Connect with Us

Lehtësimi i dialogut Kosovë-Serbi, mundësi që BE-ja të kompensojë gabimet e shumta me Ballkanin

Blog

Lehtësimi i dialogut Kosovë-Serbi, mundësi që BE-ja të kompensojë gabimet e shumta me Ballkanin

Publikuar

-

Lehtësimi i dialogut Kosovë-Serbi, mundësi që BE-ja të kompensojë gabimet e shumta me Ballkanin

Nga Augustin Doehler “War On the Rocks”

Shtëpia e Bardhë kishte planifikuar mbajtjen e një samiti midis presidentit serb Aleksandër Vuçiç dhe atij të Kosovës Hashim Thaçi më 27 qershor. SHBA-ja shpresonte të luante një rol kryesor në zgjidhjen e mosmarrëveshjes që ka e mbajtur peng Ballkanin, që kur Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia në vitin 2008.

Kosova e shpalli pavarësinë gati një dekadë pas përfundimit të konfliktit të dhunshëm

midis ushtrisë jugosllave të dominuar nga serbët, dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës të dominuar nga shqiptarët, e cila përfundoi kur NATO bombardoi kryeqytetin serb Beograd.

Por vetëm 3 ditë para takimit, Thaçi u akuzua për krime lufte. Aktakuza, e shpallur nga Dhomat Specialeve të Kosovës dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë, flet për vrasje dhe veprimtari të tjera të paligjshme, siç është trafikimi i organeve, që dyshohet se ka ndodhur gjatë kohës që Thaçi ishte në krye të UÇK-së.

Thaçi anuloi pjesëmarrjen në samit, dhe po ashtu edhe kryeministri Avdullah Hoti. Samiti i anuluar i Uashingtonit përfaqëson një prirje në rritje në Ballkan, kur Shtetet e Bashkuara e shohin veten gjithnjë e më të distancuar. Boshllëku i krijuar, ofron një mundësi që Bashkimi Evropian të luajë një rol konstruktiv në politikën e rajonit.

Ballkani Perëndimor – Shqipëria, Bosnja, Kroacia, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia – janë thelbësore për sigurinë dhe stabilitetin e Evropës në tërësi. Por qasja e Brukselit ndaj këtij rajonit ka qenë e zbehtë në të kaluarën e afërt.

Brukselit i ka munguar shpesh një vizion koherent dhe i unifikuar për rajonin, gjë që

ka çuar në një destabilitet të brendshëm politik në shumë vende. Për më tepër, qasja e BE-së ka kompromentuar vlerat e saj, dhe ka mundësuar ngjitjen në pushtet të liderëve autokratë, që nga ana tjetër e ka thelluar prapambetjen demokratike.

Synimi i politikës së Bashkimit Evropian ndaj Ballkanit Perëndimor që nga Samiti i Selanikut i vitit 2003, ka qenë integrimi eventual i të gjitha vendeve të rajonit në Bashkimin Evropian. Në afro 2 dekada, vetëm Kroacia është integruar me sukses. Pjesa tjetër e rajonit, po përpiqet të përmbushë standardet e BE-së në parametrat kryesore si demokracia , sundimi i ligjit dhe liria e medias.

Shumica e këtyre vendeve, u janë nënshtruar udhëheqësve autoritarë vitet e fundit, dhe shpesh Bashkimi Evropian i ka mbështetur në vend se t’i denoncojë këta udhëheqës.

Pasiviteti dhe distancimi i Bashkimit Evropian përkundrejt Ballkanit Perëndimor, u dha mundësi Shteteve të Bashkuara që ta mbushnin boshllëkun.

Paqëndrueshmëria politike e brendshme në Ballkanin Perëndimor, është mundësuar pjesërisht edhe nga paaftësia e Bashkimit Evropian për të rënë dakord mbi një politikë të unifikuar ndaj rajonit. Në tetor 2019, Maqedonia e Veriut pritej të çelte zyrtarisht procesin e negociatave për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

LEXO EDHE:  BE kritikon Serbinë për emërimin në Akademinë Ushtarake të një të dënuari për krime lufte në Kosovë

Kjo shpresë u shua nga presidenti francez Emanuel Makron, që pretendoi reformim të procesit të anëtarësimit, përpara nisjes së bisedimeve me Shkupin. Vetoja e Makron, u motivua të paktën pjesërisht edhe nga shqetësimet e brendshme politike në Francë.

Vendimi i Makronit e trazoi peizazhin politik në Maqedonisë së Veriut. Ish-kryeministri i vendit, Zona Zaev kishte rrezikuar të ardhmen e tij politike duke nënshkruar Marrëveshjen e Prespës me Greqinë, e cila i dha fund mosmarrëveshjes dhjetëra-vjeçare midis dy vendeve, duke e ndryshuar emrin e vendit nga Maqedoni në Maqedonia e Veriut.

Duke e kuptuar se e kishte humbur legjitimitetin e tij për të qeverisur pas refuzimit të Bashkimit Evropian, Zaev dha dorëheqjen si kryeministër , ndërsa zgjedhjet e parakohshme do të mbahen më 15 korrik. Këto zgjedhje, mund të risjellin në pushtet të djathtën nacionaliste.

Ndërkohë, Brukseli ka promovuar në ndonjë rast stabilitetin rajonal në kurriz të demokracisë. Disa analistë kanë përdorur termin “stabilitokraci”, për ta përshkruar këtë dukuri, ku BE-ja bën një vesh shurdh e sy qorr ndaj udhëheqësve autokratë në Ballkanin Perëndimor, për sa kohë që ata pengojnë emigrimin drejt BE-së të qytetarëve të tyre.

Ky model është veçanërisht i dukshëm në Serbi dhe Malin e Zi, ku sipas “Freedom House”,

ato kanë degraduar nga “demokraci gjysmë të konsoliduara” në “regjime hibride”.

Dhe pavarëisht kësaj rënie, drejtuesit e të dyja vendeve kanë pasur gjatë gjithë kohës mbështetjen e Bashkimi Evropian, duke e legjitimuar kësisoj sundimin e tyre.

Bashkimi Evropian duhet të jetë më bindës në promovimin e demokracisë në Ballkanin Perëndimor. Pranimi pasiv i tendencave autoritare në rajon është dritëshkurtësi. Ndërsa mund të duket i përshtatshëm për momentin, me kalimin e kohës ai do të minojë pozitat e Evropës në këtë pjesë të kontinentit.

Brukseli ka interesa strategjike për demokracinë dhe sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor, dhe duhet të jetë më i fuqishëm në artikulimin dhe avancimin e këtyre interesave. Lehtësimi i dialogut Kosovë-Serbi, i jep Bashkimit Evropian mundësinë t’i kompensojë disa nga këto gabime.

Brukseli duhet t’ua bëjë të qartë njerëzve dhe qeverive të Ballkanit Perëndimor, se është plotësisht i përkushtuar për të ardhmen e tyre si pjesë e Bashkimit Evropian. Bashkimi Evropian ka shumë për t’i ofruar Ballkanit Perëndimor sa i përket mundësive ekonomike, sundimit të ligjit dhe të drejtave të njeriut, sidomos në krahasim me fuqitë e tjera si Kina dhe Rusia./Përshtati në shqip CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Çfarë sekretesh fshihen në qytetet e mbyllura të Rusisë?

Publikuar

-

Nga

Çfarë sekretesh fshihen në qytetet e mbyllura të Rusisë?

Në Rusi mund të ketë aktualisht deri në 40 qytete të mbyllura, ku jetojnë rreth 1.5 milionë banorë. Qytetet e mbyllura, janë pjesë e trashëgimisë sovjetike. Kur Bashkimi Sovjetik aspironte të rivalizonte ushtarakisht SHBA-në, në vendin komunist u ngritën shumë qytete të mbyllura.

