Connect with Us

Si dhe nga duhet të fillojë zhbllokimi ekonomik në Shqipëri?

Ekonomi

Si dhe nga duhet të fillojë zhbllokimi ekonomik në Shqipëri?

Publikuar

-

Shqipëria po përgatitet të rifillojë gradualisht aktivitetin ekonomik në sektorin privat, të bllokuar nga pandemia. Si i shohin ekspertët masat e qeverisë shqiptare?

Shqipëria përgatitet për daljen e matur nga izolimi. Në mbrëmjen e të martës, (14.04.2020) kryeministri shqiptar, Edi Rama bëri me dije në rrjetet sociale, se hapja nga izolimi mund të fillojë pas 10 ditësh. Ajo do të jetë “me pikatore dhe e njëjtë me atë të Austrisë, që e ka pak më të avancuar në kohë” theksoi ai. “Aq liri sa të jetë e mundur, aq shtrëngime sa të jetë e nevojshme”, citoi kryeministri Rama kancelarin austriak Sebastian Kurz. Ai theksoi gjithashtu që “nëse shifrat e rasteve të reja të të prekurve përkeqësohen sërish, do të ketë një mekanizëm që do të rikthejë masat shtrënguese”.

Lehtësimi i këtyre masave, që po i paraprin rifillimit gradual të aktivitetit ekonomik në sektorin privat, nisi në fillim të kësaj jave. Autoritetet e rritën nga 8 në 12 orë e gjysmë hapësirën kohore të qëndrimit hapur të supermarketeve, bankave dhe farmacive gjatë ditëve të javës por ruajtën shterrethimin prej 40 orësh në fundjavë. Qytetarëve iu rrit nga 60 në 90 minuta leja ditore, e marrë online nga Policia e Shtetit për të blerë ushqime, ilaꞔe dhe kryer shërbime të tjera thelbësore. Ky lehtësim “me pikatore” është shoqëruar me forcimin e kontrollit dhe penaliteteve për shkelësit. Policia do të gjurmojë dhe identifikojë me dronë në të gjithë vendin, shkelësit e rregullave, për të cilët autoritetet po parashikojnë ashpërsimin e dënimeve duke përfshirë edhe burgimin.

Rifillimi i punës në sektorin privat, 50 % të ngrirë

Ministrja e Financave, Anila Denaj, tha në mbrëmjen e të martës në një kanal televiziv kombëtar se “Pothuajse 50% e aktivitetit ekonomik në sektorin privat është i ngrirë”. Që nga mesi i muajit të kaluar, disa ditë pas shfaqjes së dy rasteve të para të infektuara me COVID-19, për të frenuar përhapjen e tij në Shqipëri u mbyllën pothuajse të gjitha bizneset. Për të shmangur falimentimin e bizneseve të vogla, mbështetur sistemin shëndetësor dhe shtresat në nevojë qeveria vuri në dispozicion më 20 mars, 370 milionë dollarë. Mbështetja arriti në 410 milion dollarë, kurse të martën (14.04) qeveria vuri në dispozicion “Paketën e zgjeruar” të mbështetjes për bizneset e mëdha prej 40 milionë dollarësh.

Prej saj përfitojnë një pagë prej 351 dollarë, (40 mijë lekë) 176 mijë punëtorë në këto biznese, të prekur nga karantina në shtëpi dhe masat shtrënguese. Paga do të merret në cash brenda këtij muaji. Nga dy fazat e mbështetjes kanë përfituar 246 mijë punëtorë në sektorin privat, për të mundësuar kështu rikthimin në vendet e tyre të punës, në një kohë ende të pacaktuar.
Ekspertët: Si dhe nga duhet filluar zbllokimi ekonomik?

LEXO EDHE:  Shqipëria me pagat më të ulëta në të gjithë sektorët/ E fundit në Ballkan

Prof. Adrian Civici, ekspert ekonomie, thotë për DW se zhbllokimi linear, gradual i bizneseve nuk është efikas. “Strategjia më e mirë është nxjerrja e bizneseve nga bllokimi, me grupe aktivitetesh ekonomike dhe shërbimesh të lidhura dhe ndërvarura me njëra-tjetrën, që zinxhiri i prodhimit dhe shërbimeve të punojë normalisht. Zhbllokimi linear dhe gradual pa marrë sa duhet në konsideratë lidhjet e ndërsjellta që shumë biznese kanë me njëra-tjetrin, do ta ulte ndjeshëm eficencën e hapjes graduale të aktivitetit ekonomik”. Prof. Civici thotë për DW se zhbllokimi duhet të fillojë me sektorët më të ndjeshëm të industrisë si “ai i industrinë fasone, agroushqimore, sektorin e ndërtimit, e shërbimeve, atë minerar dhe të naftës”

Kritika ndaj paketave mbështetëse vijnë edhe nga Dr. Selami Xhepa, ekspert i njohur në Shqipëri në fushën e ekonomisë. Ai thotë për DW se dy paketat mbështetëse janë të pamjaftueshme për zhbllokimin e aktivitetit ekonomik. “Ato zbusin problemet sociale për grupe të rendësishme të shoqërisë, por shuma është e pamjaftueshme per të krijuar një stimul të fortë për rritjen ekonomike. Efekti më i fortë arrihet kur ndërhyrjet janë të forta që në fillim. Paga prej 351 dollaresh jepet vetëm një herë, në Prill. Nëse pandemia vazhdon të mbajë më gjatë njerëzit të mbyllur në shtëpi gjendja sociale e popullise do të rëndohet dhe do të kërkojë ndërhyrje financiare të mëtejshme”, thekson ai për DW.
“Hapja e industrive duhet të fillojë sa më parë. Kjo do të kërkojë plotësimin e disa standarteve shtesë, që autoritetet duhet t’i hartojnë dhe konsultojnë me vetë industritë. Pothuajse me siguri Shqipëria po futet tanimë në recesion ekonomik. Investimet e shtuara, programe shpenzimesh publike intensive janë të vetmet mundësi për një reagim të shpejtë afat shkurtër. Programi i lehtësive për sipërmarrjen private duhet të jetë i fuqishëm, me kredi pa interesa për dy vjet, që sipërmarrja private të ristartojë aktivitetin dhe të ecë drejt normalizimit” thekson Prof. Selami Xhepa./DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

Në muajin e parë të pandemisë, u rritën shitjet vetëm në dyqanet e lagjeve

Publikuar

-

Nga

Javën e parë të marsit, koronavirusi që po përhapej me shpejtësi në botë dhe sodomos në fqinjin tonë Itali, i ngjante thjesht një filmi me aksion. Por, me deklarimin e dy rasteve të para me Covid-19 në vend, në datën 9 mars, filmi u bë shumë shpejt realitet. Gjithçka ndryshoi kryekëput.

“Që ditën e parë që u njoftuan rastet me Covid-19, në dyqan nuk hynte më asnjeri”, thotë Anila që administronte një njësi tregtimi veshjesh në një qendër tregtare në Durrës. Pak ditë më vonë, dyqani i saj, ashtu si dhe shumë të tjera në aktivitete të ndryshme u mbyllën për gati 2 muaj me urdhër të qeverisë. Edhe sot Anila nuk e ka hapur dyqanin e saj, pasi e kishte të pamundur të përballonte pagesat e shtyra të qirasë dhe për menaxhimin e ambienteve të përbashkëta.

Të dhënat e INSTAT për indeksin e tregtisë me pakicë tregojnë se në muajin mars, shitjet (indekset e vlerës) në kategorinë “Veshje, këpucë dhe artikuj prej lëkure” ranë me 66% në raport me marsin 2019, duke shënuar tkurrjen më të madhe nga të gjitha kategoritë e tjera (në shkurt shitjet e kësaj kategorie ishin rritur me 14.4%).

Në të kundërt, konsumatorët, të pasigurt për atë që mund t’u rezervonte e ardhmja, nxituan drejt blerjes së produkteve të domosdoshme ushqimore, kryesisht në dyqanet që kishin aty pranë. Po sipas INSTAT, indeksi i vlerës në “Artikuj të përzier kryesisht ushqime, pije, duhan në njësi tregtare jo të specializuara” u rrit me bazë vjetore me 12.1%.

Ndonëse radhët në supermarket u shtuan, edhe për shkak të kufizimeve që u vunë në orare, pas shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme, shitjet e tyre ishin me rënie në mars. Indeksi i vlerës në “Ushqime pije e duhan në njësi tregtare të specializuara”, u tkurr me 14.4% me bazë vjetore në mars.

LEXO EDHE:  Shqipëri-Maqedoni, sot mbledhja e përbashkët e qeverive

LEXO EDHE:  Paralajmërimi/ Gjoba dhe mbyllje aktiviteti për autoshkollat që nuk zbatojnë masat anti-Covid

Të dhënat tregojnë se përveç dyqaneve ushqimore të lagjeve, dhe shitjeve të produkteve farmaceutike , që u rritën lehtë me 0.4%, të gjithë të tjerët janë përballur me tkurrje të ndjeshme të shitjeve. Në total, indeksi I vlerës në tregtinë me pakicë u tkurr me 22% në mars, në krahasim me marsin 2019. Në shkurt, kur gjithçka ishte normale, ky indeks u rrit me 9.2% dhe në janar me 15.5%, me bazë vjetore.

Mbyllja në shtëpi dhe ndalimi i transportit publik bëri që tregtia me pakicë e hidrokarbureve në njësi tregtare të specializuara të bjerë me gati 40% në mars, ndonëse njësitë e tyre të tregtimit nuk u mbyllën në asnjë çast.

Individët e bizneset nuk blenë as pajisje të teknologjisë së informacionit, ndonëse puna nga shtëpia u kthye në një domosdoshmëri. Indeksi i vlerës i “Pajisje kompjuterike, informatike dhe te komunikacionit” u tkurr me 29% me bazë vjetore në mars.

Ndonëse të mbyllur në shtëpi, pakkujt i shkonte në mendje të merrej me rregullimin e saj. Indeksi i vlerës i “Paisje të ndryshme elektro-shtëpiake, mobiljet dhe pajisje të tjera shtëpiake” u tkurr me 40%, në raport me marsin normal të 2019-s.

Edhe shitjet e librave e gazetave ranë me 48%, teksa u mbyllën dhe njësitë e tregtimit të tyre në gjysmën e dytë të marsit.

Prilli, që ishte pothuajse totalisht i mbyllur pritet të rezultojë me shifra edhe më negative, ndërsa nga gjysma e majit hapja nis gradualisht, ndërsa qershori ishte pothuajse tërësisht i hapur. Por shifrat e indeksit të tregtisë me pakicë për tremujorin e dytë e më pas do të tregojnë se sa afatgjatë do të jenë në konsum pasojat e Covid-19./Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Moody’s paralajmëron rreziqet e Shqipërisë/ Ekonomi e padiversifikuar, borxh i lartë, po rriten PPP-të jashtë bilancit

Publikuar

-

Nga

Moody’s paralajmëron rreziqet e Shqipërisë/ Ekonomi e padiversifikuar, borxh i lartë, po rriten PPP-të jashtë bilancit

Shërbimi i Investitorëve Moody’s (“Moody’s”) ka publikuar rishikimin periodik të një grupi emetuesish që përfshin Shqipërinë, i cili kryhet në mënyrë periodike në përputhje me rregulloret. Moody’s thekson në njoftim se ky publikim nuk njofton për një vlerësim në renditje dhe as nuk është tregues nëse do të ndërmerret ndonjë veprim për vlerësimin e renditjes në të ardhmen e afërt.

Moody’s thotë se Shqipëria, e cila ka një vlerësim B1, është e kufizuar nga një sërë faktorësh, duke filluar nga ekonomia e vogël dhe e padiversifikuar, borxhi i lartë publik, rritja e varësisë nga financimet përmes formës së PPP-ve, të cilat klasifikohen jashtë bilanci, si dhe shkalla e lartë e euroizimit të vendit.

Fuqia ekonomike vlerësohet me ba3 (vlerësohet që ka elemente spekulative dhe një rrezik domethënës të kredisë), ku theksohet ekspozimi ndaj rreziqeve të ambientit, shkalla relativisht e ulët e diversifikimit në krahasim me shtetet në nivele të ngjashme, si dhe përballja me një sërë sfidash strukturore.

Për institucionet dhe fuqinë e qeverisjes (që vlerësohen me “ba2”) nënvizohen hapat që ka marrë qeveria në rrugën e anëtarësimit në BE dhe dhe nevoja e adresimit të dobësive në fushën e rrezullave të lojës dhe kontrollit të korrupsionit.

Në rishikim, paralajmërohen rreziqet fiskale, e cila ka një vlerësim më të ulët (b1-spekulative dhe me një rrezik të lartë krediti), duke marrë në konsideratë nivelin e lartë të borxhit publik dhe detyrimet e mundshme që rrjedhin nga sektori i energjisë. Një tjetër element që paralajmërohet në raport është rritja e varësisë nga financimet jashtë bilancit në formën e partneriteteve publike private (PPP), që është përdorur nga qeveria si një mënyrë për të rritur investimet.

Nga rreziqet e mundshme përfshihen dhe ato të lidhura me nivelin e lartë të euroizimit të vendit.

Moody’s njofton se i kryen këto rishikime periodike përmes rishikimeve të portofolit në të cilat Moody rivlerëson përshtatshmërinë e çdo vlerësimi të jashtëzakonshëm në kontekstin e metodologjisë përkatëse kryesore (et), zhvillimet e fundit, dhe një krahasim të profilit financiar dhe operativ me vendet me vlerësim të ngjashëm. Që nga 1 janari 2019, Moody publikon një njoftim për shtyp pas çdo shqyrtimi periodik që njofton përfundimin e tij.

Financat e vlerësojnë pozitivisht njoftimin

Ministria e Financave e ka vlerësuar pozitivisht raportin e Moodys. Në një njoftim zyrtar thuhet: “Pavarësisht dy goditjeve të njëpasnjëshme, ekonomia shqiptare vijon të vlerësohet qendrueshëm në tregjet ndërkombëtare.

Raportet e mëparshme të kompanive ndërkombëtare kanë vlerësuar përmirësimin e profilit makroekonomik, progresin në reformat strukturore dhe institucionale, si dhe konsolidimin fiskal

të arritur gjatë viteve të fundit. Plotësimi më i fundit, që Moody’s i bën vlerësimit të Shqipërisë, ruan të pandryshuar renditjen e Shqipërisë në B1, pas emetimit të suksesshëm të Eurobondit në muajin Qershor të këtij viti.

LEXO EDHE:  Miratohet vendimi/Ja sa rriten pagat në shtet, kategoritë që përfitojnë

LEXO EDHE:  Miratohet vendimi/Ja sa rriten pagat në shtet, kategoritë që përfitojnë

Vlerësimi i qëndrueshëm, thekson me pozitivitet dhe me renditjen më të lartë ndër indikatorët, ecurinë e institucioneve dhe qeverisjen e vendit. Moody’s sjell në vëmendje të investitorëve veçanërisht angazhimin e vendit në rrugën drejt Bashkimit Evropian, angazhim i konfirmuar edhe nga Këshilli i Bashkimit Evropian në muajin Mars të këtij viti.

Përpjekjet e Qeverisë Shqiptare për të reduktuar borxhin publik dhe deficitin buxhetor do të vijojnë në koordinim me institucionet ndërkombëtare, për të siguruar konsolidmin fiskal të financave publike shqiptare, menjëherë pas përballimit të situatës së pandemisë. Diversifikimi i ekonomisë dhe burimeve energjetike po vazhdon përmes projekteve novatore në sektor, duke reduktuar varësinë nga burimet ujore.

Paketat e Qeverisë i kanë shërbyer lehtësimit të barrës së biznesit në vend dhe kanë mbështetur qytetarët në këto muaj të pandemisë. Nismat e fundit të Qeverisë do të lehtësojnë klimën e të bërit biznes dhe do të nxisin formalizimin e mëtejshëm të ekonomisë. Qeveria Shqiptare po angazhohet, të adresojë nevojat e qytetarëve për një rimëkëmbje të ekonomisë, përmes propozimeve në Aktin Normativ të Buxhetit të miratuar këtë javë, ndërkohë që Reforma në Drejtësi nuk ka rreshtuar së qënuri prioritet qeverisës”, përfundon njoftimi.

Tabaku: Institucionet financiare ndërkombëtare kanë vënë gishtin sërish në plagët e ekonomisë shqiptare

I ndryshëm ka qenë interpretimi i raportit nga ish deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku. Në një postim në facebook ajo ka shkruar:

“Institucionet financiare ndërkombëtare kanë vënë gishtin sërish në plagët e ekonomisë shqiptare dhe kanë folur më haptas se kurrë për shkaqet dhe shkaktarët e krizës së thellë ekonomike në Shqipëri.

Në raportin e fundit të agjensisë prestigjioze Moody’s raportohet se është qeveria shqiptare pengesë kryesore për ecurinë ekonomike të vendit. Ekonomia shqiptare konsiderohet me risqe të larta. Në raport kritikohet mungesa e vullnetit të qeverisë për të luftuar krimin e organizuar. Vëmendje të veçantë kanë tërhequr edhe borxhi i lartë dhe PPP-të të cilat shndërruar në bomba me sahat për vendin.

Kjo qeveri punon për një pakicë dhe kundër interesave të shumicës së shqiptarëve. Ajo është shndërruar në pengesë për zhvillimin e ekonomisë dhe biznesit.

Ky kryeministër dhe një grusht përfituesish rreth tij që e çuan vendin në këtë krizë të thellë për qytetarët dhe biznesin, nuk e duan ndryshimin dhe po orvaten me çdo mjet për të ndalur zgjidhjen.

Ata kanë ndërtuar një sistem që çdo ditë madje edhe gjatë karantinës vodhën parátë nga xhepat e shqiptarëve dhe u sollën si banda me biznesin e ndershëm, ndërkohë që duan të amnistojnë paratë e krimit”, përfundon njoftimi./ Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Amnistia fiskale dhe penale për punë të “ndershme”!

Publikuar

-

Nga

Qëllimi i amnistisë fiskale nuk duhet të jetë formalizimi apo ligjërimi i asaj çfarë është bërë gabim në të kaluarën, por paraqitja e një vizioni të ri të Qeverisë në përmirësimin e besueshmërisë në vendosjen e marrëdhënieve midis publikes dhe privates në të ardhmen.

Nga Elivar Golemi

Qeveria shqiptare ka kaluar në konsultim publik projektligjin për amnistinë fiskale dhe penale për subjektet që bëjnë deklarim vullnetar të pasurive [1], duke i hapur rrugën miratimit të procedurës në Kuvend, pavarësisht qëndrimit të përsëritur kundër nga ana e ekspertëve të FMN-së.

Por cili është qëllimi i këtij projektligji? Referuar relacionit përcjellës, ligji synon “formalizimin e aktiviteteve të krijuara gjatë 30 viteve të fundit, ligjërimin e pasurive të padeklaruara dhe/ose të paregjistruara, rivlerësimin e pasqyrave financiare, si dhe aplikimin e një tatimi favorizues për pasuritë e deklaruara vullnetarisht.”

Kjo procedurë synohet të kryhet nëpërmjet garantimit me ligj të ruajtjes së sekretit dhe të informacioneve që lidhen me këto pasuri dhe mosfillimit të procedurave administrative dhe procedimeve penale ndaj subjekteve që nuk kanë bërë deklarimin e të ardhurave në kohë.

Pra, pavarësisht se Shqipëria ka pasur një procedurë të mëparshme të amnistisë fiskale dhe faljes së detyrimeve tatimore në vitin 2011, duket se projektligji aktual nuk i merr në konsideratë rezultatet e procedurës së mëparshme, por përfshin si objekt të amnistisë të gjithë periudhën 30-vjeçare të tranzicionit, duke e bërë edhe më të vështirë dhe kompleks monitorimin e procedurës së deklarimit vullnetar për moslejimin e parave të organizatave kriminale të qarkullojnë në mënyrë ligjore në ekonomi.

Kush përfiton nga ky projektligj? “Të gjithë individët shtetas të Republikës së Shqipërisë, pavarësisht nëse janë rezidentë tatimorë ose jo në Republikën e Shqipërisë, personat fizikë dhe juridikë tatimpagues rezidentë në Republikën e Shqipërisë, si dhe individët rezidentë tatimorë në Republikën e Shqipërisë, pavarësisht shtetësisë së tyre.”

Pra, qeveria synon të ofrojë amnisti fiskale të plotë, pa një target grup të caktuar, ku mund të përfshihen të gjithë shtetasit shqiptarë, qofshin rezidentë apo emigrantë, si dhe të gjithë rezidentët e huaj të vendosur në Shqipëri. Përjashtim nga amnistia bëjnë vetëm kategoria e personave politikisht të ekspozuar, identifikuar sipas legjislacionit shqiptar, në kushtet kur kryejnë detyra shtetërore në momentin e hyrjes në fuqi të ligjit për amnistinë, si dhe personat e inkriminuar apo të përfshirë në financimin e terrorizmit dhe krimit të organizuar.

Nga projektligji nuk del qartë nëse përjashtohen nga amnistia fiskale personat e ekspozuar politikisht, të cilëve u ka mbaruar mandati përpara hyrjes në fuqi të këtij ligji (nëse po sa është ky afat), duke krijuar në këtë mënyrë një hapësirë ligjore për pastrim parash të krijuara nga individët gjatë kryerjes së detyrave të lidhura me pushtetin.

Në deklaratën e datës 1 Korrik 2020, në përfundim të takimeve të zhvilluara me përfaqësuesit e qeverisë, FMN ka publikuar gjetjet paraprake të misionit, ku ndër të tjera adreson kritika ndaj masave fiskale të propozuara rishtazi nga qeveria, në mungesë të një programi të besueshëm buxhetor afatmesëm, duke ritheksuar gjithashtu qëndrimin e saj kundër projektligjit për amnistinë fiskale, pasi miratimi i tij do të cenonte përmbushjen e detyrimeve tatimore. Si gjetje e misionit evidentohet fakti se Qeveria Shqiptare aktualisht nuk ka sisteme efektive për të zbuluar evazionin fiskal dhe për të parandaluar pastrimin e parave dhe korrupsionin në vend.

Problemet me krimin e organizuar dhe pastrimin e parave në vend janë reflektuar edhe në vlerësimet ndërkombëtare të “Moneyval”, duke e renditur Shqipërinë në shkurt të këtij viti në listën e vendeve “gri”, të cilët kanë mangësi strategjike në parandalimin e pastrimit të parave dhe krimit të organizuar, përkrah vendeve të tjera si Barbadosi, Xhamajka, Mauritius, Mianmar, Nikaragua, Uganda.

Por siç duket, gjetjet dhe rekomandimet e vazhdueshme të FMN-së dhe autoriteteve të tjera ndërkombëtare nuk kanë marrë vëmendjen e duhur nga ana e qeverisë, e cila e gjendur me arkën bosh dhe borxhin në rritje, e sheh përshpejtimin e procedurave të amnistisë fiskale si një varkë shpëtimi afatshkurtër për të mbledhur ca të ardhura nga ekonomia informale.

LEXO EDHE:  Shqipëria me pagat më të ulëta në të gjithë sektorët/ E fundit në Ballkan

LEXO EDHE:  Rritet sërish numri i të infektuarve/ 22 raste të reja gjatë 24 orëve të fundit

Ky fakt konstatohet edhe nga relacioni përcjellës i projektligjit, ku grupi i punës referon se ligji për amnistinë fiskale nuk është parashikuar në programin e akteve që do të paraqiten për shqyrtim në Këshillin e Ministrave gjatë vitit 2020, dhe nuk synon përafrimin me ndonjë dispozitë të veçantë ligjore të Komisionit Europian.

Procedurat e amnistisë fiskale, të njohura ndryshe si procedura të deklarimit vullnetar të pasurisë janë praktika të njohura dhe të zbatuara në shumë vende të botës. Sipas një raporti të OECD-së, nëse këto procedura hartohen me kujdes dhe bazuar në strategji afatgjata, mund të sjellin dobi në ekonomi. Sipas studimeve të FMN-së, në shumicën e rasteve, vendet nuk heqin dorë nga mbledhja e taksave dhe interesave në hartimin e procedurave të deklarimit vullnetar të pasurisë, pasi “programet e amnistisë tatimore nuk kanë gjasa të japin përfitime afatgjata që tejkalojnë kostot e ekonomisë informale”, duke ndikuar negativisht në pajtueshmërinë afatgjatë me politikat fiskale.

Eshtë shumë e rëndësishme që të krijohet një balancë midis ofrimit të stimujve për vetëdeklarim të pasurisë informale, nga ana e subjekteve që kanë shmangur zbatimin e ligjit ndër vite, por pa e inkurajuar një sjellje të tillë.

Në njoftimin e Ministrisë së Financave komunikohet se ky projektligj i jep mundësinë të gjithë individëve dhe subjekteve (pra pa një grup fokus të caktuar) që të legalizojnë të ardhurat dhe pasuritë e padeklaruara ndër vite. Nëse qeveria ka vendosur t’i japë mundësinë sot, të gjithë subjekteve që kanë shkelur ligjin ndër 30 vite, duke e komunikuar si një procedurë që i lejon shkelësit e ligjit të gëzojnë të lirë pasuritë e krijuara nga “puna e ndershme” pa paguar taksat, interesat dhe penalitetet që burojnë nga legjislacioni shqiptar, atëherë cili do të jetë stimuli për të gjithë subjektet e tjera që i kanë paguar taksat dhe detyrimet ligjore në kohë?

A është kjo qasja e duhur për të komunikuar një masë të tillë ekstreme, që bart rrezikun e nxitjes së subjekteve të tjera të shmangin detyrimet fiskale në pritje të amnistisë fiskale të ardhshme? Strategjia e komunikimit të amnistisë fiskale ka një rëndësi të veçantë për të arritur efektivitetin e aplikimit të një procedure të tillë komplekse dhe sfiduese për ekonominë e vendit.

Si konkluzion mund të themi se amnistia fiskale u propozua nga Qeveria si një masë emergjente, pas pasojave të tërmetit ose gjatë krizës pandemike, por pa një vizion të qartë për ecurinë dhe rezultatet e pritshme. Dukshëm kjo masë e propozuar nuk bazohet në një studim apo analizë të thelluar të tregut informal. Nga ana e Qeverisë nuk janë hartuar objektiva të qarta strategjike apo një program mbështetës afatmesëm për menaxhimin e politikave fiskale pas procedurës së amnistisë fiskale. Amnistia nuk mund dhe nuk duhet të përdoret nga qeveritë si një instrument afatshkurtër për të mbushur arkën në ditë të vështira.

Qeveria duhet të plotësojë fillimisht kushtet për disiplinimin e politikave buxhetore dhe fiskale, përpara ndërmarrjes së nismave të tilla shumë komplekse, me efekte negative për sa i përket besimit në të ardhmen të taksapaguesve të rregullt në ekonominë shqiptare. Vetëm në këtë mënyrë do të mund të ofrohet garancia e nevojshme përpara qytetarëve, investitorëve dhe institucioneve vlerësuese ndërkombëtare, që pas ndërmarrjes së një procedure të tillë aspak të zakonshme, Qeveria do të jetë plotësisht e angazhuar dhe e aftë të adresojë problematikat e informalitetit, pastrimit të parave dhe kriminalitetit në vend.

Qëllimi i amnistisë fiskale nuk duhet të jetë formalizimi apo ligjërimi i asaj çfarë është bërë gabim në të kaluarën, por paraqitja e një vizioni të ri të Qeverisë në përmirësimin e besueshmërisë në vendosjen e marrëdhënieve midis publikes dhe privates në të ardhmen./ Monitor

LEXO TE PLOTE