Connect with Us

Askush se di si vdiq, mendonte jashtë skemave të zakonshme/ Fakte të pabesueshme mbi Aleksandrin e Madh

Blog

Askush se di si vdiq, mendonte jashtë skemave të zakonshme/ Fakte të pabesueshme mbi Aleksandrin e Madh

Publikuar

-

Askush se di si vdiq, mendonte jashtë skemave të zakonshme/ Fakte të pabesueshme mbi Aleksandrin e Madh

Aleksandri III i Maqedonisë, i njohur më shumë si Aleksandri i Madh, nuk e mori pa arsye këtë pseudonim. Ai pushtoi pjesën më të madhe të botës që njihej në atë kohë. Edhe mijëra vjet pas vdekjes së tij Aleksandri, është ende magjepsës për njerëzit. Dhe kjo nuk është e habitshme, nëse shihni se sa e pabesueshme ishte vërtet jeta e tij.

Një oficer i ushtrisë i shpëtoi jetën në lumin Granikus

Thuhet se asnjë njeri nuk është ishull, dhe Aleksandri nuk bente përjashtim. Pavarësisht trimërisë personale, ai kishte një ushtri dhe shumë këshilltarë besnikë nga pas. Kliti ishte një oficer në ushtrinë maqedonase, dhe indirekt përgjegjës për pjesën më të madhe të suksesit të Aleksandrit.

Po të mos ishte për të, Aleksandri do të kishte vdekur që në vitin 334 Para Krishtit. Në Betejën e Granikus, kur Aleksandri po përleshej me disa luftëtarë persë, njëri prej tyre ishte gati ta godiste për vdekje nga pas. Ishte ndërhyrja në kohë e Klitit, që shmangu vdekjen e tij të sigurtë.

Dhe Aleksandri e vrau më vonë me një shtizë…

Shumëkush do të mendonte se ai që të shpëton jetën, është njëherazi miku më besnik në këtë botë. Për fatin e keq të Klitit, miqësia e tij me Aleksandrin ishte shumë jetëshkurtër. Gjashtë vjet pasi i shpëtoi jetën Aleksandrit, ky i fundit po mbante një banket në Markandas.

Aleksandri e urdhëronte Klitin të drejtonte një ushtri mercenarësh drejt Azisë. Ky refuzoi duke nisur të debatojë me mbretin. Ai tha se ai ati kishte një mbret më i mirë se ai. Por Aleksandri nuk ishte një njeri që i përtypte lehtë kritikat.

Debati degradoi dhe Aleksandri gjysmë i dehur urdhëroi largimin e Klitit nga festa. Nuk dihen saktësisht detajet e asaj që ndodhi më pas. Por besohet se teksa po dilte nga salla, Kliti u rikthye për të thënë fjalën e fundit. Por Aleksandri i tërbuar nga inati, kapi një shtizë aty pranë dhe e goditi për vdekje njeriun që dikur i shpëtoi jetën.

Askush nuk e di se si vdiq

Varianti më i zakonshëm, është ai sipas të cilit Aleksandri u sëmur kur ishte vetëm 32-vjeç. Për 12 ditë ai ishte në agoni, përpara se të ndërronte jetë. Hipoteza që Aleksandri u vra ka qenë për kohësh objekt debati. Për shkakun e vdekjes, është sugjeruar gjithçka, nga malaria, tifoja, deri tek vrasja nga një rival që mund të depërtuar deri tek ai.Mori mësime nga filozofi grek Aristoteli

Për shtatë vjet, Aristoteli e mësoi Aleksandrin e ri, në mënyrë që ai të ishte gati të bëhej mbret. Edhe më vonë të dy mbetën në kontakt përmes letrave, dhe ndikimi i Aristotelit ishte i dukshëm edhe gjatë mbretërimit të tij. Nga stili i tij i diplomatik i të folurit, deri në faktin që atij mund t’i gjendej gjithmonë një libër në dorë.