Aty u zhvilluan kërkime, u zhvilluan armë dhe teknologji sekrete ushtarake. Këto qytete nuk figuronin në harta, dhe ekzistenca e tyre u mbajt sekret si ndaj qytetarëve të tjerë sovjetikë, ashtu edhe të huajve. Banorët e tyre punonin në fabrika sekrete, dhe asnjeri nuk mund të dilte apo hynte në këto qytete sekrete pa një leje të posaçme.

Në këmbim, qeveria u siguroi këtyre njerëzve apartamente, punë të garantuar, ushqime dhe një shërbim shëndetësor më cilësor. Edhe sot, gati 30 vjet pas rënies së Bashkimit Sovjetik, Rusia ka një numër qytetesh sekrete brenda kufijve të saj. Ja cilat janë 5 prej tyre.

Norilsk

Ndodhet në veri të Rrethit Arktik, dhe është një qendër minierare industriale, e themeluar që në vitet 1920, kur qeveria sovjetike vendosi të eksplorojë dhe shfrytëzojë burimet e pasura minerale të rajonit. Të burgosurit e gulagëve, u detyruan të ndërtojnë shumicën e uzinave dhe fabrikave në Norilsk.

Shumë nga ata vdiqën për shkak të klimës së ashpër, dhe kushteve të vështira të punës. Por me gjithë rëndësinë e tij strategjike, Norilsku nuk ishte një qytet i mbyllur deri në vitin 2011, kur qeveria ruse vendosi ta klasifikojë si të tillë. Në njoftimin zyrtar, u tha se statusi i ri i qytetit synonte përmirësimin e kushteve të jetesës për banorët, që tashmë do të kishin përfitime sociale shtesë.

Por kur statusi i ri hyri në fuqi, ai kufizoi ndërkohë edhe hyrjen e të huajve. Për të hyrë në një nga qytetet më të ndotura sot në botë, çdo i huaj, përfshirë gazetarët, duhet të aplikojë fillimisht për një leje speciale, duke mos pasur asnjë garanci për marrjen e saj.

Zheleznogorsk

Fillimisht i njohur si Krasnojarsk 26, ky qytet i mbyllur u themelua në vitin 1950, si një vend ku prodhohej plutonium për armët bërthamore. Gjithashtu, aty kryen hulumtime dhe zhvillohen sistemet hapësinore, përfshirë programin e famshëm GLONASS – një alternative ruse ndaj GPS së prodhuar nga Amerika.

Disa burime thonë se qyteti ka vendstrehime bërthamore, të ndërtuara brenda shpellave në malet që rrethojnë zonën, të dizenjuara për t’i bërë ballë një sulmi bërthamor. Një legjendë e zonës, thotë se ndërsa shërbimet e huaja të inteligjencës dështuan të depërtojnë në qytet, një banor vendas ia doli të vjedhë një sasi plutoniumi nga fabrika sekrete.

LEXO EDHE:  Nis puna për zbatimin e vetingut/ BE 90 milionë euro për Shqipërinë

LEXO EDHE:  Fondi i BE për bujqësinë/ Ministri Peleshi tregon si mund të përfitohet nga fermerët

Ai e ruante atë në shtëpinë e tij në një kavanoz të thjeshtë qelqi. Kur u zbulua nga autoritetet, ai u justifikua se qëllimi i tij i vetëm, ishte të helmonte vjehrrën e vet, që sipas tij fuste shpesh hundët në punët e familjes.



Znamensk (Kapustin Jar)

Ky qytet është i mbyllur për një arsye të thjeshtë:është vendbanimi kryesor pranë Kapustin Jar, një bazë sekrete ku zhvillohen edhe eksperimentohet me raketat ruse në Rajonin Astrakhan. Baza u ndërtua në fund të viteve 1940, dhe u përdor për testimin e raketave balistike sovjetike, para se të shndërrohej në një kozmodrom në vitin 1962 për lëshimin e satelitëve të vegjël për qëllime kërkimore shkencore.

Fshehtësia e aktiviteteve, shkaktoi lindjen e thashethemeve të vazhdueshme në lidhje me shfaqjen e UFO-ve në këtë zonë. Disa madje pohojnë se në vitet 1950, në këtë zonë u rrëzua një UFO, duke e krahasuar Znamenskun me incidentin e famshëm dhe të diskutueshëm të Rozuellit në SHBA.

Sarov

Në Rusinë Cariste, Sarov njihej si një vend i shenjtë. Aty ndodhet një manastir i lashtë, i ndërtuar pranë lumit Sarov, prej nga e mori edhe emrin qyteti. Pas Revolucionit Bolshevik, Sarov u shndërrua në një nga vendet më sekrete dhe strategjike të Bashkimin Sovjetik.

Pikërisht aty fizikanti sovjetik Igor Kurçatov, ndërtoi bombën e parë atomike sovjetike,

e njohur edhe si RDS-1. Në atë kohë, Sarov u zhduk nga të gjitha hartat, dhe askush nuk lejohej të hynte apo dilte nga qyteti pa një leje speciale, gjë e cila nuk mund të merrej nga kushdo, por vetëm nga pjesëtarët dhe punonjësit në projektin sekret. Sot Sarov vijon të mbetet një qytet i mbyllur, pasi aty ndodhet ende Instituti i Studimeve për Armët Bërthamore.

Severomorsk

Ky qytet në veri të Rrethit Arktik, është një bazë e Flotës Veriore të Marinës Ruse, dhe cilësohet si një vend strategjik. Edhe pse kjo bazë detare ka funksionuar që në ditët e para të Bashkimit Sovjetik, ai mori statusin e një qyteti të mbyllur vetëm në vitin 1996, pak vite pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.

Nga Severomorsk u nis aeroplanmbajtësja e famshme “Admiral Kuznetsov”, për të marrë pjesë në fushatën ushtarake të Rusisë në Siri në vitin 2017. Qyteti është plot me muzeume kushtuar historisë së marinës ruse. Ai ka një klimë të ashpër, ndërsa zhytet tërësisht në errësirë nga fillimi i dhjetorit deri në mesin e janarit./Përshtati në shqip CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Erdogani, “Putini” tjetër në dyert e Evropës

Publikuar

-

Nga

Erdogani, “Putini” tjetër në dyert e Evropës

Nga Mark Leonard “Project Syndicate”

A është Turqia Rusia e re? Kjo pyetje po shtrohet gjithnjë e më shumë në kryeqytetet evropiane, teksa presidenti turk Rexhep Taip Erdogan po zbaton një politikë të jashtme gjithnjë e më agresive.

Përveç përdorimit të emigranteve si një mjet kërcënimi dhe shantazhi ndaj Bashkimit Evropian, Erdogan po përdor forcën ushtarake për të zgjeruar sferën e ndikimit të Turqisë në rajon dhe më gjerë. Që nga fundi i Luftës së Ftohtë, evropianët e kanë parë sigurinë rajonale përmes një lenteje perëndimore uni-polare.

Ndërsa NATO garantonte sigurinë ushtarake, Bashkimi Evropian – me 80 mijë faqe rregulla për gjithçka, nga të drejtat e njeriut, deri tek norma e lejuar e zhurmës së korrëseve të barit – siguronte sundimin e ligjit.

Në vitet 1990, u duk sikur dy lojtarët e mëdhenj rajonalë jo-perëndimorë, Rusia dhe Turqia, po i përshtateshin gradualisht kësaj situate. Por gjatë 15 viteve të fundit, ëndrra e një uni-polariteti evropian, i ka hapur rrugën një realiteti shumë-polar.

Si Rusia ashtu edhe Turqia, kanë pasur një marrëdhënie të gjatë e të vështirë dashuri-urrejtje me Evropën, dhe që të dyja janë bërë më agresive nën udhëheqësit aktualë që ndajnë një përçmim ndaj normave dhe vlerave të BE-së. Prishja e marrëdhënieve BE-Rusi, është e mirë-dokumentuar; ndërsa historia e Turqisë më pak.

