Connect with Us

Pse po dështon multikulturalizmi në qytetet evropiane

Blog

Pse po dështon multikulturalizmi në qytetet evropiane

Publikuar

-

Nga Licia Cianetti “The Conversation”

* Gjatë dekadës së shkuar, ideja se multikulturalizmi është një eksperiment social i dështuar, ishte e përhapur në të gjithë Evropën. Miratimi i politikave mbi emigrantët dhe njerëzit me prejardhje emigrante, duket se sugjeron se “momenti multikulturor” – nëse ka pasur ndonjëherë një të tillë – ka marrë realisht fund.

Nën këtë mjedis, shumë ekspertë janë duke kërkuar për qytete me ide të freskëta, se si të ndërtojnë një shoqëri multikulturore dhe më gjithëpërfshirëse. Sipas rrjetit të Eurocities, “e ardhmja e Evropës varet nga qytetet e saj”. Por hulumtimi im tregon se aftësia e qyteteve për të nxitur përfshirjen etnike dhe racore, po kufizohet nga masat shtrënguese, dhe nga besimi se të parët vijnë kulturat dhe njerëzit “vendas”.

Pritshmëria që qytetet e kanë përgjigjen se si të nxitin diversitetin, vjen nga ideja se ato janë vendet natyrale për kreativitet dhe takime midis kulturave. Por kjo anashkalon pabarazinë, dhe ndarjen që vërehet gjithashtu në qytete. Gjithsesi, shumë qytete duket se e kanë kuptuar idenë e potencialit të tyre progresist.

Rrjeti Eurocities po kremton 100 ditët e para të Komisionit të ri Evropian me shembuj të qyteteve që mund ta frymëzojnë BE-në, përmes mënyrave të tyre inovative për të adresuar “sfidat evropiane”. Këto përfshijnë qasjen gjithëpërfshirëse të kryeqytetit bullgar, Sofje, për ofrimin e shërbimeve për të ardhurit; Inkubatorin e Biznesit për të Rinjtë në Oslo, që përfshin gjithashtu emigrantët; dhe programin e përfshirjes së romëve në Berlin.

Por a janë realisht qytetet përcaktuese, për një të ardhme më gjithëpërfshirëse? Hulumtimi im mbi qytetet multikulturore tregon se idetë mbi përfshirjen etnike, racore dhe fetare, kanë ndryshuar me kalimin e kohës. Dhe këtu kanë ndikuar masat shtrënguese.

Buxhetet e këshillave locale, janë zvogëluar me urdhër të qeverive qendrore. Në të njëjtën kohë, më shumë politika sociale, po u kalohen në varësi administratave lokale. Me numrin e njerëzve në rrezik për të qenë në pragun e varfërisë, që është rritur dy herë më shumë në qytete sesa në zona të tjera, qytetet e kanë gjithnjë e më të vështirë të përmbushin nevojat e qytetarëve të tyre.

Një problem shtesë është rritja e lëvizjes nativiste. Ajo kërkon që politikëbërësit t’u japin përparësi nevojave të qytetarëve “vendas”: kujtoni lëvizjen “punë britanike për punëtorët britanikë” ose “prima gli italiani” (italianët të parët).

LEXO EDHE:  SHBA, eksperimentohen operacionet e para kirurgjikale, ku pacientit i ndalet përkohësisht zemra

Ky kombinim i masave shtrënguese dhe nativizmit, i vë nën presion qytetet që angazhohen të promovojnë përfshirjen etnike dhe racore. Ato duhet ta bëjnë këtë me buxhete të zvogëluara, dhe përballë armiqësisë në rritje ndaj shpenzimit të burimeve të kufizuara për “jo-vendasit”.

Një vend ku mund të shihen ndryshime në qasjen e qyteteve ndaj multikulturalizmit, janë dokumentet e prodhuara nga rrjetet transnacionale, ku qytetet bëhen bashkë për të shkëmbyer praktikat më të mira, dhe për të dalë me axhenda të përbashkëta.

Këto përfshijnë Rrjetin Eurocities, ose Programin e Qyteteve Ndërkulturore të Këshillit të Evropës. Këto kohë, kanë ndodhur 2 ndryshime kryesore. Së pari, rrjetet po promovojnë gjithnjë e më shumë politika që synojnë individët sesa grupet. Këtu përfshihen programe të tilla si trajnimet për punësim, apo ato që synojnë përmirësimin e aftësive dhe shanseve të individëve, pavarësisht prejardhjes së tyre etnike.

Njëkohësisht, rrjetet po promovojnë mënyrën se si qytetet po gjejnë zgjidhje pragmatike për çështjet më të ngarkuara politike. Ato përhapin praktikat më të mira mbi sheshimin e ndarjeve kulturore me projekte – si festivalet apo grupet teatrale – që promovojnë kontaktin midis kulturave dhe përmirësojnë “kohezionin e komunitetit”.

Ose projekte që adresojnë varfërinë midis emigrantëve, duke i ndihmuar ata të hyjnë në tregun e punës, ose të hapin një biznes. Kjo qasje është gjithashtu një përgjigje ndaj masave shtrënguese. Ndërkohë, përpjekjet e disa qyteteve në Evropë dhe më gjerë për të kundërshtuar ligjet anti-migrantëve, dhe për të sfiduar masat shtrënguese, japin shpresë se gjërat do të jenë më mirë. Për shembull, kryetarët e bashkive në Itali nuk pranuan të zbatonin një dekret qeveritar, që kufizonte të drejtat e migrantëve.

Por prirjet e përmendura më lart, duhet të na bëjnë gjithashtu të jemi kujdesshëm. Qeveritë lokale të qyteteve, po miratojnë politika më të hapura ndaj emigrantëve, nën presionin e fortë për të punuar me më pak burime, dhe për ta bërë atë në mënyra që nuk provokojnë një reagim të “vendasve”. Dhe kjo gjë zvogëlon opsionet e tyre politike. Qytetet mund të jenë vërtetë në gjendje të krijojnë një të ardhme më gjithëpërfshirëse, por ato po përballen me një sfidë të madhe në këtë drejtim./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Kim Jong Un, si mund të negociohet më dikë që ka vrarë edhe vëllain e tij?

Publikuar

-

Nga

Nga Aidan Foster-Carter “The Diplomat”

* Tre vjet më parë, Kim Jong Nam, djali i madh i Kim Jong Il, dikur trashëgimtari i tij kryesor, por që më vonë u internua, u vra. Dhe jo në ndonjë skutë, por në mes të ditës në një aeroport të mbipopulluar në kryeqytetin e Malajzisë, Kuala Lumpur. Ai po kthehej në shtëpinë e tij në Makau.

Kamerat e sigurisë, kapën mometin kur dy gra të reja i hedhin një lëng në fytyrë, që rezultoi të ishte agjenti vdekjeprurës nervor VX. Vrasja e tij bëri bujë në media në atë kohë, por kujtimet me kalimin e kohës veniten. “Vrasësit”, një dokumentar i ri i transmetuar së fundmi, mund ta rikthejnë në qendër të vëmendjes atë ngjarje.

Dokumentari sugjeron se të dyja gratë – aktualisht të lira – ishin vërtet të pafajshme sikurse edhe pretenduan, por se ato u mashtruan në atë që menduan se ishte një shaka televizive. Kjo ishte ajo që iu thanë atyre nga 4 burra, për të cilët ato nuk e dinin se ishin Koreja e Veriut, dhe që u larguan me shpejësi nga Malajzia.

Koreja e Veriut del rrallë nëpër mediat botërore, por në vitin 2017 kjo gjë ndryshoi. Gjatë gjithë këtij viti, Kim Jong Un (vëllai i gjysmë i vogël i Jong Nam), testoi disa raketa balistike gjithnjë e më të mëdha dhe më efektive, disa prej të cilave janë të afta të mbërrijnë deri në Shtetet e Bashkuara.

