Connect with Us

Nga Artan Fuga/ Përse “minishengeni ballkanik” nuk është “minishengen”

Opinione

Nga Artan Fuga/ Përse “minishengeni ballkanik” nuk është “minishengen”

Publikuar

-

akademiku dhe profesori i gazetarise dhe komunikimit, artan fuga

Përtej asaj që “minishengeni ballkanik” është një fitore e shkëlqyer e diplomacisë të Serbisë, sikurse është edhe fakti që ajo ka arritur që rreth 15 vende që kishin njohur shtetin e pavarur të Kosovës, t’a kenë tërhequr këtë njohje, ka edhe një problem tjetër.

A ngjan ky “minishengen ballkanik” me Shengenin e madh europian, ose me hapjen e Gjermanisë dhe Francës dhe kapërcimin e rivaliteteve të vjetra të tyre në një Europë të Bashkuar?

“Minishengeni ballkanik” që në formë propagandistike përdor fjalën kyçe “Shengen” kërkon të shitet si Europa e Bashkuar, pra “mini”, sikurse janë veturat “mini”, pra me të njejtën motorr si veturat “maxi”, por “mini”, pra në përmasa më të vogla.

Sikurse kemi funde për gra, por kemi edhe “minifunde”!

Një gjë e kësaj natyre!

Mirëpo “minishengeni” ballkanik dhe Shengeni si simbolikë bashkëpunimi europian nuk janë e njejta gjë. E para sepse “minishengeni ballkanik” është ballkanik, pra në kushte krejt të tjera në krahasim me integrimin europian, dhe “mini” pra është një veçim, një njohje e izolimit nga Europa e Bashkuar.

Na krahasojnë me Francën dhe Gjermaninë që kapërcyen rivalitetet dhe luftrat në një Europë të bashkuar.

Pjellë e një arsyetimi naiv i bazuar në analogjinë e thjeshtë të një arsyeje minimale.

1. Franca dhe Gjermania ecën në këtë drejtim në kushte krejt të tjera. Ne kemi interes si shqiptarë të shkojmë drejt Evropës së Bashkuar dhe jo të rizhytemi në një det ku shqiptarët që mezi ngritën kokën të fundosen përsëri si minoranca të diskriminuara ekonomikisht, ndofta edhe politikisht.

2.Sepse në Europën demokratike ka mekanizma kontrolli social mbi politikën dhe vendim-marrjen e saj, kurse në Ballkan, i teket një qeveritari dhe bën minishengenin, pastaj bën edhe gjëra të tjera. Pra mungojnë instrumentet politike për një kontroll qytetar çka sjell mosbesim dhe ankth shumë legjitim.

3. Në vend të bashkohemi me BE ndërtojmë një bashkësi ballkanike që është një izolim dhe devijim nga rruga e Evropës. Serbia ende nuk të njeh pavarësinë e Kosovës,pra midis shqiptarëve dhe pjesës tjetër në Ballkan ka probleme sovraniteti. Kurse Franca dhe Gjermania nuk kishin të tilla mes tyre.

4. Në vend të hapemi në fillim ndaj Kosovës dhe pastaj të shohim si zgjerohet bashkëpunimi më tutje, ne braktisim Kosovën, vendosim taksa rrugësh, dhe hapemi ndaj një vendi që nuk e njeh fare Kosovën si shtet?

5. Përgjithësisht sllavët shohin gjeopolitikisht drejt një poli tjetër ushtarako-politik , e drejta e tyre, dhe shqiptarët nuk kanë të ardhme jashtë orientimit drejt Perëndimit, Natos, BE. Kurse Franca dhe Gjermania ecën drejt Bashkimit Europian duke qenë pjesë e të njejtin grupim politiko-ushtarak si NATO. Cfarë do të ndodhi nesër kur Shqipëria në Nato do të gjendet në një bashkësi që mund të jetë dhe ka qenë edhe me njësi shtetrore kundër kësaj aleance?