Lufta në Irak në vitin 2003, ndërlikoi më tej marrëdhëniet e Turqisë me NATO-n. Ndërkohë, marrëdhëniet e saj me BE-në morën një kthesë negative në vitin 2007, kur Franca bllokoi një pjesë thelbësore të negociatave të saj për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

Që nga ajo kohë, Turqia e ka rritur ndikimin e saj në Siri, Ballkan dhe Libi, si dhe ka krijuar lidhje të reja me Rusinë dhe Kinën. Sigurisht, marrëdhënia Turqi-Rusi nuk është më pak e ndërlikuar, dhe jo vetëm sepse Erdogani dhe presidenti rus Vladimir Putin mbështesin palë të ndryshme në luftën civile siriane.

Raportet mes 2 vendeve u tensionuan shumë, kur Turqia rrëzoi një avion ushtarak rus në vitin 2015. Në kundërpërgjigje, Putini vendosi sanksione, të cilat sollën kaos në ekonominë turke, dhe e detyruar Erdoganin t’i kërkonte ndjesë homologut rus, një veprim ky atipik për udhëheqësin turk.

Pavarësisht se është një anëtare e NATO-s, Turqia vendosi që nga ajo kohë të blejë

një sistem rus të mbrojtjes raketore, S-400, pavarësisht kundërshtimit të përsëritur të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Dhe ndërsa tensionet mbi konfliktin në Siri janë ende aty, Erdogan e admiron publikisht mënyrën sesi Rusia po e ri-pozicionon veten – me një kosto relativisht të vogël – si një lojtare e rëndësishme në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut.

Pasi u përfshi në një luftë të pafitueshme në Ukrainën Lindore, fushata kryesisht e suksesshme e Putinit në Siri, u duk se rivendosi një pjesë të autoritetet të tij të brendshëm. Perëndimi shpenzoi 5 vjet duke këmbëngulur se konflikti sirian nuk kishte asnjë zgjidhje ushtarake, dhe se presidenti Bashar Al-Asad duhej të largohej nga detyra.

Por ndërsa bisedimet e sponsorizuara nga Kombet e Bashkuara në Gjenevë nuk dhanë asnjë rezultat, bisedimet e sponsorizuara nga Rusia në Astana të Kazakistanit, duket se regjistruan disa përparime. Duke përfshirë Turqinë dhe Iranin dhe përjashtuar nga bisedimet fuqitë perëndimore, Kremlini krijoi përshtypjen se Rusia ishte ngritur nga hiri, si një superfuqi e rilindur.



Përballë kundërshtimeve në rritje në vend, Erdogani është duke përdorur “manualin” e Putinit. Në kushtet kur Perëndimi që nuk dëshironte të ndërhynte sërish ushtarakisht në Libi, Erdogani pa një shans të artë për të rritur ndikimin e Turqisë në rajon.

LEXO EDHE:  Frrok Çupi: Shqipëria nuk ka për tu anëtarësuar në BE

LEXO EDHE:  Frrok Çupi: Shqipëria nuk ka për tu anëtarësuar në BE

Pas afrimit me Rusinë në Siri, ai siguroi një ftesë zyrtare nga qeveria libiane për të ndërhyrë ushtarakisht. Dhe përmes një operacioni në fund të vitit të kaluar, ai forcoi jo vetëm imazhin e Turqisë si një fuqi rajonale, por arriti gjithashtu një marrëveshje kufitare detare me Libinë, duke prishur planet e Greqisë, Qipros, Egjiptit dhe Izraelit për të nxjerrë naftë nga fushat nënujore aty pranë.

Që atëherë, procesi i paqes i udhëhequr nga BE dhe OKB në Berlin, është përpjekur t’i japë fund luftës në Libi. Por ndërhyrja ushtarake e Turqisë, e ka ndryshuar rrënjësisht ekuilibrin e forcave në terren. Sërish, Rusia dhe Turqia do të përcaktojnë të ardhmen e një vendi që është thelbësor për interesat evropiane, vetëm se këtë herë në krye të punëve është Turqia.

Ndërkaq, Erdogan duket se është frymëzuar nga strategjia “përça e sundo” e Kremlinit ndaj Evropës, duke shantazhuar shpesh ato shtete anëtare të BE-së që janë më të ndërvarura nga hidrokarburet apo tregjet ruse të energjisë.

