Connect with Us

“Ulja e papunësisë mashtrim statistikor”/ Ekonomisti “nxjerr zbuluar” Ramën, leksion për kryeministrin

Ekonomi

“Ulja e papunësisë mashtrim statistikor”/ Ekonomisti “nxjerr zbuluar” Ramën, leksion për kryeministrin

Publikuar

-

Kryeministri Edi Rama gjatë fjalës së tij në Kongresin e Partisë Socialiste, në datën 1 mars, ndërsa iu drejtua të rinjve socialist, deklaroi se papunësia në Shqipëri është në nivelet më te ulëta historike.

“Në fakt Shqipëria sot ka nivelin më të ulët të papunësisë. Shumë njerëz thonë se.. po se kanë ikur. Po në fakt matja e papunësisë … nuk nxirret në bazë të njerëzve që janë këtu sot, por mbi shumën e përgjithshme të popullsisë”-tha Rama.

 

                                            Dritan Shano

Ndërkohë, ekonomisti Dritan Shano, në një prononcim për CNA.al hodhi poshtë pretendimet e Ramës, ndërsa theksoi se nuk bëhet fjalë për ulje të papunësisë, por për ulje të popullsisë. Sipas tij, mbi 500.000 njerëz kanë ikur nga Shqipëria gjatë qeverisjes së socialistëve.

“Norma e papunësisë së një vendi llogaritet si raport i të papunëve ndaj numrit të popullsisë aktive për punë – grupmosha 16-64 vjeç. Ajo nuk llogaritet mbi “shumën e përgjithshme të popullsisë”. Nga Shqipëria në vitet e qeverisjes socialiste janë larguar nga Shqipëria mbi 500.000 njerëz, kryesisht nën moshën 35 vjeç, kështu që nuk mund të bëhet fjalë për ulje të papunësisë, por për ulje të “popullsisë”. Popullsisë së aftë për punë. E cila vazhdon të ikë nga Shqipëria në çdo formë e mënyre. Prandaj këtyre tipave që i bëjnë hesapet me rregull treshi i rezulton të jetë ulur papunësia. Ky është një mashtrim statistikor.”-tha Dritan Shano.

Më tej, ai theksoi se burimet kryesore të uljes së papunësise janë rritja ekonomike, rritja e eksporteve, rritja e investimeve private dhe publike, rritja e kreditimit të ekonomisë.

Po ashtu, Dritan Shano i jep një leksion të fortë kryeministrit, ndërsa shprehet se “Rritja ekonomike në vitet e fundit është rishikuar gjithnjë me ulje dhe mbetet ne nivelet e 2+%; dhe kur rritet i dedikohet më shumë rreshjeve dhe prodhimit të energjisë sesa ndonjë arsyeje tjetër, qoftë kjo strukturore apo sektoriale. Qe kjo rritje ekonomike të ndikojë në uljen e papunësisë do duhet të ishte mjaft më e lartë. Dikush t’i shpjegoje kryeministrit ligjin e Okun si bazë fillestare e arsyetimit.”.

LEXO EDHE:  “Qeveria e re greke larg aventurave majtisto-populiste”/ Shehu ka një pyetje për Ramën

Sipas ekonomistit Shano, eksportet në 2019 janë 8,6% më të ulëta se në 2018, ato janë tkurrur ndjeshëm, pra nuk duket se kanë mundur të ulin papunësinë, por me gjasë për shkak të kësaj tkurrje, papunësia është rritur edhe më.

“Kredia për ekonominë ka ngrirë në 5 vitet e fundit, rritja e saj është e papërfillshme, ndërsa investimet publike nuk realizohen sipas parashikimeve buxhetore, pasi janë ato të parat shpenzime që shkurtohen rregullisht nga qeveria për të ruajtur defiçitin. Po ashtu, në vitet e fundit investime të huaja nuk ka patur.

Këto burime të rëndësishme të uljes së papunësisë që përmendëm janë si ato rrëketë e thara, të bëra zhur, ku nuk rrjedh ujë prej një kohe të gjatë.

Nuk po marr parasysh në këtë arsyetim, rritjen e korrupsionit, përkeqësimin e klimës së biznesit, nervozizmin shprehur të dhomave të tregtisë, braktisjen e shkollës etj.

Kështu që, kujtdo që i vjen të thotë se është ulur papunësia, më vjen t’i them, shiko së të është ulur popullsia. Ajo aktive për punë.”-tha për Dritan Shano për CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

Selami Xhepa ngre alarmin/ “Emigrimi masiv i shqiptarëve po dëmton ekonominë”

Publikuar

-

Nga

Të dhënat zyrtare nga INSTAT tregojnë se popullsia e Shqipërisë po tkurret ndjeshëm. Kjo për shkak të emigrimit, i cili pesë vitet e fundit po njeh rritje të vazhdueshme. Profesor Selami Xhepa, i ftuar në emisionin Përballë të gazetarit Lutfi Dervishi tha se ritmet e larta të emigrimit kanë filluar të prodhojnë efektet e para negative në ekonominë e vendit.

“ Problemi i emigrimit të shtuar dhe masiv të popullsisë në një farë mase që po çon drejt depopullimit të vendit pa asnjë dyshim efektin thelbesor do ta ketë në dimensionin e vet të ekonomisë. Unë mendoj që tani shenjat kanë filluar që të jepen. Ekonomia është një matematikë shumë e thjeshtë. Numër njerëzish shumëzim për të ardhura, baraz konsumi. Nëse baza e popullisisë bie, konsumi, efektivisht tregon që ekonomia do të fillojë drejt denatyrimit. E dyta jemi në proces që të ardhurat e shoqërisë kanë patur rritje stanjative, pothuajse inekzistente. Madhësia e ekonomisë ka filluar që të tkurret, problemi i tkurrjes së madhesisë së ekonomisë sjell efektet e tjera zinxhir. E para me skemën e sigurimeve shoqërore, në veçanti. Dhe nqs këto prirje demografike do të vazhdojnë që të thellojnë reduktimin e numrit të popullsisë që efektivisht do të thote numri i atyre që do të kontribojnë në sistem atëherë skema e pensioneve në Shqipëri, edhe tani në fakt është e falimentuar sepse vetëm gjysma e fondit garantohet nga kontributi. 500 milionë euro ccdo vit shkojnë përmes sitemit të taksave për të mbuluar skemën e pensioneve.“ – theksoi Xhepa./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Nga Klodian Tomorri/ Të panjohurat e amnistisë

Publikuar

-

Nga

* Ne vitin 2011, teksa ekonomia kishte hyre ne dallget e krizes dhe fondamentet e financave publike ishin tronditur, qeveria e Sali Berishes shpalli nje amnisti te pergjithshme fiskale. Ridvan Bode, ne ate kohe minister i financave kishte gati nje vit qe pergatiste terrenin duke zhvilluar nje sera seancash konsultimi me biznesin, por edhe nderkombetaret. Por opozita nuk e dha asnjehere konsensusin politik duke e kundershtuar aministine si nje mase te demshme per ekonomine. Deshtimi i amnistise se pare fiskale ne Shqiperi ishte vulosur qe ne nisje.

Konsensusi politik eshte jetik per amnistite e taksave. Jo vetem per ta bere faljen moralisht me te pranueshme ne syte e publikut, por edhe sepse pa opoziten amnistite nuk kane garanci ligjore. Ndonese ligjet per faljen e detyrimeve fiskal miratohen me shumice te thjeshte, fshehja e taksave eshte veper e parashikuar ne Kodin Penal. Ne nenin 180 te Kodit thuhet shprehimisht: Fshehja e te ardhurave pse deklarimi i rreme perben veper penale qe denohet deri ne 3 vjet burg.

Kodi Penal prevalon mbi ligjin. Dhe per te ndryshuar Kodin duhen 84 vota ne Parlament, perndryshe nese nje biznes deklaron te ardhurat e fshehura tek Tatimet, diten tjeter prokuroria mund t’i trokase ne dere dhe ta dergoje per tre vjet pas hekurave. Kjo ishte arsyeja se pse deshtoi amnistia e Berishes.

Por te rikthehemi tek amnistia e Rames. Ende nuk dihet se cili do te jete pozicionini i opozites parlamentare. A i ka Edi Rama 84 votat per te ndryshuar Kodin Penal? Kjo eshte e panjohura e pare e amnistise. E dyta, eshte qendrimi i nderkombetareve.

Rritja galopante e trafikut te droges nga Shqiperia i ka shqetesuar jo pak vendet e Bashkimit Europian. Qeverite nuk kane qejf kur parate dalin jashte vendeve te tyre. Jo rastesisht, ne vitin 2018 Keshilli i Europes e futi Shqiperine ne listen gri te vendeve per pastrimin e parave. Nje amnisti fiskale ne kete kohe do te ashpersoje edhe me shume qendrimin e Bashkimit Europian ndaj qeverise, gje qe Rama e di fort mire.

Komisioni Europian mund te kercenoje me refuzimin per hapjen e negociatave, apo dhe terheqjen e donacioneve. Ndersa Task Forca per Veprimin Financiar FATF mund te pershkallezoje sanksionet duke e futur Shqiperine ne listen e zeze te pastrimit te parave bashke me Iranin dhe Korene e Veriut.

Nga ana tjeter Fondi Monetar Nderkombetar, armiku i perhershem i amnistive do te rrise presionin mbi qeverine. Dhe kur FMN perdor levat e presionit financiar qe ka ne dore, zakonisht qeverive u ndodhin gjera te keqija. A do te jete Rama kaq i forte sa ta shtyje perpara projektin perballe ketij presioni potencial? Kjo mbetet per t’u pare.

Ne aspektin ekonomik, argumentat pro apo kunder amnistise jane te pafundme. Shqiperia eshte nje vend ku 35-50 per qind e aktivitetit ekonomik eshte informal. Informaliteti kaq i madh per nje kohe te gjate ka krijuar presione te jashtezakonshme mbi biznesin dhe individet ne raport me ligjin. Dhe palogjshmeria do te vazhdoje te prodhoje me shume paligjshmeri duke e mbajtur vendin nen kthetrat e informalitetit.

LEXO EDHE:  Ahmetaj: Ekonomia po rritet; nuk e taksojmë më fort naftën

LEXO EDHE:  Ramën e pushton ankthi/ Nga frika mbron Tahirin

Paralelisht ekonomia ka nevoje per kapital te fresket, qe te financojne investime te reja, ndersa arka e shtetit eshte ne veshtiresi per para. Amnistia mund te jete nje burim ne kushtet e nje ambienti te veshtire ekonomik si te brenshem ashtu dhe te jashtem, pasi edhe Europa eshte duke u zhytur ne recesion. Keto jane dy argumenta qe shkojne ne favor te amnistise. Por shume te tjere shkojne kunder saj.

Se pari amnistite fiskale cenohne drejtesine sociale. Qeveria fal taksat e atyre qe kane bere evazion, duke ndeshkuar bizneset dhe individet e ndershem qe kane qene korrekt dhe kane shkyer detyrimet e tyre ne raport me ligjin.

Se dyti, faljet fiskale dekurajojne pagesen vullnetare te taksave duke inkurajuar informalitetin. Bizneset mund te vazhdojne te fshehin detyrimet duke pritur aministine e radhes.

Se treti dhe me e rendesishmja, amnistite mund te krijojne shtigje per te ligjeruar parate e krimit dhe korrupsionit. Edhe pse formalisht amnistia e perjashton ligjerimin e parave qe vijne nga droga, prostitucioni apo korrupsioni i zyrtareve, ne praktike kjo eshte e veshtire. Si dhe kush e verifikon nese parate e legalizuara vijne nga evazioni apo aktivitetet kriminale?

Edhe pse qeveria ka ne dore te ashtuquajturin mekanizem Anti KCK, i cili perjashton automatikisht nga aministia personat e denuar apo te dyshuar per aktivitet kriminal, pyetja qe shtrohet eshte si pengohet legalizimi i parave te tyre permes personave te trete? Apo si pengohet legalizimi i parave te korrupsionit te politikaneve permes personave te tjere? Praktikisht kjo eshte shume e veshtire edhe nese qeveria do te kete me te vertete vullnetin e mire, per te mos i legalizuar prate e krimit.

Keto jane te panjohurat e projektit te amnistise, bastit te radhes te Edi Rames. Dhe kur oferta e vetme e nje qeverie per elektoratin e saj eshte amnistia, gjerat nuk jane mire.

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Rënie e madhe e aksioneve globale, nga frika ndaj koronavirusit/ Pse po ndodh një gjë e tillë?

Publikuar

-

Nga

Rënia e lartë në indeksin e aksioneve të tregjeve globale u shfaq kryesisht javën e kaluar, edhe pse frika mbi përhapjen e shpejtë të koronavirusit ka pak më shumë që ka filluar. Dallimi ndërmjet kësaj jave dhe asaj të kaluarës është se virusi është përhapur në qendrat kryesore të prodhimit, në Itali dhe në Korenë e Jugut, duke rrezikuar kështu prishjen e zinxhirit global të furnizimit, ose shkaktimin e një tjetër raundi të krizës së borxheve të Eurozonës, nëse rastet e infektimit me këtë virus do të vazhdojnë të rriten në Itali. Që nga fundi i javës së kaluar, indeksi i aksioneve Dow Jones ka rënë me mbi 2 000 pikë, duke lënë pas kështu rritjen prej mbi 1 000 pikësh të shënuar në gjysmën e parë të muajit shkurt. Ndërsa arsyet kryesore që kontribuan kryesisht në fitimet e aksioneve globale gjatë gjysmës së parë të këtij muaji ishin dy të mëposhtmet:

Së pari, kur virusi ishte në fazën e tij fillestare të përhapjes, shumë tregje nuk dinin se si të reagonin sepse nuk ishin përballuar me një përvojë të ngjashme në të kaluarën. Gjithashtu, investitorët nuk kanë shumë të dhëna se si koronavirusi do të ndikojë në ekonominë globale. Së dyti, pritshmëritë që politikëbërësit globalë do të ndërmarrin masa masive pro rritjes, kryesisht në drejtim të aktiviteteve ekonomike dhe besimit kanë qenë shumë të larta. Megjithatë, përhapja e shpejtë dhe e gjerë e koronavirusit gjatë ditëve të fundit në të gjithë botën dhe veçanërisht në rajonet kryesore të prodhimit, me shumë mundësi do të shkaktojë përçarje në prodhimet globale, ndërkohë që masat të cilat politikëbërësit globalë mund të ofrojnë në këtë pikë janë vërtet shumë të limituara.

Gjithashtu, zyrtarët e Shëndetit Publik në SHBA paralajmëruan amerikanët që të marrin të gjitha masat e lajmëruara, sepse ka shumë mundësi që edhe raste të tjera personash të infektuar me këtë virus mund të evidentohen gjatë javëve në vijim. Numri tejet i lartë i rasteve të konfirmuara me koronavirus në Itali, njëkohësisht edhe ekonomia e tretë më e madhe e Eurozonës, do të jenë një sfidë e vërtetë ndaj aktiviteteve të brishta të rritjes në rajon. Nëse virusi në rajon do të vazhdojë të përhapet për disa javë apo muaj të tjerë në vijim, prodhimi i ngadaltë mund të shkaktojë probleme të shumta në këtë bllok, dhe rrjedhimisht, mund të çojë në një krizë të mundshme të mini-borxheve, edhe pse shkalla është e panjohur deri në këtë pikë ku ndodhemi aktualisht. Kreditë derivative pesë-vjeçare të Italisë, një nga derivatet më të zakonshme të kredisë, dhe që kanë shërbyer si një formë sigurimi ndaj mospagimit, vunë re që përhapja e tyre në rendimentet e obligacioneve sovrane të vendit u rrit në 120 pikë bazë kundrejt 96 pikëve bazë në krahasim me dy javët e mëparshme.

Mundësitë që Italia të goditet nga një recesion teknik janë shumë të larta, duke shkaktuar kështu recesionin e katërt për këtë shtet që nga periudha e krizës financiare globale. PBB-ja e vendit ra me 0.3 për qind në tremujorin e katërt të vitit 2019, dhe bllokimet aktuale nga Milanoja në Lombardi, Veneto, nuk do të dëmtojnë vetëm konsumin e luksit, por edhe sektorët e prodhimit. Grafiku më poshtë tregon se sektorët e prodhimit kanë qenë gjithnjë shumë të rëndësishëm për PBB-në e Italisë, pasi eksportet e mallrave të saj përbëjnë 25.1 për qind të të gjithë PBB-së së saj, shifër kjo shumë herë më e lartë se ajo e 18.0 për qind e dhjetë viteve më parë. Përveç kësaj, sipas të dhënave të Kombeve të Bashkuara, Italia është vendi i pestë më i vizituar në botë, dhe sipas Këshillit Botëror të Tregtisë dhe Turizmit, sektori i turizmit kontribuon me rreth 13 për qind në PBB-në e saj.

LEXO EDHE:  “Gati të shkojmë në zgjedhje që nesër”/ Basha flet për marrëveshjen e 2017-ës

LEXO EDHE:  “Në unison perfekt me njëra-tjetrën”/ Topollaj “kryqëzon” Rilindjen dhe Republikën e re

Gjithashtu, kushtet ekonomike dhe financiare të Italisë janë të rëndësishme për të gjithë  Eurozonën. Borxhet aktuale në Itali, si përqindje e PBB-së, kanë arritur në 147.5 për qind, dhe indeksi i saj i Prodhimit “Markit Italy Manufacturing PMI” ka qenë vazhdimisht poshtë nivelit kryesor 50, që prej fundit të vitit 2018, prandaj një përkeqësim i mëtejshëm në sektorët e prodhimit dhe të shërbimeve të Italisë do të bëjë që profili i kreditimit të vendit të bëhet më i prekshëm. Këtu mund të përmendim edhe krizën e borxheve të Greqisë, (duke filluar që nga viti 2009), e cila goditi sovranitetin e Eurozonës në 2012. Prandaj çdo krizë e mundshme në Itali do të sillte një ndikim shumë më të madh në këtë bllok, pasi PBB-ja e saj është rreth 10 herë më shumë se ekonomia e Greqisë.

 

Rishfaqet përmbysja në kurbën e rendimentit të obligacioneve të SHBA-ve

Pëmbysja e kurbës së thesarit, një nga treguesit më të besueshëm të një recesioni të mundshëm ekonomik global, është rishfaqur edhe një herë. Një gjë e tillë nënkupton se normat e interesit afatgjatë janë më të ulëta se ato afatshkurtëra, zakonisht si pasojë e pikëpamjeve pesimiste mbi perspektivën e rritjes afatgjatë. Grafiku më poshtë tregon se në periudhat që ka ndodhur përmbysja e kurbës, një gjë e tillë është shoqëruar gjithmonë me një krizë ekonomike apo financiare. Kështu për shembull, kurba e përmbysur në vitin 2000, 12 muaj përpara se të shpërthente flluska Dotcom. Kurba e përmbysur përsëri në 2006, 17 muaj përpara krizës globale financiare. Tani kurba tremujore / 10-vjeçare e SHBA-ve përmbyset me 17 pikë bazë.

Përshkallëzimi i tensioneve tregtare ndërmjet SHBA-ve dhe Kinës, ishte një prej shkaktarëve kryesorë që çoi në përmbysjen e kurbës në vitin 2019. Recesioni i vërtetë mund të vijë më në fund sepse pritet të ndodhë nga tregjet financiare në ekonominë reale. Për të përmbysur një situatë të tillë, Rezerva Federale e uli normën e politikës monetare deri në tre herë gjatë vitit të kaluar, si pjesë e përpjekjes për të ndikuar në normat afatshkurtra më të ulëta për të forcuar kurbën e rendimentit. Bazuar në përvojën e vitit të kaluar, Rezerva Federale filloi të ulë normat me 25 pikë bazë në muajin korrik, kur rendimenti i kurbës tremujore/ 10-vjeçare të obligacioneve qeveritare të SHBA-ve ra me 25 pikë bazë. Nëse përmbysja e kurbës do të tejkalojë rënien prej 25 pikësh bazë dhe do të qëndrojë në këto nivele për një periudhë të qëndrueshme, Rezerva Federale mund të befasojë tregjet duke sinjalizuar gatishmërinë e saj për të lehtësuar përsëri politikën monetare në takimin e saj të radhës FOMC, që do të zhvillohet në muajin mars. Sidoqoftë, këtë herë çdo shkurtim i normës së interesit do të jetë shumë i kufizuar, në një përpjekje për të balancuar edhe efektin negativ të koronavirusit. Nëse ky virus do të përhapet akoma edhe më shumë, një gjë e tillë do t’i detyrojë kompanitë të reduktojnë prodhimin dhe kostoja e ulët e huadhënies nuk do të ndihmonte shumë në këtë drejtim./ Monitor

LEXO TE PLOTE