Connect with Us

Çfarë është pandemia?

Sociale

Çfarë është pandemia?

Publikuar

-

Organizata Botërore e Shëndetësisë shpalli koronavirusin e ri pandemi. Ky është një moment gjerësisht simbolik, për shkak se shtetet duhet të vijojnë të ndërmarrin të njëjtat masa si ishin rekomanduar të ndërmerrnin para se OBSH të përdorte termin më të frikshëm në terminologjinë e saj. Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, deklaroi në Gjenevë:

“Pandemia nuk është një fjalë që mund të përdoret me lehtësi apo pa kujdes”.

Megjithatë ai shtoi se të gjitha vendet janë ende në kohë për të ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve përmes masave parandaluese apo ngadalësuese të përhapjes së sëmundjes.

Po çfarë është pandemia?

Ky është përkufizimi i OBSH-së:

Pandemia është një përhapje e një sëmundjeje të re në shkallë botërore.

Një pandemi gripi ndodh kur një virus i ri gripi shfaqet dhe përhapet nëpër botë ndërkohë që shumica e njerëzve nuk kanë imunitet prej tij. Viruset që kanë shkaktuar pandemi në të shkuarën zakonisht kanë pasur origjinë nga gripet e kafshëve.

Disa aspekte të pandemisë së gripit mund të jenë të ngjashme me gripin sezonal ndërsa karakteristikat e tjera mund të jenë shumë të ndryshme. Për shembull, si gripi sezonal ashtu edhe ai pandemik mund të shkaktojë infeksione në të gjitha grupmoshat dhe shumica e rasteve do të rezultojë në sëmundje të kufizuara në të cilat personi merr veten plotësisht pa trajtim mjekësor. Por nga ana tjetër, zakonisht gripi i stinës shkakton shumicën e vdekjeve mes të moshuarve ndërsa raste të tjera të rënda ndodhin më së shumti mes njerëzve me kushte të tjera mjekësore, shkruan Reporter.al.

LEXO EDHE:  Koronavirusi tek fqinjët, lidhjet e forta tregtare/ Sa persona fluturojnë në vit nga dhe drejt Italisë

Ndryshe nga kjo, pandemia H1N1 shkaktoi sëmundje më të rëndë dhe më fatale mes më të rinjve, si mes atyre me kushte të tjera kronike ashtu edhe mes personave të shëndetshëm dhe shkaktoi më shumë raste pneumonie virale se sa shikohet zakonisht në gripin sezonal.

Si për gripin sezonal ashtu edhe për atë pandemik, numri total i njerëzve që sëmuren rëndë mund të jetë i ndryshëm. Gjithsesi, impakti apo rëndesa ka tendencë të jetë më e lartë te pandemitë, pjesërisht për shkak se një numër shumë më i madh njerëzish nuk ka imunitet paraprak ndaj virusit të ri. Kur një pjesë e madhe e popullsisë infektohet, edhe nëse pjesa e atyre që infektohen dhe që zhvillojnë sëmundje të rëndë është e vogël, sërisht rastet e rënda mund të jenë goxha të numërta.

Si për gripin sezonal ashtu edhe për atë pandemik, kulmi pritet të ndodhë në sezonin e zakonshëm të gripit. (Në zonat me klimë të ftohtë kjo zakonisht ndodh në muajt e dimrit). Por siç kemi parë me pandeminë H1N1, pandemitë mund të kenë tipare të pazakonta epidemiologjike dhe shpërthime të mëdha mund të ndodhin edhe në muajt e verës.

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sociale

Masat ndaj koronavirusit/ Ndërpritet plotësisht transporti publik në Tiranë

Publikuar

-

Nga

Kryetari i Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj bëri me dije se transporti publik të Tiranë do të ndërpritet plotësisht si një tjetër masë drastike e ndërmarrë nga qeveria për të shmangur përhapjen e mëtejshme të coronavirusit.

“Menjëherë sapo të shkëpus lidhjen me ju do të nënshkruaj urdhrin për ndërprerjen e plotë të transportit publik në Tiranë. Jemi në një situatë ku fluksi i lëvizjeve me urban ka rënë me 70%, me duam që të bjerë dhe 30 % që ka mbetur. unë nuk jam shkencëtar por dihet që virusi ka një kurbë të vetën që bie në proporcion me masat që ndërmerren. Preken më pak banorë në kohë më të shkurtër nëse minimizohet lëvizja e njerëzve”, tha kryebashkiaku i Tiranës në një lidhje live me Euro News.

Teksa e cilësoi një masë jo popullore, por të nevojshme Veliaj tha se do të firmoste urdhrin për ndërprerjen e transportit publik menjëherë pas intervistës pas konsultimit që kishte pasur me kryeministrin.

“Kështu që do t’i besojmë shkencës, fakteve, realiteteve të ngjashme që kanë përballuar krizën që thonë se janë ca masa jo popullore, është jo popullore t’u thuash fëmijëve mos luaj në këndin e lojërave, t’u thuash të moshuarve mos luani domino dhe t’u thuash të tjerëve që duhet të ecin, nëse është absolutisht e nevojshme në këmbë apo me biçikletë, siç bëjmë shpesh ne në Bashkinë e Tiranës, e di që është një masë jo popullore, por na rezulton që qytetet të cilët e kanë marrë që javën e parë e kanë pasur më të shkurtër periudhën e prekjes dhe më të ngushtë hartën e kontaminimit.

LEXO EDHE:  “Kutërbon padije”/ Vasili i kthehet keq Ramës: Leri profesionistët të bëjnë punën

LEXO EDHE:  Pezullohet aplikimi për karta identiteti dhe pasaporta

Ndaj do ta marrim këtë masë. Edhe kam qenë në konsultim me kryeministrin dhe menjëherë me të mbaruar këtë interviste ne do të firmosim urdhrin për ndërprerjen e transportit publik si një masë jo popullore, por absolutisht e nevojshme për momentin”, u shpreh ai./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Koronavirusi/ Ambasada gjermane në Tiranë njoftim të rëndësishëm

Publikuar

-

Nga

Ambasada gjermane në Tiranë është duke i respektuar me korrektësi këshillat e dhëna nga qeveria shqiptare për koronavirusin.

Ajo ka informuar qytetarët e kthyer nga Gjermania të shmangin rradhën për vërtetimet e kalimit kufitar, pasi thekson se nuk do të pranojnë më deri në një njoftim të dytë.

“Informacion i rëndësishëm për të kthyerit nga Gjermania. Për shkak të zhvillimeve të fundit në lidhje me CORONA-virusin, ambasada nuk do të pranojë më (deri në një njoftim tjetër) vërtetime të kalimit të kufirit. Ju lutemi për mirëkuptimin tuaj!”, thuhet në deklaratën e Ambasadës të publikuar në faqen e saj zyrtare.

LEXO EDHE:  “Kutërbon padije”/ Vasili i kthehet keq Ramës: Leri profesionistët të bëjnë punën

LEXO EDHE:  Video - Ambasadori i Shqipërisë i dorëzon letrat kredenciale/ Erdogan nuk i jep dorën

Ky akt vjen si masë paraprake lidhur me situatën aktuale në Shqipëri, ku janë konfirmuar 15 persona të prekur nga koronavirusi./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Nga Mitro Çela/ Dy vjet pa doktor polikronin

Publikuar

-

Nga

Vëllai, doktor Polikroni Çela, u nda nga jeta dy vite më parë. Të qaj? Nuk më sheh. Të lutem? Nuk më dëgjon. Të shpresoj se mund të rikthehet? Ai ishte i shenjtë, por jo Jezusi.
Çfarë të bëj? Si mund ta mund trishtimin, dhimbjen, vetminë, mërzinë, aritminë, stresin, boshllëkun, zbrazëtinë, ngashërimin…? Ku ta kërkoj ngushëllimin? Ta provoj me Shën Agostinin? “Të mos trishtohemi që na iku. Të gëzohemi që e patëm.”

Polikroni lindi në Mbrezhan të Përmetit në vitin 1932. Babai ishte shofer.
Viti 1945. Në familje ishin shumë fëmijë, gjashtë djem dhe një vajzë. Sa kishte mbaruar lufta. Vend e pa vend kishin mbetur bomba. Fëmijët i zbërthenin dhe bënin zilka. Dy vëllezër të Polikronit, Koço dhe Simo, 10 dhe 8 vjeç, gjetën një bombë. E morën në duar… Buuuum!… Të dy u plagosën. Jetuan një javë. Polikroni, që ishte 13 vjeç, përjetoi dhimbjen, tmerrin, lotët dhe klithmat e mamasë. Ndoshta nga ajo javë e kobshme i lindi dëshira për të shëruar dhimbjet e fëmijëve. Kjo nuk është fantazia ime, por edhe realitet.

Në vitin 1961 u emërua pedagog në Fakultetin e Mjekësisë. E meritonte. Student i shkëlqyer. Punoi tre vjet. Një ditë shkoi në zyrën e Karaman Yllit, rektor i Universitetit të Tiranës.
– Dua të largohem nga fakulteti. Dua të bëhem pediatër.
– Ashtu? – tha rektori. – Shko të punosh në Kukës…
– Nuk kërkova vend pune. Kërkova të bëhem doktor për fëmijët…
Rektori ra në mendime. Një javë më vonë në Fakultetin e Mjekësisë mbërritën dy shkresa: e para për shkarkimin, e dyta për emërimin në poliklinikën e Kombinatit…
***
…Shkollën fillore e bëri në fshat. Pastaj në Gjirokastër. Ishte nxënës i shkëlqyer. Një ditë e thirri drejtori në zyrë:
– Urime! Të doli bursë në shkollën pedagogjike.
Nuk foli. Doli nga zyra. Iku nga shkolla, nga Gjirokastra, mal më mal, u ngjit në Zagori, zbriti në Sheper, eci vetëm. Arriti në Malshovë, pastaj në Mbrezhan dhe përfundoi në shtëpi.
– Nga mbive? – pyeti babai.
– Më thanë të bëhem mësues. Dua të bëhem doktor…
***
…Tre muaj në fshat. Me bagëti. Një natë babai solli një haber.
– Është një bursë në Elbasan. Shkollë e mesme mjekësore.
Kur fëmija ëndërron dhe e mban të gjallë ëndrrën, universi punon që ajo të bëhet realitet.
…Polikroni mbërriti në Elbasan. Viti 1948. Kandahari i ditëve tona. Varfëri. Pak ushqim për nxënësit. Më pak zjarr…
***
Filloi vitin e tretë. Në shkollë mbërriti një mjek rumun. Drejtori i dha si shoqërues Polikronin. Shkuan në Cërrik, Peqin, Gramsh, Librazhd. Doktori rumun vizitonte fëmijë. Polikroni vidhte zanatin. Tre muaj bashkë. Të katërtin doktori rumun u largua. Cërriku, Peqini dhe Gramshi nuk kishin pediatër. U emërua Polikroni. Doktori i vogël nisi të shëronte shokët – fëmijë.
Në Elbasan mbërriti moda sovjetike e mbrëmjeve të vallëzimit. Aty u njoh me një vajzë. Natën, vjedhurazi, në krah të njëri-tjetrit, mes lotëve vajza i thotë:
– Më ngacmon djali i gjeneralit. Nuk e dua!

Mbaroi shkolla. Polikroni poqi letrat për student… Por një ditë e thirrën në degën ushtarake. I qethën kokën dhe e hipën në makinë bashkë me shumë djem nga Elbasani. Makina ndaloi në Milot.
E thirri në zyrë komandanti. Ishte përmetar. Mik i babait:
– Je futur në sinorin e gjeneralit. Tani je ushtar për tre vjet. Bën gjilpëra?
– Shëroj fëmijë…
Komandanti e mori me vete në shtëpi. Kishte një djalë. Digjte zjarr. Gruaja e kishte mbuluar me batanije. Ishte behar. Gruaja e veshur zhapone.
– Ke vapë? – e pyeti me ironi ushtari.
– Po. Miloti ka klimë të thatë.
– Zbulo djalin. Do të zhuritet i futur në lesh.

LEXO EDHE:  Koronavirusi tek fqinjët, lidhjet e forta tregtare/ Sa persona fluturojnë në vit nga dhe drejt Italisë

LEXO EDHE:  OBSH merr vendimin/ Koronavirusi shpallet pandemi

Ushtari shëroi djalin. Doli nami se ushtari shëron. Miloti dhe Burreli nuk kishin pediatër. Ushtari në vend të pushkës mbante stetoskopin… Fshat më fshat. Shtëpi më shtëpi… Ikën tre vjet. Erdhi dita kur u largua nga kazerma. Por jo nga shokët – fëmijë.
Një ditë hodhi në postë një letër. Ankesë në Parti…
“Nuk e di pse. Ëndërroja të bëhesha doktor. U bëra ushtar…”
Letra ra në dorë të Liri Belishovës, në atë mot me shumë nishane pranë shokut Enver… E thirrën lart…
Dhe në shtator të vitit 1957 nisi Fakultetin e Mjekësisë.
Në fakultet ra në sevda me Bafturinë.
***
Viti 1960. Ne jetonim në Përmet. Ishim shumë fëmijë. U hap haberi se Polikroni do të marrë në Tiranë familjen!!!… Shaka, thanë disa… Ku do t’i gjejë paratë për të ushqyer skuadrën e Pilo Çelës?… I marrë, thanë disa të tjerë.
Por një ditë pranvere, në prag të shtëpisë mbërriti një ZIS, makinë sovjetike. U ngarkua me plaçka. Mbi plaçka hipëm ne… dhe mbërritëm në Tiranë.
***
Polikroni u martua me Bafturinë. Bënë dy vajza. Mirelën dhe Enkelën.
Korrik 1990. Bafturia po ecte në rrugën “Myslym Shyri”. Kalon një motorr. E goditi dhe u largua. Bafturia përfundoi në spital. Jetoi disa orë.
Polikroni humbi jo vetëm nënën e fëmijeve, por edhe shoqen, kolegen e tij. Edhe ajo ishte pediatre. Bashkë bisedonin për fëmijët e sëmure. Të dy bënë librin “Nëna dhe fëmija”. Bafturia ishte vetë jeta në familje. Ajo prodhonte humor, dashuri. Ajo e tërhiqte Polikronin në kafene, në restorante, në takime mes mjekëve.
Pas Bafturisë Polikroni i la të gjitha përveç tre gjërave. Së pari dashurinë për vajzat. Sot, njëra, e martuar, jeton në Izrael, tjetra, po ashtu e martuar, jeton në Pragë. Së dyti dashurinë për mamanë (babai vdiq në vitin 1968), motrat dhe vëllezërit. Së treti dashurinë dhe përkushtimin për fëmijët…
***
12 mars 2018. Një varr i hapur. Në krah një arkivol. Fjalën e mori Mirela. Thjeshtë. Bukur…
Arkivoli zbriti. Pas 28 vjetëve Polikroni dhe Bafturia do të jenë bashkë në përjetësi. A do të ngjitet në qiell shpirti i doktorit? Jo dhe jo. Ai do të jetë mes nesh.
11 Mars 2020. Njjë tufë me lule mbi varrin e vëllait.

LEXO TE PLOTE