Connect with Us

Sinjali i internetit 5G/ Çfarë planesh ka Europa Juglindore?

Bota

Sinjali i internetit 5G/ Çfarë planesh ka Europa Juglindore?

Publikuar

-

Megjithë faktin, që virusi Corona përhapet pavarësisht nga antenat e transmetimit 5G, në Europë kudo janë dëmtuar antena të tilla. Në Britaninë e Madhe u dëmtuan 60 antena, kudo janë bërë peticione kundër tyre. Kurse Martin Mihailov filloi në Bullgari aksionin “Stopp 5G Bulgaria”, duke mbledhur online disa mijëra nënshkrime. Edhe këtu bëhet thirrje për ndalimin e zgjerimit të 5G, sepse ky sinjal shkakton shumë sëmundje e probleme psikike, pa përmendur Coronën. Megjithëse pandemia e ka bllokuar zgjerimin e rrjetit 5G kudo në botë, debatet për standardin e sinjalit të rrjetit 5G morën një kthesë të re. Por çfarë është 5G e pse diskutohet me kaq zjarr, si po e shtrin atë aktualisht Europa Juglindore?

Coronavirus London Piccadilly Circus Graffito Corna-Protest (picture-alliance/Photoshot/Avalon/UPPA/J. Ng)

5G: Rrjet i shpejtë me dimensione gjeopolitike

5G do të thotë „brezi 5″ i rrjetit mobil. Ndryshe nga paraardhësit, lidhjet e shkëmbimet e të dhënave mes aparateve, antenave dhe serverave janë më të ngushta e më të harmonizuara. Me 5G do të jetë e mundur që aparatet të lidhen e komunikojnë më shpejt me njëri-tjetrin. 5G është simbol i “internetit të objekteve”, ai qëndron për lëvizjen autonome, rrugë të reja në prodhimin industrial dhe internet shumë të shpejtë.

Ndryshe nga 3G e 4G, 5G është si paketë e përgjithshme, ofrues të caktuar dhe prodhues nuk mund të merren vetëm për sektorë jokritikë e të përjashtohen nga të tjerat. Kush ka 5G brenda, ka potencialisht qasje kudo. Ndryshe nga paraardhësit, 5G bëhet pjesë e „infrastrukturës kritike (KRITIS). Shkurt: Kush është i lidhur me 5G, nuk mund të jetë më pa të. Kritike bëhet situata, nëse ky sinjal prishet ose dikush ia del të futet në rrjet e të vjedhë të dhëna.

Rëndësia gjeopolitike dhe ekonomike

Daniel Voelsen nga fondacioni i Berlinit „Shkenca dhe Politika” thotë, se kjo është arsyeja, pse 5G ka ndezur kaq debate. Në fokus të tyre gjigandi kinez i rrjetit mobil, Huawei dhe pyetja, nëse duhen lejuar komponentë të Huaweit të përdoren për zgjerimin e rrjetit 5G. Në të gjithë botën elementë të nevojshëm të rrjetit 5G prodhohen vetëm nga pak firma: Firmat europiane Nokia dhe Ericsson, Samsungu koeranojugor dhe Huawei kinez e ZTE. Huawei përflitet për lidhje të ngushta me shërbimet sekrete kineze dhe Partinë Komuniste. SHBA, por edhe Kanadaja, Polonia apo Australia ngrenë madje akuza spiunazhi kundër këtij koncerni. Presidenti i Shërbimit Informativ Gjerman, BND, Bruno Kahl në tetor paralajmëroi që një koncern të mos marrë pjesë në infrastrukturën mobile të transmentimit të të dhënave, kur nuk i besohet plotësisht. Vetë koncerni nuk i pranon akuzat.

Eric Xu CEO Huawei (Imago Images/Xinhua/Huawei)Eric Xu, kreu i Huaweit në një ceremoni në Shenzhen -Huawei zotëron teknologjinë e 5G por ka dyshime e kritika për përdorimin e saj në Europë

5G nuk ka vetëm një dimension të politikës së sigurisë, por edhe gjeopolitik. Nëse Huawei bëhet furnizues i komponentëve të 5G për Europën dhe botën, pozicioni i koncernit në botë si lider në treg do çimentohej me dekada. Nën këtë superfuqi të koncernit do të vuanin jo vetëm ofruesit europianë, por edhe gjigandë amerikanë si sistemet Cisco. Pak gjasa do kishte që për gjeneratën 6g pastaj të kishte debat për ofrues të ndryshëm. Për BE e Europën ka edhe një disavantazh tjetër. Industria digjitale do të mbetej shumë prapa Kinës. Që tani Eriscon dhe Nokia nuk konkurrojnë dot me çmimet kineze.

5G në Europën Juglindore

Çështjet bazë që diskutohen në lidhje me 5G prekin edhe Europën Juglindore. Por në shtetet e dobta dhe ekonomikisht jo në gjendje të mirë, presioni gjeopolitik dhe ekonomik nga Europa, Kina dhe SHBA është më i ndjeshëm. Në të gjitha vendet europianojuglindore, ambasada e SHBA publikoi në faqen e saj të internetit, thirrje të hapura që kërkojnë përjashtimin e konkurrentëve kinezë. Përkundër kësaj, BE ia ka dalë që rregulloret për të këtë t’i kthejë në duart e vendeve anëtare.

Firma konsultuese e Luksemburgut incities, që punon me Komisionin Europian dhe PE, publikoi një dokument – indeks për të gjitha vendet europiane dhe përgatitjet që po bëjnë ato. Në një kohë që Finlanda ndodhet në vend të parë, Gjermania zë vendin e 8. Vendet e Europës Juglindore renditeshin nga vendi i 28 – Qiproja, deri në të 34-n Shqipëria, Bosnja-Hercegovina zinte vendin e 36. Jo shumë e habitshme, por studimi tregoi se përgatitjet për 5G varen nga fuqia ekonomike e vendeve.

Shqipëria

Në Shqipëri nuk ka as lidhje funksionuese 5G dhe as një datë për të filluar me të. Problemi është se frekuencat e nevojshme për 5G janë të mbizëna. Qasje aty ka vetëm Telekom Albania dhe Vodafone Albania. Vodafone në nëntorin e kaluar bëri një demonstrim publik të 5G në Shqipëri në prani të kryeministrit Rama e shtypit. Vodafone Albania përdori për këtë komponentë kinezë për shkak të lidhjeve të ngushta të koncernit mëmë Vodafone me Huawein. Këtë e kritikoi Ambasada e SHBA-së e prej atëherë u ndërprenë të gjitha planet. Si dhe kur do të ketë në Shqipëri sinjal 5G pa pjesëmarrje kineze, kjo nuk dihet.

LEXO EDHE:  Deutsche Telekom demonstron antenat e para në Europë, lëshojnë sinjalin 5G nga Berlini

Bosnja

Edhe në Bosnje nuk ka 5G. Në këtë vend lidhja 4G u shtri vetëm vitin e kaluar në të gjithë vendin. Në Sarajevë nuk ka deklatata publike lidhur me përdorimin e komponentëve të Huaweit, sepse operatorët Mtel, HT, Eronet, dhe BH Telekom kanë arritur vetëm së fundmi standardin aktual.

Bullgari

Bullgaria që tradicionalisht ka pasur komunikim të mirë digjital, ndjek në lidhjen 5G një plan ambicioz. Në korrik 2020 do të mbahet tenderi për frekuencat 5G. Planifikohet që në fund të këtij viti apo vitin e ardhshëm të ketë futje në treg të 5G. Megjithë paralajmërimet e ambasadës amerikane nuk ka përjashtim të koncernit kinez.

Nëse ky vend vërtet do të dalë në krye të instalimit të 5G, nuk dihet. Krahas krizës së Coronës që ka ndryshuar shumë gjëra në Europë, një pjesë e frekuencave janë bllokuar nga ushtria bullgare.

Greqia

Edhe Greqia kërkon të fusë në vitin 2021 sinjalin 5G. Në fund të këtij viti pritet të bëhet tenderi për frekuencat. Për një kohë të gjatë qeveria greke nuk shprehej për përdorimin e teknologjisë kineze. Megjithatë në projektet-pilot u përdor teknologjia e Huaweit. Por në mars, Eriscon mori shtesë ekskluzive nga operatori Cosmote për zgjerimin e 5G.

Kroacia

Edhe Kroacia bën pjesë tek vendet që në vitin 2021 duan të fusin në të gjithë vendin sinjalin 5G. Që këtë vit Osijek në perëndim të Kroacisë pritet të pajiset i gjithi me sinjalin 5G. Frekuencat e para janë dhënë ndërkohë nga rregullatorët shtetërorë. Por dhënia e frekuencave të tjera ka nevojë ende për sqarime ligjore. Edhe në Kroaci u debatua për Huawein, por nuk pati përjashtim të tij. Në këtë vend operatorët mobilë pane si zgjidhje e partneritetet individuale.

e.Go Werk in Aachen (picture-alliance/dpa/R. Roeger)Teknologjia 5G do të revolucionojë industrinë edhe më tej

Mali i Zi

Në vendin e vogël në Adriatik megjithë Coronën ka pasur zhvillime në drejtim të sinjalit 5G. Darko Grgurovic, drejtori i Agjencisë për Komunikimin Elektronik dhe Postën, thotë se rregullatorët shtetërorë do të publikojnë këtë vit strategjinë 5G dhe tenderin për frekuencat 5G në gjysmën e dytë të vitit 2021. Për shkak të bashkëpunimeve ekzistuese dhe mospërjashtimin e përgjithshëm të teknologjisë kineze ka gjasa të ketë përdorim të kësaj teknologjie. Plani është që sinjali 5G të shtrihet në vend në fund të vitit 2022.

Maqedonia Veriore

Maqedonia Veriore është po ashtu pa sinjal 5G. Data e planifikuar për këtë është e largët, viti 2027. Shkupi megjithatë pritet të ketë sinjal 5G në fund të vitit 2023. Këtë qeveria e vuri si kusht për pjesëmarrjen në tenderat që pritet të mbahen deri në fund të vitit 2020.

Rumania

Plani i qeverisë i dhjetorit 2019 parashikonte që të fillohej me shtrirjen e sinjalit 5G në Rumani në vitin 2020. Por që atëherë nuk është ecur përpara me kuadrin ligjor në këtë drejtim. Edhe një datë për dhënien e frekuencave nuk ka. Në vitin 2019 qeveria rumune ka mbyllur një memorandum sekret me SHBA për zhvillimin e rrjeteve 5G. Këtu mendohet se bëhet fjalë për përjashtimin e Huaweit. Ky koncern, që ka marrë pjesë mjaft në zgjerimin e 3G dhe 4G u përpoq të bëjë presion tek qeveria përmes kostove në disa miliarda euro, që do të ofroheshin si faturë, nëse zëvendësoheshin komponentët e Huaweit. Qeveria rumune e shtyn që atëherë një vendim përfundimtar.

IFA 2019 - AVM - 5G (picture-alliance/dpa Themendienst/Z. Scheurer)

Serbia

Në Serbi 5G ndodhet në fazën testuese. Koncerni norvegjez Telenor ngriti në qershor 2019 stacionin e parë 5G në Universitetin e Beogradit. Telenor ka hequr dorë nga komponentë të Huaweit, bëjnë të ditur mediat, e në vend të kësaj përdor komponentë të ofruesit suedez, Ericsson. Por ky qendrën e prodhimit e ka në Nanjing, në Kinë. Ende është e paqartë, kur dhe cilët ofrues të tjerë të 5G do të ketë në Serbi. Tenderi për frekuencat u shty pa datë për shkak të krizës së Coronës. Por për shkak se Serbia është e lidhur ngushtë me Rusinë dhe Kinën, sidomos në sektorin e sigurisë, duket se ka pak gjasa që për pjesëmarrjen kineze në rrjetin 5G të vihen kushte të veçanta.

Konkluzioni

Zhvillimi i 5G në Europën Juglindore nuk është në fokusin e pjesës tjetër të kontinentit. Çështjet kryesore në këto vende nuk dallojnë nga ato që preokupojnë vendet e tjera europiane. Në vend të kësaj ato janë të lidhura ngushtë me vendimet në Gjermani apo Austri. Bashkëpunimi afatgjatë i Deutsche Telekom apo A1 në Austri me Huawein e bën gati të pamundur për shumë vende të Europës Juglindore që të heqin dorë nga ofruesi kinez. E qartë është po ashtu: vendet e Europës Juglindore nuk mund t’i rezistojnë dot aq presionit të fuqive të mëdha botërore si Kina, Rusia apo SHBA. Që tani mënyra si veprohet nuk është e njësuar dhe nuk dallon nga pjesa tjetër e kontinentit./DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Kosova & Rajoni

Rritja e rasteve me Covid/ Rikthehet karantina totale në shumë qytete të Greqisë

Publikuar

-

Nga

Rritja e rasteve me Covid/ Rikthehet karantina totale në shumë qytete të Greqisë

Zëvendës Ministri i Mbrojtjes Civile dhe Menaxhimit të Krizave, Nikos Hardalias ka njoftuar masat e reja anti-covid në Greqi.

Duke filluar që nga data 6 Mars deri më 16 Mars në 6 të mëngjesit do të futen në karantinë qytetet përfshin Atikën, Akainë, Arkadinë, Selanikun, Larisën, Lefkadën jashtë Meganisi, Fthiotida, Argolida, Korinth, Thesprotia, Arta, Samos, Boeotia, Chios, Etoloakarnania, Rodos, Evia jashtë Skyros si dhe Komunat e Kalymnia, raportojnë mediat greke.

Kështu, në të gjitha zonat me “të kuqe të thellë “, operacioni i shitjes me pakicë është pezulluar, si dhe funksionimi i drejtpërdrejtë i shkollave në të gjitha nivelet, me përjashtim të arsimit special. Mësimi tashmë do të jetë online.

Në zonat që janë në “të kuqe “, mësimi në shkollat ​​e mesme do të bëhet në distancë, ndërsa në nivelet e tjera do të zhvillohet normalisht në klasa.

LEXO EDHE:  Deutsche Telekom demonstron antenat e para në Europë, lëshojnë sinjalin 5G nga Berlini

LEXO EDHE:  Shqipëria fillon testimin e internetit 5 G

Hardalias deklaroi se ndryshimet e mëposhtme zbatohen për SMS në të gjithë Greqinë, pavarësisht nga rreziku epidemiologjik:

Në SMS 2 për lëvizjen për furnizimin e mallrave bazë, por edhe në SMS 3 për degët bankare, lëvizja do të bëhet vetëm brenda komunave përkatëse ose në një distancë deri në 2 km.

Për SMS 6 në lidhje me sportin ose ecjen me një kafshë shtëpiake, do të bëhet ekskluzivisht në këmbë ose me biçikletë. Me fjalë të tjera, askush nuk do të jetë në gjendje të dërgojë kodin 6 në të gjithë Greqinë për të lëvizur me makinë ose motor.

Kush do të udhëtojë me SMS 4, organet mbikëqyrëse duhet t’i kërkojnë prova shtesë në mënyrë që të përcaktohet përshtatshmëria e udhëtimeve të jashtëzakonshme për qytetarët.

 

LEXO TE PLOTE

Bota

Partia AfD e ekstremit të djathtë, nën vëzhgim nga agjencia gjermane e zbulimit

Publikuar

-

Nga

Partia AfD e ekstremit të djathtë, nën vëzhgim nga agjencia gjermane e zbulimit

Media gjermane njoftoi të mërkurën se agjencia e zbulimit të brendshëm ka vënë nën vëzhgim partinë Alternativa për Gjermaninë për shkak të dyshimeve se ka shfaqur simpati për ekstremin e djathtë. Veprimi kundër partisë më të madhe të opozitës në parlament, vjen vetëm gjashtë muaj para zgjedhjeve të përgjithshme.

Partia Alternativa për Gjermaninë, ose AfD, ka luftuar në gjykatë kundër kësaj mase, duke argumentuar se publiciteti që pason një lëvizje e tillë kaq pranë zgjedhjeve të 26 shtatorit, do të dëmtonte shanset e partisë në zgjedhje.

Pas njoftimit të lajmit nga agjencia gjermane e lajmeve DPA, gazeta Der Spiegel, televizioni publik ARD dhe media të tjera, bashkëkryetari i partisë AfD, Tino Chrupalla akuzoi Zyrën Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës, që njihet shkurtimisht si BfV, për nxjerrje të qëllimshme të informacionit në një përpjekje për të ndikuar opinionin publik për partinë.

Sjellja e BfV-së është “skandaloze”, tha ai për agjencinë e lajmeve DPA.

Zëdhënësi i Ministrisë së Brendshme Steve Alter nuk i konfirmoi dhe as i mohoi njoftimet dhe nuk komentoi për shkak të “procedurave në vazhdim”. BfV-ja gjithashtu refuzoi të komentonte për njoftimin.

Udhëheqësit e grupit parlamentarë të partisë AfD, Alexander Gauland dhe Alice Weidel thanë se vënia nën vëzhgim ishte “plotësisht e pajustifikuar dhe nuk kishte asnjë bazë”.

“Nuk është rastësi që ky informacion u nxorr për shtypin gjatë vitit të zgjedhjeve federale dhe vetëm disa ditë para dy zgjedhjeve të rëndësishme shtetërore”, thanë ata përmes një deklarate. “Po bëhet një përpjekje që synon të zvogëlojë shanset e AfD-së me ndihmën e agjencisë së brendshme të zbulimit”.

Partia AfD hyri në parlamentin e Gjermanisë si partia e tretë më e madhe në zgjedhjet e vitit 2017, duke përfituar nga një reagim kundër fluksit të më shumë se 1 milion azilkërkuesve në atë kohë. Aktualisht ajo është më e madhja nga katër partitë e opozitës në parlamentin e vendit dhe ka deputetë në të 16 asambletë shtetërore të vendit.

Partia është zhvendosur vazhdimisht në krahun e djathtë që kur u themelua në vitin 2013 me kritikat kundër monedhës së përbashkët evropiane. Disa figura të shquara janë larguar gjatë viteve të fundit, duke paralajmëruar se partia po merrej në kontroll nga ekstremistët e djathtë.

LEXO EDHE:  Rrjeti 5G/ Gjenerali amerikan jep alarmin, ja rreziku që kanoset

LEXO EDHE:  Nokia përfundon marrëveshjen 5G me BT për të hequr paketën e Huawei në rrjetin EE

Sondazhet e fundit tregojnë një mbështetje nga 9 deri në 11% për AfD-në, e cila fitoi 12.6% të votave në vitin 2017.

Masa e re për ta vënë gjithë partinë nën vëzhgim erdhi më shumë se dy vjet pasi agjencia BfV njoftoi se po shqyrtonte më nga afër komentet publike të bëra nga anëtarët e partisë dhe lidhjet e saj me grupet ekstremiste.

Në janar të vitit 2019, agjencia vuri degën e të rinjve të partisë, si dhe një fraksion të partisë të lidhur me një udhëheqës të shquar në Gjermaninë lindore, Bjoern Hoecke, në mbikëqyrje të fshehtë nën akuza për ekstremizëm.

Në atë kohë, agjencia BfV citoi qëllimin e deklaruar të organizatës rinore për krijimin e një vendi etnikisht të pastër dhe përpjekjet e fraksionit Hoecke – i njohur si “Krahu” – për të minimizuar të kaluarën naziste të Gjermanisë.

“Krahu” – tani zyrtarisht i shpërbërë, megjithëse përfaqësuesit e tij qëndrojnë në parti – ka sugjeruar gjithashtu se mund të përdorte mjete “revolucionare” për të arritur qëllimet e tij politike, duke garantuar kështu vëzhgimin e BfV-së.

Këshilli Qendror i Hebrenjve të Gjermanisë përshëndeti masën për ta klasifikuar të gjithë partinë si një “rast të dyshuar” të ekstremizmit dhe për ta vërë atë nën mbikëqyrje./ VOA

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Përfundon numërimi i të gjitha votave në Kosovë

Publikuar

-

Nga

Përfundon numërimi i të gjitha votave në Kosovë

Pasditen e së mërkurës në Kosovë përfundoi numërimi i të gjitha votave nga zgjedhjet parlamentare të 14 shkurtit, bëri të ditur zëdhënësi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Valmir Elezi.

“Në këto momente është përmbyllur edhe numërimi i votave nga jashtë Kosovës”, shkroi Elezi në një postim në Facebook.

“KQZ-ja do t’i shpallë të enjten rezultatet përfundimtare, në ditën e 18-të pas ditës së zgjedhjeve”, tha Elezi, duke e cilësuar si “rekorde” kohën e numërimit të votave.

Në bazë të rezultateve preliminare, zgjedhjet i ka fituar Lëvizja Vetëvendosje, e pasuar nga Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës.

LEXO EDHE:  Apple me surpriza/ Së shpejti do të sjellë rrjetin 5G

LEXO EDHE:  Zbulohet risia e Apple me modelet e ardhshme të iPhone 12

Sipas projeksioneve aktuale, Vetëvendosje vështirë se do të mund ta formojë e vetme Qeverinë e re të Kosovës, pasi për të nevojiten 61 vota.

Por, disa nga partitë e komuniteteve joshumicë, duke përjashtuar Listën Serbe, kanë shprehur gatishmëri për të bashkëpunuar./rel

LEXO TE PLOTE