Kali i tij ishte po aq i famshëm sa ai vetë

Aleksandri i Madh ishte i shoqëruar në të gjitha betejat nga kali i tij i besuar Buçefalus. Sipas dëshmive të kohës, Aleksandri e donte atë kalë, më shumë sesa shumica e njerëzve sot duan miqtë apo bashkëshortet që kanë. Një hamshor nga Tesalia e Greqi, Buçefalus ishte një kalë trupmadh. Aleksandri e pa atë që kur ishte 12-vjeç dhe e kërkoi menjëherë.

LEXO EDHE:  Takimi i Qeverive Kosovë-Maqedoni në prill ose maj

Në fillim i ati nuk donte të paguante shumën e madhe që iu kërkua nga pronari, pasi kali dukej i egër dhe mendohej se ishte i pazbutshëm. Aleksandri e bindi pas shumë lutjesh, duke i premtuar se do të paguante vetë shumën nëse nuk do të mund ta zbuste kalin.

Organizoi një garë se kush pi më shumë, dhe të gjithë vdiqën…

Aleksandri i Madh ishte i njohur për pasionin e tij të madh për alkoolin. Ndryshe nga grekët, maqedonasit e pinin verën të pa holluar me ujë. Në vitin 324, Aleksandri mësoi se një nga këshilltarët e tij, Kalanusi ishte i sëmurë dhe pritej së shpejti të vdiste. Për nder të tij, ai organizoi një festë të madhe me një garë pijesh.

41 burra u bënë pjesë e saj, dhe çmimi për fituesin ishte rreth 25 kg ar, ose rreth 1.4 milionë dollarë me vlerën e sotme. Konkurrentët nisën të pinin vazhdimisht verë. Të pa mësuar me alkoolin, shumë prej tyre u sëmurën. 35 nga garuesit vdiqën në vend, ndërsa të tjerët përfshirë fituesin që konsumoi mbi 15 litra verë, vdiqën pak ditë më vonë.

Ishte i famshëm, pasi mendonte jashtë skemave të zakonshme

Një nga tregimet më të famshme rreth Aleksandrit të Madh, është zgjidhja prej i tij e Nyjës Gordiane. Nyja Gordiane, është një term që përdoret ende sot për të përshkruar një enigmë kaq shumë komplekse, sa që është thuajse e pamundur të zgjidhet.

Emri i Nyjës vjen nga Gordium, një vend në Turqinë e sotme. Në hyrje të qytetit të lashtë, ekzistonte një nyjë e lidhur me një litar. Kishin kaluar shekuj, dhe askush nuk kishte arritur ta zgjidhte atë. Legjenda thoshte që ai që do ta kuptonte mënyrën e zgjidhjes, do të bëhej sundues i gjithë Azisë.

Me të mbërritur në Gordium, Aleksandri e pa nyjën dhe provoi ta zgjidhë. Ai dështoi si shumë të tjerë para tij. Por në fund iu sos durimi, e nxori shpatën dhe e preu nyjën më dysh, duke e zgjidhur problemin, dhe duke treguar se gjithmonë ka më shumë se sa një mënyrë për të arritur qëllimet në jetë.

Themeloi rreth 20 qytete

Para se të vdiste, Aleksandri kishte themeluar jo më pak se 20 qytete, dhe shumë të tjera kanë marrë emrin e tij që nga ajo kohë. Qyteti më i shquar që ai themeloi ishte Aleksandria në Egjipt. Të tjerat ndodhen në Afganistan, Pakistan, Liban, Irak, Turqi etj. Në Pakistan ekziston edhe një qytet që mban emrin e kalit të tij, Buçefalus./Përshtati në shqip CNA.al

 

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Nga boja e flokëve tek ryshfeti, si i mbijetuan Holokaustit qindra e mijëra njerëz

Publikuar

-

Nga

Holokausti solli një numër të madh të vdekurish, rreth 10 milion njerëz të vrarë nga nazistët. Por ai është gjithashtu historia e mbijetesës dhe e mënyrave të shumta që përdorën mijëra njerëz për t`i shpëtuar shfarosjes

Lëngu i panxharit

Të burgosurit në kampet e përqendrimit dhe të punës, keq-ushqeheshin vazhdimisht. Kjo i bëri trupat e tyre shumë të zbehtë dhe të dobët, tamam si skelete të gjalla. Në kampin e Aushvicit, të burgosurit përdornin lëngun e panxharit gjatë vizitave mjekësore, për t’i dhënë faqeve një ton më të skuqur, dhe për t`u dukur më të shëndetshëm. Në të kundërt dërgoheshin të vdisnin në dhomat e gazit.