6. Nuk duhet të harrojmë se në Ballkan shqiptarët gjithmonë kanë qenë dhe janë ekonomikisht më të dobët, pra kanë nevojë t’a mbrojnë ekonominë e tyre, dhe se ne e kemi forcën gjeopolitike te Perëndimi. Mjafton të shohësh eksport – importet e Shqipërisë dhe t’i krahasosh ato me të Serbisë konstaton disbalancime që do t’i paguajmë shumë shtrenjtë sepse janë në disfavorin tonë. Kuptohet jo për fajin e Serbisë por tonin. Deritani është një marrëdhënie krejt asimetrike me tregun e BE që na ka shkundur, nesër kësaj do t’i shtohet edhe marrëdhënia ekonomike asimetrike me Serbinë ku prodhuesit shqiptar të lënë në mëshirë të fatit do të konkurrohen edhe më egër dhe pa asnjë mbrojtje doganore.

7. Për të hyrë në BE konsultohen me referendume popujt kurse qytetarin shqiptar kush e pyeti? Jo vetëm qytetarin, por as Kuvendin, as partitë politike, as elektoratin.

8. Gjermania dhe Franca gjetën atë rrugë të hapësirave të përbashkëta europiane kur brezi i tretë i tyre pas krimeve të luftës të nazizimit mbi popujt u fashitën disi nga historia, pra kur deshën t’i japin fund historisë të dhimbëshme. Kurse Shqipëria dhe Serbia nuk janë vrarë me njera tjetrën, sepse drama është zhvilluar në Kosovë. Prandaj edhe nën shembullin e Gjermanisë dhe të Francës, hapjen duhet t’a bëjë dhe ta pranojë fillimisht Kosova, sepse atje është bërë krimi kolektiv. Sepse midis Shqipërisë dhe Serbisë nuk ka pasur luftë!

LEXO EDHE:  Nga Artan Fuga/ Minishengeni ballkanik, një fitore e shkëlqyer e diplomacisë të Serbisë

9. Përmendet De Goli dhe Adenaueri, ndonëse nuk di nëse ata që e bëjnë këtë të kenë lexuar kujtimet dhe shkrimet e tyre. Kush është nga këta që janë tani në Ballkan Adenauri dhe De Goli, ku janë grupet e biznesit që e nisën këtë bashkim në Europë, ku është industria e çelikut, sikurse filloi gradualisht integrimi në Evropë, ku është komuniteti i fuqishëm hebre që e ngjizi hapjen e vendeve që përmenden dhe i vuri fre nacionalizmit, ku janë pendesat për krimet e luftës nga e cila kaloi paqja dhe hapja gjermano-franceze? Kurse në Ballkan me paqendrueshmëri lidershipi politik zgjidhjet janë shumë të përkohëshme prandaj asnjë marrëveshje nuk ka besë nëse nuk ka mbështetjen e hapur, të qartë, të prerë, konkrete, të aleatëve tanë perëndimorë si Shtetet e Bashkuara dhe Europa e Bashkuar! Përndryshe hyjmë në aventura që as dreqi nuk ua di fundin!

10. Franca dhe Gjermania erdhën kaq gradualisht me sprova besimi dhe mirëbesimi te Shengeni duke kaluar nga Traktati i Romës, nga zgjerimi hap pas hapi, nga Mastrichti, kurse ne direkt e te Shengeni që është hapi më i pjekur në hapjen e Europës.

11. Franca dhe Gjermania në histori kanë pasur përgjithësisht fe të njejta dhe vlera e tradita që në rrënjë kanë qenë pjesë e të njejtit civilizim. Kurse shqiptarët dhe sllavët në Ballkan për shkak të historisë kanë njohur drejtime identitare në vlera shumë të ndryshme. Nuk bëj etnocentristin për të deklaruar se vlerat e mia janë më të mira sesa ato të tjerëve, por dallimet kulturore, fetare, historike në Ballkan janë shumë të rëndësishme sesa gjetiu. E ka studjuar njeri se cili është ndikimi i tyre?

12. Franca dhe Gjermania hynë në një bashkëpunim europian ku BE krijoi edhe Komisionin si një organ ekzekutiv i përbashkët, si një lloj “qeverie” e përbashkët, krijuan parlamentin europian dhe të tjera struktura të përbashkëta. Do të kemi ne në minishengenin ballkanik një “qeveri” dhe “parlament” të përbashkët me Serbinë, Malin e Zi, Maqedoninë?

Këto janë dallime që na e shkulin së paku arsyetimin analogjik, i cili e paraqet minishengenin ballkanik si BE i vogël, si “fundi” me “minifundin”, sepse po të jetë për hapje në Ballkan edhe unë jam, jam shumë, sigurisht, për paqe jo për luftë, për tregti, për komunikime, për mirëkuptim dhe jo për izolime, për t’i lënë pas plagët e së kaluarës dhe parë përpara, por jo për t’i harruar, sigurisht, për një ballkan që si gjithë Europa dhe në Europë në shekullin e 21 të jetë pa kufij, pa urrejtje, me mirëkuptim, madje edhe pa politikanë.

