Connect with Us

Si ja futi kot shoqja Besa kur ngatërroi modelin PISA, me Maturën Shtetërore

Sociale

Si ja futi kot shoqja Besa kur ngatërroi modelin PISA, me Maturën Shtetërore

Publikuar

-

“Këtij të Besës i them fat unë!”/ Gazetari tallet keq me ministren e Ramës

Më poshtë është një analizë profesionale nga Prof.Dr. Nikoleta Mita – ekspertë në fushën e vlerësimit arsimor dhe psikologjik.

“Në debatin e nxehtë të këtyre ditëve për cilësinë e testit të maturës shtetërore po prezantohet dhe po mbrohet teza se testi i gjuhës dhe letërsisë ishte një risi dhe kritika ndaj testit është një rezistencë ndaj risive pedagogjike, ndaj modernizimit. Kjo tezë nuk qëndron. Është një spekulim.

Përfaqësues të rangjeve të ndryshme të MASR kanë vënë në dukje disa herë se kanë përdorur modelin e PISA-s (Programi për Vlerësimin Ndërkombëtar të Nxënësve) për testin e gjuhës dhe të leximit të maturës shtetërore dhe kjo përbën një risi.

Sot do të përqendrohem në përdoriminin spekulativ të PISA-s si risi për testin e gjuhës shqipe dhe letërsisë të maturës shtetërore.

Si një eksperte që kam bashkëpunuar me OECD, duke filluar nga viti 1999 në funksione të ndryshme për zbatimin e PISA-s në Shqipëri, parashtroj sa më poshtë vijon.

1. PISA është një studim ndërkombëtar në fushën e vlerësimit arsimor që kryhet çdo tre vjet me nxënësit 15-vjeçarë në tri fusha kryesore: lexim, matematikë dhe shkenca. Provimi i maturës është një provim kombëtar në përfundim të arsimit të mesëm të lartë që zhvillohet në disa lëndë mësimore.

2. PISA vlerëson shkallën në të cilën nxënësit kanë fituar njohuritë dhe aftësitë e nevojshme për pjesëmarrje të plotë në jetën shoqërore dhe ekonomike. PISA, si studim, synon të japë përgjigje për këto pyetje:

a) A i përgatit shkolla nxënësit për të marrë pjesë në jetën e shoqërisë?
b) Sa mirë janë përgatitur nxënësit që të përballojnë sfidat e së ardhmes?
c) A janë ata të aftë të analizojnë, të arsyetojnë dhe të komunikojnë idetë e tyre në mënyrë të efektshme?
d) A janë aftësuar nxënësit që të vazhdojnë të nxënët gjatë gjithë jetës?
e) Ç’struktura dhe praktika arsimore i maksimizojnë mundësitë e nxënësve me kushte të disfavorshme?
f) Ç’ndikim luan cilësia e burimeve shkollore në arritjet e nxënësve?

Provimet e maturës shtetërore synojnë të matin arritjet shkollore të nxënësve për të përcaktuar nëse nxënësit e kanë arritur nivelin e kërkuar formal për t’u certifikuar në përfundim të arsimit të mesëm të lartë. Provimet e maturës shtetërore përdoren për të rregulluar përzgjedhjen e kandidatëve për studime të mëtejshme ose për punësim.
Pra, PISA dhe matura shtetërore janë dy lloje vlerësimesh krejtësisht të ndryshme, me synime krejtësisht të ndryshme dhe të dallueshme.

3. PISA ka në fokus vlerësimin e nxënësve në përfundim të arsimit të mesëm të ulët. Provimeve të maturës shtetërore u nënshtrohen nxënës që përfundojnë studimet e arsimit të mesëm të lartë. Rezultatet e PISA-s nuk kanë vlerë individuale, rezultatet e provimeve të maturës shtetërore kanë vlerë individuale shumë të rëndësishme për secilin nxënës.

4. PISA mat kompetencat e nxënësve për jetën, nuk bazohet në kurrikula, pasi është e pamundur të përdorësh të njëjtin test për të matur arritje për kurrikula të ndryshme të vendeve të ndryshme. Provimi i maturës shtetërore është një provim i bazuar në kurrikula. PISA teston kompetenca për jetën reale. Matura shtetërore teston kompetenca të përcaktuara për lëndë të caktuara mësimore.

5. Nëse do t’i referohemi fushës së gjuhës dhe të letërsisë, PISA mat kompetencat e nxënësve në lexim. Provimi i maturës shtetërore mat kompetencat e nxënësve në gjuhë dhe letërsi, ndërsa leximi është vetëm njëri nga katër komponentët e gjuhës.

6. PISA zbatohet në dy faza: faza e pilotimit dhe faza e studimit kryesor. Testi i maturës shetërore i zhvilluar në Shqipëri, në dijeninë time, nuk është pilotuar paraprakisht asnjëherë. Synimi i pilotimit është të garantojë cilësinë e instrumentit të testit dhe të shmangë të gjitha pasojat që mund të pasqyrohen në rezultate nga një instrument i ndërtuar dobët.

LEXO EDHE:  Akuzat për projekt-ligjin për rininë/ Shahini i përgjigjet PD-së

7. PISA ka referenca për tekstet e përdorura si stimulus për çdo pyetje, kur teksti është huazuar për qëllime testimi. Testi i gjuhës dhe letërsisë shqipe i maturës shtetërore (Matura 2011-2020), për pjesën e gjuhës nuk ka asnjë referencë për tekstet e përdorura si stimulus, ndërsa ka referenca të paplota për tekstet e marra nga letërsia.

8. PISA zhvillohet në shumicën e vendeve, përfshirë edhe Shqipërinë në formatin elektronik. Testi i maturës shtetërore nuk zhvillohet elektronikisht.

9. PISA ka udhëzues për mësuesit sesi duhet të punojnë me nxënësit që t’i familjarizojnë ata me formatin e testit të PISA-s, ndërsa një udhëzues i tillë nuk është vënë në dispozicion të mësuesve që përgatisin nxënësit për provimet e maturës shetërore në Shqipëri dhe maturantëve u thuhet që mund të ushtrohen vetë se janë të rritur.

10. PISA kryen analiza psikometrike për vlefshmërinë, për besueshmërinë, për vështirësinë, për fuqinë diskriminuese të pyetjeve të testit dhe në bazë të evidencës përmirësohen ose hiqen nga paketa e testit pyetjet që ndikojnë negativisht rezultatet e vlerësimit.

Pra, kur lloji i vlerësimit është i ndryshëm, kur qëllimi i vlerësimit është i ndryshëm, kur stadi i shkollimit të nxënësve është i ndryshëm, kur masa e popullatës është e ndryshme, kur kompetencat që maten janë të ndryshme, kur ekspertiza është cilësisht e ndryshme, kur burimet mbështetëse janë të ndryshme, sa i mundur dhe i efektshëm është përdorimi i përvojës së PISA-s dhe paraqitja e kësaj përvoje si risi për testet e gjuhës dhe letërsisë së maturës shtetërore?!

Nëse nga PISA do të ishin transferuar dhe zbatuar mirë disa aspekte të përgjithshme metodologjike dhe administrative, disa elemente të kornizës së ndërtimit të testit në përgjithësi, do të ishin shmangur gabimet që vijnë për shkak të përdorimit të formatit të pyetjes me përgjigjen e saktë, kur në fakt pyetja i përket formatiti me përgjigjen më të mirë (Matura 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020); do të ishte shmangur leximi disa herë i stimulusit dhe humbja e kohës, nëse stimulus dhe trungu do të ishin integruar mirë; do të ishte shmangur dykuptimësia që përcjell trungu në disa raste; do të ishin paraqitur ngatërrues të mirë dhe do të ishin shmagur rastet me përgjigjen çelës të gabuar ose të diskutueshëm.

Nëse nga PISA do të ishin transferuar dhe zbatuar mirë procedurat e administrimit të testit, do të ishin shmangur problemet që e shoqërojnë përgatitjen dhe përdorimin e testeve prej disa vitesh.
Nëse nga PISA do të ishin transferuar dhe përdorur procedurat e plota psikometrike, do të ishin bërë analiza të plota dhe do të shmangej përsëritja e gabimeve.

Që me risitë të mos spekulohet, do të shënoj se është e rëndësishme që risitë në arsim të institucionalizohen nëpërmjet dokumenteve zyrtare administrative dhe pedagogjike, të publikohen dokumentet përkatëse, të raportohet vazhdimisht për ecurinë e zbatimit të risive, pasi zbatimi informal i ndonjë elementi dhe spekulimi me zbatimin e risive nuk e përmirësojnë arsimin.
Përvojat e Finlandës, Francës, Gjermanisë, Polonisë dhe shumë vendeve të tjera dëshmojnë se institucionet qëndrore përgjegjëse për arsimin kanë nxjerrë akte ligjore dhe nënligjore në reflektim të rezultateve dhe të përvojës së PISA-s.”

Me sa duket shoqja Besa nuk ja fut kot vetem kur hesht./ CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sociale

Një ditë me heronjtë e rrjetit…

Publikuar

-

Nga

Një ditë me heronjtë e rrjetit…

Në kohë të largëta, kur fijet e komunikimit ishin vetëm ca tela të lidhur pas shtyllash betoni, që në kohë furtunash rrëzoheshin, fillrojtësit që endeshin maleve për t’i rilidhur telat e këputur ishin më të padukshmit por më të rëndësishmit e që shpeshherë quheshin heronj. Sot, ndërsa bota modernizohet e zhvillohet drejt teknologjisë, termi fillrojtës as që njihet e kuptohet si term, sidomos nga të rinjtë. Por, edhe pse s’quhen më kështu, ata, punonjësit, inxhinierët, gjithë skuadra e teknologjisë, vazhdojnë të jenë aty, në çdo kilometër të rrjetit, në krye të detyrës, me vështirësitë e sfidat e përditshme, për t’i siguruar njerëzimit rrjet të fuqishëm celular e fiks, 24 orë në 24.