Ashtu si Putini, që e ka përdorur prej kohësh energjinë si një “armë”, edhe Erdogan është përpjekur ta përdorë në të njëjtën mënyrë fluksin e emigrantëve dhe refugjatëve, që largohen nga konfliktet e Lindjes së Mesme drejt Evropës Perëndimore.

Kur BE-ja njoftoi nisjen e një misioni të ri detar për të bllokuar trafikun e armëve në Libi, Turqia luajti me kërcënimin e dërgimit të emigrantëve drejt Maltës. Për pasojë, vendi i vogël anëtar i BE-së, sinjalizoi më pas se do të vinte veton kundër financimit të këtij misioni.

Për vite me radhë, evropianët i kanë thënë vetes se Rusia ishte thjesht një lloj “djali harrakat”, dhe se rendi uni-polar evropian mbetet i sigurt. Por kjo mendësi e bëri Evropën një objektiv të lehtë për strategjinë “përça e sundo” të Kremlinit.

Vetëm kohët e fundit, blloku hartoi dhe miratoi politika të reja, si dhe një regjim të fortë sanksionesh për të penguar agresionin rus. Dhe madje edhe tani – pavarësisht përpjekjeve më të mira të kancelares gjermane Angela Merkel dhe presidentit francez Emanuel Makron – BE nuk ka krijuar ende kanale efektive të komunikimit me Rusinë për adresimin e problemeve të përbashkëta.

Turqia nuk është ende një “Rusi” e re, por mund të bëhet e tillë nëse situata aktuale keq-menaxhohet nga Brukseli. Tani për tani, shumica e evropianëve e konsiderojnë ende

Turqinë më shumë si një partnere të vështirë sesa si një “rivale sistematike”.

Por evropianët duhet të dëgjojnë leksionet e përftuara me vështirësi, se si duhet sjellë në fakt me Rusinë gjatë 15 viteve të fundit. Për të parandaluar destabilizimin e mëtejshëm të situatës në rajon, marrëdhënia BE-Turqi ka nevojë për një grup parimesh të reja, mbi të cilat palët të bien reciprokisht dakord, si dhe për “vija të kuqe” të qarta.

Në funksion të këtij qëllimi, evropianët duhet t’ia bëjnë të qartë Ankarasë, se procesi i pranimit në BE mund të kthehet pas ashtu sikundër mund të ecë përpara, dhe se një marrëdhënie më transaksionale, do të përfshijë përdorimin si të “karotave” ashtu edhe të ”shkopinjve”.

Sfidë do të jetë sigurimi i hapësirës, ​​për angazhim politik mbi çështje që kanë të bëjnë me sigurinë e përbashkët, në një rajon të ndikuar jo vetëm nga Evropa dhe Turqia, por edhe nga Rusia, SHBA-ja dhe një Kinë në rritje të vazhdueshme./Përshtati në shqip CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Lajmi i mirë/ E ftohura e zakonshme, mund të na mbrojë nga koronavirusi i ri

Publikuar

-

Nga

Lajmi i mirë/ E ftohura e zakonshme, mund të na mbrojë nga koronavirusi i ri

Nëse keni qenë të infektuar nga koronavirusi, që shkakton të ftohurën e zakonshme kryesisht gjatën stinës së vjeshtës dhe dimrit, shanset që ju prekeni nga një formë serioze e Covid-19, mund të jenë më të ulëta.

Arsyeja është se viruset që shkaktojnë të ftohurën e zakonshme, e mësojnë sistemin tonë imunitar të njohë dhe luftojë edhe koronavirusin e ri. Kjo është hipoteza, që duhet ende të testohet, e një ekipi studiuesish të Institutit të Imunologjisë La Jola.

Sipas tyre, mundësia për t’u sëmurur nga Covid-19, ose më saktë për të pasur një formë më të lehtë të infeksionit, mund të varet pjesërisht edhe nga mënyra se si ka reaguar më parë trupi juaj ndaj koronaviruseve, që janë përgjegjës për të ftohurën e zakonshme.

Studimi i tyre sapo është publikuar revistën “Science”. Mos harroni:Sars-Cov-2  nuk është koronavirusi i parë që ne njohim. Në fakt janë edhe 4 të tjerë para tij (HCoV-OC43, HCoV-229E, HcoV-NL63 dhe HCoV-HKU1), që mund të shkaktojnë të ftohurën e zakonshme.

Siç ju thamë më lart, studimet e mëhershme nga i njëjti ekip studiuesish, kishin treguar sesi shumë njerëz, që nuk ishin ekspozuar asnjëherë ndaj koronavirusit të ri, kishin qelizat T imunitare të afta për të njohur disa pjesë të Sars-Cov-2, përfshirë proteinën tani të famshme në formën e gozhdës.

Bazuar në këto të dhëna, studiuesit e studimit të ri u përpoqën të kuptojnë arsyen, duke analizuar disa mostra gjaku të mbledhura midis viteve 2015-2018, pra shumë kohë para se koronavirusi i ri të shfaqej për herë të parë në qytetin kinez të Vuhanit.

Nga analizat që pasuan, ekipi zbuloi se qelizat T në mostrat e gjakut, ishin të afta të njihnin dhe të reagonin jo vetëm ndaj koronaviruseve që shkaktojnë të ftohurën e zakonshme, por edhe ndaj shumë pjesëve specifike të SARS-Cov-2.



Studiuesit thonë se ky lloj imuniteti, buron pjesërisht nga kujtesa e sistemit imunitar, domethënë nga përgjigjet e mëparshme të qelizave T (më saktë limfocitet T helper), të zhvilluara kundër “kushërinjve” më pak të rrezikshëm të Sars-Cov-2, dhe në veçanti koronaviruseve që janë përgjegjës për shkaktimin e të ftohurës së zakonshme tek njeriu.

LEXO EDHE:  BE kritikon Serbinë për emërimin në Akademinë Ushtarake të një të dënuari për krime lufte në Kosovë

LEXO EDHE:  Bullgaria merr sot presidencën 6-mujore të BE

“Ky studim, na jep ofron prova të drejtpërdrejta se memoria e qelizave T, mund të identifikojë sekuenca shumë të ngjashme midis koronaviruseve që shkaktojnë të ftohurën e zakonshme dhe Sars-Cov-2”- shpjegoi Alesandro Sete, një nga autorët e studimit në fjalë.

Pra rezultatet e studimit, sugjerojnë se kujtesa e sistemit imunitar, mund të na ndihmojë të kuptojmë se përse disa njerëz raportojnë infeksione më të buta me Covid-19, ndërsa të tjerët sëmuren më rëndë.

Por jo vetëm:përveç lidhjes me proteinën në formë gozhde, studiuesit tregojnë se qelizat T reaktive, kanë qenë në gjendje të njohin edhe shumë proteina të tjera virale. Një e dhënë që sugjeron se vaksinat kundër koronavirusit të ri, nuk duhet të fokusohen vetëm tek proteina rrethuese e virusit, por të shfrytëzojnë këtë ndërveprim të qelizave T për të rritur efektivitetin e vaksinës.

Gjithsesi, studiuesit thonë se tani për tani kjo është vetëm një hipotezë, dhe se do të duhet shumë më tepër punë për të arritur në prova më të forta. “Tani kemi treguar se tek disa njerëz, kujtesa e qelizave T kundër koronaviruseve që shkaktojnë të ftohurën e zakonshme, mund të njohin edhe koronavirusin e ri, deri tek strukturat e tij molekulare”- deklaron bashkëautorja e studimit Daniela Veiskopf.

Prandaj, është e besueshme që ky reaktivitet imunitar të përkthehet në shkallë të ndryshme mbrojtjeje kundër Covid-19 . “Pasja e një reagimi të fortë ose më të mirë të limfociteve T, mund t’ju japë mundësi të reagoni shumë më shpejt ndaj Covid-19”- thekson Sete./ Përshtati në shqip CNA.al

LEXO TE PLOTE