Cfarë ëndërre e bukur që ja vlen t’i përkushtohesh!

Por, këto vlera janë qëllime shumë të mira kurse hapat drejt tyre duhet të realizohen me kujdes, me platforma të studjuara, me konsensus politik!

Sepse në vend të shkojmë në Bruksel, përfundojmë vetëm në Beograd!

Kujdes sepse në vend të shkojmë si Ballkan të gjithë bashkë drejt Evropës të bashkuar kthehemi pas te “federata panballkanike” e Dimitrovit, te “bashkimi musolinan”, te “bashkimi doganor” I Enverit dhe Titos, te “aleanca ushtarake shqiptaro-jugosllave” e viteve 70, dhe në rastin më të keq te “Shqipëria si republikë e shtatë”, por sigurisht me emër tjetër!

Historitë me “koçi xoxe”, me “nako spiru” nuk duam t’i përsërisim!

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Opinione

Tirana, midis ndryshimit dhe braktisjes

Publikuar

-

Nga

* 100 vite ne periudhen qe jetojme, eshte kohe e mjaftueshme per ndertimin e nje kryeqendre te zhvilluar qe i paraprin zhvillimit te te gjithe vendit. Kryeqytetet e kane shume me te lehte te ecin me hapin e kohes dhe te jene te krahasueshme me simotrat e zhvillura te kontinentit edhe kur jane qendra te shteteve shume me te prapambetura. Per fat te keq kete nuk mund ta themi per Tiranen ne njeqindvjetorin e shpalljes se saj Kryeqytet i Shqiperise.

Elementi i pare i vleresimit te zhvillimit te nje qyteti sigurisht qe mbetet aspekti i tij urban, shkaterrimi i te cilit pothuaj e ben te pakthyeshem jete e mot ringritjen e qytetit. Ndryshe nga problematikat e tjera te cilat jane te rikuperueshme, shkaterrimi urban per nje qytet eshte si nje semundje e pasherueshme qe do ta mundoje gjithmone e me shume pacientin.

Periudha diktatoriale, edhe pse i imponoi Kryeqytetit nacional-komunizmin dhe ndertimet joestetike te objekteve qe e shemtuan ate, te pakten nuk demtoi urbanistiken e tij. Ne vitet 90 sistemi monist trashegoi nje qytet te zymte e te varfer, mbi te cilin me pak perpjekje mund te ndertohej lehte nje qytet Europian. Nese levizjet migratore demtuan rende periferine e Tiranes me ndertime pa leje dhe kaotike por gjithsesi te ulta, ato qe i dhane goditjen fatale zhvillimit urban te qytetit ishin te ashtuquajturat “ndertimet shumekatshe me leje pjesore” ne qender te tij.

Ne te dyja rastet Tirana u shfrytezua politikisht per arsye elektorale. Ne kryeqytet jo vetem u lejua ndertimi i qindra objekteve paleje, por u be edhe legalizimi i tyre pa ju nenshtruar me pare asnje studimi urban. Ne me pak se 20 vite, tre nga politikanet kryesore te vendit ne rolin e kryebashkiakut, dhane pa kriter leje ndertimi abuzive. Keto leje prodhonin begati per karrieren e tyre politike por shkaterrim per qytetin. Fale ketyre politikave rrenuese te nderrmara vetem per qellime elektorale, sot Tirana e ka pothuaj te pamunder ndertimin e nje rrjeti tramvai edhe ne qendren e saj. Kemi nje qytet jo vetem pa hapsira publike, por qe ngjason me nje vendgrumbullim betoni te shperndare ne menyre te rastesishme. Dhe gjithashtu nje Kryeqytet qe ne 100 vjetorin e tij si ka mbetur pothuaj me asnje vlere identitare prej periudhes se themelimit.