Në këto kohë teknologjike ata ngrenë e mirëmbajnë antena gjigande, cep e më cep Shqipërisë, deri dhe në zonat më të thella. Punojnë sigurisht në të tjera kushte e rregulla sigurie, por mbeten po aq heronj sa fillrojtësit e dikurshëm. Ndërsa ne punojmë, studiojmë online (sidomos në këto kohë pandemie), lundrojmë me orë të tëra në internet, komunikojmë me miqtë e të afërmit tanë nëpër botë, e ndihemi si të ishim pranë tyre, falë teknologjisë, as që na shkon ndër mend se kush janë ata që na e sigurojnë gjithë këtë komunikim.

Vëmendjen për ta e ka, sigurisht, kompania për të cilën ata punojnë. Vetëm pak ditë më parë Drejtori i Përgjithshëm i Vodafone Albania, Achilleas Kanaris u bashkua me skuadrën e inxhinierëve, atje në terren, në një prej stacioneve të rrjetit Vodafone, për t’u shprehur atyre mirënjohjen për gjithë punën e palodhur që ata bëjnë çdo ditë për të garantuar performancë të shkëlqyer të rrjetit celular e fiks në treg, ku Vodafone është pa diskutim i pari dhe, së fundmi me një tjetër arritje, duke u renditur i 8-i në botë për shpejtësinë e internetit në celular, bazuar në rezultatet e testimeve nga Speedtest by Ookla.

“Këtë vit kemi arritur edhe më shumë. Bashkuam rrjetin tonë celular dhe fiks në pak muaj, për të krijuar rrjetin e parë Gigabit të konvergjuar me fibër dhe 4G në Shqipëri. Përfitimet e këtij investimi për familjet dhe bizneset shqiptare janë të dukshme dhe ky është vetëm fillimi. Përpos kësaj, arritëm të menaxhojmë suksesshëm rritjen e fluksit të komunikimit gjatë pandemisë, duke dyfishuar kapacitetin e rrjetit brenda natës. Një tjetër vit, një tjetër histori suksesi për skuadrën tonë të teknologjisë. Ju lumtë! Na bëni krenarë çdo ditë”, është shprehur z. Kanaris në postimin e tij në LinkedIN dedikuar heronjve të rrjetit.

LEXO EDHE:  Matura 2020/ MASR cakton datat e provimeve shtetërore

LEXO EDHE:  Besa Shahini, kush është Ministrja e re e Arsimit

Falë këtij ekipi dhe investimeve të vazhdueshme, Vodafone Albania ka siguruar rrjetin me performancën më të mirë në vend. Sot më shumë se kurrë e kuptojmë sesa i rëndësishëm është komunikimi dhe për më tepër sa e rëndësishme është që nevojat për komunikim t’ia besojmë një kompanie serioze dhe të qëndrueshme në treg, për të cilën, klienti dhe nevojat e tij janë prioriteti kryesor.

Heronjtë e rrjetit qëndrojnë pas çdo risie që Vodafone prezanton në treg. Ata kujdesen që të jemi gjithnjë të lidhur me njëri- tjetrin, në çdo kohë dhe nga çdo cep i Shqipërisë./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Surprizat e motit/ Çfarë parashikojnë sinoptikanët për fundjavën

Publikuar

-

Nga

Surprizat e motit/ Çfarë parashikojnë sinoptikanët për fundjavën

Dita e shtunë parashikohet të ketë mot kryesisht të vranët e intervale të shkurtra me diell.

Reshje shiu me intensitet të ulët në zonat malore dhe në jug të vendit. Në verilindje dhe juglindje në lartësin mbi 1000 metra reshje të herëpasherëshme në formën e dëbores me intensitet të ulët, të cilat do të mbeten prezente deri në orët e mëngjesit të ditës së diel.

LEXO EDHE:  “Rama i zgjedh ministrat në mënyrë spontane”/ Malaj: Ka ardhur koha që SPAK të veprojë!

LEXO EDHE:  Besa Shahini, kush është Ministrja e re e Arsimit

Shërbimi Meteorologjik parashikon se të dielën do të kemi mot kryesisht të kthjellët por të ftohtë.

Mjegulla e dendur do të jetë prezente në orët e para të mëngjesit përgjatë luginave.

Era do të jetë nga kuadrati i veriut me shpejtësi mesatare 1-6m/sek, e cila hera-herës në veriperëndim dhe përgjatë zonave luginore në veri ( kryesisht në qarqet Shkodër, Kukës, Lezhë) erë e vrullëshme 15-20m/sek./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Tjetër humbje nga bluzat e bardha/ Covid i merr jetën një mjeku

Publikuar

-

Nga

Një tjetër humbje jete është regjistruar në radhët e bluzave të bardha.

Mjeku i njohur nga Kukësi, Shaqir Shehu, ka ndërruar jetë pasi ishte infektuar me Covid-19. Shehu, 68 vjec, shërbente si kirurg ortoped në qytetin e Kukësit.

Kujtojmë se situata e koronavirusit në vend vijon të jetë serioze, ndërsa Ministria e Shëndetësisë raportoi ditën e djeshme 786 raste të reja dhe 11 humbje jete./CNA.al

LEXO TE PLOTE