Connect with Us

Sulmet me raketa vetëm fillimi/ Ja si ka gjasa të kundërpërgjigjet më tej Irani

Blog

Sulmet me raketa vetëm fillimi/ Ja si ka gjasa të kundërpërgjigjet më tej Irani

Publikuar

-

Nga Micah Halpern “Newsmax”

Vrasja e kreut iranian të Forcës Kuds, gjeneral Kasëm Sulejmani, vazhdon të jetë lajmi kryesor. Politikanët, analistët, dhe cilido që ka një mendim mbi këtë çështje, janë duke folur nëse vrasja ishte e drejtë apo e gabuar, dhe nëse do të ishte një veprim i mençur apo një sjellje e pamatur nga ana e SHBA-së, në rast se situata do të përshkallëzohet në një luftë gjithëpërfshirëse.

Në fakt, ekzistojnë më shumë teori mbi pasojat e vrasjes së Sulejmanit, sesa variante të mënyrës së shqiptimit të emrit të tij. Izraeli dhe izraelitët, janë të shqetësuar me të drejtë. Ata janë një objektiv i përshtatshëm për Iranin. Jo thjesht sepse shteti hebre, është simboli më i madh i jetës jo-arabe, jo-islamike, dhe perëndimore në rajon.

Por edhe për shkak se veprimet kundër Izraelit, janë mjeti më unifikues se çdo gjë vend tjetër në mbarë Lindjen e Mesme. Dhe një sulm kundër Izraelit, është një sulm ndaj SHBA-së. Analiza ime, është se Irani do të kundërpërgjigjet në nivele të ndryshme, dhe kohë pas kohe.

Reagimi i tyre, nisi me 20 raketat e lëshuara kundër bazave irakiane, që strehojnë forcat amerikane. Por përpara se të bënte këtë lëvizje, Irani i paralajmëroi irakianët për qëllimin e tyre. Dhe ky sulm ishte vetëm fillimi. Me kalimin e kohës, Irani do të joshet të përdorë forcat e veta të armatosura.

Një luftë frontale në shkallë të plotë mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, është shumë e dyshimtë nëse do të ndodhë. Edhe një sulm frontal i Iranit ndaj Izraelit apo bazave amerikane, nuk ka shumë gjasa. Teherani do të përdorë milicitë e tij të shumta dhe të devotshme, për të sulmuar interesat e SHBA në rajon.

Irani nuk do të angazhohet drejtpërsëdrejti në asnjë konfrontim ushtarak, as me Shtetet e Bashkuara dhe as me Izraelin. Udhëheqja iraniane do të ndjekë këtë rrugë, jo vetëm sepse është e më dobishme për të, dhe e shmang nga përgjegjësia direkte. Por edhe sepse është një mënyrë për të nderuar kujtimin e gjeneralit të tyre Kasëm Sulejmani.

Trajnimi dhe përdorimi i milicive, ishte roli i vërtetë i Sulejmanit. Ai ishte ngarkuar me detyrën e planifikimit dhe zbatimit të misioneve jashtë Iranit, duke përdorur micilitë e ngritura në vende të ndryshme të rajonit, për të goditur armiqtë e interesave iraniane.

Përgjigja më e mundshme e Iranit, do të bazohet tek sulmet e Hezbollahut dhe nga milicitë pro-iraniane në Siri dhe Irak. Këto sulme, do të zhvillohen me ndihmën e këshilltarëve dhe ushtarakëve iraniane. Gjurmët e tyre do të jenë në të gjitha sulmet, bota do ta dijë se kush i ka kryer ato sulme, por sërish Teherani do të kenë një lloj mohueshmërie të besueshme.

Izraeli nuk do të harrohet plotësisht. Ai ka të ngjarë të jetë shenjëstra e radhës e sulmit me raketa, dhe ndoshta me avionë nga përtej kufirit të tij verior, por jo nga Gaza. Dhe kjo sepse Hamasi është i padisiplinuar. Gaza është sot një “fuçi baruti”, të cilën nuk është në gjendje ta kontrollojë as Irani.
Llogaritja më e rëndësishme përballë micilive, është se cila prej tyre do të ndërmarrë sulmin më masiv.

Në çdo rast, sulmet e tyre nuk mund të jetë aq të mëdha, sa të nxisin Izraelin apo Shtetet e Bashkuara të reagojnë me një forcë edhe më të madhe. Reagimi i Izraelit, do të bazohet në vlerësimin e dëmit.
Nëse raketat bien në zona të caktuara, duke mos shkaktuar dëme të konsiderueshme, tensionet e përshkallëzuara do të zvogëlohen, dhe do të shndërrohen në tensione normale. Sidoqoftë, nëse ka ndonjë dëmtim real – sidomos humbje në jetësh njerëzore – Izraeli do të detyrohet të përgjigjet duke ngritur kësisoj tensionet. Edhe Shtetet e Bashkuara, do të bëjnë ndoshta të njëjtën llogari, për të vendosur në lidhje me llojin e kundërpërgjigjes së tyre. Kjo është edhe retorika, që ka përdorur presidenti Donald Trump.

Viktima e vetme nga kthesa e fundit e ngjarjeve në lojën politike, diplomatike dhe ushtarake të luftës midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, nuk është askush tjetër përveç vetë gjeneral Kasëm Sulejmanit. Ai mendonte se ishte i paprekshëm, dhe gaboi. Udhëheqja iraniane është shumë e vetëdijshme për atë që po bën, si po e bën, dhe pse po e bën.

Kjo është arsyeja pse unë jam i sigurt, që do të ndodhin edhe shumë gjëra të tjera. E përsëris, nuk do të ketë një goditje të drejtpërdrejtë. Përgjigjet e radhës të Iranit, do të jenë në stilin e Sulejmanit. Iranianët do të përdorin micilitë e mbështetura prej tyre në rajon, për të sulmuar interesat e SHBA-së, dhe interesat e tjera perëndimore, që janë të gërshetuara në Lindjen e Mesme. Për Iranin, ata janë që të gjithë të pafe, dhe pushtues të tokës muslimane. Suleimani ka vdekur, por regjimi iranian mbetet në këmbë. Dhe iranianët e kanë një plan.

LEXO EDHE:  Si po rikthehet ISIS-i

Nëntë herët, kur bota ka qenë realisht shumë pranë Luftës së Tretë Botërore

Termi Luftë e Tretë Botërore, që në fakt do të ishte një lufte bërthamore me pasoja fatale për gjithë planetin, rikthehet në modë sa herë që në arenën ndërkombëtare ka përplasje mes aktorëve të rëndësishëm rajonalë dhe botërore. Përplasjet dhe tensionet e larta kohët e fundit, mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, kanë shtyrë shumë analistë dhe jo vetëm, t’i bien këmbanës së alarmit mbi mundësinë e një lufte të re botërore.
Për shumë arsye, dhe mbi të gjitha për shkak të pasojave katasrofike që do kishte përdorimi i armëve bërthamore për të ardhmen e njerëzimit, edhe liderët me të çmendur autoritarë janë përpjekur gjithnjë ta shmangin një skenar të tillë.
Por pas Luftës së Dytë Botërore, bota ka qenë disa herë pranë, ku më shumë e ku më pak, nisjes së Luftës së Tretë Bërthamore, sidomos mes 2 superfuqive, SHBA-së nga njëra anë dhe Bashkimit Sovjetik nga ana tjetër. Ja cilat janë momentet më delikate:

Lufta e Koresë:25 Qershor 1950 – 27 Korrik 1953

Kjo ishte një luftë mes dy koalicioneve, që luftuan për kontrollin e Gadishullin Korean: koalicionit komunist me Korenë e Veriut, Kinën dhe Bashkimin Sovjetik, dhe koalicionin kapitalist, përfshirë Korenë e Jugut, SHBA-në dhe trupat paqeruajtëse të OKB-së. Shumëkush besoi në atë kohë, se ky konflikt do të përshkallëzohej në një luftë në shkallë të plotë midis SHBA-së, Bashkimit Sovjetik dhe Kinës.

Kriza e Berlinit:4 qershor -9 nëntor 1961

Arsyeja e përplasjes mes SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik, lidhej me statusin e kryeqytetit të pushtuar gjerman, Berlinit, dhe vetë Gjermanisë pas Luftës së Dytë Botërore. Kriza nisi kur Moska vendosi një ultimatum, duke kërkuar tërheqjen e të gjitha forcave të armatosura nga Berlini, përfshirë ato perëndimore në Berlinin Perëndimor. Ajo përfundoi paqësisht më 28 tetor pas një mirëkuptimi mes palëve, për të tërhequr tanket dhe ulur tensionet.

Kriza e Raketve Kubane:15-28 tetor 1962

Thelbi i konfliktit, ishin raketat bërthamore sovjetike, që u vendosën fshehurazi në ishullin e Kubës komuniste. Pika kulmore e asaj krize, ishte momenti kur një helikopter i marinës amerikane fluturon mbi një nëndetëse sovjetike B-59, që u detyrua nga marina amerikane të dilte në sipërfaqe pranë brigjeve të Kubës.
Kjo e fundit kishte një torpedo bërthamore në bord, dhe oficerëve që mbanin çelësat e saj iu kërkua ta përdorin atë. Vetëm një mosmarrëveshje brenda komandës sovjetike, e pengoi nëndetësen të sulmonte flotën amerikane aty pranë, një akt që mund të kishte çuar në një Luftë të Tretë Botërore. Heroi në atë rast ishte ushtaraku rus Vasili Arkipov.

Konfliktet kufitare Kinë-Bashkimi Sovjetik, 1969

Konflikti sino-sovjetik, ishe një konflikt kufitar 7-mujor i padeklaruar, në kulmin e mosmarrëveshjeve ideologjike ms 2 vendeve në vitin 1969. Përplasja më serioze ndodhi në mars 1969 në afërsi të ishullit Zhenbao në lumin Usuri pranë Mançurisë. Konflikti mbaroi fatmirësisht me armëpushim, me rikthimin e statuskuosë, midis 2 vendeve të pajisura me armë bërthamore.

Lufta Indi-Pakistan e vitit 1971

Ajo ndodhi gjatë luftës çlirimtare në Pakistanin Lindor. Bashkimi Sovjetik mbështetëti pakistanezët e lindjes dhe ushtrinë indiane kundër Pakistanit. Ndërkohë Shtetet e Bashkuara qëndruan në krah të Pakistanit duke e mbështetur atë moralisht, politikisht, ushtarakisht dhe ekonomikisht.

Tensionet mes superfuqive gjatë Luftës së Yom Kippur:6-25 tetor 1973

Lufta e Yom Kippur, nisi me fitoren e ushtrive arabe. Izraeli kundërveproi me sukses. Në këtë kohë u rritën shumë tensionet u rritën midis SHBA-së që mbështeti Izraelin, dhe Bashkimit Sovjetik që u rreshtua me shtetet arabe. Në një rast, forcat detare amerikane dhe sovjetike për pak sa nuk qëlluan mbi njëra-tjetrën.

Gabim i kompjuterit NORAD më 9 nëntor 1979

Shtetet e Bashkuara, u përgatitën për një hakmarrje emergjente, pasi kompjuteri NORAD pa indikacione në ekran, se kishte nisur një sulm sovjetik në shkallë të gjerë. Nuk pati asnjë përpjekje për të përdorin “telefonin e kuq”, për të sqaruar situatën. Fatmirësisht sistemet e radarëve konfirmuan, se nuk kishte ndodhur asnjë lëshim raketash, dhe se NORAD kishte habuar.

Incidenti i 26 shtatorit 1983

Një alarm i rremë, ndodhi në sistemin sovjetik të paralajmërimit të hershëm bërthamor. Ai sinjalizonte në mënyrë të rreme lëshimin e raketave bërthamore amerikane. Sulmi hakmarrës u parandalua nga Stanislav Petrov, oficer i Forcave Sovjetike të Mbrojtjes Ajrore, që e kuptoi në kohë se sistemi ishte duke funksionuar në një mënyrë të gabuar.

Incidenti i raketave norvegjeze:25 janar 1995

Ky incident ndodhi kur stacuioni rus Olenegorsk i paralajmërimit të hershëm, ngatërroi në radar nga raketën kërkimore norvgjeze “Black Brant XII”, me raketën balistike amerikane “Trident SLBM”. Në kundërpërgjigje presidenti rus Boris Jelcin, bëri gati çantën e lëshimit të armëve bërthamore. Fatmirësisht komanda e lartë ruse, arriti të kuptojë në kohë se nuk po hynte në hapësirën ajrore ruse, duke anuluar menjëherë planet për sulmin hakmarrës./Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

E çuditshme por e vërtetë/ Karantina ka bërë më të lumtura shumë familje

Publikuar

-

Nga

E çuditshme por e vërtetë/ Karantina ka bërë më të lumtura shumë familje

Disa njerëz mund të mos bien dakord, por një studim i ri sugjeron se mbyllja e imponuar në shtëpi për shkak të pandemisë së koronavirusit, ka forcuar marrëdhëniet e shumë prindërve me fëmijët e tyre.

Studimi, i publikuar nga Instituti për Kërkime Sociale dhe Ekonomike në Universitetin Eseks në Britaninë e Madhe, zbuloi se rreth një e katërta e prindërve, raportojnë përmirësim të  marrëdhënieve me fëmijët e tyre, që kur qeveria britanike miratoi politikën e saj të qëndrimit në shtëpi.

Më pak se 5 për qind e të anketuarve, thanë se raportet me fëmijët ishin përkeqësuar. Rezultatet bazohen në hulumtimet për studimin e Kuptimit të Shoqërisë gjatë Covid-19, një studim kombëtar përfaqësues që mblodhi të dhëna nga 5.500 prindër.

Studimet e mëparshme të institutit, kanë raportuar se nënat po kryejnë një sasi disproporcionale punësh shtesë, përfshirë në kujdesin për fëmijët, që normalisht në atë periudhë do të duhej të ishin në shkollë. Por gjetjet e reja, sugjerojnë se kjo nuk ka ndikuar negativisht në marrëdhëniet e tyre me fëmijët.

“Shumë nga studimet e fundit, kanë nxjerrë në pah barrën ekonomike dhe të kujdesit në rritje fëmijët nga ana e grave”- thotë profesore Briena Perelli-Harris nga Qendra ESRC për Ndryshimin e Popullsisë në Universitetin e Sauthemptonit, që e drejtoi studimin së bashku me Sandra Ualzenbah nga Universiteti Eseks.

Ajo tha se një studim i muajit prill mbi pasojat e Covid-19, tregoi se nënat kalonin mesatarisht 9 orë më shumë në javë gjatë karantinës për kujdesin e fëmijëve dhe shkollimin e tyre në kushtet e shtëpisë, krahasuar me baballarët.

“E megjithatë, gati një e treta e grave duket se po përfitojnë nga masat kufizuese, si një kohë për t’u afruar me fëmijët e tyre. Vetëm 5 për qind e tyre, raportuan se marrëdhëniet e tyre ishin përkeqësuar. Duket se përkundër presioneve të pabarabarta të shkollimit në shtëpi dhe punëve të shtëpisë, nënat raportuan më shumë sesa baballarët një përmirësim në marrëdhëniet e tyre”- thotë Perelli-Harris.

LEXO EDHE:  A pati një komplot hebre për vrasjen e Josif Stalinit?

LEXO EDHE:  Si po rikthehet ISIS-i

Shumë prindër, thanë se kishin marrëdhënie më të ngushta me fëmijët e tyre, pasi kishin ndihmuar në shkollimin e tyre në kushtet e shtëpisë. Gati 40 për qind e prindërve, që i reduktuan orët e tyre të punës për t’u kujdesur për fëmijët, thanë se marrëdhëniet mes tyre ishin përmirësuar.

Vetëm 6 për qind, pohuan se marrëdhëniet e tyre ishin përkeqësuar. Por, disa prindër kanë hasur më shumë vështirësi se të tjerët. Më pak nëna beqare, raportuan një përmirësim në marrëdhëniet me fëmijët e tyre, dhe më shumë pohuan se ato ishin përkeqësuar.

Rreth 10 për qind e prindërve që thanë se e kishin të vështirë të përballeshin me situatën e re, apo që mendonin se e ardhmja e tyre financiare do të përkeqësohej, ka më shumë të ngjarë të thonë se marrëdhëniet me fëmijët e tyre ishin përkeqësuar, ndërsa 27 për qind thanë se marrëdhëniet e tyre ishin përmirësuar.

“Vëzhgimi ka treguar se puna nga shtëpia dhe ndihma në kryerjen e detyrave të shkollës në shtëpi, duket se përmirëson marrëdhëniet prindër-fëmijë”- deklaron Perelli-Harris. Por ajo thekson se ata që kanë mundësi të punojnë nga shtëpia, kanë shumë të ngjarë të kenë të ardhura dhe arsim më të lartë. Në përgjithësi, gati një e treta e atyre që ndodhen në situata më të vështira, raportojnë gjithsesi se marrëdhëniet e tyre me fëmijët ishin përmirësuar./ The Guardian-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Nga i pastrehë në yll kinemaje/ Historia tragjike, por dhe frymëzuese e Silvester Stalones

Publikuar

-

Nga

Nga i pastrehë në yll kinemaje/ Historia tragjike, por dhe frymëzuese e Silvester Stalones

Të thuash që Silvester Stalone ka pasur një jetë të vështirë, do të ishte një nënvlerësim i madh. Nga të gjitha rrëfimet frymëzuese të artistëve me famë botërore, e tija është sigurisht e më e spikatur. Shumë njerëz e njohin Stalonen përmes filmit “Rocky”, historinë e një boksieri amator që përpiqet të mbijetojë në rrugët e Filadelfias.

Për të siguruar jetesën, Balboa punon si mbledhës borxhesh për llogari të një gangsteri të zonës, dhe ndeshet në nivele amatore për shuma të vogla parash. Më në fund, shfrytëzon shansin e madh, dhe arrin të bëhet kampion bote i peshave. Ky film ka në fakt shumë elementë autobiografikë.

Jeta për Stalonen ishte një luftë e vërtetë që kur lindi. Problemet gjatë lindjes, u shoqëruan me një gabim të mjekut gjinekolog, që i shkaktuar një paralizë të pjesshme të fytyrës në anë e majtë, duke përfshirë pjesë të mjekrës, buzës dhe gjuhës.

Për pasojë, Stalone mbeti me pamjen e tij hungëritësh, dhe fliste me vështirësi. Duke u rritur në një zonë të Nju Jorkut të njohur si “Hell’s Kitchen”, Stalone ishte dëshmitar i zënkave të vazhdueshme në shtëpi midis nënës dhe babait të tij.

Kur u largua nga shtëpia, paragjykohej vazhdimisht për shkak të pamjes së tij të çuditshme, dhe vështirësisë në të folur. U përjashtua shumë herë nga shkolla, si rezultat i notave të dobëta, përleshjeve të shpeshta me bashkëmoshatarët, dhe problemeve me sjelljen.

Problemet e vazhdueshme financiare, sollën edhe dëbimin nga shtëpia ku banonte me qira.

I pastrehë për mbi 3 javë, aktori ishte i dëshpëruar për para, dhe pikërisht në atë kohë ai pranoi një rol në një film pornografik. Për punën e tij, u pagua vetëm 200 dollarë në 3 ditë xhirime.

Siç kujton më vonë Stalone:”Isha i detyruar ose të luaja në atë film ose të vidhja dikë, pasi nuk kisha rrugë tjetër”. Më pas Stalone vendosi të bëhet aktor profesionist. Por pavarësisht audicioneve të shumta që dha, u përball në fillim me refuzime të shumta.

Në këto kushte, Stalone mendoi të hynte në botën e kinemasë si skenarist. Sërish u refuzua. I mbetur pa asnjë të ardhur, e shiti i dëshpëruar për 50 dollarë qenin e tij të dashur. Jeta e tij vazhdoi të ishte e mjerueshme. Pasi shëtiste gjithë ditën nëpër rrugëve të ngrira të Nju Jorkut, mbrëmjeve shkonte në një bibliotekë të zonës për t’u ngrohur disi.

Duke shfletuar libra të ndryshëm në raftet e bibliotekës, ai gjeti edhe një herë frymëzimin për të shkruar një tjetër skenar. Për të përsosur stilin e tij, Stalone lexoi vepra të ndryshme të shumë autorëve të famshëm. Nëpërmjet tyre, ai gjeti edhe një herë motivimin e nevojshëm për t’ia dalë, pavarësisht rrethanave të vështira ku gjendej.

LEXO EDHE:  1933/ Kur milionerët e Uoll Stritit, planifikuan rrëzimin e Ruzveltit me një grusht shteti ushtarak

LEXO EDHE:  A pati një komplot hebre për vrasjen e Josif Stalinit?

Në 1975, pasi pa ndeshjen e boksit mes Muhamed Ali dhe Çak Uepner, Stalone filloi të krijojë idenë e një skenari filmi. Ai e shkroi për 3 ditë skenarin për filmin “Rocky”. Ua propozoi atë shumë producentëve. Por për muaj më radhë sërish u refuzua.

Më në fund gjeti një regjisor që e përqafoi idenë e tij, Robert Çertof. Por studioja që e pranoi skenarin “United Artists”, këmbëngulte të gjente një aktor tashmë të njohur për të luajtur rolin e Roki Balboas. Por Stalone as nuk e çonte ndërmend, që dikush tjetër të luante në një rol të krijuar prej tij me aq shumë mund.

Pavarësisht ngurrimit të tyre të vazhdueshëm, regjisorët në fund ranë dakord që të ishte vetë Stalone ai që do të luante personazhin e Rokit. Kompania “United Artists”, ishte shumë mosbesuese dhe mori paraprakisht masa ndaj humbjeve të mundshme në shitjen e biletave. Por “Rocky” do të kishte në fakt shumë sukses, duke mbuluar të ardhurat zhgënjyese që pati filmi tjetër i kësaj kompanie, i dalë në të njëjtën kohë.

“Rocky” pati një buxhet i vogël prej 1 milionë dollarësh, çka e detyroi stafin të përshpejtonte prodhimin. Por kjo u bë më e vështirë nga dëmtimet fizike që pësoi Stalone dhe Karl Uedhërs (që luajti rolin e Apollo Kridit) gjatë një skene në ring. Përkundër këtyre pengesave, “Rocky” arriti të përfundojë xhirimet në vetëm 28 ditë.

Që në fundjavën e parë të premierës, filmi arkëtoi mbi 5 milionë dollarë fitime. Dhe kur u llogaritën arkëtimet në total disa javë më vonë, “Rocky” kishte prodhuar një fitim prej 117 milionë dollarësh vetëm në kinematë e Amerikës së Veriut.

Ndërkohë, në vendet të tjera fitimet llogariteshin mbi 107 milionë dollarë. Shitjet totale të biletave, garantuan një kthim prej mbi 11.000 për qind të investimit që kishte bërë studioja filmike. “Rocky” rezultoi të ishte filmi më fitime më të mëdha në SHBA për vitin 1976.

Stalone u nominua për aktorin më të mirë dhe skenarin më të mirë origjinal në ceremoninë e 49-të të Academy Aëards. Sot, Silvester Stalone ka një pasuri prej mbi 400 milionë dollarësh, dhe është shfaqur në më shumë se 50 filma si aktor dhe procudent. “Askujt nuk i pëlqen të dështojë. Unë i mësova leksionet që më dha jeta. Ajo të jep dhunti të caktuara, dhe t’i duhet që t’i shfrytëzosh ato”- thotë aktori./ Powerofpositivity.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Shtatë luftërat, ku forcat guerile mposhtën ushtritë profesioniste

Publikuar

-

Nga

Ushtritë e mëdha profesioniste, nuk i fitojnë gjithmonë luftërat ku angazhohen. Ndonjëherë ato që fitojnë janë njësitë luftarake të parregullta; qofshin këto forca vullnetare apo specialistë të trajnuar me taktikat jo konvencionale të luftës. Ata përballen me armikun përmes taktikave të ndryshme të mashtrimit, duke ia dalë të kenë avantazh ndaj një armiku shumë më të përgatitur apo më të madh në numër.

Spanja dhe lindja e guerileve

Termi “luftë guerile” vjen nga Lufta Gadishullore e viteve 1807-1814. Perandori francez, Napoleon Bonaoparti përdori një kombinim të manovrave politike dhe ushtarake, për të vënë nën kontroll Spanjën, dhe për të vendosur në fronin e saj mbretëror vëllain e tij.

Po kjo gjë u kundërshtua nga shumë spanjollë, të cilët sulmuan forcat pushtuese, dhe i mbështetën britanikët kur ata nisën të përballen me Napoleonin në gadishullin Iberik.

Sulmet nga njësitet guerile ishin shpesh brutale, ashtu siç ishin edhe hakmarrjet ndaj tyre, që përfshinin masakrat e shumta të kryera nga ushtarët francezë. Fjala “guerile”, që në spanjisht do të thotë “luftë e vogël”, hyri në gjuhën angleze përmes trupave britanike që e dëgjuan atë shpesh në gadishull.

Revolucioni Haitian

Revolucioni Haitian i viteve 791-1804 ishte unik në llojin e vet. Ai pati sukses dhe nuk u nxit nga shtresa e mesme, por përkundrazi ishte një rebelim i madh i skllevërve. Banorët e Santa Domingos i dëbuan kolonistët francezë. Njësitet e rebelëve përbëheshin nga skllevër të çliruar.

Zemërimi i shkaktuar nga skllavëria, solli akte brutale nga të dy palët. Numri i të vdekurve ishte i jashtëzakonshëm. Pasi i dëbuan padronët e tyre kolonialë, rebelët themeluan kombin e Haitit. Ajo ngjarje i tronditi fuqitë e mëdha të Evropës.

Të Njëmijtët në Itali

Fushatat e Xhuzepe Garibaldit për të bashkuar Italinë, u zhvilluan përmes forcave të parregullta ushtarake. Garibaldi ishte një nacionalist që mbështetej tek vullnetarët atdhetarë, për të formuar ushtritë me të cilat realizoi revolucionin e shumëpritur.

Ekspedita e Të Njëmijtëve në Sicili e vitit 1860 ishte më e shquara nga ato fushata. Duke qenë 25 herë më pak në numër se sa armiku, këmishëkuqtë e Garibaldit arritën të mposhtin ushtritë profesioniste të Mbretërisë së Napolit në një seri betejash të vogla.

Duke sulmuar gjithmonë të parët, trupat e Garibaldit ngjallën panik tek napolitanët. Kur kërkuan armëpushim, këta të fundit ishin sërish 5 herë më të shumtë në numër, megjithëse siçilianët kishin kaluar në anën e Garibaldit. Pasi vuri nën kontroll Siçilinë, Garibaldi u hodh në pjesën kontinentale të vendit. Ai e pushtoi Mbretërinë e Napolit, duke hyrë në qytet hipur në një tren me një pjesë të vogël të ushtarëve të tij. Ai ia kishte dalë të bashkonte pjesën më të madhe të Italisë.

Lufta e Dytë Botërore

Lufta e Dytë Boere e viteve 1899-1902, nuk solli një fitore të trupave të parregullta. Por ajo kujtohet ende si një triumf i taktikave guerile. Lufta nisi me sukseset e njëpasnjëshme të Boerëve, të cilat e tronditën Perandorinë Britanike. Britanikët u kundërpërgjigjën, duke dërguar në koloninë e Afrikës së Jugut një ushtri profesioniste.

Trupat britanike marshuan përtej Republikës së Transvalit dhe Shtetit të Lirë të Oranzhit, duke i detyruar boerët që të tërhiqen. Më pas këta të fundit, nisën të përdorin taktikat guerile. Pushkatarët boerë i shkaktuan dëme të rënda britanikëve.

LEXO EDHE:  Tragjedia e Diego Armando Maradonës

LEXO EDHE:  Masakra e Katinit/ Kur Stalini firmosi shfarosjen e elitës polake

Luftimet e vazhdueshme guerile, i detyruan britanikët të ndërtonin kampe përqendrimi dhe të rrethonin me tela me gjemba zona të mëdha nëpër shkretëtirë, për të kufizuar lëvizjen e boerëve. Edhe pse në fund britanikët fituan, ajo ishte një fitore e dhimbshme, dhe nga e cila mësuan shumë gjëra se si nuk duhej luftuar.

Afrika Lindore në Luftën e Parë Botërore

Britanikët u përballën me një situatë të ngjashme në Afrikën Lindore gjatë Luftës së Parë Botërore. Këtu, koloneli gjerman Paul Von Letov-Vorbek, e kuptoi se kishte shumë më pak trupa se armiku. Dhe në vend të një beteje frontale, ai e riorganizoi ushtrinë e tij duke përdorur pritat dhe sulmet guerile. Ai godiste dhe tërhiqej me shpejtësi.

Britanikët i ndoqën gjermanët këmba-këmbës duke përfituar nga numri i madh i trupave në dispozicion, përfshirë trupat e Afrikës së Jugut që kishin luftuar më parë kundër tyre. Gjenerali britanik Jan Smats, një veteran boer, drejtoi fushatën më të suksesshme kundër tij, duke përdorur manovrat dhe jo forcën brutale.

Gjatë 4 viteve të luftës, britanikët nuk ishin në gjendje të kapnin Letov-Vorbek. Bastisjet dhe vjedhjet e furnizimeve nga ana e gjermanëve, ishin vazhdimisht problematike për ushtrinë britanike.

Burma në Luftën e Dytë Botërore

Britanikët ndërruan rolet në Burma gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këtu, të nxitur nga sulmet e ushtrisë japoneze, ata adoptuan taktikat e luftës guerile. Ushtarakë të njohur si Hjuxh Sigrim dhe të tjerë, rekrutuan rrjete luftëtarësh guerilë nga Birmania, që e kundërshtonin pushtimin japonez.

Gjithashtu, britanikët trajnuan disa nga trupat e tyre për luftë guerile. Të udhëhequra me sukses nga Ordi Uingejt, këto forca u parashutuan prapa linjave të ushtrisë japoneze, për të sulmuar furnizimet dhe linjat e tyre të komunikimet. Uingejt zhvilloi një strategji të ndërtimit të bazave të vogla në xhunglën e kontrolluar nga Japonia, nga e cila mund të nisnin sulmet komando.

Lufta e Vietnamit

Vietnami u prek rëndë në shekullin XX nga dy luftëra, në të cilat forcat e parregullta mposhtën ushtritë e huaja të pajisura me mjetet më moderne të kohës. Në fillim nisi Lufta e Indo-Kinës (1950-1954), në të cilën vietnamezët mposhtën ushtrinë koloniale franceze.

Në betejën e Dien Bien Phu, vietnamezët përdorën biçikletat për të zhvendosur pajisjet dhe artilerinë e lehtë nëpër kodra. Në pamundësi për të përdorur tanket e tyre në një terren të dendur xhungle, dhe të shkëputur nga linjat e furnizimit, francezët u mundën.

Pastaj erdhi Lufta e Vietnamit (1955-1975). Sërish, vietnamezo-veriorët u mbështetën tek taktikat e luftës guerile, duke i zënë prita vietnamezëve të jugut dhe aleatëve të tyre amerikanë. Kurthet, mashtrimet dhe rrjetet e gjera të tuneleve nëntokësore, luajtën një rol të madh në atë luftë.

Megjithëse Amerika përdori në atë luftë të gjithë fuqinë e saj industriale atë të zjarrit, ajo nuk mundi t’i mposhtte dot taktikat guerile, dhe manovrimin strategjik të gjeneralit vietnamezo-verior Xhap. / War History – Bota.al

LEXO TE PLOTE