Dhe si per te na bindur perfundimisht se ajo eshte shkaktarja qe ne kete pervjetor Tirana nuk ka pothuaj asgje nga shkelqimi i merituar, politika na ka dhene edhe nje prove te fundit uleritese. Fal politikes se mbrapshte te viteve te fundit, Tirana sot nuk mund te konsiderohet me qytet as ne kuptimin formalo-thelbesor, sepse i mungon “demosi”, pra demokracia si forme organizimi. Nese qytetet linden dhe u zhvilluan si nevoje e drejtimit te perbashket nga qytetaret e tyre, Tirana sot drejtohet nga nje njeri i vetem, me organe totalisht njepartiake dhe jo pluraliste. Kush mund ta mendonte se kryeqyteti i nje vendi Europian, me i aferti gjeogradikisht me Athinen ku dhe lindi demokracia, do te riperseriste veten pas 30 vitesh nga permbysja e komunizmit dhe cdo vendim te qytetit do ja linte ne dore nje njeriu te vetem.

LEXO EDHE:  Minishengeni ballkanik/ Vetëvendosja proteston kundër ardhjes së Vuçiç

LEXO EDHE:  Minishengeni ballkanik/ Vetëvendosja proteston kundër ardhjes së Vuçiç

Dhe nese dikush mund te kundershtoje kete konstatim duke thene se te pakten Tiranes sot i mungon shtatorja e njeshit ne qender te qytetit, gabohet. Eshte edhe me keq se kaq. Sot ne 100 vjetorin e shpalljes Kryeqytet nga Kongresi i Lushnjes, ngjarja me perparimtare e Shqiperise qe nga Pavarsia,Tirana e ka me veshtire se me pare te jete shprehje e nevojes se shoqerise per ndryshim. Tre Kryebashkiaket e fundit te Tiranes kane nje rol deciziv ne kete proces ku nje grup individesh qe nuk e kalojne dyzinen, kane themeluar nga Tirana nje sistem pothuaj oligarkik. Ata perfitojne nga cdo gje qe ndodh ne qytet, asgje sbehet pa lejen e tyre dhe ceshte me e keqja, ata behen gjithmone bashke perballe ndryshimit. Dhe per dreq, ky sistem i mbrapshte nuk ka as shtatore te ngritur qe te mund te permbysej me nje te rene. Ndaj qytetaret midis dilemes per tju nenshtruar apo ndryshuar, gjithmone e me shpesh po zgjedhin ta lene Qytetin.

Nga Fabian Topollaj

Keshilltar i Keshillit te Bashkise Tirane
Perfaqesues i Partise “Bindja Demokratike”

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Armir Shkurti/ Z.Basha! Ti je drita!

Publikuar

-

Nga

Nga vitet ’70 të shekullit të fundit të mijëvjeçarit të dytë një fqinji ynë gjuante zhaba. Nuk qe as e lejuar e as e honepsur kjo punë pasi zhaba e sidomos ngrënia e kofshëve të tyre ngjallte krupë. Ama mënyra se si i zinte ky burri qe tejet tërheqëse: me dritë!

Ai priste që nata të qe e errët e pa Hënë për të rendur buzë Erzenit. Aty lëshonte një dritë të fortë prozhektori mbi ujë dhe zhabat magjepseshin. Se ç’bënte ai me to ( domethënë nëse lozte, eksperimentonte apo ngutej ti mblidhte një minutë e më parë) nuk e di! Ama të nesërmen ne na binin jargët nga nepsi. Aroma e kofshëve të njoma, ngjyer në miell e vezë e skuqur në vaj mbyste çdo tym speci a avull groshe.

Kurrë në jetë s’kam patur respekt për militantin! Emër që nuk ndryshon nga ” militar” (ushtarak ) dhe që pikërisht këtë do të thotë: “Luftëtar aktiv dhe agresiv në mbështetje të një kauze”.
Unë dua shumë njerëzit që gjykojnë me mendjen e vet dhe me mendje të hapur. Hajde se po gëlltis edhe atë që rreshtohet qorraz pas një kauze. Po nuk bëhet fjalë për ata që rreshtohen thjesht pas një njeriu, që mban titullin “kryetar” dhe që kauza e tyre të jetë: “Basha – kryeministër”

Këtu më duhet të hap një kllapë për të qartësuar se kjo ushtri ka prodhuar edhe helmin stalinist të tipit “o me ne o kundër nesh” . Më shkoqur: “Po bëni opozitën e opozitës”? – demek qesëndisin, për të të mbërthyer me logjikën e arithmetikës së lashtë arabe (-) herë ( + ) baraz me ( – ). Ose armiku im është miku i armikut tim. Pra kush qorton Bashën, pa një pa dy është i Ramës!

Këtë e bën së pari tufa e ushtrisë që magjepset nga drita e rri me sytë ngulur zotit – poç, pa menduar asgjë. Së dyti, batakçilerët, që rrinë e presin dekikën kur t’u vijë çdo mundësi përfitimi, së treti, ata që duken tavolinave e podiumeve sikur kanë dy para mend, i kanë mbushur mendjen së pari vetes, pastaj bashkëshorteve e më gjerë familjes e militantëve, e sot as vetes nuk ia thonë dot që ia kanë futur pordhës e dalin idiotë nëse pranojnë se “drita e partisë” ka qenë një petromaks i rëndomtë për t’i mbledhur tufë e mbajtur shtangur për vite me rradhë. Ka edhe sërë të tjera, si për shembull Pi Ari, ata që paguhen për imazhin e “dritës”.

LEXO EDHE:  Vetëvendosja sërish në protestë/ “Duam bashkim me Kosovën, jo me Serbinë”

LEXO EDHE:  Vetëvendosja sërish në protestë/ “Duam bashkim me Kosovën, jo me Serbinë”

Mbyllim kllapën e rikthehemi te “drita”. Teksa zhabat janë të mpira para petromaksit, zoti i pellgut vjen rrotull për qejf të vet, i patrazuar. Madje edhe mund të gëlltisë sa zhaba të dojë, për sa kohë që drita ato ti sundojë. Zoti i pellgut quaj atë fqinjin tim që ndizte petromaksin dhe pastaj hynte e mblidhte guakët. Ai qe qëllimi e llampa mjeti. Ai mjet ia thjeshtëzonte tradhëtisht punën.

Ndaj “të fikësh dritën” nuk është “t’i bëshë opozitë opozitës” por TË SHPËTOSHË ZHABAT! Ti heqësh mundësinë atij burrit ti mbledhë me kosh si hurma të rëna nga pema!
Theksoj: SE BASHA ËSHTË GJYMTYRË JETIKE E ESTABLISHMENTIT QË SUNDON SHQIPËRINË! Rama ngordh pa të! Pra: ZHABA! FIKNI DRITËN, NË DONI TË SHPËTONI!

LEXO TE PLOTE

Opinione

“Liroheshin të dënuarit nga burgu për të drekuar me deputetët”/ Gjonaj thumbon Gazment Bardhin

Publikuar

-

Nga

Ministrja e Drejtësisë, Etilda Gjonaj, e ftuar në emisionin “Përballë”, teksa ka folur për paketën anti KÇK, u shpreh se ka patur një periudhë kur të dënuarit liroheshin për pak orë nga burgu për të drekuar apo darkuar me deputetët.

Sipas Gjonjajt kjo i përket një periudhë tjetër, atëherë kur Ministira e Drejtësisë nuk drejtohej ende nga ajo, duke thumbuar kështu në mënyrë të drejtë për drejtë ish paraardhësin e saj, Gazmend Bardhi.

“Ka patur raste ku të dënuar liroheshin për pak ore për të drekuar apo darkuar me deputëtë. I referohem një periudhe më të hershme ku Minstria e Drejtësisë në atë kohë nuk drejtohej nga unë. Kjo sjell pasiguri në shoqëri. Sot ne kemi forcuar të gjitha mekanizmat që kanë të bëjnë me lejimin e subjekteve të tilla qoftë edhe për fatkeqësi të familjarëve edhe për lejet e veçanta, me qellim që të mos gabojë administrata e burgjeve.”

Gjonaj komentoi edhe rastin e Endrit Dokles, që fitoi lirinë nga gjykata e Krujës.

LEXO EDHE:  “Puç institucional”/ Skënder Gjinushi thumbon Metën: Ka marrë avokat Fugën

LEXO EDHE:  “Kosova nuk erdhi nga arsye të mosarsyes”/ Rama: Rritje shokuese ekonomike në 2020

“Nuk ka respektuar kriteret e Kodit Penal, që janë e shkruar e zeza mbi të bardhë. U verifkua edhe shërbimi i provës ka pasur cedim ligjor, kishte dhënë një vleresim, kishte rekomanduar që ky subjekt mund të rehabilitohej. Për këtë është shkarkuar Drejtori i Shërbimit të Provës në Kruje dhe është bërë një kallëzim penal për të po në Prokurorinë e rrethit Krujë”, tha Gjonaj./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE