Connect with Us

Koronavirusi/ Kush rrezikohet veçanërisht dhe pse?

Sociale

Koronavirusi/ Kush rrezikohet veçanërisht dhe pse?

Publikuar

-

Burra, gra dhe fëmijë janë të infektuar me virusin e ri Corona me denduri të barabartë. Por pasojat janë shumë të ndryshme. Faktorë vendimtarë janë mosha, gjinia dhe sëmundjet e mundshme të mëparshme.

Virusi i ri Corona mund të përhapet me shpejtësi në javët dhe muajt e ardhshëm dhe dy të tretat e popullsisë do të infektohen. Kjo nuk ka gjasa të ndryshojë kur të ngrohet përsëri moti dhe të marrë fund sezoni klasik i ftohjes ose gripit, thotë Christian Drosten, virologu kryesor në spitalin e Berlinit Charité.

Sidoqoftë, infeksioni do të shfaqet në formë të butë në shumicën e personave të infektuar. Një shumicë e popullsisë do të ketë formuar në vjeshtë antitrupa kundër SARS-CoV-2, kur të vijë vala tjetër e ftohjes.

Pse duhet të mbrohen në veçanti njerëzit e moshuar?

Njerëzit e moshuar janë veçanërisht të rrezikuar, pasi shkalla e vdekshmërisë rritet në mënyrë eksponenciale nga mosha rreth 65 vjeç. Në Kinë, për shembull, shkalla e vdekshmërisë së personave të infektuar deri në moshën 40 vjeç ishte 0.2%, por midis moshës 70 dhe 79 vjeç, shkalla e vdekshmërisë tashmë ka arritur 8%, dhe nga 80 vjeç, shkalla është 14.8%.

BdTD | Deutschland | Coronavirus · zu Hause bleiben (picture-alliance/dpa/S. Hoppe)Qëndro në shtëpi shkruhet në një rrugë në Gjermani

Prandaj, në javët dhe muajt e ardhshëm, të moshuarit, në veçanti, duhet të mbrohen, veçanërisht nëse vuajnë nga sëmundje paraprake. Ky grup rreziku në të vërtetë duhet të shmangë turmat, koncertet ose takimet në klube.

Gjyshja dhe gjyshi nuk duhet patjetër të përdoren për t’u kujdesur për nipërit dhe mbesat në karantinë ose situata të ngjashme të jashtëzakonshme. Përkundrazi, anëtarët e rinj të familjes duhet të sjellin në shtëpi blerje për të moshuarit, në mënyrë që ata të shmangin vizitat e panevojshme në supermarket.

Cilat sëmundje të mëparshme rrisin rrezikun e infektimit me Corona?

Pothuajse të gjithë të ndjerët kanë qenë të sëmurë para infektimit të tyre me Corona. Sipas një analize të OBSH-së të rasteve në Kinë, personat e moshuar me sëmundje kardiovaskulare, me diabet, tension të lartë të gjakut, sëmundje kronike të frymëmarrjes dhe kancer janë veçanërisht të rrezikuar.

Pse preken burrat më shpesh se gratë?

Sipas të dhënave të OBSH-së, burrat vdesin në mënyrë të konsiderueshme më shpesh se gratë nga SARS-CoV-2. Shkalla e vdekjes në Kinë në mes të shkurtit ishte 2.8% për burrat dhe 1.7% për gratë. Madje një grip i zakonshëm i godet shpesh burrat më fort se gratë.

LEXO EDHE:  8 viktima dhe 43 të prekur nga coronavirusi në Iran/ Turqia mbyll kufirin

Sistemi imunitar femëror është më rezistent se ai i burrave. Kjo është kryesisht për shkak të estrogjenit të hormoneve seksuale femërore, i cili stimulon sistemin e imunitetit dhe kështu lufton patogjenët më shpejt dhe në mënyrë më agresive. Testosteroni i hormonit seksual mashkullor, nga ana tjetër, e frenon sistemin e imunitetit.

Ekzistojnë gjithashtu “arsye gjenetike”, sipas virologut Thomas Pietschmann në një intervistë për DW. Arsyeja është se “disa gjene që lidhen me imunitetin, për shembull, gjenet përgjegjëse për njohjen e patogjenëve, janë të koduara në kromozomin X. Meqenëse gratë kanë dy kromozome X dhe burrat kanë vetëm një, gratë kanë një avantazh këtu.”

Italien: Angst vor Corona in Mailand (picture-alliance/Xinhua)Italia është goditur më së shumti në Europë nga virusi Corona

Përveç disponimit gjenetik, megjithatë, një faktor vendimtar është gjithashtu mënyra e jetesës. Burrat shpesh bëjnë jetë më pak të shëndetshme se gratë. Në Kinë, për shembull, rreth 52% e të gjithë burrave pinë duhan, por as 3% e të gjitha grave. Një mushkëri e dobësuar nga pirja e duhanit është më e ndjeshme ndaj infeksioneve të frymëmarrjes.

Doni të njiheni me shifrat aktuale rreth virusit korona? – Klikoni në këtë hartë  interaktive të Universitetit ”Johns Hopkins“ në Baltimore, SHBA

Harta interaktive e Universitetit ”Johns Hopkins“ në Baltimore, SHBA

Nëse nuk ju hapet harta, atëherë mund të klikoni ketu

Pse janë më pak të rrezikuar fëmijët?

Me virusin e ri Corona, fëmijët çuditërisht nuk janë ndër anëtarët më të dobët të shoqërisë – në përputhje me këtë, nuk ka fëmijë midis vdekjeve deri tani. Sigurisht, fëmijët gjithashtu janë të infektuar me virusin, por nuk sëmuren, ose tregojnë vetëm simptoma të buta. Arsyeja për këtë ende nuk është kuptuar plotësisht. Mjekët supozojnë se “sistemi jo specifik” tashmë i lindur është efektiv tek fëmijët e vegjël.

Si mbrojtje ndaj patogjenëve të parë, nëna i jep mbrojtje specifike imuniteti fetusit, dhe më vonë të porsalindurit, përmes qumështit të gjirit. Kjo mbrojtje e lindur imune përfshin, për shembull, qelizat vrasëse – qelizat e bardha të gjakut që sulmojnë të gjithë patogjenët që hyjnë në trup përmes mukozës ose lëkurës.

Ky “imunizim pasiv” zakonisht zgjat derisa fëmijët të krijojnë sistemin e tyre të mbrojtjes. Rreth moshës 10 vjeç, fëmijët kanë zhvilluar mbrojtjen e tyre specifike të imunitetit. Por edhe pas kësaj, sistemi i tyre mbrojtës mbetet i aftë të mësojë gjatë gjithë jetës së tyre kur shfaqen patogjenë të rinj./DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sociale

Paketa e censurës/ Komuniteti i gazetarëve i shqetësuar: Hile të tilla nuk funksionojnë

Publikuar

-

Nga

Paketa e censurës/ Komuniteti i gazetarëve i shqetësuar: Hile të tilla nuk funksionojnë

Në Tiranë, komuniteti i gazetarëve vazhdon të protestojë ndaj planeve të parlamentit për të rimarrë në shqyrtim paketën e censurës.

Shtatë organizata ndërkombëtare për mbrojtjen e lirisë së shprehjes i dërguan drejtuesve dhe deputetëve të Parlamentit të Shqipërisë një letër të hapur, që të ndërpresin procedurat për paketën e censurës dhe të respektojnë Opinionin e Komisionit të Venecias.

Organizatat ndëkormbëtare që mbrojnë lirinë e medias kërkuan në letrën e hapur që parlamenti të mos vijojë planet për ndryshime ligjore në paketën e censurës, sepse kjo procedurë e paralajmëruar nga shumica socialiste, do të sillte mos-respektimin e disa vërejtjeve të rëndësishme të Komisionit të Venecias.

Analisti i njohur i agjencisë BIRN, Gjergj Erebara, thotë se “tashmë prej dy vjetësh kryeministri Edi Rama dëshiron të miratojë një ligj, që bie ndesh me standartet ndërkombëtare për lirinë e shprehjes dhe të drejtat e njeriut. Ai po injoron Komisionin e venecias, i cili ka thënë qartë se Shqipëria nuk mund të bëjë një ligj të tillë.

Organizatat ndërkombëtare të lirisë së medias i shkruan parlamentit se kanë një shqetësim të madh për planet e parlamentit për të injoruar cështjet që ngrihen në Opnionin e Komisionit të Venecias më 19 qershor mbi goditjen e lirisë së shtypit dhe të drejtën e lirisë së shprehjes dhe informimit në Shqipëri.

Analisti i njohur i medias, Alfred Lela, thotë se si herët e tjera, dhe këtë herë ka një heshtje, një mungesë transparence dhe një mungesë gadishmërie për t’u ulur me grupet e gazetarëve, interesi i vetëm i të cilave është që të respektohet liria e fjalës, të respektohen mediat dhe qeveria të mos ndërhyjë arbitrarisht në punën e medias, duke përdorur instrumenta të pushtetit.



Organizatat ndërkombëtare dhe shqiptare të shtypit theksuan në letrat për parlamentin se amendamentet ligjore në gjendjen e tanishme bien ndesh me ligjet dhe standartet ndërkombëtare dhe sic shënoi edhe Komisioni i Venecias, propozimet ligjore janë plot me gabime themelore.

LEXO EDHE:  8 viktima dhe 43 të prekur nga coronavirusi në Iran/ Turqia mbyll kufirin

LEXO EDHE:  “Të keqen e kemi kaluar”/ Sulçebe: Arma më e fortë e shqiptarëve ndaj Covid-19, sistemi imunitar

Erebara tha për Zërin e Amerikës se organizatat e Shoqërisë Civile, vendase dhe ndërkombëtare, i bënë edhe një herë të qartë qeverisë se po e ndjekin këtë zhvillim dhe hile të tilla nuk funksionojnë, sepse Opinioni i Komisionit të Venecias ishte hapur kundër kësaj nisme të qeverisë.

Organizatat ndërkombëtare dhe shqiptare të shtypit pohuan se do të ishte shumë më e përshtatshme që problemet të zgjidhen nga një trupë e pavarur vetë-rregulluese, ku të përfshihen gjithë aktorët e komunitetit mediatik.

Analisti Lela tha se shumica socialiste po përdor edhe rrëmujën politike për reformën zgjedhore si një mjegull për të paraqitur shpejt një paketë gjoja e rinovuar me vërejtjet e Venecias, por që do të jetë e njëjta, të miratohet me shpejtësi dhe të bëhet fakt I kryer dhe të jetë tepër vonë edhe për të bërë vërejtje dhe të kalohet në parament, si kanë kaluar shumë ligje së fundmi, ku opozita brenda parlamentit është në krah të shumicës socialiste, ndërkohë që institucionet themelore nuk janë funksionale.

Organizatat vendase dhe ndërkombëtare i kërkuan parlamentit njëzëri që ta rivlerësojë procedurën aktuale legjislative dhe të nisë një process transparent për të krijuar rregullat e duhura sipas rekomandimeve të Komisionit të Venecias, duke përfshirë gjithë përfaqësuesit e shoqërisë civile dhe të medias në këtë proces, në mënyrë që gjithçka e kësaj fushe në Shqipëri të jetë në përputhje me angazhimet e Shqipërisë për integrimin europian dhe të mos dëmtojë shpresat për një përparim sa i takon lirisë së shtypit.

LEXO TE PLOTE

Sociale

Ndihen lëkundje tërmeti në vend/ Ja ku ishte epiqendra

Publikuar

-

Nga

Rikthehen lëkundjet e tërmetit/ Ja ku ishte epiqendra

Lëkundje të lehta tërmeti janë ndjerë mbrëmjen e sotme në Tiranë dhe në Durrës.

Bëhet me dije se magnituda ishte 2.9 ballë e shkallës rihter, dhe epiqendra ishte 25 km nga Durrësi.



Lëkundjet zgjatën për disa sekonda.

LEXO TE PLOTE

Sociale

Koshat e mbeturinave plot e përplot/ Era e rëndë e peshkut “pushton” qendrën e Tiranës

Publikuar

-

Nga

Koshat e mbeturinave plot e përplot/ Era e rëndë e peshkut “pushton” qendrën e Tiranës

Qytetarët e Tiranës përballen çdo ditë me papastëri të mëdha nëpër lagjet e kryeqytetit.

Nëpër rrugë ka mungesë të theksuar të koshave të mbeturinave, ndërsa aty ku janë vendosur, plehrat kanë mbuluar trotuaret.



Një problem i tillë është edhe tek sheshi Avni Rustemi, pra në qendër të Tiranës. Koshat e mbeturinave që janë plot e përplot shpërndajnë një aromë të keqe në gjithë zonën.

LEXO EDHE:  AMF, paralajmëron mbi rrezikun e investimeve online

LEXO EDHE:  “Të keqen e kemi kaluar”/ Sulçebe: Arma më e fortë e shqiptarëve ndaj Covid-19, sistemi imunitar

Në këtë zonë ka shumë loakle dhe dyqane peshku, dhe të gjitha mbetetjete e tyre që hidhen nëpër koshat e mbeturinave janë kthyer në shqetësim për qytetarët. Era e keqe e peshku nëpër koshat e mbeturinave, përhapet kudo duke u bërë një shqetësim serioz për banorët e kësaj zone./CNA.al

LEXO TE PLOTE