Connect with Us

U bë gjyshe vetëm 39 vjeçe, shpëtoi jetën e një kolegu/ Çfarë nuk dini mbi divën e Hollivudit, Elizabet Tejlor

Blog

U bë gjyshe vetëm 39 vjeçe, shpëtoi jetën e një kolegu/ Çfarë nuk dini mbi divën e Hollivudit, Elizabet Tejlor

Publikuar

-

Nga jeta e saj dashurore shumë aktive, deri tek një karrierë kinematografike shumë fitimprurëse, jeta private e Elizabet Tejlor mund të ketë qenë më emocionuese, sesa cilindo nga filmat në të cilat ka luajtur. Këtë vit, diva e Hollivudit do të mbushte 88-vjeç. Ajo vdiq në moshën 79-vjeçare pas shumë problemeve shëndetësore. Ja çfarë mund të mos keni ditur për aktoren e famshme britanike.

Shpëtoi jetën e një kolegu

Më 12 maj 1956, aktori Montgomeri Klift u largua pasi darkoi në shtëpinë e Liz Tejlorit në Beverly Hills. Vetëm 10 minuta më vonë, ai u përgjum në timon, dhe makina e tij u përplas me një kabinë telefonike. Thuhet se ishte Tejlor ajo që i shpëtoi jetën tij, duke shmangur gëlltitjen e gjuhës, dhe vdekjen e tij të sigurtë nga asfiksia.

Ishte aktorja e pare, që fitoi 1 milonë dollarë për një film

Kur producenti Uollter Vanger, po përgatitej të xhironte filmin “Cleopatra”, ai dëshironte me çdo kush që Tejlor të luante në rolin kryesor. Ai i telefonoi bashkëshortit të saj të atëhershëm, Edi Fisher, për të diskutuar mbi filmin. Tejlor i tha me shaka Fisher:”Thuaji që pranoj 1 milionë dollarë!”. Ajo lloj pagese ishte e padëgjuar në industrinë e filmit, veçanërisht për aktoret femra. Por Vanger nuk kishte zgjidhje tjetër, dhe Tejlor u bë aktorja e parë në histori, që fitoi 1 milionë dollarë për një film të vetëm.

Nënshkroi kontratën e parë kinematografike, kur ishte vetëm 9-vjeçe

Shumë njerëz do ta komentoni gjithnjë bukurinë e Tejlor, që kur ajo ishte vetëm një vajzë e vogël. Kur ishte vetëm 9-vjeçe, shfrytëzoi pamjen e saj fizike, duke nënshkruar kontratën e

saj të parë me studion prestigjioze “Metro Gold Mayer”.

Por të qenit nën kontratë në një moshë kaq të re, nuk ishte në çdo aspekt pozitive. Tejlor do deklaronte më vonë se agjentët e studios, kontrollonin pjesën më të madhe të jetës së saj. Ata i thoshin kur të ndiqte leksionet e vallëzimit dhe këngës. Madje u përpoqën ta bindnin ta ëmën, që ajo të ndryshonte formën e vetullave dhe lyente flokët me bojë.

Koleksioni i saj i bizhuve, ishte një nga më të shtrenjtët në botë

Të gjithë e dinë që aktorja diçka dobësi për bizhuteritë e shtrenjta. Dhe kjo e bënte një grua të kushtueshme për çdo bashkëshort. Shumica e 8 burrave të saj, i dhuruan diamantë të mahnitshëm të markës ”Cartier”, vathë, karfica me diamantë dhe unaza me gurë rubini. 1.778 pjesë nga koleksioni i saj i bizhuve, u shitën pas vdekjes së saj në një ankand, për më shumë se 150 milionë dollarë.

LEXO EDHE:  Miqësia e re ogurzezë midis Rusisë dhe Kinës

Ishte më e shkurtër, sesa mund ta imagjonin njerëzit

Ajo mund të duket simpatike dhe e lezetshme në film, por Tejlor ishte në fakt shumë më e shkurtër në jetën reale. Në një artikull për “The Neë York Post”, Lerri King shkroi:”Ajo ishte më e shkurtër, nga sa mendojnë shumica e njerëzve. Ajo ishte e vogël, por vishej në mënyrë të tillë që të dukej me e gjatë”. Në fakt, Tejlor ishte vetëm 1.57 metra e gjatë.

Cili ishte filmi i saj i preferuar

Elisabet Tejlor luajti në mbi 34 filma gjatë karrierës së saj. Por ajo e cilësonte “National Velvet” si filmin më tërheqës që kishte realizuar. Në atë film ishte vetëm 12-vjeçe. Xhirimet u shtynë për disa muaj, me shpresë se ajo do të kishte një zhvillim më të shpejtë trupor. Gjatë pushimit, ajo u mor më hipizëm. Arriti të rritet 7.5 cm në vetëm 3 muaj, dhe më pas xhirimet rifilluan ashtu siç ishte planifikuar.

Kur ishte 74-vjeçe, notoi në mes të peshkaqenëve

Diva e Hollivudit, kishte një listë dëshirash të çuditshme. Ajo donte të notonte përkrah peshkaqenëve. Dhe në fund e realizoi ëndrrën e saj në moshën 74-vjeçare. Në atë kohë qëndronte ulur në një karrocë me rrota, por kjo gjë nuk e pengoi. Kur ishte me pushime në Hauai, ajo u ngrit nga karroca e saj, u fut në një kafaz dhe u zhyt për disa minuta në Oqeanin Paqësor.

U bë gjyshe në moshën 39-vjeçare

Tejlor e filloi që herët jetën e saj si grua dhe nënë. Ajo u martua për herë të parë në moshën 18-vjeçare me Konrad Hilton. Martesa mes të dyve nuk zgjati shumë, vetëm 3 muaj. Pak më vonë, u martua me Majkëll Uajlding. Së bashku, ata patën 2 djem: Majkëll Jr. dhe Kristofer. Më vonë lindi një vajzë të quajtur Liza me burrin e saj të tretë, Majk Tod, ndërsa adoptoi jetimen gjermane Maria. Kur djali i saj Majkëll Xhunior u bë baba në vitin 1971, Tejlor u bë gjyshe në një moshë shumë të re, vetëm 39-vjeçe./ Famefocus.com-Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Në Evropë, histeria po përhapet më shpejt se sa koronavirusi

Publikuar

-

Nga

Nga Portia Kentish “Emerging Europe”

Qëkur një seri rastesh të koronavirusit (COVID-19) u shfaqën në Itali në fillim të javës së shkuar, qeveritë në të gjithë Evropën, janë vënë në një garë se kush përgatitet më mirë për një pandemi të mundshme. Me numrin e infeksioneve të reja nga jashtë Kinës, që tanimë janë më të larta se ato në Kinë, kryeqytetet në mbarë Evropën janë qetësuar disi, me numrin e përgjithshëm të rasteve që tani i ka kaluar 80.000 personat.

Por frika dhe dezinformacionet, janë përhapur shumë më shpejt sesa vetë virusi, duke e ndërlikuar shumë sfidën për shëndetin publik, dhe duke ekspozuar përçarjet politike. Zyrtarët e Bashkimit Evropian, kanë paralajmëruar se duhet të bëhet më shumë për t’u përgatitur për përhapje të mëtejshme të epidemisë, dhe kanë bërë thirrje për një përgjigje më të koordinuar.

“Vlerësimi ynë aktual, është se ne do të shohim me siguri një situatë të ngjashme në Itali dhe vendet e tjera të Evropës, por panorama mund të ndryshojë nga njëri vend në tjetrin”-tha Andrea Amon, drejtore e Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve. “Ndërkohë duhet të përgatitemi edhe për skenarë të tjerë, si për shembull për grupime të mëdha të prekurish diku tjetër në Evropë”- shtoi ajo. Vetë virusi është infektiv në nivele mesatare, dhe ka simptoma të ngjashme me gripin e zakonshëm. Deri tani, shkalla e saj e vdekshmërisë, është rreth 3 përqind, dhe prek zakonisht ata që vuajnë tashmë nga një sëmundje kronike.

Ndërsa niveli i vdekshmërisë së gripit të zakonshëm është pak më e vogël, paparashikueshmëria e koronavirusit po i vendos autoritetet përballë të panjohurave, të cilat kërkojnë një koordinim politik të pashembullt. Në mbarë Evropën, dhe në fakt në gjithë botën, ka pasur një prirje që qeveritë ta përdorin shpërthimin epidemik, si një mënyrë për të treguar forcën dhe kompetencën e tyre.

Por, politizimi i kësaj emergjence shëndetësore, mund të ketë ndikime alternative, në të cilat arroganca që buron nga aftësia, mund të sjellë një mosgatishmëri për të pranuar gabimet në sistemet e shëndetit publik. Nga ana tjetër, kjo ngjarje është një shans që qeveritë të tejkalojnë aftësitë e tyre drejtuese.
Nga Bullgaria në Estoni, zyrtarët po e sigurojnë publikun se po bëjnë gjithçka që mundin për të përgatitur për të. Në Poloni, kryeministri Mateush Moraviecki u tha polakëve, se vendi është “gati për një sulm të koronavirusit”. Deklarata e tij u pasua nga deklarata Ministrit e Shëndetësisë, Lukas Sumovski, që arritja e koronavirusit në Poloni ishte diçka e “e pashmangshme”.

Ai njoftoi hapjen e një spitali të veçantë për këtë epidemi, ndërsa autoritetet shëndetësore do të fillonin shpërndarjen e broshurave në stacionet hekurudhote, dhe në rrjetet e tjera të transportit. Anëtarët e opozitës, e kanë kritikuar këtë qasje, duke e etiketuar qeverinë si të papërgatitur.

“Polonia është tërësisht e papërgatitur, për të mbrojtur veten nga koronavirusi. Deklaratat e kryeministrit janë gënjeshtra. Vetëm fjalët, nuk mund të na mbrojnë nga kjo sëmundje. Nuk po synoj të mbjell panik, por parandalimi është më i mirë se sa kurimi”- u shpreh senatori opozitar Vadim Tizkievic.
Ndërkohë në Hungari, zëdhënësi i kryeministrit, Gergeli Guljash, i ka bërë jehonë deklaratës së Sumovskit, duke theksuar se ka pak shanse që Hungaria të mund ta shmangë depërtimin e koronavirusit. Megjithatë, ai vuri në dukje kërcënimin që paraqet frika ndaj virusit, duke siguruar median se do të informohet në kohë reale nëse dikush në Hungari preket nga virusi.

Ai shtoi:”Nuk ka vend për përhapjen e lajmeve të rreme, gjë që përbën një akt kriminal”. Në Çeki, qeveria po përpiqet të qetësojë qytetarët e saj. “Republika Çeke është padyshim në mesin e vendeve anëtare të BE-së, që kanë ndërmarrë masat më të rrepta”- tha Ministri i Shëndetësisë, Adam Vojçek.
Këshilli i Sigurimit të Shtetit e diskutoi situatën më 25 shkurt, dhe aeroportet kanë marrë masa të posaçme kundër virusit. Në gjithë rajonin disa udhëtime janë kufizuar, dhe vendet me lidhje të forta tregtare me Italinë, si Kroacia, po anulojnë udhëtimet në linjat e transportit hekurudhor, dhe kanë vendosur pika kontrolli.

LEXO EDHE:  Miqësia e re ogurzezë midis Rusisë dhe Kinës

LEXO EDHE:  Si po rikthehet ISIS-i

Rumania, që ka një diasporë të madhe në Itali, është përfshirë nga një valë histerie kolektive, ku supermarketet janë mësyrë nga blerësit, që blejnë sasi të mëdha mallrash jetikë. Dhe kjo pavarësisht se vendi ka deri tani zero raste të konfirmuara me koronavirusin.

Një burrë aziatik u dëbua me dhunë nga metroja e Bukureshtit nga disa të rinj rumunë racistë. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka kërkuar nga drejtori rajonal i Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Evropën, Hans Kluge, ndihmë shtesë për frenimin e përhapjes së sëmundjes.
Që të dy ata ranë dakord se përhapja e panikut dhe lajmeve të rreme në të gjithë Serbinë dhe rajonin, ishte shumë më e rrezikshme, sesa kërcënimi që vjen nga vetë virusi.

Në një deklaratë të bërë publike më 26 shkurt , Kluge siguroi serbët se vendi është i mirë-përgatitur për të adresuar çdo lloj rreziku shëndetësor. Në aspektin ekonomik, virusi ka pasur një ndikim të rëndësishëm, duke tronditur bursat. Shumë rrugë tregtare janë bllokuar, dhe sektorë të prodhimit janë dëmtuar. Tregjet e mëdha si Kina dhe SHBA janë ngadalësuar, dhe do të jetë e pamundur që Evropa të shmangë pasojat negative.

“Kur nisni të ndikoni mbi Evropën Perëndimore, apo mbi Shtetet e Bashkuara, jeni duke ndikuar shumë edhe mbi ekonominë globale”- thotë Jusef Abazi, një strateg i tregut global. Ndërkaq, Ministri lituanez i Financave, Vilius Spok, i bëri jehonë këtyre deklaratave, duke u shprehur:”Në çdo rast, do të ketë ndikime negative tek Lituania, pasi ka efekte direkte përmes zinxhirëve të ndërprerë të furnizimit, dhe efekte indirekte përmes rënies së kërkesës. Pra mund të preket si prodhimi ashtu edhe tregtia ndërkombëtare”./Përshtati në shqip CNA.al

 

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Çfarë ndodh kur vdesim?

Publikuar

-

Nga

* Ajo se çfarë ndodh kur vdesim, është ndoshta një nga misteret më të mëdha të botës, sepse askush nga ne nuk e di përgjigjen, edhe pse në fund të gjithë do ta përjetojmë vdekjen. Në vitin 1994, kirurgu ortopedik Toni Çikoria mund të ketë qenë afër zgjidhjes së këtij misteri të madh, kur u godit nga një rrufe.

Ai e ndjeu veten të shkëputej për disa kohë nga trupi i tij në koma. Ai pa një grua të kryente masat për reanimimin e tij, përpara se të fluturonte drejt shkallëve për të parë fëmijët e tij që luanin në dhomat e tyre. “Në atë moment isha i rrethuar nga një dritë e bardhë. Kisha një ndjenjë të jashtëzakonshme të mirëqenies dhe paqes… Më dolën para syve momentet më të vështira dhe ato më të lumtura. Pastaj u riktheva”- kujtoi më vonë ai.

Sipas doktor Sem Parnias, që studion prej vitesh përvojat pranë vdekjes, përjetimi i Çikorias nuk ishte një dukuri e rrallë. “Vdekja është një proces. Nuk është një moment bardh e zi”-thotë ai. Ndërsa mund të mos e kuptojmë plotësisht ndjenjën e vdekjes derisa ta provojmë vetë atë, ne e dimë se çfarë ndodh menjëherë pas vdekjes me gjendjen e trupave tanë.

Sipas doktoreshës Nina O’Konor, frymëmarrja e personit bëhet e çrregullt, ose jashtëzakonisht e cekët ose shumë e thellë. Dhe frymëmarrja e tyre më pas mund të nisë të tingëllojë si një ngulçim, dhe kjo ndodh pasi personi nuk është në gjendje të nxjerrë jashtë sekrecionet përmes kollitjes.

“Kjo ndodh për shkak të procesit të ngadalësimit të funksioneve trupore”- thotë ajo. Në momentin e vdekjes, çdo muskul në trup relaksohet. Kjo mund të bëjë që personi të ankohet sa herë që merr frymë. Ndërkohë, ndërsa trupi relaksohet, kokërdhokët e syve zgjerohen, nofullat mund të hapen, ndërsa lëkura varet.

Por siç sugjeron Parnia, vdekja nuk ndodh në çast. Disa studiues pohojnë se truri ynë mund të funksionojë deri në 10 minuta pasi zemrat tona ndalojnë së rrahuri. Brenda orës së parë pas vdekjes, trupi fillon “ftohtësia e vdekjes”, e quajtur edhe ‘algor mortis’. Pra kufoma merr temperaturën e dhomës përreth tij.

Pas disa dy orësh, gjaku fillon të grumbullohet në zonat e trupit që janë më afër tokës, për shkak të gravitetit. Kjo dukuri njihet si ‘livor mortis’. Nëse trupi qëndron në të njëjtin pozicion për disa orë, këto pjesë të trupit do të fillojnë të mavijosen, ndërsa pjesa tjetër e trupit bëhet më e zbehtë.

Gjymtyrët dhe nyjet do të fillojnë të ngurtësohen brenda disa orësh pas vdekjes, gjatë një procesi të quajtur ‘rigor mortis’.

Kur trupi është në ngurtësinë e tij maksimale, gjunjët dhe bërrylat do të përkulen, dhe gishtat mund të shtrembërohen. Pas rreth 12 orësh, lëkura nis të tkurret, gjë që mund të krijojë iluzionin se flokët dhe thonjtë e personit janë rritur, por ky është vetëm një mit.

LEXO EDHE:  Tre dekada pas revolucioneve të 1989-ës, demokracia po sfidohet seriozisht

LEXO EDHE:  A janë vezët të dobishme për shëndetin tonë, apo shkaktare të sëmundjeve të zemrës?

Tkurrja e lëkurës, krijon ndërkohë iluzionin sikur gjaku është thithur nga kufomat, dhe kjo ka frymëzuar legjendat e vampirëve në Evropën Mesjetare. Për shkak se shumica nga ne nuk do të ketë një përvojë pranë vdekjes gjatë jetës sonë, siç ndodhi me Çikorian, mbetet të pyesim:Si janë momentet e fundit?

Sipas mjekes Kler Gerada, vdekja mund të ndjehet ndonjëherë sikur keni nevojë të shkoni në banjë. “Shumica e njerëzve vdesin në shtrat, por nga pjesa tjerët, shumica do të vdesë ulur në banjë. Kjo për shkak se ka disa ngjarje fatale, si një sulm shumë i madh në zemër ose mpiksje e gjakut në mushkëri, ndjesia trupore është sikur të doni të jashtëqitni”.

Por nëse një person nuk vdes nga një ngjarje që sjell vdekjen e menjëhershme, dhe kalon më ngadalë nga një sëmundje afatgjatë, vdekja mund të ndihet disi si një lloj depresioni. Në fund të jetës së tyre, njerëzit kanë tendencë të hanë dhe pinë më pak, çka u sjell lodhje dhe mungesë energjie. Kjo bën që ata të lëvizin, të flasin dhe mendojnë më ngadalë.

Po ku shkojmë pas vdekjes? Kjo ndryshon nga feja në fe. Dhe ritualet diktohen nga këto besime.

Rabini Korej Helfand thotë:”Sipas teksteve që lexojmë tek Zanafilla, përderisa Adami vinte nga Toka, ne i kthejmë Tokës dhe Zotit trupat tanë. Dhe kjo është arsyeja pse i varrosim të vdekurit tanë”.

Prandaj hebrenjtë i varrosin njerëzit e tyre zhveshur, të mbështjellë me një çarçaf pambuku, dhe të vendosur në një arkivol të thjeshtë prej druri pishe, në mënyrë që trupi të dekompozohet natyrshëm. Myslimanët bëjnë të njëjtën gjë me të vdekurit e tyre, duke i varrosur në disa raste pa arkivol.

Egjiptianët e lashtë, besonin se të vdekurit kalonin në fillim nëntokë, para se të mund të pushonin në jetën e përtejme. Por udhëtimi drejt jetës së përtejme ishte i mbushur me pengesa, ndaj i varrosnin të dashurit e tyre me hamajli magjike, për t’i mbrojtur dhe udhëhequr ata në vendin e tyre të fundit të pushimit të përjetshëm./Allthatsinteresting-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse flitet ende për Platonin, edhe 2.100 vjet më vonë?

Publikuar

-

Nga

* E gjithë filozofia perëndimore, shkroi dikur matematikani dhe filozof britanik Alfred Uajdthed, është “një seri shënimesh për Platonin”. Filozofi i mençur grek, që e nisi karrierën si një nxënës dhe ithtar i Sokratit, hodhi bazat e 2 mijëvjeçarëve të mendimit filozofik.

“Dialogjet” e tij, përfshirë “Republikën”, kërkohet që të lexohen nga çdo student i filozofisë, dhe Akademia e tij në Athinë krijoi modelin për universitetet e sotme. Po kush ishte ky njeri? Platoni i Koletit lindi rreth vitit 428 Para Erës Sonë, në kohën e rënies së Epokës së Artë të Athinës.

Ai e njohu Sokratin kur ishte shumë i ri, dhe u bë një ndjekës i flaktë i filozofit provokues të rrugës, që i hutonte njëlloj si politikanët ashtu edhe prostitutat me pyetjet e tij që hynë në histori si “metoda sokratike”. Platoni ishte rreth 20-vjeç, kur Athina e humbi Luftën e Peloponezit ndaj rivales së saj Spartës.

Pasi nisi të mendonte një karrierë në politikë, Platoni u zhgënjye shumë nga drejtuesit e korruptuar, dhe nga ekzekutimi tragjik i Sokratit, heroit dhe mentorit të tij. Platoni besonte se vetëm “filozofia e duhur”, mund t’i jepte fund vuajtjeve njerëzore dhe të siguronte drejtësi.

Ndaj Platoni i fokusoi të gjitha energjitë e tij tek edukimi, duke studiuar nën drejtimin e matematikanëve të famshëm si Pitagora dhe duke udhëtuar nëpër Siçili, Itali dhe Egjipt.

Në fillim të të 30-ave, ai u rikthye në Athinë dhe themeloi akademinë e tij.E hapur për burra dhe gra, akademia tërhoqi njerëzit më e aftë nga e gjithë bota greqishtfolëse. Mes tyre Aristotelin.

Platoni nuk u martua kurrë dhe nuk pati fëmijë. Ai vdiq në fillim të të 80-ave të tij, por jetoi përgjithmonë me prozën e tij tërheqëse, dhe pyetjet që provokonin mendime, të regjistruara në 30 dialogë të gjallë dhe sfidues. Por çfarë trajtohet brenda tyre?

Leximi i çdo njërit prej dialogjeve të Platonit, është si përgjimi i një bisede tërheqëse dhe marramendëse. Ato ndërtohen si drama intelektuale me Sokratin. Në to, Sokrati bën pyetje dhe kërkon përgjigje nga shokët e tij athinas, duke zbuluar paqartësinë e të vërtetave të thjeshta.

Dialogët e hershëm të Platonit i detyrohen shumë Sokratit, që nuk la asnjë shkrim të vetin. Por idetë e Platonit shfaqen në veprat e mëvonshme.

Ashtu si Sokrati, Platoni nuk e lodh lexuesin kokë me filozofinë e tij, por preferon një qasje indirekte, që e detyron lexuesin të nxjerrë përfundimet e veta. “Në dialogët e tij, Platoni nuk thotë ”Ja ku janë përgjigjet dhe arsyet, pranojini ato për shkak të autoritetin tim”- thotë Eri Braun, profesor i filozofisë në Universitetin e Uashingtonit.

“Platoni do t’i frymëzojë njerëzit të filozofojnë, dhe të mendojnë vetë. Dhe dialogjet e bëjnë këtë. Ato mbyllen me shumë pyetje të hapura. Nuk zgjidhin gjithçka. Unë mendoj se kjo është një nga arsyet, pse Platoni ka pasur kaq shumë lexues ndër shekuj. Ai la për lexuesin shumë detyra, që ai mund t’i kryejë”- thotë ai.

Nëse Platoni ka një doktrinë qendrore, ai është koncepti i “formave”, ideja që bota që ne e perceptojmë me shqisat tona fizike është plot të meta. Por ekziston ndërkohë një botë e veçantë e formave të përsosura e të përjetshme përtej perceptimit tonë. Këto forma të përsosura, janë ideale abstrakte si bukuria, barazia, mirësia, qenia dhe dija.

LEXO EDHE:  Tre dekada pas revolucioneve të 1989-ës, demokracia po sfidohet seriozisht

LEXO EDHE:  Është një botë e çmendur!/ Këta mendimtarë, mund t’ju ndihmojnë që ta kuptoni atë

Kjo filozofi quhet platonizëm, dhe filozofët që janë marrë me të gjatë mijëvjeçarëve njihen si platonistë. “Platonizmi është ideja që ka të vërteta, shkaqe ose parime që janë abstrakte, jo të përdorshme për të kuptuar perceptimin, por vetëm për të menduar. Dhe se kur i qasemi atyre,  jemi në një pozitë më të mirë për të kuptuar mënyrën se si është bota, dhe në një pozitë më të mirë për të jetuar një jetë të mirë”- nënvizon Braun.

Ndërkohë dialogje të shkëlqyera ka tek “Simpoziumi” dhe “Fedo”. “Simpoziumi” diskuton mbi dashurinë, përfshirë “dashurinë platonike” (një term që vetë Platoni nuk e përdori asnjëherë), që është shumë më e nuancuar, sesa thjesht një marrëdhënie joseksuale.

Platoni bën dallimin midis Erosit Hyjnor dhe atij Vulgar. Erosi Hyjnor është një dashuri që e tejkalon tërheqjen fizike (Erosin Vulgar), dhe mbërrin tek Bukuria Supreme, që e bën njeriun të mendojë për gjërat shpirtërore. Ndërkohë, “Fedo” hulumtoi natyrën e shpirtit. Por vepra më e lexuar e Platonit është padyshim “Republika” .

Aty ai paraqet një numër propozimesh të guximshme, përfshirë pretendimin se qyteti ideal do të sundohej nga një klasë mbretërësish dhe filozofësh të virtytshëm meshkujsh dhe femrash. Një nga pasazhet më të famshme tek “Republika”, është alegoria e shpellës. Aty, një grup robërish janë të lidhur me zinxhirë brenda një shpellë të errët, që ndriçohet vetëm nga një e zbehtë e një pishtari të ndezur.

Njohuria e tyre e vetme mbi botën jashtë, janë hijet që lëvizin në muret e shpellës, dhe copëzat e bisedave të dëgjuara përmes jehonës nga jashtë. Njëri nga robërit arrin të arratiset, dhe zbulon se jashtë shpellës ka një realitet të tërë. Shkëlqimi i diellit ia djeg sytë, por dhimbja ia vlen që të njohë të vërtetën.

Kur rikthehet në shpellë për të liruar shokët, ata tallen me interpretimet e tij mbi hijet e tyre të dashura, dhe vendosin që ta vrasin. Këtu Platoni i kthehet konceptit të tij të së vërtetës, që ekziston jashtë perceptimit tonë të kufizuar. Braun beson se alegoria e shpellës, flet posaçërisht mbi natyrën dhe funksionin e vërtetë të arsimimit.

“Edukimi i vërtetë nuk është mbudhja me dije. Është një transformim i shpirtit tuaj, një riorientim i vlerave tuaja. Për Platonin, kur ju ndaloni së interpretuari botën ashtu si ju duket, kur ndaloni së besuari mendimet e njerëzve të tjerë për atë që është me vlerë, dhe kur nisni të kërkoni atë që gjendet përtej atyre paraqitjeve të thjeshta, ky është momenti kur jeni duke u edukuar”./ History.howstuffworks-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE