Connect with Us

Koronavirusi godet rëndë ekonominë shqiptare

Ekonomi

Koronavirusi godet rëndë ekonominë shqiptare

Publikuar

-

Kriza e koronavirusit në Shqipëri ka prekur thuajse të gjithë sektorët e ekonomisë.

Të parat që po dëmtohen janë sektorët që lidhen me udhëtimet, tregtinë dhe shërbimet për shkak të masave të njëpasnjëshme të qeverisë për bllokimin e kufijve, të fluturimeve por dhe të lëvizjeve brenda territorit të vendit.

Ekspertët thonë se çfarë po ndodh tani është vetëm maja e ajsbergut dhe parashikojnë skenarë pesimistë për ekonominë, e cila është e goditur edhe nga tërmeti shkatërrues i 26 nëntorit.

Ata i sugjerojnë qeverisë të ndjekë shembullin e Italisë dhe t’i vijë në ndihmë bizneseve me paketa lehtësuese.

Kriza e koronavirusit në Shqipëri po jep efektet e para negative në ekonomi.

Industritë e prekura direkt janë fasoneria, industria përpunuese, turizmi, sektori i tregtisë dhe shërbimeve dhe sektori i fluturimeve. Industria e turizmit është prekur e para, pasi në thelb ka lëvizjen.

Kontributi i turizmit në PBB bashkë me sektorët që varen prej tij ka një vlerë prej 26,2% si dhe mbi 291 mijë të punësuar në total dhe mban peshë të rëndësishme të punësimeve në vend. Përfaqësues të kësaj industrie thonë se tashmë kriza ka trokitur në derë.

“Partnerët evropianë po anulojnë të gjitha turet, sepse dhe në Evropë askush nuk po lëviz. Një grup turistësh në një javë ne i çojmë në 7 hotele në 14 restorante, pra janë gati 20 biznese familjare, të vogla dhe të mëdha, që ushqehen prej kësaj lëvizje, prej një turi të vetëm. Nëse anulohen 10 ture nga një kompani e vetme, do të thotë që janë 200 biznese që dëmtohen. Po nëse janë 10 kompani që sjellin po kaq ture, kjo bëhet 2 mijë. Efekti negativ është shumë i madh” – thotë Kliton Gërxhani, Përfaqësues i Turoperatorëve shqiptarë.

Edhe eksperti i turizimit Auron Tare shpjegon efektin zinxhir të dëmit në turizëm nga përhapja e virusit të ri.

“Dëmtimi i turizmit sjell problematika edhe në skaljonin e dytë, nëse do ta përshkruajmë në këto terma. Dëmtohet industria e hotelerisë, dëmtohet bujqësia. Është një efekt zinxhir. Pakësohet numri i njerëzve, i hoteleve, pakësohen taksitë, shërbimet e guidave, numri i hyrjeve në muze. Pra është një zinxhir i tërë, i cili merr goditje me reduktimin e numrit të vizitorëve” – tha zoti Tare.

Përfaqësues të industrisë së turizmit në një shkresë zyrtare drejtuar Ministrisë së Mjedisit dhe Turizmit, kërkojnë të ndiqet shembulli i Italisë, duke rishikuar disa taksa, si dhe duke ofruar lehtësi në kushtet e mungesës së likuiditetit.

Goditja e fortë që kanë marrë nga kriza e koronavirusit Kina dhe Italia është ndjerë dhe në ekonominë shqiptare pasi Kina zë 7.4% të totalit të importeve dhe është partneri i tretë tregtar i vendit, dhe aktualisht është bllokuar importi i makinerive dhe pajisjeve, të cilat, sipas INSTAT kishin një vlerë mbi 100 milion euro në vitin 2019.

Ndërsa Italia është partneri më i madh tregtar i Shqipërisë në sektorin e fluturimeve dhe ndalimi i fluturimeve pritet të ketë pasoja të rënda, thonë ekspertët.

“Duke patur parasysh se 1.7 milion pasagjerë udhëtojnë me Italinë çdo vit, që është gjysma e totalit dhe nëse do marrim një mesatare bilete që është 150 euro, mesatarja e Italisë, atëherë jemi diku tek 300 milion euro që është vetëm industria e fluturimeve. Kjo industri është e prekur. Se sa do jetë dëmi, këtë nuk e thotë asnjë sot për sot, sepse nuk dihet sa do të vazhdojë”, – shprehet Ornela Liperi, kryeredaktore e revistës “Monitor”.

LEXO EDHE:  Kriza/ Vizita e Hoyt Yee rihap dialogun

Italia mban një peshë prej 33% edhe në volumin tregtar dhe është partneri i parë tregtar i Shqipërisë. 47% e eskporteve shkon drejt Italisë dhe një prej sektorëve, që ka filluar të ndjejë efektet e para të krizës së koronavirusit, është ai fason që zë 64% të eksporteve me Italinë. Ky sektor ka mbi 55 mijë të punësuar në të gjithë vendin.

“Edhe biznesi fason nuk mund të kishte një përjashtim nga kriza globale e koronavirusit. Normalisht ndërmarrjet e fasonëve në Shqipëri kanë një rezervë nga 1 deri në 2 javë. Mbyllja e kufijve do të sjellë disa vështirësi. Kemi një problematikë, që është e veçantë këtë vit, e cila lidhet me marrjen në punë të punëtorëve nga Pakistani dhe Bangladeshi. Normalisht duhej të ishin në Shqipëri, dhe për shkak të krizës së koronavirusit nuk kanë ardhur ende. Ne duhet të rrimë të gatshëm dhe të shohim se si do shkojë situata”, – thotë Florian Zekja, përfaqësues i biznesit fason.

Gazetarja Ornela Liperi, thotë se më mbërritjen e koronavirusit në Shqipëri do të marrë goditje dhe ekonomia e brendshme, që është e varur nga shërbimet dhe tregëtia. Masat drastike të qeverisë për të mbyllur baret, restorantet, për të ndaluar trasnportin, parashikohet të ulin ndjshem konsumin e brendshëm.

“Ne jemi një ekonomi mikro; 99% e bizneseve janë të vogla, të cilat besoj nuk do të kenë asnjë ndihmë për ta përballuar këtë presion, sepse do të kemi parasysh që klientët nuk do të shkojnë në lokale, nuk do të blejnë më në dyqane rroba. Do të blejnë vetëm gjërat e domosdoshme. Domethënë do të preken sektorët që janë zemra e ekonomisë” – tha ajo.

Ekspertët nuk mund t’i parashikojnë me saktësi dëmet në ekonomi në këtë moment, por gjithsesi mendojnë, se ajo që po ndodh tani është vetëm maja e ajsbergut.

“Kjo goditje vjen pas tërmetit, i cili dëmtoi fuqinë blerëse. Duke u nisur edhe nga çfarë ndodhi me tërmetin, qeveria është shumë e ngadaltë për t’ju përgjigjur këtyre zhvillimeve. E para ishte shumë e ngadaltë në marrjen e masave për të bërë parandalimin e coronavirusit, sepse mbylli kufijtë vetëm kur kishte raste konkrete. Dhe e dyta, qeveria duhet të reagojë shumë më shpejt në mënyrë që të nxisë ekonominë që është e sëmurë, dhe që ishte e goditur edhe nga tërmeti i 26 nëntorit” – thotë Ornela Liperi, kryeredaktore e revistës “Monitor”.

Zëri i Amerikës ju drejtua edhe Ministres së Financave dhe Ekonomisë për një reagim lidhur me krizën që po shkakton koronavirusi në ekonomi dhe masat që po merren në këtë drejtim. Por edhe pse në fillim u ra dakort për një intervistë, papritur ajo u shty pa afat./VOA

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

Koronavirusi “gjunjëzon” ekonominë/ Eksperti apel qeverisë: Njerëzit duan ndihmë

Publikuar

-

Nga

Eksperti i ekonomisë, Dritan Shano paralajmëron se koronavirusi do të ketë efekte të ndjeshme në ekonomi.

I ftuar në “Abc-ja e mëngjesit”, Dritan Shano u shpreh se akordimi prej 3.5 milion eurosh nga qeveria për situatën nga koronavirusi është i pamjaftueshëm.

Po ashtu a ii drejtoi një apel të fortë qeverisë, ndërsa theksoi se njerëzit duan ndimë dhe jo batuta në televizion.

“Qeveria insitson në një pikë në PPP-të, këto nuk preken qoftë edhe kur bie tërmet. lnteresi i pak njerëzve po ruhet në mënyrë të ashpër nga qeveria dhe kryeministri.  Alokimi prej 3.5 milion eurosh për të blerë pajisje është qesharak. Vetë Kosova që është një shtet i ri akordoi 10 milion euro. Nuk po flas për Italinë. Ne kemi një qeveri e cila endet se duke dalë në tv dhe duke bërë nga këto skemat do ikë koronavirusi. Ekipet tona duan para, ndihmë. Njerëzit nuk mund të marrin siguri me dy batuta në tv, apo kur merr mamanë në telefn të del tjetër zë. Këtu kemi një situatë të rëndë, jo aq për shkak të koronvirusit por sepse kapacitetet tona janë të pamjaftueshme, janë primitive. Nuk mjaftojnë 3.5 milion euro. Këtu qeverisë i duhet të dorëzojë atë lodrën e vet të qytetarëve”, tha ai./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Covid 19, rrezikon të krijojë një emergjencë ushqimore tek të varfërit

Publikuar

-

Nga

Bardha, një nënë e re me dy fëmijë të mitur, burrin e papunë dhe shtëpinë me qira ka si të ardhur të vetme rrogën nga puna në një fabrikë fasoni, që në rastin më të mirë shkon në 25,000 lekë në muaj.

Ajo edhe tani është në borxhe për shkak të pamjaftueshmërisë së të ardhurave, por ndërkohë e ka krejt të pamundur për të përballur karantinën pa punë dhe pa ushqime. Rasti i saj është rasti i të paktën 600 mijë shqiptarëve që sipas INSTAT janë në kufirin relativ të varfërisë.

Shqipëria ofron pagat më të ulta nëEuropë dhe ka nivelin më të ulët të të ardhurave për frymë. Më shumë se 60 për qind e popullsisë nuk akses në banka e për pasojë, gjasat për kursime të pjesës së varfër të popullsisë nuk ekziston.

Por teksa masat po bëhen gjithnjë e më ekstreme për lëvizjen e popullsisë, familjet e varfra rrezikojnë të përjetojnë një emergjencë ushqimore.  Ministria e Shëndetësisë qëdrejton edhe funksionet publike të mirëqenies sociale në të periudhë i ka tëperqendruara energjitë në lutën kundër Covid 19, ndërkohë që burimet financiare dhe ato njerëzore për një emergjence sociale duke të pamundura në këto kushte.

Deri tani as qeveria dhe as shoqatat jo qeveritare nuk janë ofruar për furnizime ushqimore ndaj të varfërve në karantinë.

Në vendet e tjera, qëkaluan përvoja të tilla si Kina dhe Italia pati një organizim të qartë në këtë drejtim. Individëve të pamundur u shërbyen me ushqime dhe shërbime të tjera. Një pjesë e e këtyre shërbimeve u kryen në mënyrë vullnetare  nën koordinimin e pushtetit lokal.

LEXO EDHE:  VOA/ Brenda 30 ditësh ngrihet SPAK, javën tjetër intervistohen 3 kandidatët për kryeprokuror

LEXO EDHE:  VOA/ Vendimi i Gjykatës së Janinës nuk e shpëton dot kryebashkiakun e Vorës

Ndërkohë shumë fabrika fason  dhe call center kanë reduktuar punën, për shkak se shumë punonjës kanë refuzuar të punojnë këto ditë. Të tjerët që nuk mundësi financiare do të duhet të ikin në punë megjithë frikën nga COVID, por punët me grumbullime kolektive po shkojnë drejt mbylljes dita ditës, edhe pas urdhrit të fundit të kryeministrit.

Dhoma e Tregtisë së Durrësit dhe Tiranës propozoi dje që punonjësit që do të rrinë në shtëpi për arsye të mbylljes së aktiviteteve, si dhe ato që do të vetekarantinohen, të trajtohen si të sëmurë dhe të paguhen nga Fondi i Sigurimeve Shoqërore e Shëndetësore, për një periudhë të paktën 1 mujore dhe pastaj sipas situatës.

Burimet nga Ministria e Financave pohuan se qeveria do të marrë vendimet për trajtime financiare në varësi të situatës./ Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Bizneset në kolaps nga koronavirusi/ Shoqatat e turizmit kërkesë Ramës, Klosit, Denajt e Veliajt

Publikuar

-

Nga

Pas konfirmimit të rasteve të para me koronavirus në Shqipëri, Shoqatat e Turizmit në vendin tonë ATA, ATU dhe ATOA i kanë dërguar një letër kryeministrit Edi Rama, ministrit të Turizmit Blendi Klosit, ministres së Financave Anila Denajt dhe kryebashkiakut të Tiranës Erion Veliajn.

Ata ngrejnë alarmin se industria e Turizmit është në kolaps për shkak të anullimeve të udhëtimeve dhe se bizneset që mbahen nga turizmi janë drejt falimentimit.

Shoqatat e turizmit kërkojnë që qeveria të mbulojë 50% të rrogave të punonjësve, të falen pagesat e dritave, ujit, sigurimet, tatim fitimi, taksas e pronës, taksa vendore, etj, për një periudhë 3 deri 6 mujore./ CNA.al

LEXO TE PLOTE