Connect with Us

Si u deportuan 75 vjet më parë gjermanët e Rumanisë në BRSS

Bota

Si u deportuan 75 vjet më parë gjermanët e Rumanisë në BRSS

Publikuar

-

Para 75 vjetësh qeveria rumune deportoi 70.000 gjermanë të Rumanisë të aftë për punë në BRSS me urdhër të udhëheqësit sovjetik Stalin. Arsyeja ishte gjoja bashkëpërgjegjësia për Luftën e Dytë Botërore.

“Në stacionin e trenit na u desh të hipnim në një vagon treni, një vagon bagëtish, dhe në njërin vagon kishte disa pllaka dërrase për t’u shtrirë. Mbi dërrasë nuk kishte asgjë tjetër, vetëm rrobat tona të trupit shtronim mbi to.” Këto fjalë shoqërojnë ekspozitën fotografike “Order 7161″. Portrete të dëshmitarëve të kohës nga deportimi” në Institutin Rumun të Kulturës (RKI) në Berlin. Rreth 70.000 gjermanë nga Rumania në fillim të vitit 1945 u deportuan në BRSS dhe u duhej të kryenin atje punë të detyrueshme për të ndihmuar në rindërtimin e Bashkimit Sovjetik. Mes viteve 2012-2015 fotografi nga Luksemburgu, Marc Schroeder ka takuar 40 të mbijetuar dhe i ka fotografuar ata. Ekspozita është një pjesë e memorjes vizuale të një kapitulli në Gjermani pak të njohur të historisë europiane të pasluftës.

Deutschland Ausstellung Order 7161. Zeitzeugenporträts einer Deportation | Postkarte (DW/A. Ivan)

Memorja kolektive

Janar 1945, katër muaj pasi Rumania anuloi aleancën me Hitlerin dhe u vendos në anën e forcave aleate. Qeveria rumune i përgjigjet kërkesës së Stalinit për të dërguar në BRSS gjermanët e Rumanisë. Udhëheqja sovjetike i ngarkon ata si bashkëpërgjegjës kolektiv në Luftën e Dytë Botërore dhe në krimet e nacionalsocializmit. Të prekur janë burra të aftë për punë në moshën 17 deri në 45 vjeç si dhe gra në moshën 18 deri në 30 vjeç. Deportimi pason sipas një plani të përgatitur në bashkëpunim të ngushtë mes autoriteteve rumune dhe pushtuesve sovjetikë. Shumë njerëz gjejnë vdekjen nga kushtet e vështira të punës, për shkak të temperaturave ekstremisht të ulëta dhe urisë. Më 1949 të mbijetuarit lirohen.

Peizazhe bardhë e zi dhe portrete – ekspozita në Berlin paraqet në 75 vjetorin e deportimit një përzgjedhje nga projekti i dokumentacionit të fotografit. Ajo përfshin edhe deklaratat për përjetimet traumatike në kampet sovjektike të punës.

Deutschland Ausstellung Order 7161. Zeitzeugenporträts einer Deportation | Fotograf Marc Schroeder (DW/A. Ivan)
Marc Schroeder, fotograf

Fotografitë dhe informacionet e gazetave japin një pasqyrë të kujtesës së përbashkët mbi deportimet. “Shumica ndoshta më kanë treguar mua më shumë se familjeve të tyre. Besoj, se të tilla ngjarje katastrofike rrallëherë diskutohen në familje. Kjo ishte një vuajtje e madhe, më e pashërueshmja, që kanë përjetuar këta njerëz”, thotë fotografi Schroeder. Motive nga arrestimet, udhëtimi, malli për atdheun dhe kthimi në atdhe janë në fokus.

“Vjehrra ime thoshte, duhet të shkoj, ndryshe të marrin”: Një ndër viktimat e deportimit, kujtimet e së cilës janë dokumentuar në ekspozitë, ajo ishte shtazënë kur e rrëmbyen. Në kamp foshnja i vdiq dhe ajo mori fëmijën e një tjetre, e cila nuk mund ta mbante vetë atë. Kësisoj  me një transport të sëmurësh ajo mundi tëkthehet në Rumani, sepse nënat me foshnje i kthenin në shtëpi. por gjatë rrugës vdiq edhe bebja e dytë.

Deutschland Ausstellung Order 7161. Zeitzeugenporträts einer Deportation | Franz Pleth (Marc Schroeder )
Portret i një dëshmitari të kohës

Kultura transnacionale e kujtesës

Fate tronditëse individësh, të fiksuara në fotografi dhe tekst. Kampe pune të detyruar, vdekje dhe vazhdimisht uri. „Kur nuk kisha çfarë të gatuaj, më depërtonte tymi nëpër gojë. Unë tërhiqja gjuhën e kafshoja në zbrazëti. Haja pështypë me tymin e mbrëmjes dhe mendoja për salçiçet e zgarrës”, shkruan nobelistja Herta Müller në romanin e saj “Shilarësi i frymës”, që bazohet në përvojat e poetit  Oskar Pastior. Ndër veprimtaritë, që shoqërojnë ekspozitën në Berlin, bën pjesë edhe leximi i romanit për tmerrin e kampeve staliniane të punës.

Kartolinë nga një kamp sovjetik pune

Deportimet e gjermanëve të Rumanisë për një kohë të gjatë nuk diskutoheshin. Në Republikën Federale të Gjermanisë ndonëse njiheshin të tilla rrëmbime, ato rrallëherë kanë zgjuar vëmendjen në diskursin publik. Në Rumani gjatë diktaturës komuniste nuk lejohej të flitej për këtë. Vetëm pas përmbysjes së regjimit të Çausheskut u bë e mundur që të thyhet kjo tabu.

Kultura e kujtesës është transformuar me kalimin e dekadave. Arkivat janë hapur dhe tani rregullisht organizohen veprimtari përkujtimore për deportimet në Rusi edhe në Bukuresht e në qytete të tjera rumune. Gazetat, historianët, gazetarët artistët dhe politikanët duan ta mbajnë të zgjuar kujtimin dhe ta informojnë publikun e gjerë për përmasat e pasojave të  “Order 7161” të Stalinit. Sipas mediave rumune 20 përqind e të deportuarve nuk janë kthyer më. Ka njoftime, që sot në Rumani ende jetojnë 180 viktima të deportimeve./ DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

Kina heq akredimin e tre gazetarëve të Wall Street Journal

Publikuar

-

Nga

Kina ka revokuar letrat kredenciale të tre gazetarëve me gazetën Wall Street Journal me qendër në SH.B.A., për shkak të titullit të një editoriali të fundit që qeveria kineze e konsideroi racist.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Geng Shuang u tha gazetarëve në Pekin të mërkurën se gazeta nuk pranoi të kërkonte falje për editorialin e saj të 3 shkurtit, me titullin “Kina është Njeriu i Sëmurë i Vërtetë i Azisë”. Editoriali, i shkruar nga akademiku amerikan Walter Russell Mead, kritikoi reagimin e Kinës ndaj shpërthimit të koronavirusit të ri që ka vrarë mbi 2,000 njerëz në kontinent, që kur filloi dy muaj më parë. Dhjetëra mijëra njerëz, si në Kinë ashtu edhe në disa vende të tjera, janë infektuar nga virusi.

Shprehja “i sëmuri i Azisë” është përdorur historikisht për të kategorizuar popullin kinez si të përfshirë nga sëmundjet dhe të papastër. Titulli, megjithatë, u shkrua nga dikush në redaksi, jo nga zoti Mead dhe as nga korrespondentët.

Gazeta njoftoi se tre punonjësve të saj, zëvendës shefit të zyrës Josh Chin, korrespondentit Chao Deng (të dy shtetas amerikanë), si dhe korrespodentit Philip Wen (shtetas australian) u janë dhënë pesë ditë afat për të lënë Kinën.