Një test bërthamor, i gjashti i republikës komuniste, pasoi në shtator. Kim testoi ndërkohë nervat e presidentit të ri amerikan, që i vuri nofkën “njeriu-raketë”,dhe e kërcënoi me “zjarr dhe tërbim”. Në vitin 2018, Kim kaloi në një qasje paqësore, duke pasur një sukses befasues.

Si Donald Trump ashtu edhe presidenti i Koresë së Jugut, Mun Jae-in, e cilësuan atë si një lider të përgjegjshëm dhe jo një tiran të egër, apo edhe një rrezik për botën.

Bromanca deluzive Trump-Kim, i mbijetoi deri diku kaosit që e karaterizoi samitin e tyre të dytë në Hanoi shkurtin e vitit 2019, dhe që atëherë ka pasur zero progres në lidhje me çështjen e denuklearizimit. Koreja e Veriut, nuk u përmend fare në fjalimin vjetor të këtij viti të presidentit Trump.

Ndërkohë në Seul, entuziazmi i Mun për dialogun gjallon ende, pavarësisht se Pheniani është sjellë sërish në mënyrë provokative gjatë gjithë 2019-ës. Të shohim se çfarë do të sjellë 2020-a. Në dhjetor 2019, Kim i dha fund formalisht pauzës së tij 2-vjeçare të testeve bërthamore dhe raketave balistike.

Edhe pse në fakt nuk i kishte ndalur kurrë lëshimet e raketave balistike më të vogl. Kjo është pranuar si nga Trump ashtu edhe nga Mun. Këtë vit Trump duhet të fitojë zgjedhjet presidenciale. Ndaj kurdo që të lëshohet raketa e radhës e Kim, mund të nxisë reagime më pak të ashpra nga shefi i Shtëpisë së Bardhë.

LEXO EDHE:  Pse disa njerëz, janë jashtëzakonisht të talentuar në disa fusha njëkohësisht?

LEXO EDHE:  A jetojnë më gjatë dashamirësit e artit?

Por sfida dhe kërcënimet nga armët e Koresë së Veriut nuk janë larguar asnjëherë, pavarësisht iluzionit të rremë të vitit 2018. Krahasuar me kërcënimet bërthamore dhe raketore, vrasja e Malajzisë e vëllait të tij, mund të duket një “zarar” i vogël.

Megjithatë, VX është një armë e shkatërrimit në masë, e ndaluar në bazë të Konventës së Armëve Kimike, të cilën Koreja e Veriut me sa duket nuk e ka nënshkruar. Përdorimi i tij ishte i paligjshëm, dhe tejet i papërgjegjshëm. Leksioni i vërtetë i vrasjes së vëllait të tij, është gjendja alarmante ku ndodhet sot Koreja e Veriut.

Vrasja e 3 viteve më parë, i dha mundësi Koresë së Veriut të bënte disa prova. Tani regjimi, mund të jetë i sigurt se VX-ja e tij funksionon, dhe se më të mund të shënjestrojë me sukses kundërshtarët. Kim Jong Un na testoi dhe politikisht. Nëse agjentët e huaj hyjnë dhe vrasin me armë kimike, shumica e vendeve mund të zemërohen.

Britania e bëri këtë. Në prillin e vitit 2018, Sergei Skripal, një ish-agjent rus dhe vajza e tij Yulia u  helmuan në qytetin e qetë angleze të Salisbërit me agjentin nervor Noviçok. Babë e bijë mbijetuan, por një grua e helmuar pa dashje vdiq. Moska mohoi përgjegjësinë për aktin, por nuk u besua.

Një qeveri e zemëruar britanike, mori një mbështetje të madhe ndërkombëtare . 28 vende dëbuan një 153 diplomatë rusë. Ndërkohë Malajzia reagoi dobët. Tre koreano-veriorët u ndaluan për pak ditë, por shpejt u liruan kur Pheniani kërcënoi të mbante peng stafin e ambasadës malajziane në Korenë e Veriut.

Çuditërisht, trupi i Jong Nam, iu kthye regjimit që e vrau. Malajzia ndaloi hyrjen pa viza për qytetarët e Koresë së Veriut, dhe mbylli pjesërisht ambasadën e saj në Phenian. Por qeveria e re qe pasoi kishte plane të tjera. Mahathir Muhamad, që u rikthye si kryeministër në vitin 2018, dëshiron që ajo të rifunksionojë e plotë.

Negociatat me armikut, janë një punë e përshtashme për mendjet e kthjellëta. Narcisizmi i Trump dhe nacionalizmi korean i Mun, lanë në hije natyrën e vërtetë të kundërshtarit të tyre. Kim Jong Un nuk ishte dhe as nuk është duke luajtur të njëjtën lojë si ata. Përkundrazi, ai po luan me ta, madje me shumë sukses.

Kushdo që bisedon me Korenë e Veriut, nuk duhet ta harrojë kurrë Kim Jong Nam. Fati i tij nxjerr në pah dy gjëra:çfarë lloj regjimi është në të vërtetë ai i Phenanit – një regjim kriminal, dhe deri sa larg është i gatshëm të shkojë vëllai i tij. Kim Jong Un ia hodhi paq për vrasjen e vëllait të tij 3 vjet më parë. Nëse e lejojmë ai do ta bëjë sërish atë./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse Norvegjia është lidere në riciklimin e plastikës

Publikuar

-

Nga

Herë pas herë një zonjë e moshuar, i vendos mbeturinat e saj plastike në vrimën e një makinerie në hyrje të një supermarketi në kryeqytetin norvegjez Oslo. Me një sistem depozitimi që funksionon shumë mirë, Norvegjia riciklon pothuajse të gjitha shishet e saj plastike.

“Ju mund të shpëtoni prej tyre, por këtu keni mundësi ta bëni këtë në një mënyrë inteligjente”- thotë gruaja në të 70-at, teksa makineria i nxjerr një biletë me barkod që i jep të drejtën të marrë rreth 30 kroner (3 euro) në para të thata, ose të hedhura në kartën e saj të kredititit.

Me një normë riciklimi rekord prej 97 për qind, Norvegjia është 10 vjet përpara datës që synohet nga Bashkimin Evropian, vitit 2029, kur vendet anëtare duhet të riciklojnë të paktën 90 përqind të shisheve të tyre plastike. Kjo shifër është e jashtëzakonshme, po të krahasohet me 60 për qind në Francë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, që po merr në konsideratë ngritjen e një sistemi të ngjashëm depozitimi të mbetjeve plastike.

Një sistemi i tillë depozitash, shihet gjerësisht si çelësi i suksesit të vendit nordik. Konsumatorët paguajnë vetëm pak cent shtesë, kur blejnë një pije në një shishe plastike, dhe ata kompensohen kur rikthejnë shishet bosh. “Kur keni një lloj depozite të tillë, ju në fakt po u thoni konsumatorëve që ta blejnë produktin, teksa ata huazojnë paketimin”- shpjegon Kjell Olav Maldum, kreu i “Infinitum”, një kompani e krijuar nga prodhuesit dhe shpërndarësit, për të menaxhuar sistemin e depozitave.

Koncepti i rikthimit të shisheve plastike bosh është bërë kaq shumë i përhapur, madje për të ka tashmë edhe një folje në gjuhën norvegjeze:a pante. Si një bonus i shtuar për qytetarët, makinat shitëse u japin klientëve mundësinë e përdorimit të rimbursimit të tyre për të blerë një biletë llotarie, nga të cilat përfitojnë edhe shoqatat bamirëse.

Në vitin 2018, më shumë se 1.1 miliardë shishe plastike dhe kanoçe alumini u rikthyen në pikat e grumbullimit në supermarkete, stacionet e karburantit dhe dyqanet e vogla. Në Fetsund, rreth 30 kilometra në verilindjes të Oslos, qindra kamionë çojnë mijëra tona mbetje në qendrën kryesore të përpunimit të kompanisë “Infinitum”.
Pasi kalojnë nëpër rripat e transmisionit, shishet plastike që dikur përmbanin ujë apo lëngje
të ndryshme renditen, shtypen dhe vendosen në stiva që u ngjajnë kubeve të mëdhenj shumëngjyrëshe të Rubikonit, të destinuara për të pasur një jetë të dytë pas riciklimit.
Çdo shishe e re plastike, përmban rreth 10 për qind materiale të riciklueshme, një nivel që Norvegjia shpreson të rritet, dhe për këtë arsye ka vendosur një taksë regressive, që do të inkurajojë prodhuesit të përdorin plastikë të ricikluar në vend të plastikës së re, e cila aktualisht është më e lirë.

LEXO EDHE:  Emigrantët largohen pas festave/ Radhë kilometrike në pikat kufitare

LEXO EDHE:  Emigrantët largohen pas festave/ Radhë kilometrike në pikat kufitare

“Ne e quajmë atë riciklim të fjongos së pastër:nëse vendosni shishet tuaja në një makineri të tilla, ato të japin një fjongo të pastër”- thotë Harald Henriksen, drejtues i një biznesi riciklimi në Tomra. “Ju mund ta përdorni sërish, dhe mund të prodhoni shumë herë shishe të reja”-thekson ai.
Në këtë shembull të një ekonomie ciklike, ajo që disa e konsiderojnë mbeturina bëhet burim, vlera e së cilës inkurajon grumbullimin dhe riciklimin e mbetjeve urbane. Kjo ide ka filluar që të kopjohet edhe diku tjetër. Një shembull është Lituania, një vend që kishte një normë riciklimi prej 34 për qind para se të fuste në përdorim sistemin e depozitave, dhe në fund të vitit të dytë e kishte rritur tashmë në 92 për qind”- thotë Henriksen.
Larisa Kopelo e organizatës mjedisore “Zero Ëaste Europe” tha për AFP se sistemet e depozitave të mbetjeve, janë “e vemja mënyrë” për të përmbushur objektivin e Bashkimit Evropian. Por organizata, do të donte të shihte një sistem të përzier, që do të mbledhte shishet e qelqit për ripërdorim, dhe që do ta shtrinte sistemin e depozitave edhe në llojet e tjera paketimesh plastike.

Çdo minutë, në oqeanet e gjithë botës hidhen 15 tonë plastikë. Ndërsa industria norvegjeze e riciklimit, e pranon se planeti duhet t’i japë fund këtij problemi, ekspertët mendojnë se plastika – një material i lehtë, praktik dhe i lire, ka ende një të ardhme premtuese. “Problemi qëndron tek vetë plastika, apo tek mënyra se si sillemi ne konsumatorët? Plastika është ende një material fantastik, por ju lutemi mbajeni atë larg natyrës!”- shprehet Maldum./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse dashurojmë?/ Origjina dhe evolucioni i ndjenjës kryesore në këtë botë

Publikuar

-

Nga

Pse dashurojmë? Në rastin më të mirë, dashuria është një bekim, në rastin më të keq një mallkim. Ajo i bën njerëzit e zgjuar të veprojnë si budallenj; shkakton dhimbje dhe pikëllim në zemër.

Të dashurit na thyejnë zemrat, familja ndonjëherë na çmendin, ndërsa miqtë mund të na dëshpërojnë.

Por ne jemi të prirur për të qenë të lidhur me njëri-tjetrin. Kjo sugjeron se evolucioni i aftësisë për të dashur evoluoi, dhe se përzgjedhja natyrore favorizoi përkujdesjen ndaj njëri-tjetrit. Fosilet na tregojnë se dashuria evoluoi qindra miliona vjet më parë, duke ndihmuar paraardhësit tanë gjitarë të mbijetojnë në epokën e dinosaurëve.

Por njerëzit kanë një jetë emocionale të ndërlikuar. Dashuria romantike, lidhja afatgjatë midis meshkujve dhe femrave, është e pazakontë tek gjitarët e tjerë. Ne njerëzit jemi gjithashtu të pazakontë në formimin e marrëdhënieve afatgjata, me individë me të cilët nuk kemi lidhje gjaku por miqësi.

Por njerëzit dhe të gjithë gjitarët e tjerë ndajnë një lloj dashurie, lidhjen midis një nëne dhe pasardhësve të saj. Universaliteti i kësaj ndjenje, sugjeron që është forma origjinale, ajo stërgjyshore e lidhjes lloji i parë i dashurisë, nga e cila evoluan të gjitha të tjerat.

Provat e lidhjes prindër-pasardhës shfaqet rreth 200 milion vjet më parë, në fund të epokës Triasike dhe në fillim të asaj Jurasike. Fosilet e Kajentaterium një proto-gjitar i epokës Jurasik gjetur në Arizona, SHBA, tregojnë një nënë që vdiq duke mbrojtur 38 bebet e saj të vogla.

Që kjo sjellje të ekzistonte, instinktet e nënës dhe të pasardhësve duhej që të evoluonin.

Tek kafshët primitive si hardhucat, prindërit nuk janë saktësisht prindër. Një dragua nënë  llojit Komodo braktis vezët e saj, duke i lënë të vegjëlit të kujdesen vetë për veten e tyre. Nëse do të takohet ndonjëherë me të vegjlit, ajo ka të ngjarë që të përpiqet t’i hajë ata:dragonjtë Komodo janë kanibalë. Të rinjtë do të vraponin instinktivisht për të shpëtuar kokën.

LEXO EDHE:  Kurani dhe Bibla kanë më shumë të përbashkëta, nga sa mund ta mendoni

LEXO EDHE:  Kurani dhe Bibla kanë më shumë të përbashkëta, nga sa mund ta mendoni

Ndërkohë, gjitarët evoluan në aftësinë e tyre për të krijuar marrëdhënie. Ata mund të krijojnë marrëdhënie si familje dhe miq në grupe të sofistikuara shoqërore:tek tufat e elefantëve, majmunëve, balenave vrasëse, qenve apo fiseve njerëzore.

Ndërkohë dashuria romantike midis burrave dhe grave, është një zhvillim evolucionar i kohëve të fundit, i lidhur me meshkujt që i ndihmojnë femrat të kujdesen për fëmijët. Në shumicën e gjitarëve, meshkujt janë baballarët e munguar, që kontribojnë vetëm me gjenet gjenet dhe asgjë tjetër për pasardhësit e tyre.

Tek të afërmit tanë më të afërt, shimpanzetë, kujdesi atëror është minimal. Lidhja në çift evoluoi diku pasi paraardhësit tanë u ndanë nga shimpanzetë, 6-7 milionë vjet më parë, sndoshta para ndarjes midis njerëzve dhe Neandertalëve. Ne mund të hamendësojmë se Neandertalët formuan marrëdhënie afatgjata, pasi ADN-ja e tyre është e trashëguar tek ne.

Sot, ekosistemi dominohet nga kafshët me kujdes prindëror. Gjitarët dhe zogjtë, dhe insektet si milingonat apo bletët, kujdesen për të vegjlit e tyre. Njerëzit janë specia mbizotëruese në Tokë. Kujdesi prindëror është adaptiv në vetvete, por duke i mësuar kafshët të krijojnë marrëdhënie, ai i hapi ndërkohë rrugë evolucionit të shoqërisë dhe bashkëpunimit në një shkallë më të madhe. Kujdesi na ndihmon të bashkëpunojmë, dhe bashkëpunimi na ndihmon të konkurrojmë.

Njerëzit mund të jenë egoistë dhe shkatërrues. Por ne e kemi dominuar planetin, vetëm sepse një aftësi e pashembullt për t’u kujdesur për njëri-tjetrin – për partnerët, fëmijët, familjet, miqtë, njerëzit e tjerë – mundësoi bashkëpunimin në një shkallë të tillë, që nuk ishte parë kurrë më parë në historinë e jetës./ Theconversation-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE