mënyrë efektive. Nëse nuk ndalet konkurrenca e padrejtë, eurozona mund të dobësohet në aspektin strukturor.

Problemet ekonomike të Italisë, janë përkeqësuar nga praktikat kinezë të tregtisë, të ndërlikuara nga mungesa e efikasitetit, burokracia dhe korrupsioni. Faza e parë e ekspansionit ekonomik kinez, që nisi në vitet 1990, e goditi direkt Italinë, vend i specializuar në prodhimtarinë e aftësisë së ulët dhe me intensitet të lartë.
Lëndët e para të lira, produkte kineze të prodhuara në masë, shpesh të falsifikuara, zëvendësuan veshjet dhe tekstile italiane me cilësi të lartë, këpucët dhe produktet e lëkurës, enë e gatimit dhe mobiljet. Konkurrenca kineze ishte e fortë. Shumë nga modelet industriale u vodhën.
Mundësitë e punësimit për punëtorët italianë me aftësi të ulëta u zhdukën. Më shumë sektorë italianë si farmaceutika dhe mekanika u modernizuan. Pas reformave, tregu i punës në Itali është bërë më fleksibël se ai në Holandë apo Gjermani. Mosha mesatare e daljes në pension është 67-vjeç.
Që nga viti 2008, turizmi është rritur me 21 milionë vizitorë shtesë çdo vit. Eksportuesit kinezë, i shpërngulën prodhuesit italianë brenda tregut evropian. Gjatë viteve 1962-1995, eksportet italiane u rritën çdo vit me 6.6 për qind. Kur Kina hyri fuqishëm në tregun evropian në vitin 1995, rritja e eksporteve italiane ra në 2.8 për qind në vit.

LEXO EDHE:  Pse njerëzit besojnë kaq shumë tek astrologjia?

Kontributi i eksporteve në PBB-në e vendit mbeti i kufizuar në 30 për qind, ndërsa eksportet gjermane, të cilat u konkurruan shumë më pak nga mallrat kineze, u rritën në 45 për qind të PBB-së gjermane. Italia nisi të kishte problemet financiare serioze.
Punësimi ra, pasoi një ikje e trurit, ndërsa shpenzimet sociale u rritën nga 21 për qind e PBB-së në vitin 1995 në 28 për qind në 2018-ën. Por pavarësisht kësaj rritje, deficitet fiskale të Italisë kanë mbetur brenda normës evropiane prej 3 për qind.
Kina, ashtu si vendet e tjera me paga të ulëta, ka ulur artificialisht kostot e prodhimit, duke mbrojtur tregjet vendase. Në këto kushte, BE duhet të përshtatë reagimin e saj ndaj këtyre realiteteve të tregtisë globale. Por në një kthesë ironike, Italia është bërë një nga mbështetëset më të forta të Kinës brenda BE-së.
Në vitin 2019, ajo u bë partnere kryesore e Kinës në Nismën e Brezit dhe Rrugës, ndërsa Pekini investoi në infrastrukturën strategjike italiane, sikurse është rasti i portit të Triestes, që ka të ngjarë të hapë edhe më shumë Evropën ndaj mallrave kineze.

Historia e rënies ekonomike të Italisë, mund të parathotë edhe rënien ekonomike të Evropës. Ndërsa Kina po eksporton gjithnjë e më shumë mallra me vlerë të lartë, industritë e Evropës Veriore, kanë filluar të ndiejnë vështirësitë e para. Ka ardhur koha që Brukseli të drejtpeshojë marrëdhëniet e saj tregtare me Kinën, duke marrë masa kundër ndikimit të saj në ekonominë e Evropës, kohezionit shoqëror, unitetit politik dhe autonomisë strategjike. Praktikat e padrejta tregtare të Kinës, po mbjellin përçarje në Evropë, duke e dobësuar politikisht dhe ekonomikisht Bashkimin Evropian. Nëse rënia e Evropës nuk ndalet, zyrtarët e Partisë Komuniste Kineze, mund të arrijnë së shpejti të kontrollojnë plotësisht biznesmenët evropianë. Se si po zhvillohet tregtia apo se kush bëhet më i pasur dhe kush më i varfër, kjo është në fund një çështje e fuqisë apo e gjeopolitikës. Aktorët më të fortë, janë ata që përcaktojnë rregullat tregtare ndërkombëtare dhe monetare. Tregu i brendshëm i BE-së, duhet t’i shërbejë mbi të gjitha prosperitetit dhe stabilitetit politik të Evropës./Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

59 laboratorë në botë merren me patogjenët më vdekjeprurës/ Vetëm çereku i tyre ka masa të larta sigurie

Publikuar

-

Nga

Nga Filippa Lentzos & Gregory Koblentz “The Conversation”

A doli gabimisht koronavirusi SARS-CoV-2 nga një laborator kërkimor? Pavarësisht nga përgjigja, rreziku i pandemive të ardhshme që vijnë nga kërkimet me patogjenë të rrezikshëm është shumë real. Pika kryesore e debati mbi rrjedhjet laboratorike është Instituti i Virologjisë në Vuhan të Kinës.

Ai është vetëm një nga 59 laboratorët e sigurisë maksimale që janë në ndërtim e sipër ose të planifikuar të ndërtohen në të gjithë botën. Të njohur ndryshe si laboratorë të nivelit të biosigurisë 4 (BSL4), ata janë projektuar dhe ndërtuar në një mënyrë të tillë që studiuesit të punojnë në mënyrë të sigurt me patogjenët më të rrezikshëm në planet, pra ato që mund të shkaktojnë sëmundje serioze, dhe për të cilët nuk ekziston asnjë trajtim apo vaksinë. Studiuesve u kërkohet që të veshin kostume hermetike, të cilat janë të pajisura me bombola oksigjeni. Të shpërndara në 23 vende të botës, përqendrimi më i madh i laboratorëve BSL4 është në Evropë, me 25 laboratorë të tillë. Amerika e Veriut dhe Azia kanë një numër afërsisht të barabartë, përkatësisht 14 dhe 13.

Australia ka 4 dhe Afrika 3 laboratorë të tillë. Ashtu si Instituti i Virologjisë në Vuhan, treçereku i laboratorëve BSL4 në botë ndodhen në qendrat urbane. Me një sipërfaqe 3.000 m2, Instituti i Virologjisë në Vuhan është laboratori më i madh BSL4 në botë, edhe pse së shpejti do të kalohet nga Laboratori Biologjik dhe Agro-Mbrojtjes Kombëtare në Universitetin Shtetëror të Kansasit në SHBA.

Kur të jetë i plotë, ai do të ketë 4.000 m2 hapësirë. Shumica e laboratorëve janë dukshëm më të vegjël, me gjysmën e 44 laboratorëve që kanë një sipërfaqe më pak se 200 m2, pra më pak se gjysma e madhësisë së një fushe basketbolli ose treçereku i një fushe tenisi.

Rreth 60 për qind e laboratorëve BSL4, janë institucione të shëndetit publik të drejtuara nga qeveria. Ndërkohë 20 për qind drejtohen nga universitetet, dhe 20 për qind nga agjencitë e bio-mbrojtjes. Këto laboratorë përdoren ose për të diagnostikuar infeksione me patogjenë shumë vdekjeprurës dhe të transmetueshëm, ose për të hulumtuar këta patogjenë, me synim përmirësimin e kuptimit tonë shkencor se si funksionojnë ata, për të zhvilluar ilaçe të reja, vaksina dhe teste diagnostikuese.

Por jo të gjithë këta laboratorë do të kenë parametrat më të lartë të sigurisë. Indeksi Global i Sigurisë Shëndetësore, që monitoron nëse vendet kanë ligje, rregullore, agjenci mbikëqyrëse, politika dhe trajnime mbi biosigurinë, është shumë shqetësues.

LEXO EDHE:  Virusi i kapitalizmit

LEXO EDHE:  Pse njerëzit besojnë kaq shumë tek astrologjia?

Ai tregon se vetëm rreth një e katërta e vendeve me laboratorë BSL4,patën rezultate të

larta për nivelin e biosigurisë. Kjo gjë sugjeron se ka ende shumë hapësirë që vendet të zhvillojnë sisteme sigurie gjithëpërfshirëse të menaxhimit të bio-rrezikut.

Anëtarësimi në Grupin Ndërkombëtar të Ekspertëve të Rregullatorëve të Biosigurisë, ku autoritetet kombëtare rregullatore ndajnë praktikat më të mira në këtë fushë, është një tregues tjetër i praktikave kombëtare në këtë fushë. Vetëm 40 për qind e vendeve me laboratorë BSL4 janë anëtarë të këtij forumi:Australia, Kanadaja, Franca, Gjermania, Japonia, Singapori, Zvicra, Britania e Madhe dhe SHBA-ja.

Dhe asnjë laborator nuk është regjistruar ende në sistemin vullnetar të menaxhimit të biorrezikut (ISO 35001), i prezantuar në vitin 2019 për të vendosur proceset e menaxhimit dhe për të zvogëluar rreziqet e biosigurisë. 3 nga 23 vendet me laboratorë BSL4 (Australia, Kanadaja dhe SHBA-ja) kanë politika kombëtare për mbikëqyrjen e kërkimit me përdorim të dyfishtë.

Të paktën tre vende të tjera (Gjermania, Zvicra dhe Britania e Madhe) kanë një formë të mbikëqyrjes me përdorim të dyfishtë, ku për shembull, organet e financimit u kërkojnë përfituesve të granteve të tyre të rishikojnë kërkimet e tyre që kanë implikime me përdorim të dyfishtë.

Kërkesë në rritje për laboratorët BSL4

Kjo situatë lë pa mbikëqyrjen e duhur një pjesë të madhe të kërkimit shkencor mbi koronavirusët. Dhe kjo është shumë shqetësuese në kushtet kur studimi mbi “fitimin e funksionit” tek koronavirusët, ka të ngjarë që të shtohet ndërsa shkencëtarët kërkojnë

të kuptojnë më mirë këto viruse dhe të identifikojnë se cilat viruse paraqesin një rrezik më të lartë të kërcimit nga kafshët tek njerëzit ose të bëhen të transmetueshme midis njerëzve.

Më shumë vende pritet të kërkojnë ndërtimin e laboratorëve, si pjesë e një theksi të ri që do të vihet mbi gatishmërinë dhe reagimin ndaj pandemive në të ardhmen.

Ndërsa pandemia e Covid-19 ka shërbyer si një kujtesë e zymtë e rreziqeve të paraqitura nga sëmundjet infektive, dhe mbi rëndësinë e një ndërmarrje të fuqishme kërkimore bio-mjekësore për shpëtimin e jetës, ne duhet të kemi parasysh se një hulumtim i tillë mund të bartë me vete jo pak rreziqe. Megjithatë shkenca e mirë dhe politika e zgjuar, mund t’i mbajnë nën kontroll këto rreziqe dhe t’i lejojë njerëzimit të korrë përfitimet e këtij studimi./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Nga miti tek historia: A ekzistonte vërtet dhe ku ndodhej Kulla e Babelit?

Publikuar

-

Nga

Ajo e Kullës së Babelit, është një nga historitë më të famshme të Biblës, e cila është treguar mijëra herë nga prindërit, gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë. Natyra e tij e thjeshtëzuar, kombinon të gjithë elementët thelbësorë të një historie të shkëlqyer.

Ajo përshkruan Zotin, njerëzit, një rrokaqiell gjigant, dhe një nga temat më të dashura të njerëzimit, atë të arrogancës. Në kapitull në Librin e Zanafillës, libri i parë i Dhjatës së Vjetër, tregon sesi një popull vendosi të ndërtonte një kullë, e cila do të arrinte deri lart në qiell, ku banojnë Zoti dhe Ushtria e Engjëjve, për t’ju mburrur atyre për veprën e madhe që kishin bërë.

Sigurisht, askush nuk mund të duronte fqinjë të tillë të bezdisshëm, madje as vetë Zoti. Por ai nuk donte të shkatërronte racën njerëzore për këtë shfaqje të arrogancës ndaj tij. Ndaj vendosi t’u punojë njerëzve një rreng të vogël. Sipas Biblës ai “ngatërroi gjuhën e tyre”, ndaj ata nuk do të ishin më në gjendje të kuptonin njëri-tjetrin.

Është një fakt i njohur, që shumë histori të Biblës bazohen mbi ngjarje të vërteta. Ekziston një teori, sipas së cilës që kulla mitike e Babelit, bazohet gjithashtu mbi një godinë reale dhe shumë të madhe të botës antike afër Lindjes së Mesme, e cila në fakt është zbuluar dhe identifikuar nga arkeologët modernë.

Po ku ndodhej saktësisht Kulla e Babelit? Sipas profesorit Jan Gertz “Babel” është fjala ekuivalente në hebraishten e vjetër për termin “Babilon”. Toka e “Shinarit”, e cila përmendet në histori, është identifikuar gjithashtu me Babiloninë e lashtë.

Ajo ndodhej në pjesën juglindore të Mesopotamisë, dhe është pjesë e Iranit dhe Irakut të sotëm. Pra, nëse historia biblike do të ishte e vërtetë, vendndodhja e kullës është diku në qytetin e Babilonisë, mundësisht afër ose brenda mureve të saj. Këto janë të vetmet dy të dhëna, që ofron historia, në lidhje me vendndodhjen e kullës.

Popujt e Mesopotamisë Jugore, ishin pasardhës kulturorë të popullit sumer, që krijoi një nga civilizimet e para të njerëzimit. Kur qytetërimi sumer filloi të binte, pjesa tjetër e mesopotamianëve trashëguan shumë zakone shoqërore dhe fetare dhe njohuri shkencorenga sumerët.

Një nga këto të fundit ishte njohuria për pjekjen e tullave prej balte, në mënyrë që të ndërtoheshin shtëpi, pallate dhe tempuj, një teknikë që përdorej zakonisht midis popujve mesopotamianë. Autori i historisë biblike, e përmend faktin që hebrenjtë nuk përdornin teknika të ngjashme ndërtimi.

Në vend të tullave ata preferonin gurin, si materialin e tyre kryesor të ndërtimit. Duke përmendur këtë teknikë të bërjes së tullave, ne mund të jemi pothuajse të sigurt se njerëzit që e ndërtuan kullën ishin mesopotamianë dhe për shembull jo disa pushtues të huaj, dhe më konkretisht, babilonas pasi ajo ndodhej në Babiloni.

LEXO EDHE:  Studimi/ Njerëzit janë më të mirë, sesa mendojmë zakonisht

LEXO EDHE:  Pse njerëzit besojnë kaq shumë tek astrologjia?

Po pse u ndërtua në fakt kulla? Në tekstin origjinal, thuhet se kullëbn deshin ta ndërtonin njerëzit, dhe jo një mbret, tiran apo perandor. Fjala hebraike e vjetër për “kullë” ishte “migdal”. Ne e dimë se ashtu si shumë popuj të Lindjes së Mesme, izraelitët ndërtonin struktura gjigante, për të adhuruar Zotin e tyre.

Tempulli i Solomonit, ishte një prej tyre. Por ashtu si pjesa tjetër e njerëzve të tij, mbreti Solomon ishte kundër ndërtimit të projekteve të tilla kolosale, qëllimi i të cilave ishte adhurimi i Zotave të rremë. Babilonasit donin të ndërtonin një tempull, maja e të cilit të arrinte deri në qiell.

Tempujt sumerianë dhe babilonas quheshin “Ziggurats”, gjë që do të thotë “kulla që ngrihet në qiell”. Godina i ngjante një piramide të shkallëzuar, të përbërë nga tre deri në shtatë nivele tarracash, të cilat ngjiteshin lart në qiell. Në majën e saj ndodhej tempulli kryesor, ku kryeheshin ceremonitë dhe ritualet fetare.

Si “natyra mëkatare” e ziggurat-it si një vend i adhurimit të kombeve, ashtu edhe ngjashmëria e tij gjuhësore dhe strukturore me përshkrimin biblik të “Kullës së Babelit”, ka bërë që shumica e historianëve të besojnë se “teoria e origjinës tempullare” është në fakt e saktë dhe mund të qëndrojë si një shpjegim i arsyeshëm i origjinës historike të ndërtesës mitike.

Kur po kryenin gërmime në Babiloni nën drejtimin e arkeologut të famshëm Robert Kolduei në vitin 1913, ekspertët zbuluan rrënojat e një tempulli gjigant me emrin ”Etemenanki”, që përkthehet fjalë për fjalë si “Shtëpia e Themelimit të Qiellit dhe Tokës”, një emër që përputhet në mënyrë të përsosur me përshkrimin biblik të Kullës së Babelit.

Ishte mbreti babilonas Nabukodonosori II, ai që urdhëroi ngritjen e Etemenankit. Në dekadat në vijim, janë gjetur një numër burimesh antike që e lidhin më tej Etemenanki me Kullën mitike të Babelit. Sipas njërit prej këtyre burimeve, dhe konkretisht, një pllake prej balte të gjetur në Uruk, tempulli kishte një lartësi 91 metra nga toka me shtatë nivele.

Këto dimensione kolosale, e bënë atë një nga ndërtesat më të larta të antikitetit, dhe një pikë referimi lehtësisht të njohur brenda qytetit! Tempulli i ishte kushtuar Marduk – perëndisë kryesore të babilonasve – diçka që padyshim do të kishte shkaktuar urrejtjen e popujve hebrenj.

Përkushtimi i tempullit ndaj Marduk, një Zot i qiellit që krijoi qiellin dhe tokën sipas mitit të krijimit babilonas, shpjegon origjinën e emrit të tij si “themeli i qiellit dhe tokës”. Ai gjithashtu shpjegon se përse hebrenjtë e urrenin kaq shumë këtë tempull specifik. Për ta, ekzistenca e ndërtesës, ishte një tallje kundër Zotit të vërtetë./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Nga miti tek historia/ A ekzistonte vërtet dhe ku ndodhej Kulla e Babelit?

Publikuar

-

Nga

Nga miti tek historia:A ekzistonte vërtet dhe ku ndodhej Kulla e Babelit?

Ajo e Kullës së Babelit, është një nga historitë më të famshme të Biblës, e cila është treguar mijëra herë nga prindërit, gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë. Natyra e tij e thjeshtëzuar, kombinon të gjithë elementët thelbësorë të një historie të shkëlqyer.

Ajo përshkruan Zotin, njerëzit, një rrokaqiell gjigant, dhe një nga temat më të dashura të njerëzimit, atë të arrogancës. Në kapitull në Librin e Zanafillës, libri i parë i Dhjatës së Vjetër, tregon sesi një popull vendosi të ndërtonte një kullë, e cila do të arrinte deri lart në qiell, ku banojnë Zoti dhe Ushtria e Engjëjve, për t’ju mburrur atyre për veprën e madhe që kishin bërë.

Sigurisht, askush nuk mund të duronte fqinjë të tillë të bezdisshëm, madje as vetë Zoti. Por ai nuk donte të shkatërronte racën njerëzore për këtë shfaqje të arrogancës ndaj tij. Ndaj vendosi t’u punojë njerëzve një rreng të vogël. Sipas Biblës ai “ngatërroi gjuhën e tyre”, ndaj ata nuk do të ishin më në gjendje të kuptonin njëri-tjetrin.

Është një fakt i njohur, që shumë histori të Biblës bazohen mbi ngjarje të vërteta. Ekziston një teori, sipas së cilës që kulla mitike e Babelit, bazohet gjithashtu mbi një godinë reale dhe shumë të madhe të botës antike afër Lindjes së Mesme, e cila në fakt është zbuluar dhe identifikuar nga arkeologët modernë.

Po ku ndodhej saktësisht Kulla e Babelit? Sipas profesorit Jan Gertz “Babel” është fjala ekuivalente në hebraishten e vjetër për termin “Babilon”. Toka e “Shinarit”, e cila përmendet në histori, është identifikuar gjithashtu me Babiloninë e lashtë.

Ajo ndodhej në pjesën juglindore të Mesopotamisë, dhe është pjesë e Iranit dhe Irakut të sotëm. Pra, nëse historia biblike do të ishte e vërtetë, vendndodhja e kullës është diku në qytetin e Babilonisë, mundësisht afër ose brenda mureve të saj. Këto janë të vetmet dy të dhëna, që ofron historia, në lidhje me vendndodhjen e kullës.

Popujt e Mesopotamisë Jugore, ishin pasardhës kulturorë të popullit sumer, që krijoi një nga civilizimet e para të njerëzimit. Kur qytetërimi sumer filloi të binte, pjesa tjetër e mesopotamianëve trashëguan shumë zakone shoqërore dhe fetare dhe njohuri shkencore nga sumerët.

Një nga këto të fundit ishte njohuria për pjekjen e tullave prej balte, në mënyrë që të ndërtoheshin shtëpi, pallate dhe tempuj, një teknikë që përdorej zakonisht midis popujve mesopotamianë. Autori i historisë biblike, e përmend faktin që hebrenjtë nuk përdornin teknika të ngjashme ndërtimi.

Në vend të tullave ata preferonin gurin, si materialin e tyre kryesor të ndërtimit. Duke përmendur këtë teknikë të bërjes së tullave, ne mund të jemi pothuajse të sigurt se njerëzit që e ndërtuan kullën ishin mesopotamianë dhe për shembull jo disa pushtues të huaj, dhe më konkretisht, babilonas pasi ajo ndodhej në Babiloni.

LEXO EDHE:  Pse njerëzit besojnë kaq shumë tek astrologjia?

LEXO EDHE:  Pse shpyllëzimi dhe shfarosja e specieve, po i bën më të mundshme pandemitë

Po pse u ndërtua në fakt kulla? Në tekstin origjinal, thuhet se kullëbn deshin ta ndërtonin njerëzit, dhe jo një mbret, tiran apo perandor. Fjala hebraike e vjetër për “kullë” ishte “migdal”. Ne e dimë se ashtu si shumë popuj të Lindjes së Mesme, izraelitët ndërtonin struktura gjigante, për të adhuruar Zotin e tyre.

Tempulli i Solomonit, ishte një prej tyre. Por ashtu si pjesa tjetër e njerëzve të tij, mbreti Solomon ishte kundër ndërtimit të projekteve të tilla kolosale, qëllimi i të cilave ishte adhurimi i Zotave të rremë. Babilonasit donin të ndërtonin një tempull, maja e të cilit të arrinte deri në qiell.

Tempujt sumerianë dhe babilonas quheshin “Ziggurats”, gjë që do të thotë “kulla që ngrihet në qiell”. Godina i ngjante një piramide të shkallëzuar, të përbërë nga tre deri në shtatë nivele tarracash, të cilat ngjiteshin lart në qiell. Në majën e saj ndodhej tempulli kryesor, ku kryeheshin ceremonitë dhe ritualet fetare.

Si “natyra mëkatare” e ziggurat-it si një vend i adhurimit të kombeve, ashtu edhe ngjashmëria e tij gjuhësore dhe strukturore me përshkrimin biblik të “Kullës së Babelit”, ka bërë që shumica e historianëve të besojnë se “teoria e origjinës tempullare” është në fakt e saktë, dhe mund të qëndrojë si një shpjegim i arsyeshëm i origjinës historike të ndërtesës mitike.

Kur po kryenin gërmime në Babiloni nën drejtimin e arkeologut të famshëm Robert Kolduei në vitin 1913, ekspertët zbuluan rrënojat e një tempulli gjigant me emrin ”Etemenanki”, që përkthehet fjalë për fjalë si “Shtëpia e Themelimit të Qiellit dhe Tokës”, një emër që përputhet në mënyrë të përsosur me përshkrimin biblik të Kullës së Babelit.

Ishte mbreti babilonas Nabukodonosori II, ai që urdhëroi ngritjen e Etemenankit. Në dekadat në vijim, janë gjetur një numër burimesh antike që e lidhin më tej Etemenanki me Kullën mitike të Babelit. Sipas njërit prej këtyre burimeve, dhe konkretisht, një pllake prej balte të gjetur në Uruk, tempulli kishte një lartësi 91 metra nga toka me shtatë nivele.

Këto dimensione kolosale, e bënë atë një nga ndërtesat më të larta të antikitetit, dhe një pikë referimi lehtësisht të njohur brenda qytetit! Tempulli i ishte kushtuar Marduk – perëndisë kryesore të babilonasve – diçka që padyshim do të kishte shkaktuar urrejtjen e popujve hebrenj.

Përkushtimi i tempullit ndaj Marduk, një Zot i qiellit që krijoi qiellin dhe tokën sipas mitit të krijimit babilonas, shpjegon origjinën e emrit të tij si “themeli i qiellit dhe tokës”. Ai gjithashtu shpjegon se përse hebrenjtë e urrenin kaq shumë këtë tempull specifik. Për ta, ekzistenca e ndërtesës, ishte një tallje kundër Zotit të vërtetë./Përshtati në shqip CNA.al

 

 

LEXO TE PLOTE