Connect with Us

Fondet për Coronën/ Duhen ngritur ura të mëdha brenda BE, kompromisi i mundur 

Blog

Fondet për Coronën/ Duhen ngritur ura të mëdha brenda BE, kompromisi i mundur 

Publikuar

-

Ajo për të cilën janë të një mendimi krerët e BE është që të ketë një fond ndihmash për krizën e Coronës. Por grindja për detajet do të zhvendoset në korrik. Deri atëherë Angela Merkelit i duhet të kërkojë kompromise.

Në tërësi në BE ka një ujdi: duhet të ketë një fond ndihme për Coronën. Asnjë qeveri nuk e mohon se sa i thellë pritet të jetë recesioni i ardhshëm. Të premten u fol në një “atmosferë konstruktive”, siç u shpreh në një video kancelarja Merkel, por ka një sërë pyetjesh ende të hapura. “Urat që na duhet të ndërtojmë tani janë të mëdha.” Gjermania merr më 1 korrik presidencën e radhës në BE dhe me këtë edhe detyrën e rëndësishme të unifikojë interesat diverguese brenda BE.

Grindja përgjatë fronteve të njohura

Shumë vende pyetën, se mbi cilën bazë të dhënash do të shpërndahen ndihmat për vendet më të prekura. Edhe kjo nuk është e sigurtë, tha Merkel, nëse të dhënat e tregut të punës për vitet 2015-2019 janë baza e duhur. Duhen përfshirë edhe dëmet e drejtpërdrejta ekonomike të shkaktuara nga Corona, megjithëse ato për momentin nuk mund të verifikohen aq lehtë. Irlanda është një nga vendet që kërkon të marrë shumë ndihma. Sipas kreut të qeverisë irlandeze, Leo Varadkar ky vend është dëmtuar rëndë. Një shembull ky, se ka filluar ndërkohë lufta për shpërndarje fondesh në bazë kombëtare.

EU-Gipfel | Finanzhilfen Coronakrise | Paris (Reuters/E. Blondet)Samiti virtual i BE, 19.06.2020

Kancelari austriak nga ana e tij, Sebastian Kurz theksoi, se “ka një ujdi të mirë europiane”, veçanërisht me Holandën, Suedinë, Danimarkën. Me këtë ai theksoi edhe njëherë vendosmërinë e „katër kursimtarëve” për të dalë kundër pjesës tjetër në BE. Qeveritë e këtyre vendeve nuk duan grante për Coronën, por vetëm kredi. Ata venë në pikëpyetje edhe madhësinë e fondit prej 750 miliardë eurosh. “Tek këto pozicione nuk ka ndryshime”, tha Merkel.

Kompromisi i mundur

Megjithatë konsesusi është i dallueshëm, u shpreh kreu i Këshillit të BE, Charles Michel, edhe pse ai nuk i minimizon vështirësitë që ndodhen ende përpara. Michel duhet të përpiqet që në samitin e ardhshëm të ketë propozime konkrete. Në fund të korrikut apo në gusht, krerët e BE do të takohen sërish personalisht, pas disa muajsh takimesh me video-konferenca.

LEXO EDHE:  Vaksina ruse kundër Sputnik V, ‘hyn’ në BE/ Ja shteti i parë që miraton përdorimin

Deri atëherë Angela Merkel do të punojë me grupe të vogla, për të përafruar interesat e të gjitha vendeve. Se sa e vështirë ka për të qenë kjo, e tregon deklarata e kryeministrit suedez, Stefan Löfven pas samitit me video të premten. „Jemi shumë larg njëri-tjetrit. Në përgjithësi duhet të ketë përmirësime të mëdha, që të jenë ashtu si duhet fondi i ndihmës dhe buxheti i BE.”

Përplasjet bëhen më të vështira, sepse kësaj here duhet rënë dakord si për fondin e ndihmës edhe për buxhetin shtatë vjeçar të BE. Përkundër kryeministrit suedez, presidenti francez, Macron synon një plan ambicioz rindërtimi dhe i referohet propozimit gjermano-francez të majit, që me 500 miliardë euro është një çerek më pak, se plani i Komisionit Europian.

EU-Gipfel | Finanzhilfen Coronakrise | Paris | Emmauel Macron, Präsident (Reuters/E. Blondet)

Presioni i kohës

Ujdi ka mes vendeve kryesore të BE edhe për përdorimin e fondeve të ndihmës në projekte promjedisore e digjitale. Angela Merkel thekson gjithnjë, se paratë duhet të shpenzohen për aftësimin e BE në të ardhmen. Sidoqoftë jo për ulje tatimesh, paralajmërojnë vendet e veriut europian. Kurse ministri i Jashtëm italian, Luigi di Maio nga Lëvizja “Pesë Yjet” në koalicionin qeverisës kërkon që miliardat e BE të jepen më tej si ulje tatimore tek konsumatori italian.

„Gjermania kërkon një ujdi të shpejtë”, thekson kancelarja, sepse koha nuk pret. Nëse plani i borxheve të BE do duhet të miratohet nga parlamentet e vendeve anëtare deri në fund të vitit, atëherë kemi nevojë për një ujdi në verë, thotë kancelarja. Ndodhemi në një „situatë shumë, shumë të vështirë ekonomike”. BE duhet të përballet me sfidën më të madhe ekonomike të historisë së saj.

Merkel merr mbështetje nga drejtuesja e Bankës Qendrore Europiane Christine Lagarde. Ajo parashikon një „rënie dramatike” të ekonomisë europiane dhe kërkon nga BE që të dalë në krye të rimëkëmbjes ekonomike. BQE pret një rënie ekonomike këtë vit me afër 9%. Ndikimet e krizës ende nuk janë shfaqur në tërësinë e tyre, thotë Lagarde. Papunësia në BE mund të arrijë shifrën e 10% në muajt e ardhshëm. Prandaj ajo kërkon nga krerët e BE që të veprojnë shpejt. Ende ka qetësi në tregjet financiare, sepse ata presin një ndërhyrje të shpejtë të europianëve./ DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

“Bandat” zëvendësojnë rregullat në rendin e ri global

Publikuar

-

Nga

Nga Philip Stephens, “Financial Times”

Epoka e internacionalizmit liberal i ka hapur rrugën rikthimin e rivalitetit të madh për pushtet. Faktet e ndërvarësisë globale janë të njëjta -shihni përçmimin për kufijtë shtetërorë të treguar nga Covid-19 dhe ndryshimin e klimës. Por rishpërndarja e fuqisë globale, e ka ndryshuar “motin” gjeopolitik.

Pafuqia kombëtare është duke u provuar të jetë një frenues i dobët në ngritjen e nacionalizmit. Tani për tani, bota qëndron në pozitën interesante të “tokës së askujt” – ende e lidhur me institucionet e njohura shumëpalëshe, por me fuqitë e mëdha që po përplasen në një betejë rreth kontureve të peizazhit të ri gjeopolitik. Fuqitë jo aq të mëdha do të përballen me një presion në rritje për të marrë anë.

A do të jenë me SHBA-në apo me Kinën? Historianët do të shkruajnë kalimthi se ky ishte një moment vërtetë i çuditshëm që zgjodhi një fuqi mesatare si Britania,për t’u larguar nga Bashkimi Evropian. Një Kinë e guximshme në rritje, dhe një Rusi e zemëruar në rënie, nuk janë të gatshme në thelb që të pranojnë një rend global, të cilin ata e akuzojnë se është llogaritur që të përjetësojë hegjemoninë perëndimore.

Xi Jinping dëshiron ta vendosë Kinën në qendër të skenës globale. Rusia e Vladimir Putin dëshiron të rikthejë sferën e ndikimit në hapësirën ish-sovjetike. Efekti i përgjithshëm është zëvendësimi nga “bandat rivale”i rregullave shumëpalëshe.

Disa kombe do të ulen në gardhin përbri; të tjerët do të përpiqen të mbajnë një marrëdhënie të privilegjuar ekonomike me Kinën, ndërsa do të mbeten ende të fshehur pas mburojës së sigurisë së Uashingtonit. Shumë prej tyre e kanë bërë tashmë zgjedhjen e tyre.

Këto kohë është në mode të thuash se autokratët kryesojnë ngado. Dhe është e vërtetë që mungesa e opozitës së brendshme do të thotë që Xi i Kinës dhe Putin i Rusisë mund të veprojnë me një farë mosndëshkimi relativ. Por kur është fjala tek bandat, prioriteti qëndron tek Perëndimi.

Joe Biden ka një karrierë të gjatë politike. Ai e vlerëson rendin e vjetër. Dhe ka shumë arsye të forta për këtë. Periudha midis viteve 1945-2000, solli një rreshtim pothuajse të përsosur midis interesave kombëtare egoiste të Amerikës dhe udhëheqjes së saj ndërkombëtare.

Kjo ishte para se Kina të anëtarësohej në Organizatën Botërore të Tregtisë, para se SHBA-ja në hynte në luftë në Lindjen e Mesme, dhe para se sistemi global financiar të shembej mbi arkitektët e tij perëndimorë. Paraqitjet e Biden gjatë një jave të samiteve ndërkombëtare, duke përfshirë edhe një takim kokë më kokë me Putin në Gjenevë, kishin një synim të vetëm:të bënin bashkë bandën e vjetër për konfrontimin e afërt me Kinën.

LEXO EDHE:  Nuk ka kohë për të pritur BE/ Një tjetër shtet kthen sytë nga Rusia për vaksinën anti Covid

LEXO EDHE:  Vaksina ruse kundër Sputnik V, ‘hyn’ në BE/ Ja shteti i parë që miraton përdorimin

Rusia përbën një shqetësim serioz. Kina paraqet një kërcënim sistematik. Këtu miqtë e Amerikës janë aseti i saj më i rëndësishëm. Streset dhe tensionet në aleancën transatlantike nuk do të zhduken. Francezët do t’i shohin gjithmonë me dyshim qëllimet e amerikanëve. Angela Merkel refuzon që të lejojë që angazhimi i saj ndaj rregullave demokratike liberale, të pengojë interesat ekonomike të Gjermanisë. Dhe evropianët kanë “bandën” e tyre. BE-së mund t’i mungojë një prani gjeostrategjike, por ajo është atje në majë me SHBA-në dhe Kinën në përcaktimin e normave ekonomike globale.

Për të gjitha arsyet e lartpërmendura, ndjekja agresive nga ana e Xi e interesave të Kinës, e ka bërë më të lehtë detyrën e Joe Biden. Rëndësia e arritjes së një marrëveshje për t’i dhënë fund mosmarrëveshjes BE-SHBA mbi subvencionet ndaj kompanive “Boeing” dhe “Airbus”qëndron në njohjen e faktit se kërcënimi i vërtetë për të dy kompanitë do të vijë së shpejti nga Kina.

Emmanuel Macron është Golist si çdo president francez. Ai është gjithashtu po aq i zellshëm sa çdo udhëheqës evropian,që sigurohet që kamerat televizive të kapin sjelljen e tij të afërt me presidentin e SHBA-së. Merkel është në muajt e fundit në detyrë.

Kur presidenti amerikan ta presë atë në Shtëpinë e Bardhë muajin e ardhshëm,ai do të urojë që pasardhësi i saj të përputhë retorikën me veprimet konkrete. Me pak fjalë evropianët kanë nisur të përballen me realitete strategjike të pakëndshme.

Jo aq shpejt sa parashikonin disa në Uashington, por gjithsesi mjaftueshëm që Biden të pretendojë se koha e shpenzuar në Evropë ishte një javë e frytshme. Këtu vendi i çuditshëm është Britania e Madhe. Si mikpritës i samitit të G7-ës në Gjirin Karbis, Boris Johnson mund të ketë shpresuar që të vendosë në qendër të ngjarjeve Britaninë pas Brexit. Në vend të kësaj përpjekja e tij për të hequr dorë nga marrëveshja tregtare e Irlandës së Veriut, mbi të cilën ai ra dakord me BE-në, e la atë të izoluar midis kolegëve të tij.

Irritimi i Macron me anglezin dinak bëri bujë në media, por Biden nuk ishte më pak i ftohtë në bisedat e tij me Johnson. Ndoshta ai ia bëri të qartë së nuk mund ta paraqitë veten si një kampion i rendit të bazuar në rregulla, teksa nga ana tjetër shkel një traktat që sapo kishte nënshkruar me aleatët.

Siç do t’ju thonë diplomatët evropianë dhe amerikanë, Johnson nuk besohet nga askush. Nëse nuk ndryshon kjo gjë, “Britania Globale” e promovuar prej tij do të duket shumë më tepër “Britania e Vetmuar”. /bota.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Kush janë njerëzit me kujtesën më të fortë në botë

Publikuar

-

Nga

Është e vështirë të thuash nëse kujtesa fotografike ekziston vërtet. Deri më tani, vetëm një test i vërtet është realizuar ndonjëherë për të provuar se ka individë të caktuar, që mund të mbajnë mend një sasi shumë të madhe informacioni dhe ta kujtojnë atë fjalë për fjalë edhe vite më vonë. Ja cilët janë disa prej tyre.

Nikola Tesla

Vetë shkencëtari i njohur pretendonte se nuk e kishte problem të mësonte përmendësh libra të tërë. Por ai shihte ndërkohë drita të forta dhe verbuese që ndonjëherë shoqëroheshin me halucinacione. Në momente të tilla Tesla mund të vizualizonte në mendje shpikjet e tij në detaje mbresëlënëse që para se të fillonte t’i realizonte në praktikë.

Tedi Ruzvelt

Presidenti amerikan i fillim-shekullit të XX-të,mund të recitonte përmendësh faqe të tëra gazetash. Ai ishte gjithashtu një lexues shumë i shpejtë, dhe raportohet se lexonte deri në 2-3 libra në ditë.

Kim Pik

Ai ishte “Njeriu i shiut” në jetën reale; personi qëa ktori Dastin Hofman përshkruan në filmin e famshëm të vitit 1988 që fitoi Çmimin Oskar. Pik që vdiq në vitin 2009, kishte memorizuar çdo fjalë të çdo libri që ai kishte lexuar ndonjëherë, pra rreth 9000 në total.

Atij i duheshin vetëm 12 sekonda për të lexuar 1 faqe libri, dhe secili nga sytë mund të lexonte një faqe në mënyrë të pavarur. Ekspertët thonë se historia e Kim tregon se të gjithë ne kemi potencial të konsiderueshëm të fshehur intelektual.

Xherri Lukas

 

Xherri Lukas ishte një basketbollist i jashtëzakonshëm, karriera e të cilit zgjati nga vitit 1962 deri në vitin 1974. Në vitin 1996, ai u cilësua si një nga 50 lojtarët më të mëdhenj në historinë e NBA-së. Lukas ka shkruar dhjetëra libra mbi kujtesën, dhe ka zhvilluar vetë një sistem të ruajtjes së kujtesës. Ai udhëton nëpër SHBA duke dhënë leksione mbi këtë temë.

LEXO EDHE:  Ahmeti: Zgjidhja e çështjes së emrit, hap dyert e NATO-s dhe BE-së

LEXO EDHE:  Lajm i keq për Shqipërinë/ BE pret mundësitë për nisjen e negociatave?

Guilermo Del Toro

Regjisori i njohur meksikan, i nominuar për shumë Oskar, (Pan’s Labyrinth, Hellboy, Pacific Rim) thuhet se ka një memorie fotografike. Ndoshta kjo është arsyeja pse filmat e tij janë kaq shumë interesantë në aspektin vizual.

Ferdinand Markos

Ish-presidenti autokratik i Filipineve thuhej se kishte një kujtesë fotografike, e cila e ndihmonte shumë kur katalogonte mijëra palë këpucë që kishte gruaja së tij, Imelda Markos.

Sergei Rahmaninof

Kompozitori i famshëm rus mund të ketë pasur një lloj kujtese fotografike, që e ndihmoi atë të memorizonte me shpejtësi të habitshme fletët me kompozime. Kjo gjë ndihmohej nga veshi i tij i jashtëzakonshëm për muzikë. Kompozitori rus Alekandër Siloti do t’i jepte atij vepra të komplikuara dhe shumë sfiduese për t’i mësuar, dhe Rahmaninof do t’i memorizonte ato plotësisht brenda 1 ose 2 ditëve.

Elizabeta

Nuk bëhet fjalë për Mbretëreshën e Anglisë, por për një studente të Universitetit të Harvardit, që gjatë viteve 1970 iu nënshtrua një serie provash që bindën madje edhe më skeptikët se ekzistonte vërtet kujtesa fotografike.

Ajo u studiua nga shkencëtari Çarls Stromejer, që i publikoi rezultatet e gjetjeve të tij në revistën “Nature”, dhe që më vonë u martua me Elizabetën. Por në dekadat që pasuan shumë ekspertë kanë vënë në dyshim rezultatet e studimit të Stromejer./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Vladimir Putin, vrasësi i historisë

Publikuar

-

Nga

Nga Cesare Martinetti “Huffington Post Italia”

Vladimir Luzhgin, një mekanik i thjeshtë makinash në Perm, ishte një nga të dënuarit e parë në vitin 2014 për shkak se ndau në internet një artikull ku ndër të tjera thuhej se “komunistët kishin bashkëpunuar në mënyrë aktive me Gjermaninë naziste për ta ndarë Evropën, përmes paktit Molotov-Ribbentrop”.

Në vitin 2015 Evgeni Xhugashvili, nipi i Stalinit, denoncoi historianin Dejvid Feldman, që përmendi në një emision televiziv Masakrën e Katinit, mijëra të burgosur polakë të pushkatuar nga policia sovjetike në vitin 1940.

Një krim i mohuar për vite me radhë, i pranuar më vonë nga Gorbaçovi, dhe që tani po kontestohesh sërish. Pllakata në përkujtim të viktimave, e vendosur në Tver, u hoq vitin e kaluar me urdhër të prokurorit lokal.

Historiani Aleksandër Gurianov, që është përgjegjës i programit “polak” të OJQ-së “Memorial”, ka deklaruar se është vazhdimisht viktimë e kërcënimeve dhe denoncimeve. Në vitin 2018 autoritetet e Magadan, kryeqyteti i Kolimas (në arkipelagu Gulag, 10 mijë km në lindje të Moskës), nisën një procedurë penale kundër Igor Dorogi, një pensionist 62-vjeçar, i akuzuar për rikujtimin në rrjetet sociale të autorëve të krimeve të së kaluarës duke i quajtur ata “xhelatë, plaçkitës dhe gjakpirës”.

Në vitin 2019 Aleksei Volkov, koordinator i zyrës së Volgogradit të opozitarit rus Aleksei Navalni, u dënua për postimin në rrjet të fotove të monumenteve kushtuar heronjve sovjetikë me fytyrat e pikturuara me ngjyrë të gjelbër. Dhe kështu mund të vazhdohet gjatë pasi rastet janë të pafundme.

Mikro-histori të rrëfyera në gazetat e përditshme ruse, dhe që tregojnë më mirë se çfarë do të thotë beteja politike rreth kujtesës së një populli. Këshilli i Evropës publikoi disa ditë më parë një raport prej 80 faqesh të Federatës Ndërkombëtare të të Drejtave të Njeriut (FIDH), rezultati i 1 viti pune në terren nga historianë, aktivistë politikë dhe të shoqërisë civile, dhe gazetarë, të përfshirë në transmetimin e atyre që po i bën vetes Rusia e Vladimir Putinit. Raporti mban titullin “Krimet kundër Historisë”, një shprehje e huazuar nga eseja e historianit belg Anton De Baets botuar në vitin 2018.

Dhe me “krim” nënkuptojmë atë formë të veçantë të sulmit ndaj të drejtave të njeriut, e cila përmes censurës, dezinformimit, rishikimit të historisë synon të fitojë një avantazh politik, siç është konsolidimi i një regjimi, ndërtimi i një narrative funksionale për pushtetin.

Por sigurisht që historia nuk është një entitet abstrakt. Ajo ecën mbi këmbët e grave dhe burrave, pra të krimeve që kryhen edhe kundër atyre që merren me historinë, përmes kufizimeve në qasjen e tyre në arkiva, përmes denoncimeve, shpifjeve që pasohen nga procese gjyqësore, nga dënimet e vogla apo të mëdha,të cilat kontribuojnë në një atmosferë frikësimi.

Dhe në disa raste të përndjekjes së vërtetë. Midis viteve 2014- 2019, mbi 9.000 njerëz u dënuan në Rusi me gjoba apo burgim deri në 15 ditë për shkelje të ligjit të kujtesës. Natyrisht,çdo rast përfshin konfiskimin e kompjuterëve personalë, telefonave celularë, instrumenteve elektronike, pra sekuestrimin e kujtesës private dhe lidhjeve me pjesën tjetër të botës.

LEXO EDHE:  Vaksina ruse kundër Sputnik V, ‘hyn’ në BE/ Ja shteti i parë që miraton përdorimin
LEXO EDHE:  BE kritikon Bjellorusinë për dhunën pas zgjedhjeve/ Paralajmëron marrje të masave

Që nga viti 2020 kjo praktikë policore dhe gjyqësore, e mbështetur tashmë nga ligje të ndryshme, është legjitimuar nga mbishkrimi solemn në Kushtetutë, ku tani lexohet se Federata aktuale Ruse është “pasardhëse”e Bashkimit Sovjetik, pra “mbron të vërtetën historike dhe nuk lejon të minimizohet heroizmi popullor në mbrojtjen e atdheut”.

Qeveria ruse thotë se ka detyrimin të “kultivojë patriotizëmin tek të rinjtë”. Momenti themeltar nuk është më Revolucioni i Tetorit (që festohet jo shumë më17 nëntor) por fitorja në Luftën e Dytë Botërore (Lufta e Madhe Patriotike), ndërsa të gjitha mizoritë e së kaluarës minimizohen dhe madje justifikohen.

“Ka një politikë agresive të kujtesës” – akuzon FIDH – “e cila nuk lë asnjë hapësirë ​​për pikëpamje alternative dhe që shënjestron çdo historian të pavarur, studiues apo gazetar që merret me kujtesën historike”.Kështu,në vitin 2020 blogeri nga Kaliningradi Nikolai Gorelov, u padit për artikuj e botuar në vitin 2014 mbi krimet e kryera nga Ushtria e Kuqe ndaj popullatës civile.

Polina Danileviç, gazetare në Smolensk, u dënua për publikimin e fotos së shtëpisë së saj gjatë pushtimit nazist. Një shitës librash u denoncua, pasi kishte nxjerrë në shitje një ese historike me titullin “Soldati della Wermacht” (Ushtarët e Vermahtit),me imazhin e svastikës në kopertinë.

Shumë historianë e kanë paguar tashmë nga një çmim për këtë klimë terrori që nga viti

2014, kur komisioni ministror për arkivat, zgjati edhe me 30 vite të tjera mos-botimin e dokumenteve të periudhës 1917-1991. Pra, deri në vitin 2044 sekretet e CEKA, NKVD dhe KGB do të mbesin të tilla.

E gjithë kjo përbën një “krim kundër historisë”, viktimë e së cilës është e gjithë shoqëria ruse dhe bashkësia ndërkombëtare. Kështu përfundon raporti i FIDH, që këshillon historianët dhe gjykatësit“të jenë vigjilentë”, në mënyrë që kujtesa historike të mos jetë propagandë.

Por kjo është një betejë që nuk ka të bëjë vetëm me Rusinë. Pikërisht këto ditë, në Francë është ribotuar libri “Vitet e luftës” i Vasilj Grossman, i pastruar nga faqet “patriotike” dhe pro-staliniste të një shkrimtari që me librin “Jeta dhe fati” u shndërrua në një ikonë dhe simbol të letërsisë anti-staliniste.

Paradoksi është se nëse në Moskë është rikthyer censura, autocensura nuk ka vdekur kurrë në Francë. Avokati i ri Grigori Vaipan (i diplomuar në Shën Petersburg, dhe që ka studiuar për drejtësi në Universitetin e Harvardit), një nga autorët e raportit mbi “krimin”ndaj historisë në Rusinë e sotme, tha për të përditshmen franceze “Le Monde”:

“Unë kam lindur në vitin 1990, dhe jam pjesë e brezit të parë post-sovjetik, dhe fatkeqësisht unë jam dëshmitar i rikthimit të shtypjes. Unë besoj se vendi ynë nuk ka të ardhme nëse nuk përballet me sinqeritet me të kaluarën e tij totalitare”./CNA.al

LEXO TE PLOTE