Connect with Us

Nga Artan Fuga/ Si do e kisha shkruar një raport ngjarjeje po të kisha qenë polic

Opinione

Nga Artan Fuga/ Si do e kisha shkruar një raport ngjarjeje po të kisha qenë polic

Publikuar

-

Shoqëria shqiptare herë pas here është tronditur nga krimi në familje, sikurse nga dhuna ndaj grave bashkëshorte prej burrave të tyre.
Shumë hipoteza janë dhënë për të gjetur shkaqet e këtij krimi sa të përbuzur aq edhe që shkakton drama.
+++
Më ka qëlluar në Tiranë të shoh një skenë dhune familjare që më tronditi.
Kisha kohë që mbaja në kokë hipotezën time lidhur me shkakun e vërtetë, jo pretekstet, e krimit dhe dhunës kundër gruas, por nuk e kisha verifikuar në ndonjë ndodhi e sipër.

Një zonjë disi e moshuar bërtiste dhe tentonte të godiste një grua të re pas fustanit të së cilës rrinte fshehur, në dramë e duke vuajtur, në prag të një qarje të madhe, kokëulur, një djalë i vogël rreth shtatë vjeç. Zonja e moshuar, shumë energjike, ulurinte, ishte prishur në fytyrë dhe përpiqej ta godiste gruan e re.
«Kurvë e keqe ! » – i bërtiste dhe i vërsulej ta rrihte. « Mos ta shoh më surratin, qelbësirë ! »

Katër ose pesë policë me radio, të gjorët, përpiqeshin në mes të ndanin të
dy gratë, ose më mirë ta mbronin gruan e re, nënën e djalit të ngratë, nga sulmet e zonjës të shëndoshë.
Ndala këmbët dhe po përpiqesha të kuptoja se çfarë po ndodhte. Cfarë e kishte revoltuar kaq shumë zonjën e moshuar ?
Nuk kuptohej asgjë.
Por nuk mund të largohesha andej pa kuptuar shkakun e atij sherri mes dy femrave.

Kur papritur në vendngjarje afohet një burrë i ri, i nxehur fort edhe ai, dhe me hov kërkonte të godiste gruan e re pas fustanit të së cilës fshihej fëmija i vogël.

U kuptua se çfarë po ndodhte. Ishte një skenë tipike dhune familjare.

Gruaja e moshuar e hoqi për një cast vëmendjen nga zonja e re që në fakt sillej qetë dhe me dinjitet dhe u hakërrua në drejtim të burrit që sapo erdhi :

“Edhe ti, ik, të bëj katërqind copash dhe nuk të lejoj më ta kesh grua këtë, kurrë nuk do të sjellësh më në shtëpi këtë rrospije.“

E kuptova që burri i ri ishte djali i gruas së moshuar dhe bashkëshorti i nuses së re pas fustanit të së cilës fshihej fëmija i trishtuar, viktima e pafajshme e këtij sherri.

Burri i ri u eksitua edhe më shumë nga këto fjalë dhe u vërsul ta godiste edhe më fort gruan e tij duke uluritur :

“Edhe mos guxo qelbësirë të kundërshtosh apo të shash nënën time, se ta marr shpirtin, a e morre vesh apo jo!”.

Mos kishin qenë katër policët aty do të ishte derdhur gjak ndofta.

Por, mendova : A ka mundësi shteti që pas cdo çifti t’i vendosë katër policë për të siguruar qetësinë bashkëshortore pra të ruajë rendin në familje? M’u kujtua Konfuci kur shkruante se kur një shteti i duhet të mbrojë marrëdhënien familjare me anë të forcës të ligjit, atëhere nuk është vetëm familja që ka marrë fund, është vetë shoqëria që ka prekur fundin e saj, është shteti që ndodhet në prag të degjenerimit.

Cfarë vura re në këtë skenë gati krimi, gati vrasjeje të amortizuar nga forcat e rendit?

Familja nuk dukej fare e varfër. Të veshur mirë, të qethur dhe krehur mirë. Të ushqyer shumë mirë. Një familje tipike e mesme shqiptare. Asnjë shenjë varfërie.

Cilat ishin karakteristika e kësaj skene dhune që besoj u ka shpëtuar policëve shpirt njeriu që vetëm këshillonin dhe hanin goditje sa nga zonja e moshuar sa nga i biri i saj?

E para, burri eksitohej dhe bëhej i dhunshëm në sytë e nënës, nën vështrimin e nënës. Ai vepronte në kushtet e spektaklit që dhuronte përpara nënës së tij. Dhuna e tij ishte e shtyrë nga të qënurit nën vëzhgimin e një autoriteti moral që priste nga ai të vinte “nderin” në vend. Dhuna në atë çast ishte një akt që kërkonte të vinte në veprim dhe të plotësonte vullnetin paraprak të nënës. Po të hiqej vështrimi i nënës, natyrshëm do të qetësohej edhe furia birësore e dhunës.

Nënë e bir ishin bërë njësh aq sa mendova një cast se ishte furia e incestit të fshehur mes tyre që me impulsin e vet vëzhgues po i transmetonte djalit forcën e errët të krimit ndaj gruas së vet.

Nëna ishte nxehur sepse mendonte hallin e të birit, i biri sulmonte sepse donte të plotësonte vullnetin e nënës dhe të tregohej i denjë në sytë e saj.

Së dyti, gruaja e re reagonte në vetëmbrojtje. Vetëmbrojtja e saj eksitonte edhe më shumë nënën që nga ana e asaj e cyste edhe më fort të birin, e kështu një rreth i tërë vicios, një shkakësi vetëqarkulluese e një dhune që sa vinte rritej.

A është vrasja dhe dhuna thjesht akt i një urrejtje? Frojdi e ka zgjidhur prej kohe këtë problem.

Jo, nuk mund të jetë dhuna ndaj femrës thjesht shenjë e urrejtjes së pastër.

E para sepse urrejtja është gjithmonë e ushqyer nga dashuria. Urrejtja pa dashurinë e fshehur kthehet thjesht në një neglizhencë, braktisje, indiferentizëm ndaj objektit njerëzor të urryer. Një qënie që vetëm urrehet hidhet tej në plehra, braktiset, harrohet, do që të rrish rehat prej saj. T’i ikësh, nuk i “ndyen duart me të”.

Dashuria, thoshte Frojdi, mijra përvoja kishte parë me sy, ka prirje në konjuktura të caktuara të transformohet në urrejtje atëhere kur personin e dashuruar kërkon ta nënshtrosh për ta dashur ashtu sikurse e përfytyron ti vetë atë dhe jo sikundër ai është në vetvete. Dashuria ndaj tjetrit pa kufij i merr atij lirinë dhe maksimumi i marrjes së lirisë është pikërisht dhuna ndaj tjetrit, asgjësimi i tjetrit.

Karakteristika e skenës të krimit të mundshëm ishte edhe fakti se burri po dhunonte edhe fëmijën e vet duke e traumatizuar atë. Ajo ishte pra njëkohësisht skenë dhune ndaj gruas, por edhe një shkatërrim i vetvetes. Tipike për tensionin mes dashurisë dhe urrejtjes që prodhon një sadizëm por edhe mazokizëm pra një shkatërrim të vetvetes në gjendjen e instiktit të pakontrolluar.

LEXO EDHE:  Meta vlerëson raportin e DASH për Trafikimin e Personave

Arsyeja nuk funksiononte në ato çaste, burri nuk e kontrollonte më veten e tij, as nëna. Ishte një krim edhe kundër vetvetes.

Jo më kot më vajti ndërmend se një pjesë e krimeve ndaj femrave përfundojnë gjithnjë e më shumë dhe me tentativa vetëvrasjeje, jo më kot kërcënimi verbal bashkëshortor se “do të vras”, plotësohet edhe : “Pastaj do të vras edhe veten!”

Jo më kot pas vrasjes “trimat” kthehen në arësye dhe qajnë për atë që kanë bërë, por që nuk riparohet dot.

Pra, po t’i përmbledhim karakteristikat e skenës së krimit, ato janë dy më kryesoret dhe që shpjegojnë gjithçka.

E para, krimi në formën e një të vepruari skenik, para një spektaktori si autoritet moral që nxit për veprim. Dhuna e burrit ndaj gruas për t’i dhënë spektakël nënës së tij.

E dyta, veprimi nën formën e një sadomazokizmi, pra dhunë e shoqëruar me shkatërrim të vetvetes, në formën e një bashkimi me objektin e dhunës në një botë të përtejme, ku uni dhe tjetri, e mira dhe e keqja, nuk ekzistojnë të ndara, sepse të ndara, ato nuk ekzistojnë, si cdo kontradiktë, veçse si pjella të arsyes.

Atje ku arësyeja përgjumet nën veprimin e fortë të instiktit, pra të energjisë inçestuale, jeta dhe vdekja, uni dhe tjetri, krimi dhe dashuria, urrejtja dhe dashuria humbasin linjat ndarëse dhe bëhen njësh.

Mos arriftë njeriu në atë fazë sepse gjithka gjithkujt mund t’i humbë kontrolli i vetes. Nis ajo që quhet faza e çmendurisë që vjen prej të qenit në rol skenik, pra i vëzhguar nga një autoritet moral që vetëm me sy nxit drejt krimit.

Më duket se pjesa më e madhe e krimeve ndaj femrave bëhet në kushtet kur ekzistojnë spektatorë që vetëm me vëzhgimin e tyre dhe praninë e tyre nxehin gjakrat.

Burri vepron sigurisht nën pulsionin dashuri – urrejtje, gruan e do sikurse ai e mendon atë, pra pa fije kundërshtimi, porse gruaja si qenie me ndërgjegje ka lirinë e vet. Këtu burri luhatet.
Në atë cast hyn faktori “spektator” që e shtyn drejt urrejtjes të potencuar sikurse thoshte Frojdi nga një dashuri e errët.

Nëna me autoritetin e vet moral i kërkon djalit ta dominojë gruan e vet, lidhja incestuale shpërthen dhe del jashtë kontrollit. I jati i burrit të dhunshëm, me heshtjen e tij shpeshherë provokative e bën të birin të ndjehet i detyruar të veprojë dhunshëm. Ky i fundit duhet të ruajë “dinjitetin” e birit para syve të atit, para syve të motrave, vëllezërve, fisit, instikti i hordhisë dhe i tribusë shpërthen dhe kapërcen cdo barrierë dhe digë që u ka vendosur atyre arësyeja.

Kur kjo energji e hordhisë që kërkon unitet shpërthen plas urrejtja kriminale që potencohet edhe nga dashuria sepse e thamë një objekt që vetëm urrehet, nuk preket me dorë.

Nuk është pa gjë në këtë kuptim shprehja popullore : të rreh ai që të do! Urrejtja patologjike ushqehet nga një dashuri patologjike e kuptuar si identifikim i objektit të dashuruar me vetveten, shoqërohet me heqjen e cdo lirie qenies së dashur për të qenë tjetri, si subjekt i pavarur.

Ka që dashurojnë në mënyre të sëmurë tjetrin.

Por, ka edhe dashuri të sëmurë herëpashere të nënave për bijtë e tyre dhe të bijve për nënat, çka bën që ta pësojnë bashkëshortet apo partneret e ardhshme.
Por, ka edhe dashuri të sëmurë herëpahere të etërve për vajzat e tyre apo të vajzave për etërit, çka e pësojnë si presion psikologjik bashkëshortët apo burrat e ardhshëm. E këta të fundit reagojnë dhunshëm ndaj bashkëshorteve të tyre nën vështrimin e “spektatorëve” që i konsiderojnë edhe armiq.

Vrasja e femrës nga burri apo edhe vetëm dhuna është një akt kriminal komunikativ. Ajo kryhet si formë akti skenik, pra para syrit të një grupi spektatorësh që e nxisin patologjinë e pasionit të tij dhe në castin final e bëjnë kriminelin të humbasë mendjen.
Cdo spektakolarizim i konfliktit familjar, pra kthim i tij në një shfaqje para syve të nënës, vëllait, sidomos motrave, edhe vëllëzërve, që as ata nuk janë aq të pafajshëm, të fisit, të vjehrrës, të vjehrrit, të mediave, të shokëve, miqve, nxit dhunën.
Parë kështu burri kriminel është toga e pushkatimit, xhelati, atentatori, ekzekutuesi psikologjik i krimit, kurse porositësi i krimit, shtyrësi në krim, brohoritësit e krimit, nxitësit janë një sërë aktorësh të tjerë familjarë, shoqërorë, mediatikë që me vëzhgimin e tyre, me ahet dhe uhet e tyre, me mimikën dhe sjelljen e tyre, me fjalet e shkëputura vrastare, e nxisin aktorin në skenë të kryejë aktin e vërtetë kriminal.

Romakët bënin kështu me gladiatorët. A nuk kërkojnë politikanët të veprojnë nën efektin e turmave në miting në akte politike spektakël?

Burri kujton se vret në skenë, sepse vret për spektatorin, shpesh potencuar nga një dashuri patologjike dhe po në skenë hakmerret ndaj krimit të bërë, pra hakmerret ndaj spektatorve të dashur që e duartrokasin në fshehtësinë e tyre malinje, duke dëmtuar vetveten.

Ndëshkimi ndaj vetvetes është hakmarrja e tij ndaj spektatorit duke i dëmtuar edhe ata.

“Mbani tani fëmijët e mi ! Futeni në dhé tani edhe djalin tuaj që ju e vratë duke më shtyrë të vras Doruntinën time!
Të poshtër! “

Cfarë duhet bërë?

Hiqni spektatorin hipokrit dhe vrastar që të bjerë intensiteti i dhunës së burrit ndaj gruas!

Kujdes në qendrimin e opinionit spektator ndaj fatit të familjes bërthamë.

Larg duart nga familja e çiftit prej nënës, atit, vjehrrit, vjehrrës, vëllait, motrës, kunatit, fisit, xhajës, dajës.

Kujdes sidomos me vështrimin

Padashur syri nxit dhunë.

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Opinione

Nga Armir Shkurti/ Z.Basha! Ti je drita!

Publikuar

-

Nga

Nga vitet ’70 të shekullit të fundit të mijëvjeçarit të dytë një fqinji ynë gjuante zhaba. Nuk qe as e lejuar e as e honepsur kjo punë pasi zhaba e sidomos ngrënia e kofshëve të tyre ngjallte krupë. Ama mënyra se si i zinte ky burri qe tejet tërheqëse: me dritë!

Ai priste që nata të qe e errët e pa Hënë për të rendur buzë Erzenit. Aty lëshonte një dritë të fortë prozhektori mbi ujë dhe zhabat magjepseshin. Se ç’bënte ai me to ( domethënë nëse lozte, eksperimentonte apo ngutej ti mblidhte një minutë e më parë) nuk e di! Ama të nesërmen ne na binin jargët nga nepsi. Aroma e kofshëve të njoma, ngjyer në miell e vezë e skuqur në vaj mbyste çdo tym speci a avull groshe.

Kurrë në jetë s’kam patur respekt për militantin! Emër që nuk ndryshon nga ” militar” (ushtarak ) dhe që pikërisht këtë do të thotë: “Luftëtar aktiv dhe agresiv në mbështetje të një kauze”.
Unë dua shumë njerëzit që gjykojnë me mendjen e vet dhe me mendje të hapur. Hajde se po gëlltis edhe atë që rreshtohet qorraz pas një kauze. Po nuk bëhet fjalë për ata që rreshtohen thjesht pas një njeriu, që mban titullin “kryetar” dhe që kauza e tyre të jetë: “Basha – kryeministër”

Këtu më duhet të hap një kllapë për të qartësuar se kjo ushtri ka prodhuar edhe helmin stalinist të tipit “o me ne o kundër nesh” . Më shkoqur: “Po bëni opozitën e opozitës”? – demek qesëndisin, për të të mbërthyer me logjikën e arithmetikës së lashtë arabe (-) herë ( + ) baraz me ( – ). Ose armiku im është miku i armikut tim. Pra kush qorton Bashën, pa një pa dy është i Ramës!

Këtë e bën së pari tufa e ushtrisë që magjepset nga drita e rri me sytë ngulur zotit – poç, pa menduar asgjë. Së dyti, batakçilerët, që rrinë e presin dekikën kur t’u vijë çdo mundësi përfitimi, së treti, ata që duken tavolinave e podiumeve sikur kanë dy para mend, i kanë mbushur mendjen së pari vetes, pastaj bashkëshorteve e më gjerë familjes e militantëve, e sot as vetes nuk ia thonë dot që ia kanë futur pordhës e dalin idiotë nëse pranojnë se “drita e partisë” ka qenë një petromaks i rëndomtë për t’i mbledhur tufë e mbajtur shtangur për vite me rradhë. Ka edhe sërë të tjera, si për shembull Pi Ari, ata që paguhen për imazhin e “dritës”.

LEXO EDHE:  Raporti i frikshëm/ Krimi shqiptar “mbyt” Italinë

LEXO EDHE:  Tiranë/ Tentoi të korruptonte policin, arrestohet

Mbyllim kllapën e rikthehemi te “drita”. Teksa zhabat janë të mpira para petromaksit, zoti i pellgut vjen rrotull për qejf të vet, i patrazuar. Madje edhe mund të gëlltisë sa zhaba të dojë, për sa kohë që drita ato ti sundojë. Zoti i pellgut quaj atë fqinjin tim që ndizte petromaksin dhe pastaj hynte e mblidhte guakët. Ai qe qëllimi e llampa mjeti. Ai mjet ia thjeshtëzonte tradhëtisht punën.

Ndaj “të fikësh dritën” nuk është “t’i bëshë opozitë opozitës” por TË SHPËTOSHË ZHABAT! Ti heqësh mundësinë atij burrit ti mbledhë me kosh si hurma të rëna nga pema!
Theksoj: SE BASHA ËSHTË GJYMTYRË JETIKE E ESTABLISHMENTIT QË SUNDON SHQIPËRINË! Rama ngordh pa të! Pra: ZHABA! FIKNI DRITËN, NË DONI TË SHPËTONI!

LEXO TE PLOTE

Opinione

“Liroheshin të dënuarit nga burgu për të drekuar me deputetët”/ Gjonaj thumbon Gazment Bardhin

Publikuar

-

Nga

Ministrja e Drejtësisë, Etilda Gjonaj, e ftuar në emisionin “Përballë”, teksa ka folur për paketën anti KÇK, u shpreh se ka patur një periudhë kur të dënuarit liroheshin për pak orë nga burgu për të drekuar apo darkuar me deputetët.

Sipas Gjonjajt kjo i përket një periudhë tjetër, atëherë kur Ministira e Drejtësisë nuk drejtohej ende nga ajo, duke thumbuar kështu në mënyrë të drejtë për drejtë ish paraardhësin e saj, Gazmend Bardhi.

“Ka patur raste ku të dënuar liroheshin për pak ore për të drekuar apo darkuar me deputëtë. I referohem një periudhe më të hershme ku Minstria e Drejtësisë në atë kohë nuk drejtohej nga unë. Kjo sjell pasiguri në shoqëri. Sot ne kemi forcuar të gjitha mekanizmat që kanë të bëjnë me lejimin e subjekteve të tilla qoftë edhe për fatkeqësi të familjarëve edhe për lejet e veçanta, me qellim që të mos gabojë administrata e burgjeve.”

Gjonaj komentoi edhe rastin e Endrit Dokles, që fitoi lirinë nga gjykata e Krujës.

LEXO EDHE:  Raporti i frikshëm/ Krimi shqiptar “mbyt” Italinë

LEXO EDHE:  FMN “kryqëzon” qeverinë/ Ekonomia në rënie

“Nuk ka respektuar kriteret e Kodit Penal, që janë e shkruar e zeza mbi të bardhë. U verifkua edhe shërbimi i provës ka pasur cedim ligjor, kishte dhënë një vleresim, kishte rekomanduar që ky subjekt mund të rehabilitohej. Për këtë është shkarkuar Drejtori i Shërbimit të Provës në Kruje dhe është bërë një kallëzim penal për të po në Prokurorinë e rrethit Krujë”, tha Gjonaj./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Acari i Tiranës/ “Në Kosovë më shumë kanë të drejta kinezët se shqiptarët e Shqipërisë”: Ç’ka ndodh kur Rama e takon Kurtin?

Publikuar

-

Nga

Nga Enver Robelli-

Pritja që kryeministri i Shqipërisë i bëri kryeministrit të Kosovës ishte e acartë. Një atmosferë siberiane në qendër të Tiranës. Kjo vërehej në çdo gjest, në pothuaj çdo fjalë, në çdo veprim të Edi Ramës. “Ti je i ri në këto punë”, “ti nuk e di se pa Mini-Schengen nuk ka Makro-Schengen shqiptar”, “më shumë kanë kinezët të drejta në Kosovë se shqiptarët e Shqipërisë”. Këto ishin, pak a shumë, fjalët e kryeministrit shqiptar drejtuar kolegut të tij nga Kosova. Ajo fjalia e Ramës me kinezët ishte së paku argëtuese, por larg të së vërtetës. Së fundi një shtetas kinez ka kërkuar azil në Kosovë, ndërsa nga Shqipëria, aq sa dihet, askush nuk ka kërkuar azil në Kosovë. Pra, muhabeti mund të mbahet edhe në nivel humori ngacmues.

Pritja e akullt e Albin Kurtit në Tiranë tregon hendekun që ekziston mes tij dhe Edi Ramës. Kryeministri shqiptar viteve të fundit me mendjelehtësi ia ka mbajtur anën një krahu politik në Kosovë. E ka përkrahur këtë krah edhe në aventurat e viteve të fundit për “zgjidhjen e çështjes së Kosovës”. Nuk është Edi Rama nismëtari i prishjes së kufijve të Kosovës, por ka pasur momente kur ai ka lënë përshtypjen se ka hipur në atë tren dhe kur e ka parë se në ç’drejtim po shkon, ka kërcyer nga treni. Ka të tillë që thonë se ende nuk ka kërcyer nga ky tren. Në Kosovë turmat e botës digjitale Ramës ia kanë vënë etiketën e “tradhtarit”. Kjo është mënyra më e lehtë për të mos u ballafaquar me pyetje të vështira lokale. Njëra ndër to është kjo: kush e zgjodhi në Kosovë këtë klasë politike që sundoi deri në fillim të shkurtit?

Nga ana tjetër, Albin Kurti duke e mbiçmuar rolin e tij, është sjellë sikur me ardhjen e tij në pushtet do ta nxjerrë në selamet jo vetëm Kosovën, por edhe Shqipërinë. Pas zgjedhjeve në Kosovë Kurti mrizin e tij të zanave e gjeti në studiot televizive të Tiranës. I rrethuar me analistë që janë kritikë të ashpër të Ramës, Kurti lejoi të përdoret si një “anti-Ramë” i ri, i cili vjen nga Prishtina dhe e nisë revolucionin për ndryshime të mëdha politike edhe në Tiranë. Kurtit i pëlqente ky rol i një Azem Bejte me kravatë dhe pa Shote Galicën, por realiteti i studiove televizive shpesh nuk përputhet me realitetin në terren. Kjo vlen edhe për Shqipërinë. Ndryshimet politike në Shqipëri mund të ndodhin kur njerëzit nga Kukësi në Sarandë të kenë vullnet për ndryshim.

Natyrisht që kushdo që ka besuar se Kurti do t’ia rrezikojë pushtetin edhe Edi Ramës, duhet të jetë injorant dhe iluzionist i madh. Shqipëria nuk mund ta huazojë opozitën apo ndonjë lider inspirues në Kosovë – dhe anasjelltas. Megjithatë, ka pasur momente kur Edi Rama (dëshironte të) besonte se rreziku i kanoset nga Kosova, më konkretisht nga Vetëvendosja. Për shembull kur në fund të vitit 2018 në Shqipëri nisën protestat e mëdha studentore. Rama gabimisht (e ndoshta edhe qëllimisht) besonte se pas protestave qëndronte Vetëvendosje. Mund të ketë pasur në mesin e studentëve ndonjë simpatizant nga Kosova, por arsyet e demonstratave studentore gjendeshin brenda kufijve të Shqipërisë. Nuk kishte dorë “armiku i jashtëm” në këto protesta.

Rama dhe Kurti janë politikanë tepër të dashuruar në opinionet e tyre. Në shumë shkrime që në fillim të viteve 90-të Rama ka treguar se është gjuhëbrisk. Kurti ka një retorikë që në veshët e masave popullore tingëllon joshëse. Mesazhi i tij në Tiranë ishte ky: “Unë erdha të bëjë Makro-Schengenin shqiptar, por Rama po më thotë se ky s’bëhet dot pa Mini-Schengenin me vendet e rajonit”. Rama reagoi me nervozizëm, duke e reduktuar Kurtin në një kalama që ende duhet të mësojë se si ecin punët e mëdha të shtetit. Edi Rama ndihet i keqkuptuar në Kosovë dhe sedërfyer. Por shkathtësi do të ishte ta tejkalonte sedrën dhe të ishte më i hapur ndaj kritikave. Në ambientin e dalldisur shqiptar, ku ose të shpallin tradhtar ose patriot, kjo shpesh është e vështirë, por një politikan e tregon zotësinë e tij kur nuk merret me grindjet e lagjes.

Sa i përket Mini-Schengenit: Kosova nuk ka pasur qasje serioze ndaj kësaj nisme. Para një dekade presidenti i atëhershëm fliste për një Schengen ballkanik dhe kishte organizuar edhe një samit nën hijen e pishave të Brezovicës për të diskutuar këtë temë me kryetarët e shteteve fqinje (me përjashtim të Serbisë). Mandej Kosova hyri në qorrsokakun e “marrëveshjeve historike” me Serbinë. Rezultati i këtyre marrëveshjeve është ky: çdo kosovar që niset me veturë për të shkuar në Serbi, me vete duhet të ketë një kaçavidë për të çmontuar targat në kufi (nën ndikimin e gjermanishtes në Kosovë kaçavidës i thonë: sh(t)rafciger, nga Schraubenzieher).

Kur nisma e fundit për Mini-Schengen mori formë më konkrete me takimin e Novi Sadit, Shqipëria nuk do të duhej të merrte pjesë pa Kosovën. Serbia nuk do të pranonte që kryeministri i atëhershëm i Kosovës apo presidenti të shkonin në Novi Sad – kundër të dyve Serbia ka shpallur fletarrest për shkak të rolit të tyre në luftën e viteve 1998/99. Përse nuk insistoi Tirana që takimi i parë të mbahet në Ohër? Ose, fundja, në një shtet të Bashkimit Europian si Bullgaria? Acarimi i raporteve mes Prishtinës dhe Tiranës do të mund të evitohej po të mos i frynin zjarrit të dy palët.

Nga Tirana ka zëra që thonë se nga Prishtina ka pasur sinjale se së paku ministri i atëhershëm i Jashtëm do të merrte pjesë në takimin e Ohrit. Kur kjo nuk ndodhi, Edi Rama kaloi në modusin e idhnakut, që me gjuhë të papërmbajtshme nisi të kacafytej verbalisht me pothuaj të gjithë në Kosovë, e më së shumti me Ramush Haradinajn pas akuzave të këtij të fundit se Edi Rama për disa miliardë euro a dollarë deshi t’ia shesë Serbisë gjysmën e Kosovës. Situata është pak më e ndërlikuar dhe nuk mund të reduktohet në shitblerje, siç pretendon Haradinaj. Hapja e debatit për prekjen e kufijve të Kosovës është pasojë e paaftësisë kolosale të klasës politike të Kosovës. Cila ka qenë strategjia e Prishtinës pasi Gjykata Ndërkombëtare i dha legjitimitet shtesë pavarësisë së Kosovës? Është biseduar me Serbinë për rregullimin e brendshëm të Kosovës! Këto negociata e pollën asociacionin e komunave serbe brenda Kosovës, një lloj “republike serbe”.

LEXO EDHE:  Universitetet si PUSHTET me vete

LEXO EDHE:  Kush e sundon Tiranen qysh sot?

Gati një dekadë Kosova i lëshon pe Serbisë në shumë çështje dhe shpreson se një ditë do të vijë shpërblimi i madh nga Brukseli. E Brukseli, përmes një diplomateje të paaftë italiane me simpati për Rusinë, një ditë thotë: “Hashim dhe Aleksandër, zgjidheni ju vetë problemin, mund të takoheni edhe nëpër përfaqësi të BE-së në Europë dhe të diskutoni të lirë edhe për punën e kufijve”.

Në debatin për Mini-Schengen, të cilin Edi Rama bëhet sikur e ka shumë për zemër, ka një përhapje të miteve. Kur Edi Rama tha se qytetarët e Kosovës tani në Shqipëri mund të kërkojnë punë pa procedura burokratike, ndërsa shqiptarët e Shqipërisë në Kosovë janë të barabartë me kinezët – kjo deklaratë e tij ka nevojë për një shpjegim. Nuk është se Shqipëria po bën ndonjë ligj të veçantë për shqiptarët e Kosovës që ata të gjejnë më lehtë punë në Durrës apo në Tiranë. Ligji po bëhet për të gjithë, përfshirë serbët, malazezët, maqedonasit. Pastaj vetë nocioni Mini-Schengen është mashtrim. Schengeni si koncept përfshinë lëvizjen e lirë, jo hapjen e tregut të punës.

Ideja e Mini-Schengenit ballkanik përmban brenda vetes “katër liri”, siç ekzistojnë në BE: lirinë e qarkullimit të kapitalit, mallrave, shërbimeve dhe personave. Më korrekte do të ishte të flitej për një përpjekje për krijimin e një “Mini-BE-je ballkanike”. Thuhet se kjo parashihet edhe nga Procesi i Berlinit. Por, çka është Procesi i Berlinit? Një sheqerkë që u hidhet ballkanasve për të mos folur për hyrjen në BE. Në ministrinë e Jashtme të Gjermanisë vokabulari është përshtatur: nuk flitet për “anëtarësim në BE” të vendeve të Ballkanit, por për një “proces afrimi”. Dallimi është i madh.

Në Schengen është edhe Zvicra, por Zvicra për hapjen e tregut të punës nuk negocionin me ndonjë instancë të Schengenit, por me Bashkimin Europian. Kush hyn në BE, e dorëzon një pjesë të sovranitetit në Bruksel. Ku do të dorëzohet ky sovranitet në rastin e një “Mini-BE-je ballkanike”? Debati për të ashtuquajturin Mini-Schengen është një shtirje e udhëheqësve politikë në Beograd, Tiranë e Shkup për të dukur bashkëpunues para BE-së. Nëse nxjerr si përfitim hapjen e negociatave për hyrje në BE, kjo shtirje mund t’i falet edhe Edi Ramës, por ai nuk ka nevojë ta mitizojë dhe fetishizojë “Mini-BE-në ballkanike”.

Në një gjë Edi Rama, megjithatë, ka të drejtë: gjithnjë varet se kush i thotë gjërat. Kur ambasadori amerikan në Berlin pa asnjë paralajmërim shfaqet në opinion dhe u thotë serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës: “Urime linja ajrore mes Beogradit dhe Prishtinës”, në kryeqytetin e Kosovës edhe Ramush Haradinajt i skuqen duart duke duartrokitur, pëfshirë këtu edhe segmente të shoqërisë civile që nguten për t’u dukur sa më “proamerikanë”. Mund të merret me mend se Edi Rama do shpallej kryetradhtar e poliagjent po të thoshte para një viti apo gjashtë muajsh këtë që tha ambasadori amerikan në Berlin.

Për t’u kthyer te kinezët e Edi Ramës që gjoja në Kosovë paskëshin më shumë të drejta se dikush nga Saranda apo Durrësi që vjen në Drenas apo Gjilan: ekonomistë në Kosovë thonë se Shqipëria është ndër vendet me më së shumti pengesa për prodhimet nga Kosova. Hapja e tregut të punës nuk duhet të mitizohet – këtu shqiptarët janë një: si në Kosovë si në Shqipëri nuk ka shumë vende të lira të punës. Kjo është arsyeja që njerëzit po ikin në Gjermani e gjetiu. Por më lehtë është të flitet për hapje të tregut të punës se sa për ikjen e njerzëve që nuk gjejnë vende të punës.

Pas takimit të sotëm mes Edi Ramës dhe Albin Kurtit u tha se në fund të marsit do të mbahet një mbledhje e dy qeverive në Shkodër. U tha po ashtu se do të krijohet një komision ndërshtetëror për zbatimin e 77 marrëveshjeve mes dy vendeve. Këtu qëndron krejt problemi mes Kosovës dhe Shqipërisë: ju mund të miratoni edhe marrëveshjet më fantastike, por duhet të keni administratë që e zbaton dhe që heq pengesat. Për këtë duhet edhe vullnet politik. Nganjëherë gjërat mund të tejkalohen mbase veç me humor. Është dëgjuar shpesh Albin Kurti duke thënë se Shqipëria do të duhej të ishte e Kastriotit dhe jo e Kastratit (duke aluduar në një biznesmen të Tiranës). Rastësi apo jo: më 13 shkurt në hotelin e këtij biznesmeni në Tiranë Kosova do të organizojë pritjen me rastin e 12-vjetorit të shpalljes së pavarësisë. Një rast i mirë që bijtë e shqipes nga Mitrovica në Sarandë të diskutojnë mbi privilegjet e kinezëve në Kosovë.

LEXO TE PLOTE