Një tjetër korrespondent i gazetës Wall Street Journal, Chun Han Wong, u dëbua vitin e kaluar pasi shkroi një artikull në lidhje me një të afërm të Presidentit Xi Jinping.

Vendimi i së mërkurës për të dëbuar gazetarët vjen një ditë pasi administrata Trump njoftoi se do të trajtojë pesë media kineze të drejtuara nga shteti, përfshirë agjensinë e lajmeve Xinhua dhe Rrjetin e Televizionit Global Kinez, njësoj si ambasadat e huaja, duke u kërkuar atyre që të regjistrojnë në Departamentin e Shtetit punonjësit dhe pronat e tyre në Shtetet e Bashkuara./VOA

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Shkëmbim territori mes Kosovës dhe Serbisë?/ SHBA i vë “vulën”

Publikuar

-

Nga

kriza politike

Shtetet e Bashkuara nuk kanë përjashtuar mundësinë e shkëmbimit të territoreve në mes të Kosovës dhe Serbisë, pavarësisht kundërshtimit të Gjermanisë ndaj kësaj ideje, shkruan gazeta evropiane, euobserver.

“U takon palëve të krijojnë parametrat e dialogut”, ka thënë i dërguari i Shteteve të Bashkuara për Ballkanin Perëndimor, Mattheë Palmer për euobserver në Bruksel, kur është pyetur për këtë ide.

“Ajo çfarë mbështesim ne është që palët të gjejnë rrugë për t’u kthyer në tavolinën e negociatave, duke vendosur në tavolinë çështjet që i shqetësojnë ato dhe të gjejnë mënyrë për normalizim të marrëdhënieve, mundësisht me njohje reciproke në qendër”, ka shtuar ai.

“Ne do të dëshironim të shohim njohje reciproke në mes të Kosovës dhe Serbisë si rezultat i procesit negociues”, ka shtuar mes tjerash ai.

Palmer nuk është përgjigjur në pyetjet nëse pozicioni i Shteteve të Bashkuara është kundër Gjermanisë, e cila ka deklaruar se marrëveshja për shkëmbim territoresh mund të destabilizojë rajonin.

Ideja që Serbia mund të marrë një pjesë të veriut të Kosovës në këmbim të Luginës së Preshevës, është shpërfaqur fillimisht në vitin 2018.
“Politika amerikane është që nëse të dyja palët mund të punojnë mes vete dhe të arrijnë marrëveshje, ne nuk përjashtojmë ndryshimet territoriale”, pati thënë ish-Këshilltari për Siguri Kombëtare, John Bolton.

Dialogu mes Prishtinës dhe Beogradit është pezulluar, pas vendimit të autoriteteve të Kosovës për të vendosur 100 për qind taksë në importet e Serbisë dhe Bosnje Hercegovinës, në nëntor të vitit 2018. Ky proces, i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian ka nisur më 2011 në Bruksel.

LEXO TE PLOTE

Bota

Koronavirus/ Më në fund të dhëna të detajuara nga Kina

Publikuar

-

Nga

Tek 80 përqind e të prekurve infeksioni është i padëmshëm, të rrezikuar janë kryesisht të moshuarit. Skepticizmi sidoqoftë mbetet lidhur me saktësinë e shifrave të reja.

Qendra kineze për Kontrollin e Sëmundjeve dhe Profilaksinë (CCDC) publikoi studimin deri tani më të detajuar për koronavirusin. Të dhënat e përftuara mund të ndihmojnë për të vlerësuar saktë, se sa i rrezikshëm është vërtetë virusi COVID-19.

Në analizë janë përfshirë gjithsej 72.314 kartela pacientësh – 44.672 (61,8 përqind) e rasteve të konfirmuara, 16.186 (22,4 përqind) e rasteve të dyshuara, 10.567 (14,6 përqind e rasteve të diagnostikuara klinikisht) vetëm në provincën Hubei dhe  889 raste asimptomatike (1,2 përqind).

Në më shumë, se 80 përqind të rasteve ka pasur një ecuri të butë, 13,8 përqind e të infektuarve janë sëmurur rëndë dhe vetëm 4,7 përqind janë klasifikuar në gjendje kritike.

Sa më i moshuar pacienti, aq më i lartë rreziku

Vërtet të rrezikuar janë kryesisht të moshuarit mbi 80 vjeç. Kuota e vdekshmërisë në këtë grupmoshë është 14,8 përqind. Të prekur janë më shumë pacientët me sëmundje të mëparshme kronike. Në krye qëndrojnë pacientët me sëmundje të sistemit kardio-vaskular, të pasuar nga diabetikët, të sëmurët kronik në sistemin aspirator si dhe ata që vuajnë nga hipertensioni.

Ndërsa të rinjtë janë dukshëm më pak të rrezikuar. Midis moshës 10 dhe 50 vjeç kuota e vdekshmërisë rritet me rritjen e moshës nga  0,2 në 0,4 përqind. Tek 50 deri në 90 vjeçarët kuota e vdekshmërisë është 1,3 përqind. Fëmijët e vegjël deri në nëntë vjeç thuajse nuk janë prekur nga virusi i ri, deri tani në këtë grupmoshë nuk ka pasur raste vdekjesh.

Vdekshmëria është më e lartë tek meshkujt me (2,8 përqind) dukshëm më e lartë se tek femrat (1,7 përsind). Sipas të dhënave të autoriteteve kineze ndërkohë mbi 12.000 vetë janë shëruar prej infeksionit.

Klinikë në Vuhan

Personeli në klinika veçanërisht i rrezikuar

Shqetësues është, se sa i lartë është rreziku për personelin mjekësor në provincën e prekur. Sipas studimit të ri janë infektuar gjithsej 3019 të punësuar në sistemin e shëndetësisë. Prej tyre 1716 raste të konfirmuara. Pesë prej tyre kanë vdekur prej virusit gjatë periudhës së vëzhgimit të këtij studimi.

Studimi le të kuptohet, që rënia e numrit të të infektuarve flet për një tendencë në ulje në përgjithësi të kurbës së epidemisë. Sipas këtyre të dhënave për zbehjen e epidemisë ka influencuar pozitivisht edhe ndalimi i lëvizjes nga provinca e prekur Hubei në pjesë të tjera të vendit.

Megjithatë Profesor Dr. Clemens Wendtner, shef i pavionit të spitalit infektiv dhe mjekësisë tropikale në Klinikën e Mynihut Schwabing, i sheh me sy kritik këto të dhëna: “Si mjek kam dyshim, nëse kemi të bëjmë me kthesën e shpresuar në kufizimin e përhapjes së kësaj epidemie. Sipas informacioneve nga Kina atje përkohësisht ka pasur rënie të dispozicionit në diagnostikimin e provuar (RT-PCR) , ndaj kam rezerva lidhur me shifrat e komunikuara të rasteve të konfirmuara PCR të paktën në Hubei. Atje me siguri që nuk janë diagnostikuar të gjithë të sëmurët.”

Sipas Wendtner, i cili drejton edhe njësinë speciale për infeksionet me rrezik për jetën në Klinikën e Mynihut Schwabing, shifrat kineze duhen marrë me rezervë. Ai beson, se ka një “shifër të errët” dhe se numri i pacientëve me COVID-19 në rajonin Hubei me gjasë është shumë i lartë. Kush është ai që shkon në spital tek mjeku, kur ka frikë se do ta vendosin në karantinë dhe nuk mund të largohet nga shtëpia?”

Shqetësim kanë shprehur edhe autorët e studimit të detajuar, që publikoi Qendra kineze për Kontrollin e Sëmundjeve dhe Profilaksinë lidhur me Koronavirusin COVID-19. Kina duhet të përgatitet për një “rigoditje të mundshme të epidemisë”, kur shumë njerëz në mbarë vendin nga pushimet e detyruara tëkthehen në vendet e tyre të punës./ DW

LEXO TE PLOTE