Connect with Us

Matematika e Covid-19/ Një busull për t’u orientuar në këto orë dramatike, nga shkenca e epidemive

Blog

Matematika e Covid-19/ Një busull për t’u orientuar në këto orë dramatike, nga shkenca e epidemive

Publikuar

-

Çfarë do të thotë që raporti i përhapjes duhet të zbresë nga 2.5, në 1?

Një person i infektuar nga koronavirusi, në mungesë të masave për zbutjen e epidemisë, infekton mesatarisht 2.5 njerëz. Secili prej këtyre, nga ana e vet, infekton 2.5 të tjerë mesatarisht. Me këtë progresion mjaftojnë tre “breza” të infektuarish, për të kaluar nga një i infektuar në tridhjetë. Dhe kjo e shpjegon ecurinë eksponenciale që karakterizon fazat fillestare të epidemisë. Por R0, numri bazë i riprodhimit të virusit (ky është emri teknik i parametrit, i cili në rastin e Covid-19 është 2.5) është ai i fotografuar në “kohën zero”, në fillim. Sepse ndryshon gjatë epidemisë, madje në fazat e parë të saj mund edhe të rritet, për shembull në spitale ku shtohen të sëmurët dhe infektohet edhe personeli mjekësor. Me marrjen e masave të frenimit fillon të bjerë, dhe kështu ndodh edhe nëse të shëruarit fitojnë imunitet ndaj virusit, i cili kështu ka një popullsi më të vogël se ku të përhapet. Objektivi është të arrihet që numri i riprodhimit të shkojë mesatarisht më pak se 1.

Pse nëse zbret nga vlera e parë në të dytën, është lajm i mirë?

Sepse nëse një i prekur infekton mesatarisht më pak se një person, epidemia ndalet. Prandaj është e rëndësisihme që për emergjencën e koronavirusit, numri i riprodhimit të zbresë nga ai fillestar, 2.5, në më pak se 1, sa më shpejt që të jetë e mundur.

Pse një kurbë infeksioni që ngjan më shumë me një kodër, është më mirë se sa një kurbë e ngjashme me një mal?

Një kurbë infeksionesh që e ka pikun shumë të lartë do të thotë se shumë njerëz sëmuren në një kohë më të shkurtër. Pasojat mund të jenë shkatërirmtare për sistemin shëndetësor, sepse të sëmurët do të kenë nevojë të kurohen të gjithë njkohësisht. Veç kësaj, në një situatë të tillë, infeksioni fiton më shumë forcë për shkak se spitalet shndërrohen në vende përqëndrimi dhe përhapjeje të tij. Masat e distancimit social vlejnë për të “rrafshuar” kurbën e të prekurve, duke bërë që piku të arrihet më vonë dhe me një lartësi më të ulët. Në fund numri i të prekurve mund të jetë i njëjtë si në rastin e parë, por do të ishin të shpërndarë në një periudhë më të gjatë kohe, dhe kështu sistemi shëndetësor do të kishte kohën e mjaftueshme për të kuruar ata që kanë nevojë në fazën e parë të epidemisë, për t’iu dedikuar më pas atyre që e marrin virusin në javët pasardhëse. Dhegjithashtu spitalet, kështu nuk do të ishin në kolaps dhe njëkohësisht nuk do të ishin vende përqëndrimi të infeksionit, duke e reduktuar kështu numrin total të të vdekurve. Në vitin 1918, gjatë epidemisë së Gripit Spanjoll, qyteti i Filadelfias priti dy javë nga rasi i parë, përpara se të vendoste masat e distancimit social. St. Louis e bëri vetëm pas dy ditësh. Në rastin e parë, ecuria e epidemisë ishte “si një mal”, dhe në fund u numëruan 16 mijë të vdekur. Në rastin e dytë kurba ishte si një kodër, dhe të vdekurit ishin afro 700.

LEXO EDHE:  Tërmeti la të pastrehë 5% të popullsisë!/ Goxhaj nxjerr zbuluar Ramën: Këtë 2-gisht letër çojini Konferencës së Donatorëve

Pse modelet bazohen në statistika parashikuese, por ne nuk jemi në gjendje të parashikojmë pikun?

Ka modele që përpiqen të parashikojnë pikun, por mes ekspertëve ka nga ata që mendojnë se variablat në lojë janë shumë dhe janë pak të kontrollueshme, për shembull niveli i zbatimit nga popullsia të masave që ka vendosur qeveria. Nga pikëpamja matematikore, afrimi i pikut të infeksioneve manifestohet kur kurba e epidemisë shënon një lakim, domethënë kur bëhet nga konkave në konvekse. Për momentin, në kurbën e infeksioneve në Itali, ky variacion nuk është vërejtur ende.

Çfarë dallimi ka mes kurbës së infeksioneve dhe zbatimit ose jo të imunitetit të tufës?

Imuniteti i tufës është ai që teknikisht arrihet përmes vaksinimit. Ndërkohë që bëhet fjalë për imunitet natyral kur shfaqet për efekt të përhapjes së virusit në popullsi. Në të dy rastet imuniteti ul vlerën e numrit të riprodhimit të infeksionit dhe si pasojë e ngadalëson epideminë, deri sa e ndal. Po sa është përqindja e popullsisë, që duhet të jetë imune me qëllim që kjo të ndodhë? Varet nga R0, numri bazë i riprodhimit të virusit. Nëse R0 është 2, epidemia ndalet kur janë imunë 50% e popullsisë. Nëse R0 është 3, rezultati arrihet kur janë imunë 67% e popullsisë.

Në rastin e koronavirusit (R0=2.5), imuniteti i tufës arrihet kur të jenë imunë 60% e popullsisë. Dhe ky ishte në fakt objektivi i kryeministrit britanik, Boris Johnson, përpara se të rishikonte masat dhe të adoptonte masa si ato të Italisë. Imuniteti (natyror ose ii tufës) e rrafshon kurbën epidemike dhe parandalon shpërthimin e vatrave të reja. Megjithatë mund të rishfaqen momente kulmore të infeksionit, kur popullsia humbet imunitetin e tufës, për shembull për shkak të ndryshimit të brezave (vdesiin të moshuar imunë dhe lindin fëmijë joimunë). Për këtë arsye imuniteti i një popullsie ruhet me vaksina.

Nga të dhënat e personave pozitivë të testuar me tamponë dhe të vdekurve, a mund të mbërrihet në një shifër të të prekurve realë (asimptomatikë ose jo)?

Mund të bëhet një vlerësim, duke u nisur nga të vdekurit e sotëm, sa ishin të prekur dy javë më parë, duke supozuar gjithmonë që njerëzit vdesin ekzaktësisht dy javë pas infektimit dhe që vdekshmëria (raporti mes të vdekurve dhe atyre pozitivë ndaj virusit) është diku mes 1 dhe 5%. Dje në Itali vdiqën 427 persona. Nëse vdekshmëria e Covid-19 është 1%, do të thotë që të enjten e dy javëve më parë janë prekur afro 42700 persona. Nëse vdekshmëria do të ishte 5%, do të thotë që atë ditë të dy javëve më parë janë prekur 8540 italianë. Domethënë numri real i të prekurve të rinj në 5 mars është diku mes 8540 dhe 4200. Ndërkohë që të dhënat zyrtare të asaj dite flisnin për vetëm 509 raste. / LaRepubblica – Bota.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Dhjetë keqkuptime mbi Gripin Spanjoll të 1918-ës, pandeminë më të madhe të historisë

Publikuar

-

Nga

Pandemia, është një fjalë e frikshme. Por bota ka parë pandemi edhe më herët, madje edhe më të këqija se kjo aktualja. Merrni pandeminë e vitit 1918, që etiketohet shpesh në mënyrë të gabuar si “Gripi Spanjoll”. Mendimet e gabuara në lidhje me këtë pandemi, mund të nxisin frikën e pabazuar në lidhje me COVID-19. Prandaj kjo është ajo çka duhet të dini:

1. Pandemia e kishte origjinën në Spanjë

Sot askush nuk e beson, se kjo është e vërtetë. Pandemia e mori këtë pseudonim për shkak të Luftës së Parë Botërore. Vendet kryesore të përfshira në luftë, donin të shmangnin inkurajimin e armiqve të tyre, ndaj raportet mbi këtë sëmundje u censuruan në Gjermani, Austri, Francë, Britani dhe SHBA. Ndërkohë, Spanja neutrale nuk kishte pse të fshihte ndonjë gjë. Dhe kjo krijoi përshtypjen e rreme se vatra e pandemisë ishte ky vend. Në fakt, origjina gjeografike e atij gripi, është ende sot objekt debatesh. Edhe pse hipotezat kanë sugjeruar Azinë Lindore, Evropën dhe madje edhe Kansasin në SHBA.

2. Pandemia u shkaktua nga një “super-virus”

Gripi i vitit 1918 u përhap me shpejtësi, duke vrarë 25 milionë njerëz në vetëm 6 muajt e parë. Kjo bëri që shumëkush në atë kohë të trembej se kishte ardhur fundi i njerëzimit, dhe nxiti supozimin se ai grip ishte shumë vdekjeprurës. Por studimi më i fundit, sugjeron që vetë virusi, ndonëse më vdekjeprurës se llojet e tjera, nuk ishte në thelb shumë i ndryshëm nga ai që shkaktoi epidemitë në vitet e tjera. Vdekshmëria shumë më e lartë, i atribuohet grumbullimit të madh të njerëzve në kazerma ushtarake dhe mjedise urbane, ushqimit të dobët, dhe rrjetit të kanalizimeve, që u la pas dore gjatë kohës së luftës.

3. Vala e parë e pandemisë, ishte më vdekjeprurësja

Në fakt, vala fillestare e vdekjeve nga pandemia në gjysmën e parë të 1918-ës, ishte relativisht e ulët. Ishte vala e dytë, nga tetori në dhjetor të po atij viti, ajo që pati një numër më të lartë të vdekurish. Shkencëtarët besojnë se rritja e theksuar e numrit të vdekjeve në valën e dytë, u shkaktua nga kushtet e motit.

4. Virusi vrau shumicën e njerëzve të infektuar

Në fakt, shumica e njerëzve që u prekën nga ai grip, ia dolën që të mbijetojnë. Shkalla e vdekshmërisë, përgjithësisht nuk e kaloi 20-përqindëshin. Por shkalla e saj ndryshonte midis grupeve të ndryshme. Për shembull në SHBA, viktimat ishin veçanërisht të larta në mesin e popullatës indigjene, ndoshta për shkak të ekspozimit më të pakët të saj ndaj llojeve të kaluara të gripit. Në disa zona, komunitete të tilla u zhdukën tërësisht.

5. Terapitë e kohës, kishin shumë pak ndikim tek sëmundja

Në atë kohë, nuk kishte kishte asnjë terapi specifike anti-virale. Kjo është kryesisht e vërtetë edhe sot, ku shumica e kujdesit mjekësor synon që të mbështesë pacientët ta përballojnë sëmundjen, në vend se t’i shërojë ata. Një hipotezë, sugjeron që shumë nga vdekjet ndodhën për shkak të helmimeve nga aspirina. Mjekët rekomandonin doza të mëdha të aspirinës deri në 30 gram në ditë. Sot, doza maksimale ditore është rreth 4 gramë.

6. Pandemia dominoi lajmet e shtypit të kohës

LEXO EDHE:  Shifrat alarmante të kriminalitetit në vend/ Tejmbushen burgjet shqiptare

LEXO EDHE:  Dalin shifrat/ Sa shqiptarë kanë aplikuar për azil në Gjermani

Zyrtarët e shëndetit publik dhe politikanët, kishin shumë arsye që të mos tregonin të vërtetën mbi ”egërsinë” e gripit të 1918-ës, që pati pak mbulim në shtypin e kohës. Përveç frikës se zbulimi i plotë i të vërtetës mund të inkurajonte armiqtë gjatë kohës së luftës, ata donin që të ruanin rendin publik dhe të shmangnin panikun.

7. Pandemia e ndryshoi rrjedhën e Luftës së Parë Botërore

Nuk ka të ngjarë që kjo të jetë e vërtetë, sepse ushtarët nga të dy anët e frontit, u prekën relativisht njëlloj nga pandemia. Sidoqoftë, ka pak dyshime se lufta ndikoi thellësisht në rrjedhën e pandemisë. Përqendrimi i miliona trupave në një vend, krijoi rrethana ideale për zhvillimin e llojeve më agresive të virusit, dhe përhapjen e tij në mbarë botën.

8. Imunizimi i përhapur, i dha fund pandemisë

Imunizimi kundër gripit nuk u praktikua në vitin 1918, ndaj nuk luajti asnjë rol në dhënien fund të asaj pandemie. Por ekspozimi ndaj shtameve të mëparshme të gripit, mund të ketë ofruar një lloj mbrojtje. Për shembull, ushtarët që kishin shërbyer në ushtri për vite me radhë, ishin më pak viktima të gripit sesa rekrutët e rinj.

9. Gjenet e virusit nuk u sekuencuan asnjëherë

Në vitin 2005, studiuesit bënë me dije se kishin përcaktuar me sukses sekuencën e gjenit të virusit të gripit në vitit 1918. Ai u mor nga trupi i një viktimë të gripit, të varrosur në permafrostin (tokën  ngrirë) e Alaskës, si dhe nga mostrat e ushtarëve amerikanë që u sëmurën në atë kohë. Dy vjet më vonë, majmunët e infektuar nga virusi, u panë të shfaqnin të njëjtat simptoma me ato të pandemisë.

10. Bota nuk është më e përgatitur sot, sesa ishte në vitin 1918

Epidemitë e rënda, kanë prirjen të shfaqen çdo disa dekada. Sot shkencëtarët dinë më shumë mbi mënyrën e izolimit, dhe trajtimit të një numri të madh pacientësh të sëmurë, por edhe mbi ata që vdesin. Sot, mjekët mund t’u japin të sëmurëve antibiotikë që nuk ekzistonin në vitin 1918, për të luftuar infeksionet bakteriale dytësore. Praktikave të tilla si distancimi shoqëror dhe larja e duarve, mjekësia bashkëkohore i shton prodhimin e vaksinave të reja dhe ilaçeve antivirale./ theconversation–Përshtatur nga CNA.al 

LEXO TE PLOTE

Blog

A do t’i mbijetojë koronavirusit Bashkimi Evropian?

Publikuar

-

Nga

Nga Andreas Kluth “Bloomberg View”

* Covid-19, është veçanërisht kërcënues për jetën e të moshuarve, dhe atyre që vuajnë nga sëmundje të tjera kronike. Ky përshkrim i përshtatet edhe Bashkimit Evropian, që prej më shumë se një dekade, është duke përjetuar krizë pas krize.

Në rrafshin institucional, nëse jo në atë epidemiologjik, BE-ja është më e prekshme ndaj virusit sesa shumica e shteteve të tjera të botës. Që nga themelimi i tij në vitet 1950, klubi evropian ka qenë sipas përcaktimit një projekt post-kombëtar ose “mbikombëtar”, sipas zhargonit të nëpunësve civilë në Bruksel.

Shtetet anëtare u zotuan t’i dorëzojnë fatet e tyre solidaritetit të ndërsjellë. Madje ata ranë dakord, që t’ja dorëzonin gradualisht sovranitetin e tyre kombëtar një identiteti të përbashkët, në kuadër të Shteteve të Bashkuara të Evropës. Ky është kuptimi i “bashkimit gjithnjë e më të ngushtë”, të parashikuar që në traktatet themeltare.

Por në botën reale, solidariteti brenda-evropian është në presionin e madh të pandemisë së koronavirusit, teksa është rikthyer sërish nacionalizmi, në formën e vendimeve të njëanshme dhe të pakoordinuara të marra nga shtetet anëtare. Për shembull, Gjermania shkaktoi zemërim në Austri dhe Zvicër, pasi ndaloi dërgesat me maskat e fytyrës tek fqinjët e saj.

Disa shtete kanë vendosur kufizime të eksportit, zakonisht të fshehura pas ligjeve të mjgullta, mbi pajisjet mjekësore, nga syzet tek doreza dhe aparatet respiratore. Më e zhgënjyra në këtë aspekt është Italia. Kur u përpoq për herë të parë të aktivizonte mekanizmin e BE-së për shpërndarjen e pajisjeve mjekësore, asnjë shtet anëtar nuk e ndihmoi.

Ironikisht, ajo që i dërgoi pajisje ndihmëse mjekësore ishte vetëm Kina. Dhe pastaj ndodhi mbyllja e kufijve kombëtarë, edhe brenda zonës Shengen të udhëtimit pa viza. Javën e kaluar, Polonia, Republika Çeke dhe Danimarka, ishin në mesin e atyre që mbyllën kyfijtë e tyre. Vendet e tjera e ndoqën këtë javë, përfshirë Gjermaninë, që mbylli kufijtë e saj me Francën, Austrinë, Luksemburgun dhe Zvicrën (një vend jo në BE, por që i përket Shengenit).

Liria normale e lëvizjes nëpër BE është pezulluar. Por mbyllja e kufijve, është një masë më e lehtë po të krahasohet me format e tjera të distancimit social, siç është anulimi i panaireve tregtare, apo vetë-karantinimi në shtëpi. Nëse një virus është duke qarkulluar në popullatë në të dyja anët e një kufiri, siç po bën aktualisht koronavirusi, pengimi i njerëzve që të ngasin makinat e tyre, nuk do të ndihmojë në frenimin e përhapjes. Përndryshe, edhe Gjermania mund të “mbyllë” kufijtë midis Bavarisë dhe Turingisë, apo midis landeve të tjera federale. Por në një krizë ku qeveritë kanë frikë se mos duken të pafuqishme në sytë e publikut, mbylljet e kufijve kanë avantazhin e të dukurit si vendimtare.

Kjo është arsyeja pse me vonesë, vetë BE-ja po hyn tani në lojë, duke u bërë thirrje zyrtare anëtarëve të saj që të mbyllin kufijtë e jashtëm të bllokut për të paktën 30 ditë. Natyrisht, shumica e tyre tashmë janë mbyllur. Sugjerimi i Brukselit, është në fakt një lutje ndaj vendeve anëtare për të shpëtuar “tregun e përbashkët” brenda BE-së për mallra, shërbime, punë dhe kapital.

Në fund të fundit, kjo është një përpjekje për t’u dëgjuar. Mesazhi i qartë, është se sa herë që Evropa vihet në provë, ajo dështon. Dhe pastaj gjithçka – solidariteti, besnikëria, vendimmarrja – u rikthehet sërish kombeve. Në këtë kuptim, Covid-19 është një version më ekstrem i krizës së refugjatëve së viteve 2015-2016.

LEXO EDHE:  Zbardhen shifrat e plota/Sa rriten pagat për administratën shtetërore

LEXO EDHE:  Tërmeti la të pastrehë 5% të popullsisë!/ Goxhaj nxjerr zbuluar Ramën: Këtë 2-gisht letër çojini Konferencës së Donatorëve

Në atë kohë, BE nuk arriti të kishte një përgjigje të përbashkët ndaj fluksit të madh të emigrantëve që hynin në union. Përkundrazi, vendet individuale nga Hungaria në Austri, i mbyllën në mënyrë të njëanshme kufijtë e tyre. Më pas, ata kundërshtuan të gjitha përpjekjet për të reformuar ligjet e azilit.

Është kjo arsyeja pse BE-ja, nuk e ka rregulluar ende këtë sistem, dhe po përballet me raundin e dytë të një kaosi të tillë. Një histori e ngjashme ka ndodhur me krizën e euros, dhe në fakt me çdo “sëmundje” evropiane.

Në rast se liderët e BE-së nuk ngrihen në lartësinë që kërkon lufta ndaj kësaj pandemie, përfundimi që do të nxjerrin qytetarët e zakonshëm, do të jetë se në rastin e një krize ekzistenciale, vetëm kombet e tyre të mund të veprojnë shpejt dhe me guxim të mjaftueshëm për të merituar besimin e tyre.

Qytetarët, si italianët e vetë-karantinuar, do të përfaqojnë ngjyrat e tyre kombëtare, dhe jo yjet e BE-së mbi ballkonet e tyre, për të treguar se ku shtrihet solidariteti i tyre kryesor. Natyrisht, e gjithë kjo është veçanërisht dekurajuese për eurofilë si Ursula von der Lejen, presidentja e re e  Komisionit Evropian.

Ajo shpresonte që ta afronte “Evropën” me qytetarët e saj, dhe ta bënte atë më të bashkuar dhe më të forte, në kontekstin e përplasjeve gjeopolitike me Kinën, Rusinë dhe SHBA-në. Por nëse sfida është emigracioni, politika e jashtme apo mbrojtja, kombet e Evropës thjesht nuk munden ose nuk duan që ta bëjnë bashkimin e tyre “gjithnjë e më të afërt”.

Më keq akoma, çdo dështim i BE-së për të vepruar apo për të qenë solidarë, është në favor të populistëve, nacionalistëve dhe euroskeptikëve, nga Italia në Hungari dhe madje edhe në Gjermani. Narrativat e tyre, kanë nxjerrë tashmë nga unioni një shtet anëtar, Britaninë.

Por që Evropa të shpërbëhet, nuk është e nevojshme që më shumë vende të dalin zyrtarisht nga unioni. Blloqe të tjera janë shpërbërë përgjatë historisë, nga Lidhja e Kombeve, deri tek Konfederata e Rinit dhe Perandoria e Shenjtë Romake. Disa u shembën shpejt, të tjerat më ngadalë. Secila në mënyrën e vet tragjike, këto blloqe u bënë thjesht të parëndësishme./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Covid-19, izolimi dhe pasojat

Publikuar

-

Nga

Virusi Corona ka hapur shumë çështje dhe pyetje – jo vetëm për shëndetin e njeriut dhe krizën ekonomike, por edhe për bashkëjetesën mes njerëzve, mendon Alexander Görlach.

Coronavirusi ka hapur shumë çështje dhe pyetje – jo vetëm për shëndetin e njeriut dhe krizën ekonomike, por edhe për bashkëjetesën mes njerëzve, mendon Alexander Görlach.

Për momentin jemi duke jetuar dy kriza – pandeminë e Coronavirusit dhe krizën ekonomike e financiare, si pasojë e kësaj pandemie. Ekspertët thonë se kriza e dytë do të zgjatë më shumë dhe do të jetë më masive, sesa pasojat e drejtpërdrejta të COVID-19, e cila deri tani ka rezultuar me disa mijëra të vdekur në mbarë botën.

Nuk ka ndonjë kuptim serioz të krahasosh krizat, në veçanti ato që rezultojnë me humbjen e jetës së njerëzve. Por këto kriza janë të ndërlidhura dhe kanë shkaqe dhe pasoja të ngjashme. Ndaj secili prej nesh duhet ta ketë të qartë se sa të ndërlidhur janë sot të gjithë njerëzit mes vete.

Pasojat e pandemisë

Pandemia nuk njeh kufij mes vendeve apo ngjyrë lëkure. Ajo përfshin të gjithë, pavarësisht vendit, ngjyrës së lëkurës, fesë, kulturës apo gjuhës. Ata të cilët përdorin gjuhë raciste dhe thonë se kriza ka ardhur nga Kina apo Italia, Irani apo Koreja e Jugut, duhet të kenë shumë kujdes. Këto vende dallojnë shumë mes vete. Përvojat nga kjo sëmundje dhe ky virus janë të veçanta, por japin edhe mësime.

Ne jemi të ndërlidhur kaq shumë mes vete, në kohën e globalizimit, sa që të gjitha rrjetet duhet të bashkëveprojnë.

Kriza e tretë

Tani do të përballemi edhe me krizën e tretë, e cila është e ndërlidhur me dy të parat – pandeminë dhe krizën ekonomike. Me “distancimin social” dhe izolimin në jetën private, njerëzit do të përballen me sfida të mëdha. Masat për parandalimin e përhapjes së virusit do të rezultojnë për herë të parë pas Luftës së Dytë Botërore me kufizimin e lirisë së lëvizjes. Njerëzit reduktohen në katër muret e shtëpisë dhe duhet të kalojnë kohën në karantinë, në kushte të cilat nuk i kanë jetuar më parë.

LEXO EDHE:  Berisha denoncon paaftësinë e qeverisë/ Bëri “sehir” 2 muaj për COVID-19

LEXO EDHE:  Situatë lufte në Shqipëri!/Mbi 1000 aksidente në 7 muaj

Njerëzit, vendet dhe kontinentet do të largohen mes vete. Bashkimi Evropian ka mbyllur kufijtë e jashtëm, vendet kanë mbyllur kufijtë brenda BE. Udhëtimet janë ndaluar, ndonëse kjo ka qenë një prej vlerave më të mëdha të BE. E gjitha kjo ndodhi brenda pak ditësh.

Izolimi

Ndjenja e vetme që kaplon njerëzit në këtë moment është pafuqia. Këshillat për futje në izolim dhe leximin e pafund të librave ndihmojnë vetëm pjesërisht, sepse kjo pafuqi na bën letargjik, na cënon lirinë e lëvizjes, na demotivon. Ndaj kërkohet bashkëveprim në familje, duhet gjetur rrugën për tejkalimin e kësaj situate.

Duhet të ruajmë shëndetin mendor për kohën pas izolimit dhe për bashkëveprim pas kohës së COVID-19. Por kjo është një kohë që na mëson. Shohim vende të shenjta boshe si Sheshi kryesor në Vatikan apo Meka dhe Medina. Këto pamje duket tërësisht të pakuptimta, por njerëzit duhet të kuptojnë rëndësinë e të qenurit bashkë. Tani jemi të gjithë në ekzil të brendshëm në shtëpi dhe duhet të gjejmë forcë tek njëri-tjetri. Ashtu si italianët që dalin në ballkone dhe këndojnë, të cilët nga muzika nxjerrin forcë për të ardhmen e shëndetshme.

 

Alexander Görlach është linguist dhe teolog, bashkëpunëtor i Carnegie Council for Ethics në International Affairs dhe studiues në Universitetin Cambridge, në Institutin për Studime Ndërkombëtare. Ai ka studiuar edhe në Universitetin Harvard, National Taiwan University dhe City University of Hongkong./ DW

LEXO TE PLOTE