Boja e flokëve

Në fillim të Holokaustit, nazistët shënjestruan kryesisht të moshuarit. Për t`u dukur më të rinj burrat dhe gratë e moshuara (zakonisht mbi moshën 40 vjeç), i lyenin me bojë flokët e tyre. Boja e flokëve mbaronte shpejt në dyqanet në qytetet kryesore ku banonin hebrenjtë, pikërisht për shkak të numrit në rritje të njerëzve që kishin nevojë të lyenin flokët e tyre.

Pasaporta dhe të dhëna të rreme të datëlindjes

Shumë hebrenj ishin punësuar në prodhimin e letërnjoftimeve origjinale para se të dëboheshin nga puna. Më vonë ata përdorën aftësitë e tyre për t’i ndihmuar të tjerët përmes krijimit të pasaportave të rreme për hebrenjtë që përndiqeshin nga nazistët. Shumë prej tyre u larguan nga Gjermania drejt Zvicrës dhe Danimarkës.

Largimi i fëmijëve në vende të tjera

Shumë nga të përndjekurit gjatë Holokaustit kujdeseshin më shumë për fëmijët sesa për veten e tyre. “Kindertransport”, ishte një rrugë e fshehtë arratisjeje nga Gjermania për të rinjtë nën moshën 18 vjeç,në vitet 1938-1940. Gjatë kësaj kohe, fëmijët u kontrabanduan nga Gjermania, Polonia, Austria dhe Çekosllovakia në vendet që ishin të gatshme t’i pranonin. Vetëm Britania pranoi gati 10.000 fëmijë gjatë atyre2 viteve.

Revoltat

Të burgosurit në kampin e vdekjes në Sobibor, u përpoqën të mbijetonin. Në verën e vitit 1943, disa të burgosur i dëgjuan drejtuesit e kampit të flisnin për asgjësimin e të gjithëve. Pra,të burgosurit do të shfaroseshin dhe kampi do të shkatërrohej përpara se të arrinte ushtria ruse.
Në këto kushte rreth 600 të burgosur planifikuan një revoltë kundër nazistëve. Ata vranë rojet dhe më pas shpërthyen rrethimin me tela me gjemba, dhe vrapuan nëpër fushën e minuar drejt pyllit aty pranë. Vetëm 200 apo më shumë nga të burgosurit mbijetuan.

LEXO EDHE:  Maqedoni/ Policia përdor gaz lotsjellës kundër migrantëve sirianë dhe irakianë

LEXO EDHE:  “Republika Ilindenase”, emër i pranueshëm për Maqedoninë dhe Greqinë

Fshehja

Rasti më i njohur i fshehjes është sigurisht ai i adoleshentes Ana Frank dhe familjes së saj. Ata u fshehën në një apartament të vogël mbi zyrën e babait të saj, dhe një mik i familjes u siguroi ushqim dhe gjëra të tjera bazike. Para se të mbaronte lufta, ata u zbuluan dhe u dërguan në kampe të ndryshme, ku përveç babait që mbijetoi ata vdiqën të gjithë.

Stërvitja

Siç u përmend më lart, në shumë prej kampeve ku u dërguan të burgosurit, ata duhej të kalonin disa teste mjekësore për të mbetur gjallë. Përveç përdorimit të lëngut të panxharit për t’u dukur më të shëndetshëm, të burgosurit shpesh ushtroheshin fizikisht në kazermat e tyre para një provimi. Ata vraponin, bënin pompa, dhe ndonjëherë përlesheshin fizikisht me njëri-tjetrin me shpresën se mjekëve do t’u dukshin më të shëndetshëm.

Ryshfeti

Shumë hebrenj të pasur e paguanin shtrenjtë rrugën e tyre drejt lirisë .Ushtarët nazistë ishin të etur për pushtet dhe donin të ishin të pasur, ndaj ishin të hapur ndaj ryshfetit. Shumë hebrenj të pasur shpenzuar të gjithë pasurinë e tyre vetëm për lirinë./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:   https://listverse.com/2017/03/27/10-survival-tricks-used-during-the-holocaust/

LEXO TE PLOTE

Blog

BE po luan pisët në “luftën” e vaksinave

Publikuar

-

Nga

Nga Fraser Myers “Spiked Riview”

Gara e vaksinave është e shëmtuar. Vërtet e shëmtuar. Burime të qeverisë gjermane kanë përdorur shtypin gjerman për të shpërndarë lajme të rreme në lidhje me efikasitetin e vaksinës Oxford/AstraZeneca, ndërsa Bashkimi Evropian ka kërcënuar të bllokojë eksportet e vaksinës Pfizer në Britaninë e Madhe.
Derisa të ndodhnin këto që sapo thashë, shumëkujt mund t’i falej po të pyeste nëse BE-ja do të merrte pjesë në garën e vaksinave, pasi Britania e Brexit e ka tejkaluar shumë unionin në lidhje me shpërndarjen vaksinës.

Në fakt, mbrojtësit e qëndrimit tonë nëBE (me sa duket njerëz të tillë ekzistojnë ende) na kanë siguruar se nuk kishte asgjë të keqe me ritmin më të ngadaltë të Evropës kontinentale me shpërndarjen e vaksinave anti-Covid. “E çfarë gjëje e mrekullueshme është të vaksinohesh i pari”-tallej një analisti në “The Guardian” ditën kur u vaksinuan britanikët e parë. Ndoshta më pak të vdekur? Një fund të masave të bllokimit? Një zëdhënës i qendrës së menaxhimit të krizës kundër Covid-19 në Belgjikë, sugjeroi që vendi i tij (që ka pësuar numrin më të madh të vdekjeve nga Covid-19 për frymë në të gjithë botën) ka mundësinë t`a ngadalësojë procesin e vaksinimit pasi masat kufizuese po funksionojnë mirë.

Një eurodeputet, me sa duket i bindur se shpërndarja kishte nevojë për më shumë pengesa, i ka bërë kërkesë Komisionit Evropian qëtë gjitha automjetet dhe kutitë që shpërndajnë vaksinat tëjenë të stampuara me flamurin e BE-së. Dhe është e lehtë të shpjegohet pse mbështetësit e BE-së në Britani, do të dëshironin t`a shmangin këtë temë. BE mori përsipër 2 aspekte kryesore të procesit të vaksinës -blerjen dhe miratimin – dhe që të dyja këto kanë krijuar vonesa të pakuptimta me pasoja vdekjeprurëse.

Agjencia Rregullatore e Medikamenteve dhe Produkteve Shëndetësore në Britaninë e Madhe (MHRA) ishte agjencia e parë në botë që e miratoi vaksinën Pfizer, që më2 dhjetor 2020, 20 ditë para Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA),duke i dhënë një avantazh të madh Mbretërisë së Bashkuar. Pastaj, më 30 dhjetor, MHRA miratoi vaksinën Oxford/AstraZeneca, që nuk është miratuar ende nga Bashkimi Evropian. Edhe procesi i blerje së vaksinave ka hasur në probleme. Në fund të vitit të kaluar, gjermania“Der Spiegel” paralajmëroi se sasitë në dispozicion do të ishin të vogla. BE-ja kishte siguruar blerjen e vetëm 300 milion dozave të vaksinës Pfizer, e vetmja që kishte marrë miratimin në atë kohë. Dhe përkundër faktit që vendet anëtare të BE-së kishin rënë dakord të bëheshin bashkë në procesin e prokurimit, në fillim të këtij muaji u zbulua se Gjermania kishte blerë 30 milion doza shtesë të vaksinës Pfizer/BioNTech, prapa shpinës së të gjithëve.

Pastaj javën e kaluar, kompania AstraZeneca njoftoi se nuk do të jetë në gjendje të prodhojë në kohën sasinë e vaksinave që ka porositur BE. Bashkimi Evropian duhej të merrte 100 milion doza në tremujorin e parë të këtij viti. Por tani, një zyrtar i lartë i Brukselit ka frikë se mund të dorëzohen vetëm 31 milion doza. Unioni ka fajësuar kompaninë AstraZeneca për problemin e furnizimit, por në fakt kjo është një katastrofë e “gatuar” në Bruksel. Siç ka theksuar Robert Peston i ITV, Mbretëria e Bashkuar nënshkroi një marrëveshje me AstraZeneca që në muajin maj 2020, 3 muaj para se t`a bënte BE-ja, duke i dhënë kompanisë 3 muaj kohë shtesë për të zgjidhur problemet me zinxhirin e furnizimit të Britanisë së Madhe.

LEXO EDHE:  Dyndje e refugjatëve sirianë dhe afganë në Maqedoni

LEXO EDHE:  “Republika Ilindenase”, emër i pranueshëm për Maqedoninë dhe Greqinë

Në qershor, AstraZeneca arriti marrëveshje paraprake me Aleancën Gjithëpërfshirëse të Vaksinave – të përbërë nga Gjermania, Holanda, Franca dhe Italia. Por më pas, Komisioni Evropian mori përsipër negociatat në emër të gjithë anëtarëve të BE-së, duke u angazhuar në 2 muaj bisedime shtesë, që nuk sollën në fakt asnjë ndryshim thelbësor në marrëveshje.

BE po paguan tani koston e asaj kohe të humbur. Dhe përballë këtij dështimi, BE dhe Gjermania, po tentojnë të fshehin fajin e tyre. Burime të qeverisë gjermane e informuan gazetën ekonomike “Handelsblatt” të hënën në mbrëmje, se vaksina Oxford/AstraZeneca ishte vetëm 8 për qind efektive tek njerëzit e moshuar. Kjo do të ishte shkatërrimtare për shpërndarjen që ka planifikuar Gjermania, por më shumë për Britaninë, e cila tashmë ka vaksinuar miliona njerëz të pambrojtur, duke përdorur pikërisht vaksinën e zhvilluar në shtëpi. AstraZeneca e mohoi menjëherë këtë lajm. Dhe pasi lejuan përhapjen e këtij mashtrimi brenda natës – autoritetet shëndetësore gjermane deklaruan se burimet kishin ngatërruar shifrat:“Rreth 8 për qind e pjesëmarrësve në testet e efikasitetit të vaksinës së AstraZeneca, ishin të moshës 56-69 vjeç, dhe nuk rezulton të ketë një efikasitet prej vetëm 8 për qind midis të moshuarve.”

Të martën, BE i ka kërkuar Pfizer se duhet të sigurojë lejen e unionit, para se të eksportojë dozat e vaksinës nga fabrika e saj belge drejt Britanisë. Madje,Gjermania ka sugjeruar që eksportet e vaksinave të bllokohen për të siguruar më parë furnizimin e BE-së. Qeveria britanike thotë se është e sigurt se do të përmbushë objektivin e saj për të vaksinuar më të rrezikuarit deri në mesin e muajit shkurt. Dhe sasitë e vaksinës së Oxford /AstraZeneca që ka porositur Britania janë të paprekura. Gjithsesi, ndërhyrja e BE-së ka vënë në dyshim fazat e mëvonshme të fushatës së vaksinimit. Pasi ka dështuar me programin e saj të vaksinimit, BE dëshiron tani të sabotojë programin britanik të vaksinimit./Përshtatur ga CNA.al

Burimi:  https://www.spiked-online.com/2021/01/26/the-eu-is-playing-dirty-in-the-vaccine-wars/

LEXO TE PLOTE

Blog

Sa specie njerëzore të hershme kanë ekzistuar në Tokë?

Publikuar

-

Nga

Ne Homo sapiens-ët nuk kemi qenë të vetëm në Tokë. Kohë më parë, ka pasur më shumë diversitet njerëzor. Homo sapiens jetoi bashkë me 8 specie njerëzore që tashmë janë zhdukur, rreth 300.000 vjet më parë.

Kohët e fundit, rreth 15.000 vjet më parë, ne ndanim shpellat me një specie tjetër njerëzore, të njohur si Denisovanët. Ndërkohë mbetjet e fosilizuara, tregojnë për një numër edhe më të lartë speciesh të hershme njerëzore,që popullonin dikur Tokën para se shfaqej specia jonë.

“Tani ne kemi vetëm një specie njerëzore, dhe kjo është me të vërtetë e çuditshme”- thotë Nik Longriç, biolog evolucionar në Universitetin Bath në Mbretërinë e Bashkuar. “Jo shumë kohë më parë, ne nuk ishim aq të veçantë, por tani kemi mbetur vetëm ne”- shton ai.

Pra, sa specie të hershme njerëzore kanë ekzistuar dikur? Kjo pyetje është e ndërlikuar pasi studiuesit po vazhdojnë të zbulojnë fosile të reja, që përfundojnë të jenë specie krejtësisht të veçanta dhe të panjohura më parë.

“Ky numër është në rritje, dhe do të ndryshojë në varësi të atij me të cilin bisedoni”-thotë Xhon Stjuart, paleoekolog evolucionar në Universitetin Bërnmauth në Britaninë e Madhe. Disa studiues argumentojnë se speciet e njohura si Homo erectus, përbëhen në fakt nga disa lloje të ndryshme, përfshirë Homo georgicus dhe Homo ergaster.

“Gjithçka ka të bëjë me përkufizimin e një specie, dhe shkallën në të cilën pranohen ndryshimet brenda një specie. Ky mund të bëhet një diskutim paksa irritues, pasi të gjithë duan një përgjigje. Por e vërteta është se kjo varet”-shpjegon Stjuart.

Përkufizimi i një specie ka qenë i thjeshtë: Nëse dy individë mund të prodhonin pasardhës pjellorë, ata do të ishin nga e njëjta specie. Për shembull, një kalë dhe një gomar mund të çiftëzohen për të prodhuar një mushkë. Por mushkat nuk mund të shumohen me sukses me njëra-tjetrën. Prandaj, kuajt dhe gomerët, edhe pse biologjikisht të ngjashëm, nuk janë e njëjta specie. Por në dekadat e fundit, kjo ndarje e thjeshtë i ka lënë vendin një debati më kompleks shkencor se si duhet përcaktuar një specie. Kritikët e përkufizimit të çiftëzimit, theksojnë se jo e gjithë jeta riprodhohet seksualisht; pasi disa bimë dhe baktere mund të riprodhohen në mënyrë joseksuale.

Të tjerët kanë argumentuar se ne duhet t’i përcaktojmë speciet duke grupuar organizmat sipas tipareve anatomike të ngjashme. Por edhe kjo metodë ka dobësitë e veta. Kjo pasi në pjesë të ndryshme të botës mund të ketë ndryshime të konsiderueshme morfologjike midis gjinive dhe madje individëve të së njëjtës specie, duke e bërë një mënyrë shumë subjektive të klasifikimit të jetës.

Disa biologë preferojnë të përdorin ADN-në për të tërhequr vijat ndarëse midis specieve. Dhe me përparimin e teknologjisë, ata mund t`a bëjnë këtë me një saktësi edhe më të madhe. Por ne nuk kemi në dispozicion ADN-në e çdo njeriu të lashtë. Për shembull gjenomi i Homo erectus, nuk është sekuencuar kurrë.
Çështja ngatërrohet edhe më shumë kur mendohet se deri në 2 për qind e ADN-së mesatare të evropianëve të sotëm vjen nga Neandertalët, dhe deri në 6 për qind e ADN-së së disa melanezianëve (indigjenë nga verilindja e Australisë në Oqeani) vjen nga Denisovanët.

LEXO EDHE:  Fakte/ Rama dhe Xhafaj pastruan paratë me lojërat e fatit

LEXO EDHE:  Takimi i Qeverive Kosovë-Maqedoni në prill ose maj

Pra, a jemi ne një specie e veçantë nga këta paraardhës? “Disa njerëz do t’ju thonë se Neandertalët janë e njëjta specie si ne. Ata thjesht janë një lloj pak më ndryshe nga njerëzit modernë, dhe prova është çiftëzimi mes 2 specieve. Por sërish përkufizimi i specieve, është zhvendosur nga ky cilësim”- shprehet Stjuart. Pasi i morën parasysh që të gjitha këto, disa ekspertë kanë argumentuar se koncepti i një specie në fakt nuk ekziston. Por të tjerët thonë se për sa kohë është gati e pamundur të arrihet një përkufizimi qartë mbi një specie, ia vlen ende të përpiqemi të flasim për evolucionin, përfshirë atë të specieve tona.

Kështu, ne ngatërrohemi duke e ditur që një specie nënkupton gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm. Natyrisht, kjo do të thotë se njerëzit nuk do të bien dakord sesa specie njerëzore kanë ekzistuar ndonjëherë. Një pyetje tjetër është se çfarë përbën një njeri. Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, na ndihmon kuptimi i fjalës hominin, një grup i madh që përfshin njerëz dhe shimpanzetë që kthehen tek paraardhësi i tyre i përbashkët.“Ne dhe shimpanzeja kemi evoluar nga një paraardhës i përbashkët”-thotë Stjuart.

Nëse biem dakord që njerëzit janë gjithçka që mbërriti pas ndarjes sonë nga shimpanzetë antike rreth 6-7 milion vjet më parë, atëherë ka të ngjarë të jetë një grup i larmishëm. Muzeu Kombëtar i Historisë Natyrore Smithsonian, ka renditur të paktën 21 specie njerëzore, që janë njohur nga shumica e shkencëtarëve.
Dakord, nuk është një listë plotësisht e plotë, pasi për shembull Denisovanët. Ata që janë në listë përfshijnë Homo sapiens, Neandertalët, njerëzit indonezianë në madhësinë eHobit, Homo erectus dhe Homo naledi. Lista përfshin gjithashtu specie të tjera që ekzistonin më afër në kohë me paraardhësit e përbashkët të njerëzve dhe shimpanzeve, dhe kështu duken më shumë si shimpanzetë sesa njerëzit e sotëm. Pavarësisht nga pamja e tyre, këto specie njihen ende si njerëz të hershëm. “Ju nuk mund të ktheheni 5 milion vjet pas në kohë, dhe të prisni që ata të duken si ne”- thotë Stjuart.

Nëse Smithsonian thotë se janë 21, atëherë mund të jeni i sigurt se larmia është shumë më e madhe, mendon ai. Kjo për shkak se lista gabon në aspektin e kujdesit, duke zgjedhur speciet që janë afër njeriut dhe që njihen botërisht si të tilla. Për shembull, specia njerëzore e xhuxhëve e zbuluar kohët e fundit, Homo luzonensis, që njihet vetëm nga disa kocka të zbuluara në një shpellë indoneziane, nuk është përfshirë në listën e Smithsonian.
Gjithashtu, studiuesit dyshojnë se ka shumë specie të tjera të fosilizuara që ende nuk janë gërmuar. “Lista është rritur vazhdimisht, dhe unë nuk shoh ndonjë arsye pse duhet të ndryshojë tani”-thotë Stjuart./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:  https://www.livescience.com/how-many-human-species.html

LEXO TE PLOTE