Connect with Us

Ja provat që policia amerikane nuk i ka diskriminuar afro-amerikanët

Blog

Ja provat që policia amerikane nuk i ka diskriminuar afro-amerikanët

Publikuar

-

Nga Heather Mac Donald “The Wall Street Journal”

Vdekja e Xhorxh Floidit në Mineapolis, ka ringjallur narrativën e epokës së Barak Obamës, sipas së cilës zbatimi i ligjit nga policia në SHBA është përfundimisht racist. Të premten e shkuar, Barak Obama u shpreh në rrjetet sociale se për miliona amerikanë me ngjyrë, të trajtuarit ndryshe nga sistemi i drejtësisë penale për shkak të racës, është “tragjikisht, dhembshurisht dhe çmendurisht normal”.
Ish-presidenti Obama i bëri thirrje policisë dhe publikut që të krijojë një “normalitet të ri”, ku fanatizmi nuk “infekton më institucionet dhe zemrat tona”. Xho Bajden publikoi po atë ditë një video, përmes së cilës ai pretendonte se të gjithë afro-amerikanët kanë frikë për sigurinë e tyre nga “policia e ligë”, dhe fëmijët me ngjyrë duhet të mësohen të tolerojnë abuzimin e policisë, pasi vetëm në mënyrë ata të mund ta “mbërrijnë shëndoshë e mirë në shtëpinë e tyre”.
Ai postim i bënte jehonë një pretendimi që bëri dikur Obama pas vrasjes në një pritë të 5 oficerëve të policisë në Dallas, në korrikun e vitit 2016. Gjatë homazheve për ta, presidenti tha se prindërit afro-amerikanë kishin të drejtë të frikësoheshin se fëmijët e tyre mund të vriteshin nga oficerët e policisë sa herë që ata dilnin nga shtëpia.
Guvernatori i Minesotës, Tim Valz denoncoi “njollën. . . e racizmit institucional mbi nevojën e zbatimit të ligjit gjatë një konference për shtyp të premten”. Ai pretendoi se zezakët kanë të drejtë të shpërfillin si boshe premtimet për reformimin e policisë.
Akuza mbi një paragjykim sistematik mbi policinë, ishte e gabuar gjatë viteve të administratës Obama, dhe mbetet e tillë edhe sot. Sado të rënda qofshin imazhet e arrestimit të Floid, ato nuk përfaqësojnë 375 milionë kontaktet vjetore që oficerët e policisë kanë me qytetarët amerikanë.
Shumë të dhëna, nuk gjejnë ndonjë paragjykim strukturor në sistemin e drejtësisë penale që të ketë lidhje me arrestimet, ndjekjen penale apo dënimet. Krimi dhe sjellja e dyshuar, dhe jo raca, janë ato që diktojnë shumicën e veprimeve të policisë.
Në vitin 2019 oficerët e policisë qëlluan për vdekje 1.000 persona, shumica prej të cilëve ishin të armatosur apo të rrezikshëm për komunitetin. Dhe afro-amerikanët përbënin vetëm çerekun e atyre që u vranë nga policët vitin e kaluar (235), një normë që ka mbetur e pandryshuar që nga viti 2015.
Dhe numri i viktimave me ngjyrë, është më pak se sa ai që do të parashikonte shkalla e kriminalitetit në mesin e këtij komuniteti, pasi të shtënat e policisë janë një tregues i asaj sesa shpesh oficerët hasin në të dyshuar të armatosur dhe të dhunshëm.
Në vitin 2018, vitin e fundit mbi të cilin janë publikuar të dhëna të tilla, afro-amerikanët përbëjnë 53 për qind të autorëve të njohur të vrasjeve të ndodhura në SHBA. Ata kryejnë rreth 60 për qind të grabitjeve, megjithëse përbëjnë vetëm 13 për qind e popullsisë.
Policia qëlloi për vdekje 9 zezakë dhe 19 të bardhë të paarmatosur në vitin 2019, sipas një baze të dhënash të së përditshms “The Washington Post”, nga përkatësisht 38 dhe 32 në vitin 2015. Gazeta i përcakton si “të paarmatosur”, për të përfshirë edhe raste të tilla si ai Njuark në Nju Xhersi, ku viktima kishte pasur një armë zjarri në makinën e tij gjatë një ndjekje policore.
Në vitin 2018 pati 7.407 viktima të vetëvrasjeve në radhët e afro-amerikanëve. Duke supozuar një numër të krahasueshëm viktimash vitin e kaluar, 9 viktimat me ngjyrë të paarmatosura nga të shtënat, policore përfaqësojnë vetëm 0.1 për qind të gjithë afro-amerikanëve të vrarë në vitin 2019.
Nga ana tjetër, një oficer policie ka 18 herë e gjysmë më shumë të ngjarë të vritet nga një mashkull zezak, se sa një zezak i paarmatosur të vritet nga një oficer policie. Vetëm gjatë fundjavës që përkoi me Ditën e Përkujtimit në Çikago, u vranë 10 afro-amerikanë nga të shtënat nga një makinë.
Dhe një dhunë e tillë rutinore ka vazhduar. Një burrë 72-vjeçar nga Çikago, u qëllua në fytyrë më 29 maj nga një person i armatosur, që gjuajti disa herë në një banesë. Dy gra 19-vjeçare në Sauth Sajd, u qëlluan për vdekje ndërsa ndodheshin brenda një makine të parkuar disa orë më herët.
Një adoleshent 16-vjeçar, u qëllua me thikë për vdekje po atë ditë. Fundjavën e kaluar, 80 qytetarë të Çikagos u qëlluan me armë nga makinat në lëvizje, 21 prej tyre ndërruan jetë, dhe viktimat ishin kryesisht zezakë. Të shtënat e policisë, nuk janë arsyeja pse zezakët vdesin nga vetëvrasjet 8 herë më shumë, sesa të bardhët dhe hispanikët e marrë së bashku.
Dhuna kriminale po. Më e fundit në një seri studimesh që rrëzojnë pretendimet mbi një racizëm sistematik të policisë, u botua në gushtin e vitit të shkuar në “Proceedings of the National Academy of Sciences”. Studiuesit zbuluan se sa më shpesh që oficerët e policisë përballen me të dyshuar të dhunshëm nga çfarëdolloj grupimi racor, aq më e madhe është mundësia që një anëtar i këtij grupimi të qëllohet për vdekje nga policia.
Ata arritën në përfundimin, se nuk ka “asnjë provë domethënëse të pabarazisë kundër njerëzve me ngjyrë, në gjasat për t’u qëlluar nga policia”. Një analizë e Departamentit të Drejtësisë në vitin 2015 e Departamentit të Policisë së Filadelfias, zbuloi se policët e bardhë kishin më pak
të ngjarë sesa ata zezakë apo hispanikë që të qëllonin të dyshuar zezakë të paarmatosur.
Edhe një studim i ekonomistit të Universitetit të Harvardit Roland Frajer, nuk gjeti gjithashtu asnjë provë të diskriminimit racor në të shtënat fatale të policisë mbi të dyshuarit. Çdo provë për të kundërtën, nuk merr parasysh nivelet e krimit dhe sjelljen civile para dhe gjatë ndërveprimeve me policinë.
Narrativa e rremë e paragjykimeve sistematike racore të policisë ndaj afro-amerikanëve, është rishfaqur në vrasjet e shënjestruara të oficerëve gjatë presidencës së Obamës. Modeli mund të jetë duke përsëritur veten.
Oficerët e policisë sulmohen dhe vriten në përpjekje për të arrestuar të dyshuarit që mbajnë armë në mënyrë të paligjshme, apo në kundërpërgjigje të trazirave në rritje. Paragjykimet ndaj policisë dhe vendimet e buta nga gjykatat, e kanë inkurajuar kulturën e pandëshkueshmërisë së krimit, gjë që do të inkurajojnë më shumë dhunë që shkatërron civilizimin.
Nëse efekti “Ferguson” i oficerëve të policisë që mbështesin zbatimin e ligjit në lagjet e pakicave, rilind si efekt “Mineapolis”, atëherë mijëra afro-amerikanë që respektojnë ligjin dhe që varen nga policia për sigurinë e tyre themelore, do të jenë sërish viktima.
Oficerët e Mineapolisit që arrestuan Xhorxh Floidin, duhet të përgjigjen para ligjit për përdorimin e tepërt të forcës, dhe për indiferencën e madhe ndaj shqetësimeve të tij shëndetësore. Trajnimi policor, duhet të fokusohet më shumë në taktikat e de-përshkallëzimit të forcës. Por nga ana tjetër, vdekja e Floid, nuk duhet të dëmtojë legjitimitetin e zbatimit të ligjit në SHBA, pa të cilin ne do të vazhdojmë të ecim drejt kaosit.

LEXO EDHE:  Punonjësit e Transportit Publik protestë para MIE/ Shpërndahen nga policia

Shënim: Heather Mac Donald, është bashkëpunëtore në Institutin Manhatan, dhe autore e librit “Lufta kundër policëve”./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

E çuditshme por e vërtetë/ Karantina ka bërë më të lumtura shumë familje

Publikuar

-

Nga

E çuditshme por e vërtetë/ Karantina ka bërë më të lumtura shumë familje

Disa njerëz mund të mos bien dakord, por një studim i ri sugjeron se mbyllja e imponuar në shtëpi për shkak të pandemisë së koronavirusit, ka forcuar marrëdhëniet e shumë prindërve me fëmijët e tyre.

Studimi, i publikuar nga Instituti për Kërkime Sociale dhe Ekonomike në Universitetin Eseks në Britaninë e Madhe, zbuloi se rreth një e katërta e prindërve, raportojnë përmirësim të  marrëdhënieve me fëmijët e tyre, që kur qeveria britanike miratoi politikën e saj të qëndrimit në shtëpi.

Më pak se 5 për qind e të anketuarve, thanë se raportet me fëmijët ishin përkeqësuar. Rezultatet bazohen në hulumtimet për studimin e Kuptimit të Shoqërisë gjatë Covid-19, një studim kombëtar përfaqësues që mblodhi të dhëna nga 5.500 prindër.

Studimet e mëparshme të institutit, kanë raportuar se nënat po kryejnë një sasi disproporcionale punësh shtesë, përfshirë në kujdesin për fëmijët, që normalisht në atë periudhë do të duhej të ishin në shkollë. Por gjetjet e reja, sugjerojnë se kjo nuk ka ndikuar negativisht në marrëdhëniet e tyre me fëmijët.

“Shumë nga studimet e fundit, kanë nxjerrë në pah barrën ekonomike dhe të kujdesit në rritje fëmijët nga ana e grave”- thotë profesore Briena Perelli-Harris nga Qendra ESRC për Ndryshimin e Popullsisë në Universitetin e Sauthemptonit, që e drejtoi studimin së bashku me Sandra Ualzenbah nga Universiteti Eseks.

Ajo tha se një studim i muajit prill mbi pasojat e Covid-19, tregoi se nënat kalonin mesatarisht 9 orë më shumë në javë gjatë karantinës për kujdesin e fëmijëve dhe shkollimin e tyre në kushtet e shtëpisë, krahasuar me baballarët.

“E megjithatë, gati një e treta e grave duket se po përfitojnë nga masat kufizuese, si një kohë për t’u afruar me fëmijët e tyre. Vetëm 5 për qind e tyre, raportuan se marrëdhëniet e tyre ishin përkeqësuar. Duket se përkundër presioneve të pabarabarta të shkollimit në shtëpi dhe punëve të shtëpisë, nënat raportuan më shumë sesa baballarët një përmirësim në marrëdhëniet e tyre”- thotë Perelli-Harris.

LEXO EDHE:  Një ditë pas protestës/Të gjithë sy e veshë nga ajo që do të ndodhë sot në Shqipëri

LEXO EDHE:  Kukës/ Banorët në protestë për kamatat e energjisë

Shumë prindër, thanë se kishin marrëdhënie më të ngushta me fëmijët e tyre, pasi kishin ndihmuar në shkollimin e tyre në kushtet e shtëpisë. Gati 40 për qind e prindërve, që i reduktuan orët e tyre të punës për t’u kujdesur për fëmijët, thanë se marrëdhëniet mes tyre ishin përmirësuar.

Vetëm 6 për qind, pohuan se marrëdhëniet e tyre ishin përkeqësuar. Por, disa prindër kanë hasur më shumë vështirësi se të tjerët. Më pak nëna beqare, raportuan një përmirësim në marrëdhëniet me fëmijët e tyre, dhe më shumë pohuan se ato ishin përkeqësuar.

Rreth 10 për qind e prindërve që thanë se e kishin të vështirë të përballeshin me situatën e re, apo që mendonin se e ardhmja e tyre financiare do të përkeqësohej, ka më shumë të ngjarë të thonë se marrëdhëniet me fëmijët e tyre ishin përkeqësuar, ndërsa 27 për qind thanë se marrëdhëniet e tyre ishin përmirësuar.

“Vëzhgimi ka treguar se puna nga shtëpia dhe ndihma në kryerjen e detyrave të shkollës në shtëpi, duket se përmirëson marrëdhëniet prindër-fëmijë”- deklaron Perelli-Harris. Por ajo thekson se ata që kanë mundësi të punojnë nga shtëpia, kanë shumë të ngjarë të kenë të ardhura dhe arsim më të lartë. Në përgjithësi, gati një e treta e atyre që ndodhen në situata më të vështira, raportojnë gjithsesi se marrëdhëniet e tyre me fëmijët ishin përmirësuar./ The Guardian-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Nga i pastrehë në yll kinemaje/ Historia tragjike, por dhe frymëzuese e Silvester Stalones

Publikuar

-

Nga

Nga i pastrehë në yll kinemaje/ Historia tragjike, por dhe frymëzuese e Silvester Stalones

Të thuash që Silvester Stalone ka pasur një jetë të vështirë, do të ishte një nënvlerësim i madh. Nga të gjitha rrëfimet frymëzuese të artistëve me famë botërore, e tija është sigurisht e më e spikatur. Shumë njerëz e njohin Stalonen përmes filmit “Rocky”, historinë e një boksieri amator që përpiqet të mbijetojë në rrugët e Filadelfias.

Për të siguruar jetesën, Balboa punon si mbledhës borxhesh për llogari të një gangsteri të zonës, dhe ndeshet në nivele amatore për shuma të vogla parash. Më në fund, shfrytëzon shansin e madh, dhe arrin të bëhet kampion bote i peshave. Ky film ka në fakt shumë elementë autobiografikë.

Jeta për Stalonen ishte një luftë e vërtetë që kur lindi. Problemet gjatë lindjes, u shoqëruan me një gabim të mjekut gjinekolog, që i shkaktuar një paralizë të pjesshme të fytyrës në anë e majtë, duke përfshirë pjesë të mjekrës, buzës dhe gjuhës.

Për pasojë, Stalone mbeti me pamjen e tij hungëritësh, dhe fliste me vështirësi. Duke u rritur në një zonë të Nju Jorkut të njohur si “Hell’s Kitchen”, Stalone ishte dëshmitar i zënkave të vazhdueshme në shtëpi midis nënës dhe babait të tij.

Kur u largua nga shtëpia, paragjykohej vazhdimisht për shkak të pamjes së tij të çuditshme, dhe vështirësisë në të folur. U përjashtua shumë herë nga shkolla, si rezultat i notave të dobëta, përleshjeve të shpeshta me bashkëmoshatarët, dhe problemeve me sjelljen.

Problemet e vazhdueshme financiare, sollën edhe dëbimin nga shtëpia ku banonte me qira.

I pastrehë për mbi 3 javë, aktori ishte i dëshpëruar për para, dhe pikërisht në atë kohë ai pranoi një rol në një film pornografik. Për punën e tij, u pagua vetëm 200 dollarë në 3 ditë xhirime.

Siç kujton më vonë Stalone:”Isha i detyruar ose të luaja në atë film ose të vidhja dikë, pasi nuk kisha rrugë tjetër”. Më pas Stalone vendosi të bëhet aktor profesionist. Por pavarësisht audicioneve të shumta që dha, u përball në fillim me refuzime të shumta.

Në këto kushte, Stalone mendoi të hynte në botën e kinemasë si skenarist. Sërish u refuzua. I mbetur pa asnjë të ardhur, e shiti i dëshpëruar për 50 dollarë qenin e tij të dashur. Jeta e tij vazhdoi të ishte e mjerueshme. Pasi shëtiste gjithë ditën nëpër rrugëve të ngrira të Nju Jorkut, mbrëmjeve shkonte në një bibliotekë të zonës për t’u ngrohur disi.

Duke shfletuar libra të ndryshëm në raftet e bibliotekës, ai gjeti edhe një herë frymëzimin për të shkruar një tjetër skenar. Për të përsosur stilin e tij, Stalone lexoi vepra të ndryshme të shumë autorëve të famshëm. Nëpërmjet tyre, ai gjeti edhe një herë motivimin e nevojshëm për t’ia dalë, pavarësisht rrethanave të vështira ku gjendej.

LEXO EDHE:  Kukës/ Banorët në protestë për kamatat e energjisë

LEXO EDHE:  Kukës/ Banorët në protestë për kamatat e energjisë

Në 1975, pasi pa ndeshjen e boksit mes Muhamed Ali dhe Çak Uepner, Stalone filloi të krijojë idenë e një skenari filmi. Ai e shkroi për 3 ditë skenarin për filmin “Rocky”. Ua propozoi atë shumë producentëve. Por për muaj më radhë sërish u refuzua.

Më në fund gjeti një regjisor që e përqafoi idenë e tij, Robert Çertof. Por studioja që e pranoi skenarin “United Artists”, këmbëngulte të gjente një aktor tashmë të njohur për të luajtur rolin e Roki Balboas. Por Stalone as nuk e çonte ndërmend, që dikush tjetër të luante në një rol të krijuar prej tij me aq shumë mund.

Pavarësisht ngurrimit të tyre të vazhdueshëm, regjisorët në fund ranë dakord që të ishte vetë Stalone ai që do të luante personazhin e Rokit. Kompania “United Artists”, ishte shumë mosbesuese dhe mori paraprakisht masa ndaj humbjeve të mundshme në shitjen e biletave. Por “Rocky” do të kishte në fakt shumë sukses, duke mbuluar të ardhurat zhgënjyese që pati filmi tjetër i kësaj kompanie, i dalë në të njëjtën kohë.

“Rocky” pati një buxhet i vogël prej 1 milionë dollarësh, çka e detyroi stafin të përshpejtonte prodhimin. Por kjo u bë më e vështirë nga dëmtimet fizike që pësoi Stalone dhe Karl Uedhërs (që luajti rolin e Apollo Kridit) gjatë një skene në ring. Përkundër këtyre pengesave, “Rocky” arriti të përfundojë xhirimet në vetëm 28 ditë.

Që në fundjavën e parë të premierës, filmi arkëtoi mbi 5 milionë dollarë fitime. Dhe kur u llogaritën arkëtimet në total disa javë më vonë, “Rocky” kishte prodhuar një fitim prej 117 milionë dollarësh vetëm në kinematë e Amerikës së Veriut.

Ndërkohë, në vendet të tjera fitimet llogariteshin mbi 107 milionë dollarë. Shitjet totale të biletave, garantuan një kthim prej mbi 11.000 për qind të investimit që kishte bërë studioja filmike. “Rocky” rezultoi të ishte filmi më fitime më të mëdha në SHBA për vitin 1976.

Stalone u nominua për aktorin më të mirë dhe skenarin më të mirë origjinal në ceremoninë e 49-të të Academy Aëards. Sot, Silvester Stalone ka një pasuri prej mbi 400 milionë dollarësh, dhe është shfaqur në më shumë se 50 filma si aktor dhe procudent. “Askujt nuk i pëlqen të dështojë. Unë i mësova leksionet që më dha jeta. Ajo të jep dhunti të caktuara, dhe t’i duhet që t’i shfrytëzosh ato”- thotë aktori./ Powerofpositivity.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Shtatë luftërat, ku forcat guerile mposhtën ushtritë profesioniste

Publikuar

-

Nga

Ushtritë e mëdha profesioniste, nuk i fitojnë gjithmonë luftërat ku angazhohen. Ndonjëherë ato që fitojnë janë njësitë luftarake të parregullta; qofshin këto forca vullnetare apo specialistë të trajnuar me taktikat jo konvencionale të luftës. Ata përballen me armikun përmes taktikave të ndryshme të mashtrimit, duke ia dalë të kenë avantazh ndaj një armiku shumë më të përgatitur apo më të madh në numër.

Spanja dhe lindja e guerileve

Termi “luftë guerile” vjen nga Lufta Gadishullore e viteve 1807-1814. Perandori francez, Napoleon Bonaoparti përdori një kombinim të manovrave politike dhe ushtarake, për të vënë nën kontroll Spanjën, dhe për të vendosur në fronin e saj mbretëror vëllain e tij.

Po kjo gjë u kundërshtua nga shumë spanjollë, të cilët sulmuan forcat pushtuese, dhe i mbështetën britanikët kur ata nisën të përballen me Napoleonin në gadishullin Iberik.

Sulmet nga njësitet guerile ishin shpesh brutale, ashtu siç ishin edhe hakmarrjet ndaj tyre, që përfshinin masakrat e shumta të kryera nga ushtarët francezë. Fjala “guerile”, që në spanjisht do të thotë “luftë e vogël”, hyri në gjuhën angleze përmes trupave britanike që e dëgjuan atë shpesh në gadishull.

Revolucioni Haitian

Revolucioni Haitian i viteve 791-1804 ishte unik në llojin e vet. Ai pati sukses dhe nuk u nxit nga shtresa e mesme, por përkundrazi ishte një rebelim i madh i skllevërve. Banorët e Santa Domingos i dëbuan kolonistët francezë. Njësitet e rebelëve përbëheshin nga skllevër të çliruar.

Zemërimi i shkaktuar nga skllavëria, solli akte brutale nga të dy palët. Numri i të vdekurve ishte i jashtëzakonshëm. Pasi i dëbuan padronët e tyre kolonialë, rebelët themeluan kombin e Haitit. Ajo ngjarje i tronditi fuqitë e mëdha të Evropës.

Të Njëmijtët në Itali

Fushatat e Xhuzepe Garibaldit për të bashkuar Italinë, u zhvilluan përmes forcave të parregullta ushtarake. Garibaldi ishte një nacionalist që mbështetej tek vullnetarët atdhetarë, për të formuar ushtritë me të cilat realizoi revolucionin e shumëpritur.

Ekspedita e Të Njëmijtëve në Sicili e vitit 1860 ishte më e shquara nga ato fushata. Duke qenë 25 herë më pak në numër se sa armiku, këmishëkuqtë e Garibaldit arritën të mposhtin ushtritë profesioniste të Mbretërisë së Napolit në një seri betejash të vogla.

Duke sulmuar gjithmonë të parët, trupat e Garibaldit ngjallën panik tek napolitanët. Kur kërkuan armëpushim, këta të fundit ishin sërish 5 herë më të shumtë në numër, megjithëse siçilianët kishin kaluar në anën e Garibaldit. Pasi vuri nën kontroll Siçilinë, Garibaldi u hodh në pjesën kontinentale të vendit. Ai e pushtoi Mbretërinë e Napolit, duke hyrë në qytet hipur në një tren me një pjesë të vogël të ushtarëve të tij. Ai ia kishte dalë të bashkonte pjesën më të madhe të Italisë.

Lufta e Dytë Botërore

Lufta e Dytë Boere e viteve 1899-1902, nuk solli një fitore të trupave të parregullta. Por ajo kujtohet ende si një triumf i taktikave guerile. Lufta nisi me sukseset e njëpasnjëshme të Boerëve, të cilat e tronditën Perandorinë Britanike. Britanikët u kundërpërgjigjën, duke dërguar në koloninë e Afrikës së Jugut një ushtri profesioniste.

Trupat britanike marshuan përtej Republikës së Transvalit dhe Shtetit të Lirë të Oranzhit, duke i detyruar boerët që të tërhiqen. Më pas këta të fundit, nisën të përdorin taktikat guerile. Pushkatarët boerë i shkaktuan dëme të rënda britanikëve.

LEXO EDHE:  Dy protesta paralele/ Robert Ndrenika shpërthen sërish ndaj Ramës

LEXO EDHE:  Protesta në sheshin “Skënderbej”/ Procedohen penalisht 7 persona

Luftimet e vazhdueshme guerile, i detyruan britanikët të ndërtonin kampe përqendrimi dhe të rrethonin me tela me gjemba zona të mëdha nëpër shkretëtirë, për të kufizuar lëvizjen e boerëve. Edhe pse në fund britanikët fituan, ajo ishte një fitore e dhimbshme, dhe nga e cila mësuan shumë gjëra se si nuk duhej luftuar.

Afrika Lindore në Luftën e Parë Botërore

Britanikët u përballën me një situatë të ngjashme në Afrikën Lindore gjatë Luftës së Parë Botërore. Këtu, koloneli gjerman Paul Von Letov-Vorbek, e kuptoi se kishte shumë më pak trupa se armiku. Dhe në vend të një beteje frontale, ai e riorganizoi ushtrinë e tij duke përdorur pritat dhe sulmet guerile. Ai godiste dhe tërhiqej me shpejtësi.

Britanikët i ndoqën gjermanët këmba-këmbës duke përfituar nga numri i madh i trupave në dispozicion, përfshirë trupat e Afrikës së Jugut që kishin luftuar më parë kundër tyre. Gjenerali britanik Jan Smats, një veteran boer, drejtoi fushatën më të suksesshme kundër tij, duke përdorur manovrat dhe jo forcën brutale.

Gjatë 4 viteve të luftës, britanikët nuk ishin në gjendje të kapnin Letov-Vorbek. Bastisjet dhe vjedhjet e furnizimeve nga ana e gjermanëve, ishin vazhdimisht problematike për ushtrinë britanike.

Burma në Luftën e Dytë Botërore

Britanikët ndërruan rolet në Burma gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këtu, të nxitur nga sulmet e ushtrisë japoneze, ata adoptuan taktikat e luftës guerile. Ushtarakë të njohur si Hjuxh Sigrim dhe të tjerë, rekrutuan rrjete luftëtarësh guerilë nga Birmania, që e kundërshtonin pushtimin japonez.

Gjithashtu, britanikët trajnuan disa nga trupat e tyre për luftë guerile. Të udhëhequra me sukses nga Ordi Uingejt, këto forca u parashutuan prapa linjave të ushtrisë japoneze, për të sulmuar furnizimet dhe linjat e tyre të komunikimet. Uingejt zhvilloi një strategji të ndërtimit të bazave të vogla në xhunglën e kontrolluar nga Japonia, nga e cila mund të nisnin sulmet komando.

Lufta e Vietnamit

Vietnami u prek rëndë në shekullin XX nga dy luftëra, në të cilat forcat e parregullta mposhtën ushtritë e huaja të pajisura me mjetet më moderne të kohës. Në fillim nisi Lufta e Indo-Kinës (1950-1954), në të cilën vietnamezët mposhtën ushtrinë koloniale franceze.

Në betejën e Dien Bien Phu, vietnamezët përdorën biçikletat për të zhvendosur pajisjet dhe artilerinë e lehtë nëpër kodra. Në pamundësi për të përdorur tanket e tyre në një terren të dendur xhungle, dhe të shkëputur nga linjat e furnizimit, francezët u mundën.

Pastaj erdhi Lufta e Vietnamit (1955-1975). Sërish, vietnamezo-veriorët u mbështetën tek taktikat e luftës guerile, duke i zënë prita vietnamezëve të jugut dhe aleatëve të tyre amerikanë. Kurthet, mashtrimet dhe rrjetet e gjera të tuneleve nëntokësore, luajtën një rol të madh në atë luftë.

Megjithëse Amerika përdori në atë luftë të gjithë fuqinë e saj industriale atë të zjarrit, ajo nuk mundi t’i mposhtte dot taktikat guerile, dhe manovrimin strategjik të gjeneralit vietnamezo-verior Xhap. / War History – Bota.al

LEXO TE PLOTE