Connect with Us

Euro kalon mbi 128 lekë, 3 arsyet që po ndikojnë

Ekonomi

Euro kalon mbi 128 lekë, 3 arsyet që po ndikojnë

Publikuar

-

Monedha e përbashkët ka shënuar një tjetër rritje të fortë gjatë ditës së sotme, duke u këmbyer me 128.17 lekë, me një rritje ditore prej 2.77 lekësh. Ky është niveli më i lartë në dy vjet, që prej prillit të 2018-s.

Që nga 12 marsi, euro është forcuar me 5.36 lekë.

Në rritje ishin dhe valutat e tjera, dollari u këmbye me 116.56 lekë, me rritje ditore 1.79 lekë. Paundi u këmbye me 142.33 lekë me rritja ditore 5.37 lekë.

Aktorët e tregut pohojnë se janë tre arsyet kryesore e forcimit të shpejtë të lekut.

-Së pari, me ndërprerjen e fluturimeve në vend dhe të hyrjeve të emigrantëve janë ndërprerë rrugët se si valuta cash vjen në Shqipëri.

-Së dyti, aktorët e tregut valutor pohojnë se për momentin ka kërkesë vetëm nga tregtuesit e produkteve ushqimore, lidhur edhe me faktin që në bazë të një vendimi të fundit të qeverisë, importuesit me shumicë të produkteve ushqimore dhe barnave duhet të krijojnë rezerva për tre muaj. Ndërkohë që tregu normal është i zhbalancuar, pasi volumet e tregtimit kanë rënë ndjeshëm. Ata thonë se në këto kushte, kursi nuk është real.

LEXO EDHE:  5 arsye pse duhet të bëni dush të ftohtë

-Së treti,ekspertët shtojnë se leku ka qenë prej disa vitesh i mbivlerësuar, përtej faktorëve normalë, pasi që prej mesit të vitit 2016, kur këmbehej në rreth 135 lekë, ai filloi një tendencë të pazakontë mbiçmimi, si rrjedhojë e flukseve të valutës që hynë nga tregtia informale, duke zbritur afër nivele minimale historike në mesin e vitit të kaluar (120.83 lekë)./Monitor

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

OECD: 50% e bizneseve në Ballkan ndërprenë aktivitetin, qeveritë t’i mbështesin

Publikuar

-

Nga

Gati gjysma e bizneseve të vogla dhe te mesme në Ballkanin Perëndimor, ku përfshihet edhe Shqipëria e kanë ndërprerë plotësisht punën qoftë edhe përkohësisht për shkak të pandemisë gjatë vitit 2020, ndërsa 82 për qind e tyre kanë raportuar rënie të konsiderueshme te të ardhurave në krahasim me para krizës pandemike.

Këto rezultate dolën nga një anketë që Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomike (OECD) ka bërë së fundmi me segmentin e vogël dhe te mesëm të bizneseve në Ballkan.

Ndërmarrjet e mesme dhe të Vogla (NMV) në Ballkanin Perëndimor përbëjnë 99% të të gjitha ndërmarrjeve dhe gjenerojnë rreth 65% të vlerës së shtuar të sektorit të biznesit në ekonomi. Ato ofrojnë 73% të punësimit ne totalin e bizneseve, shprehet organizata, e cila në të njëjtën kohë i bën thirrje qeverive në Ballkan që të rrisin mbështetjen ndaj këtij segmenti të biznesit.

Sfida më e madhe me të cilën përballen ndërmarrjet ishte rënia drastike e kërkesës për produktet ose shërbimet e tyre.

Humbja e papritur e kërkesës dhe të ardhurave të shkaktuara nga masat e kufizimeve, duke se e ka goditur qarkullimin e parasë dhe konsumin.

Ndërmarrjet e vogla dhe mesme kanë burime të kufizuara financiare për t’i bërë ballë një krize afatgjatë, veçanërisht krahasuar me ndërmarrjet më të mëdha, mbijetesa e tyre kërcënohet dhe në këtë mënyrë ato bëhen shkak për efekte negative zinxhir në të gjithë ekonominë.

LEXO EDHE:  Koronavirusi dhe festat e mëdha/ Cilat janë rreziqet për shtimin e infektimeve

LEXO EDHE:  Mbledhja e 1.15 mld euro/ Mesazhi i Komisionerit për Zgjerim: Do nisim menjëherë lëvizjet

NVM-të në Shqipëri dhe Ballkan janë të varura nga lëndët e para të importuara për të prodhuar produkte përfundimtare, ndaj gjatë periudhës së kufizimeve kanë hasur në ndërprerje të zinxhirit të furnizimit.

Gati 60% e ndërmarrjeve të anketuara në Sondazhin e Biznesit të Ballkanit Perëndimor ishin në gjendje të mbanin punësimin në distancë. Por duke qenë se shume prej tyre janë të varura nga proceset fizike ato nuk e mbajtën dot prodhimin nën kontroll për shkak të mungesës së punonjësve.

OECD këshillon se vendet e Ballkanit përveç masave direkte të mbështetjes me kredi dhe grante, duhet të aplikojnë reforma të tjera strukturore për të forcuar qëndrueshmërinë e segmentit të vogël dhe të mesëm të biznesit.

Qeveritë duhet të përmirësojnë përpjekjet për transformimin dixhital të NVM-ve. Përparimi teknologjik dhe dixhitalizimi do të ndihmonin NVM-të, ndër të tjera, të menaxhojnë punën në distancë, opsionet e pagesave dixhitale.

Gjithashtu vendet e Ballkanit duhet të shfrytëzojnë qasjen globale për të investuar në ekonominë e gjelbër, pasi kjo do të ishte një mundësi për të siguruar fonde që NMV-të të përshtateshin me aktivitetet që nuk emetojnë karbon.

Inovacioni në rritje në Ballkan mund të gjenerojë hapësira të reja për biznes për NMV-të sugjeron OECD-ja, e cila rekomandon zhvillimin e produkteve inovative.

Një hapësire tjetër për rritje është inkurajimi dhe zgjerimi i tregtisë elektrike në këtë segment të biznesit./Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Shefja e FMN: Qeveria duhet të ketë plane rezervë, mirëpresim kontrollin e KLSH-së për rindërtimin

Publikuar

-

Nga

Në rast të një pandemie më të rëndë, autoritetet do të duhet të ndërmarrin masa të reja për të siguruar një kujdes të përshtatshëm shëndetësor dhe për të mbrojtur shtresën më të brishtë, të identifikojnë opsionet për rialokime të buxhetit dhe financime zyrtare shtesë, si dhe të mbajnë likuid tregun e brendshëm financiar. Ata duhet të jenë të gatshëm të marrin këto dhe çdo masë tjetër që mund të duhet për të garantuar ruajtjen e stabilitetit makroekonomik dhe financiar

Fondi Monetar Ndërkombëtar pret që Shqipëria të ketë një rimëkëmbje graduale në 2021-’22, me një normë rreth 5%. Por, shefja e misionit të FMN-së për Shqipërinë, Yan Sun, në një intervistë për “Monitor”, pohon se kjo perspektivë është subjekt i pasigurive të mëdha, që lidhen me valën e dytë të virusit, ndonëse vaksina është një lajm i mirë. Për këtë arsye, ajo rekomandon që qeveria të ketë plane rezervë, në rast se do të materializohet një skenar më pak i favorshëm.

Znj. Sun pohon se u kanë rekomanduar autoriteteve të vazhdojnë pa vonesa të mëtejshme, me miratimin e një Strategjie të shëndoshë të të Ardhurave Afatmesme, që do të rriste të ardhurat dhe do të ulte borxhin. Ajo shton se mirëpresin angazhimin nga Kontrolli i Lartë për të kryer dhe për të botuar auditime, si për rindërtimin ashtu edhe për shpenzimet e lidhura me pandeminë në vitin 2021, në mënyrë që të ketë transparencë maksimale për procesin.

Cilat janë pritshmëritë për ecurinë e ekonomisë shqiptare për vitin 2021?

Shqipëria vazhdon të jetë e prekur rëndë nga pasojat e tërmetit të nëntorit 2019 dhe pandemisë së COVID-19. Autoritetet iu përgjigjën menjëherë goditjeve dhe deri tani është ruajtur stabiliteti makroekonomik dhe financiar. Ekonomia pritet të tkurret me 7½ për qind në vitin 2020 dhe të rimëkëmbet gradualisht në 2021-‘22 me një normë rreth 5%, ndërsa ndikimi i goditjeve zbutet dhe shpenzimet për rindërtimin rriten.

Sidoqoftë, kjo perspektivë është subjekt i pasigurive të mëdha dhe rreziqeve në kahun e poshtëm, pasi një valë e dytë ka kapur shumë vende në Europë, përfshirë edhe Shqipërinë. Ka lajme të mira në lidhje me zhvillimin e vaksinave, por është ende shumë herët për të thënë se sa shpejt do të jemi në gjendje të kthehemi në një normalitet të ri.

Yan Sun, shefja e FMN në Shqipëri

Cilët janë skenarët më të mundshëm për ekonominë, bazuar në situatën e COVID-19?

Skenari ynë bazë është ai i një rikuperimi gradual. Sidoqoftë, ne po jetojmë në një pandemi globale dhe pasiguria dhe rreziqet janë të larta. Që nga vjeshta, infeksionet e reja janë shtuar ndjeshëm në Shqipëri dhe shumë vende të tjera europiane.

Një pandemi më e ashpër do të dëmtojë më tej perspektivën ekonomike të Shqipërisë, përmes turizmit më të dobët, dërgesave të emigrantëve, kërkesës së jashtme dhe Investimeve të Huaja Direkte (IHD), si dhe kushteve më të shtrënguara financiare.

Është e rëndësishme që të kemi plane rezervë në rast se do të materializohet një skenar më pak i favorshëm. Një avantazh është se në vitin 2021, bota është e përgatitur më mirë për t’u përballur me pandeminë dhe ka progres në zhvillimin e vaksinave.

Si do ta vlerësonit angazhimin e qeverisë shqiptare për të tejkaluar pasojat e COVID-19, krahasuar me shtetet e rajonit, sa u përket paketave mbështetëse dhe politikave makroekonomike?

Përgjigjja e qeverisë ndaj COVID-19 ka qenë në kohën e duhur dhe përgjithësisht e mirëshënjestruar. Pothuajse 95% e masave buxhetore u janë shpërndarë përfituesve të synuar. Në varësi të hapësirës fiskale në dispozicion dhe mundësive, vendet rreth botës kanë mobilizuar burime të pashembullta për të ndihmuar në përballjen me pandeminë.

Duke pasur parasysh borxhin e lartë publik dhe përmasat e vogla të qeverisë, paketat mbështetëse të Shqipërisë janë më të vogla se mesatarja e vendeve në zhvillim dhe në Ballkanin Perëndimor. Në krahasim me vendet e tjera në Ballkanin Perëndimor, Shqipëria ka një nga qeveritë më të vogla për sa u përket shpenzimeve, por edhe të ardhurave si përqindje ndaj PBB-së.

Kjo është arsyeja pse ne u kemi rekomanduar autoriteteve të vazhdojnë pa vonesa të mëtejshme me miratimin e një Strategjie të shëndoshë të të Ardhurave Afatmesme, që do t’i mundësonte Shqipërisë të mbledhë të ardhura, në mënyrë që të financojë investimet shumë të nevojshme në infrastrukturën fizike dhe njerëzore, ndërkohë që e çon borxhin në një trajektore rënëse.

Mbështetja për COVID-19 duhet të jetë e përkohshme dhe e shënjestruar. Masat e përhershme fiskale, si heqja e tatimit mbi fitimin për bizneset me xhiro vjetore deri në 14 milionë lekë minon pajtueshmërinë e taksave dhe gërryen bazën e taksave.

Në raportin e fundit, ju e këshilluat qeverinë shqiptare që të ulte shpenzimet jo të domosdoshme. Ndërkohë që ne po shohim se qeveria po vazhdon ende me planet e veta, duke hapur tenderë për disa projekte të mëdha të infrastrukturës. Cili do të ishte ndikimi i kësaj sjelljeje?

Ne e kemi deklaruar qartë që mbështetja për ekonominë duhet të vazhdojë në vitin 2021 dhe duhet të jetë subjekt i transparencës dhe përgjegjshmërisë. Në të njëjtën kohë, teksa rritja pritet të rimëkëmbet në vitin 2021, cikli i të ardhurave duhet të përdoret për të arritur një ulje më të madhe të deficitit sesa atij që parashikohet në buxhetin e vitit 2021.

Ne rekomanduam që shpenzimet kapitale në lidhje me rindërtimin të akomodohen në vitin 2021. Sidoqoftë, duke pasur parasysh dobësitë në menaxhimin e investimeve publike dhe kufizimin e financimit, ne nuk shohim hapësirë për rritje të mëdha shtesë në shpenzimet kapitale, pa cenuar cilësinë e shpenzimeve. Është gjithashtu e rëndësishme të ruhen amortizatorë të rëndësishëm likuiditeti për raste të paparashikuara.

Në rast të një pandemie më të rëndë, autoritetet do të duhet të ndërmarrin masa të reja për të siguruar një kujdes të përshtatshëm shëndetësor dhe për të mbrojtur shtresën më të brishtë, të identifikojnë opsionet për rialokime të buxhetit dhe financime zyrtare shtesë, si dhe të mbajnë likuid tregun e brendshëm financiar. Ata duhet të jenë të gatshëm të marrin këto dhe çdo masë tjetër që mund të duhet për të garantuar ruajtjen e stabilitetit makroekonomik dhe financiar.

LEXO EDHE:  Lajm i mirë nga Greqia/ Gruaja e konfirmuar me koronavirus lind djalë, foshnja e paprekur nga Covid-19

LEXO EDHE:  Mbledhja e 1.15 mld euro/ Mesazhi i Komisionerit për Zgjerim: Do nisim menjëherë lëvizjet

Si do ta vlerësoni ecurinë e projekteve të rindërtimit pas tërmetit deri tani? Për shkak të përmbushjes së ulët të planit në 2020, sa e mundshme është të përthithen fondet e planifikuara të 2020-s dhe të 2021, gjatë vitit 2021? Cilat janë këshillat tuaja?

Rindërtimi u ndikua nga karantina dhe kufizimi i kapaciteteve dhe zbatimi po rritet në tremujorin e fundit. Ne e kuptojmë që gjatë fazës emergjente, ishin të nevojshme disa procedura të përshpejtuara në raport me procedurat normale të Menaxhimit të Financave Publike (MFP).

Por tani ato duhet të rregullohen sa më shpejt të jetë e mundur, dhe fondet e rindërtimit duhet t’u nënshtrohen të njëjtave kontrolle të MFP, si shpenzimet e tjera buxhetore, duke përfshirë planifikimin, shpërndarjen buxhetore dhe ekzekutimin nëpërmjet procesit normal të buxhetit. Ne mirëpresim angazhimin nga Kontrolli i Lartë për të kryer dhe për të botuar auditime, si për rindërtimin, ashtu edhe për shpenzimet e lidhura me pandeminë në vitin 2021, në mënyrë që të ketë transparencë maksimale për procesin.

Cilët janë sektorët që ju vlerësoni se mund të vuajnë në një afat më të gjatë dhe ata që do të rikuperohen më shpejt? Po për sa u përket bizneseve (të vegjlit kundrejt të mëdhenjve)?

Sektorët më të prekur nga pandemia janë ata “me kontakt intensiv” të cilët kërkojnë kontakte të ngushta ballë për ballë, siç janë shërbimet e udhëtimit dhe turizmi. Sektori dixhital ka qenë një fitues i madh nga kjo krizë. Shumë prej nesh u detyruan të punojnë në distancë dhe duke përdorur teknologjinë për të mbetur produktivë. Ne kemi udhëtuar më pak, kemi konsumuar më pak burime dhe kemi futur procese më të sofistikuara të biznesit.

Ndërsa bizneset e mëdha mund të kenë më shumë burime për të përballuar goditjet, bizneset e vogla mund të jenë më të shkathëta për t’u përshtatur ndaj ndryshimit të rrethanave. Në afatin e gjatë, disa riorientime do të ishin të nevojshme për të gjitha bizneset, të mëdha dhe të vogla. Është e pashmangshme që jo të gjitha bizneset do të mund të përballojnë këtë goditje jashtëzakonisht të madhe dhe do të ketë rishpërndarje të kapitalit dhe burimeve njerëzore.

Kjo është një nga vështirësitë kryesore me të cilat përballen qeveritë kur përpiqen të mbështesin bizneset: të dallojnë cilat biznese janë nën vështirësi të përkohshme për shkak të pandemisë, por ende funksionale dhe duhet të mbështeten, dhe cilat janë jo të qëndrueshme, që kanë vështirësi të përhershme dhe nuk mund të shpëtohen nga masat e përkohshme të mbështetjes.

COVID-19 po e ndryshon me shpejtësi ekonominë globale, duke çuar në ndryshime radikale dhe përshtatje. Si prisni që të ndryshojë ekonomia shqiptare në afatin e shkurtër dhe të mesëm?

Si një ekonomi e vogël e hapur, Shqipëria është e ndjeshme nga zhvillimet e partnerëve të saj kryesorë tregtarë. Në vitet e fundit, sektori i turizmit në Shqipëri ka qenë një motor i rëndësishëm i rritjes dhe ndikimi i pandemisë në atë sektor ka qenë i fortë. Ndërsa udhëtimet globale dhe turizmi mund të marrin më shumë kohë për t’u kthyer në nivelet e para-pandemisë, do të ishte e rëndësishme për Shqipërinë të përmirësonte konkurrueshmërine e saj në tregjet e jashtme dhe të zgjeronte bazën e eksporteve.

Në veçanti, për të adresuar dobësitë në infrastrukturë dhe mungesat e aftësive që pengojnë një tranzicion drejt rritjes së udhëhequr nga eksporti, Shqipëria ka nevojë për një rendiment më të lartë të të ardhurave nga taksat dhe reformim të sistemit kompleks dhe të fragmentuar të taksave.

Cilët janë sektorët ku Shqipëria mund të përfitojë nga transformimi i zinxhirit global të vlerës për shkak të COVID-19? Çfarë duhet të bëjë qeveria shqiptare, në mënyrë që të lehtësojë këtë proces dhe ta kthejë krizën në mundësi?

Problemet e shkaktuara nga bllokimet në fillim të pandemisë tregojnë nevojën për të zhvilluar zinxhirë të furnizimit global më elastik. Ne duhet të ndërtojmë më shumë qëndrueshmëri në të gjitha nivelet e ekonomisë, në mënyrë që të përballojmë goditjet si ajo që ka krijuar pandemia.

Shqipëria mund të përfitojë nga diversifikimi i zinxhirëve të furnizimit, por duhet të përmirësojë klimën e saj të investimeve dhe të heqë ato pengesa që parandalojnë tërheqjen e IHD-ve. Në veçanti, përmirësimi i institucioneve, infrastrukturës dhe sundimit të ligjit janë të nevojshme për të siguruar një klimë konkurruese biznesi.

Cilat do të jenë pasojat e pandemisë në normën e varfërisë së Shqipërisë dhe çfarë duhet të bëjë qeveria për ta zvogëluar atë?

Ne e dimë që pabarazia ka tendencë të rritet pas një pandemie dhe ndikimi i pandemisë te shtresat më të brishta është joproporcional. Për më tepër, punëtorët informalë në sektorë të parregulluar, ose jashtë sistemit të taksave, kanë dy herë më shumë gjasa që t’u përkasin familjeve të varfra. Qeveritë duhet të garantojnë sigurimin e shërbimeve thelbësore shëndetësore, të forcojnë rrjetet e mbështetjes sociale dhe të mundësojnë një shpërndarje të shpejtë dhe të drejtë të një vaksine sapo ajo të sigurohet.

Prandaj, është shumë e rëndësishme për autoritetet shqiptare që t’u japin përparësi shpenzimeve më të rëndësishme dhe të sigurojnë mbështetjen e nevojshme për më të rrezikuarit. Duke pasur parasysh informalitetin e lartë të Shqipërisë, është gjithashtu e rëndësishme të merret në konsideratë se si mbështetja mund të arrijë ata që nuk janë pjesë e ekonomisë formale, ndërsa vazhdon puna për formalizimin e ekonomisë./Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Eurostat/ Ndryshimet klimatike po ndikojnë keq bujqësinë edhe në Shqipëri

Publikuar

-

Nga

Ndryshimet klimatike vitet e fundit e kanë bërë dimrin më të thatë dhe i kanë zgjatur temperaturat e ftohta në të gjithë sezonin e pranverës deri në maj në Kontinentin Europian.

Këto ndryshime e kanë ndikuar negativisht prodhimin bujqësor kudo në Europë, duke përfshirë edhe Shqipërinë, raporton Eurostat.

Dimri i butë, i cili favorizoi disa kultura bujqësore të sezonit, çoi në shkatërrim të tyre, kur temperaturat ranë në fillim të majit 2019 dhe 2020. Moti, me marsin dhe prillin të ngrohtë dhe majin e ftohtë, ndikoi në të korrat e verës.

Fidanët nuk u zhvilluan siç duhet, ose u dëmtuan prej thatësirës e më pas prej të ftohtit në të gjithë Europën. Shumë fermerë u përballën me punë të dyfishtë dhe kosto për zëvendësimin e tyre.

Më pas, shirat e dendura, moti i ftohtë në maj penguan rritjen e fidanëve të rimbjellë e për rrjedhojë prodhimet bujqësore dolën vonë në treg.

Eurostat vë në dukje se ndryshimi i motit kur dimri po zhvendoset në pranverë është përsëritur vitet e fundit. Bujqësia po preket në mënyrë të drejtpërdrejtë nga këto ndryshime.

Për shembull, vera e vitit 2019 ishte më e ngrohta e regjistruar në shumë vende europiane. Në Europën Qendrore, vera e vitit 2019 ishte më e ngrohta që prej vitit 1979. Shumica e shteteve të Europës u prekën nga disa valë të nxehtësisë, që nisën nga qershori dhe regjistruan temperatura të larta ditore maksimale (mbi 40⁰C) dhe përfshinë Francën Veriore, Beneluksin vendet dhe Gjermania Veriperëndimore.

Reshjet e shiut ishin nën mesataren në gjysmën jugore të Gadishullin Iberik, si dhe në Francën Veriore, pjesa më e madhe e Gjermanisë, Polonisë, Çekisë, Austrisë dhe Italisë dhe Ballkanit.

LEXO EDHE:  Kujdes, euro të falsifikuara në qarkullim!

LEXO EDHE:  Infektohet me Covid-19, presidenti francez, Macron

Prodhimet bujqësore dhe rendimenti i tyre u ndikua negativisht nga thatësira, sidomos në Rajonin e Mesdheut deri në Spanjë dhe më tej në Gjermani dhe Poloni.

Për kulturat verore (misri, luledielli, sheqeri panxhari, patatet), prodhimet ishin ndikuar negativisht nga moti i thatë.

Europa JugLindore, ku bën pjesë edhe Shqipëria u ndikua keq nga mungesa e reshjeve dhe temperaturat e larta gjatë pjesës më të madhe të verës.

Më herët në vitin 2018, vjeshta shumë e thatë në pjesën më madhe pjesë të Europës komplikoi mbjelljen e kulturave dimërore. Vjeshta e thatë dhe me temperatura të larta i kufizoi sipërfaqet e mbjella.

Ndryshimi klimatik, i cili vitet e fundit po zhvendos karakteristikat themelore të klimës po bëhet shkak për rënie te produktivitet në bujqësi./Monitor

 

LEXO TE PLOTE