Connect with Us

Nga Ilia BALLAURI/MBI OBORRET E KORÇËS

Blog

Nga Ilia BALLAURI/MBI OBORRET E KORÇËS

Publikuar

-

Në Korçë duke përjashtuar apartamentet, nuk ka shtëpi, ose për të qënë më të saktë, numërohen me gishtat e dorës ato shtëpi, që nuk kanë oborr dhe që dalin drejt e në rrugë. Shtëpitë e qytetit tonë, shumë a pak që të gjitha kanë oborr, kush në një sipërfaqe më madhe dhe kush, në një sipërfaqe më të vogël. Oborret e shtëpive të Korçës janë të thjeshta, kryesisht kanë trajtë katërkëndëshi, pra nuk kanë konfiguracione të komplikuara. Ekspozimi i tyre ndaj pikave të horizontit është i lidhur me ekspozimin e shtëpisë apo të kartierit, ku ato ndodhen. Sipërfaqja e tyre, në një mesatare hamëndësonjëse(!), mund të jetë rreth 50 m2. Një pjesë e oborrit të shëpive tona është e mbuluar me plloça shtufi ose plloça të gdhëndura graniti (shtëpitë e vjetra, të familjeve që dikur ishin në gjëndje të mirë ekonomike), të vendosura këto shpesh edhe në formë dekori, shumë bukur, ndërsa në dhjetvjeçarët e fundit për mbulimin e oborreve është përdorur edhe çimentoja edhe kjo, shpesh e zbukuruar me dekor të shënuar por që, jo gjithmonë ky i fundit (pra dekori), është i arritur dhe me një gusto të hollë.

Pavarësisht, një pjesë e oborrit ka shërbyer gjithmonë si kopsht ose siç i themi ne, si bashtë, që në fakt në gjuhën shkencore, këto copa bashte në shumicën dërmuese, do të mund të konsideroheshin shumë mirë si parterre. Në Korçë nuk ka qënë zakon që bashta prej oborrit të ndahej me gardhe të larta. Gjithmonë parterret tona ndahen prej pjesës së mbuluar, me anën e një pragu të ulët, i cili mund të jetë prej gurësh të rregullt të gdhëndur, prej betoni, prej tullash të vendosura më këmbë dhe pjertas në rradhë ose, edhe prej shishesh qelqi të të njëjtit stil, po ashtu të vendosura në rradhë, të ngulura me grykë në bordurë përmbys dhe me fundin përpjetë, një lloj dekoracioni ky, shumë i vjetër dhe karakteristik i bashtave tona, që sot gjendet shumë rrallë por, që dikur, ishte shumë i shpeshtë. Në oborr thuajse në të gjitha shtëpitë, ka një çezmë, ose dikur kish një tullumb, dhe më rrallë pus.

Tani, për hir të së vërtetës duhet thënë se në Korçë, kopshtet e shtëpive, deri aty nga vitet ’60, thuajse krejtësisht, ishin të mbjella me lule dhe pemë. Nuk kish në qytet bashta me perime. Bashtat e tilla, brenda në qytet filluan të çfaqen, me çfaqjen e problemeve ekonomike dhe të varfërisë edhe për një kokër domate. Në Korçë perimet i prodhonin bostanxhinjtë në bostanet e tyre, aty ku mbaronte qyteti, në perëndim ose jugë – perëndim. Bostanxhinjtë tanë ishin mjeshtra të mbaruar në artin e tyre, ishin të njohur dhe me nam në gjithë vëndin dhe më gjërë. Një pjesë e tyre kishin punuar si bostanxhinj deri në Stamboll, në Izmir, në Aleksandri të Egjiptit dhe gjetkë. E pra në ato kohë, nuk kish kuptim që tu dilje përpara atyre, ata ishin mjeshtra të nderuar. Prej tyre, aq sa i arrita, unë kam mësuar shumë dhe për ta kam një respekt të thellë, veçanërisht për dijet e tyre praktike aq të përkryera, për mënyrën e thjeshtë dhe sigurinë e patundur me të cilën ata i shpjegonin fenomenet e bimëve, fenomenet e tokës, të farës, të motit, etj, gjëra këto të përvojës, që tashmë humbën dhe që brezat që vijnë, nuk do të kenë mundësi t’i dëgjojnë më. “Toka duhet punuar kur mbi të lëviz merimaga”, theshin ata, “Maruleja e mirë duhet të ngjasë me fustanin e balerinës”, “Gishti e mbjell farën”, “Toka është nënë që gjithmonë mbetet me barrë, por duhet ta dish si ta lesh me barrë”, etj, etj, janë disa prej aksiomave të tyre.

LEXO EDHE:  Video-Qytetarët vënë me “shpatulla pas muri” Ramën/ Shiko realitetin, jo fasadën

Duke u kthyer përsëri tek bashtat e oborreve të shtëpive tona, theksojmë se jashtë grupit të luleve, në to mund të gjesh ndonjë copë të mbjellë me lëpjeta, aty këtu ndonjë tufë me merudhi (majdanoz), ose najazmë dhe gjatë dimrit ndonjë transhe me presh në ruajtje, të ngulur në dhè, të mbuluar dhe me fletët jashtë.
Ndër lulet që mbilleshin dhe që ndofta mbillen akoma pjesërisht në oborret e Korçës kanë qënë: nga bulboret, shpatoret, zambakët, tulipanët dhe më pak zymbylat, etj, nga grupi i shkurreve, trëndafilat, landrot, protomajaja, shekaikët, etj, nga shtat-ultat, mëllagat, karafilat, borziloku, lule Shën- Mitri, më pak margaritat, të quajturat “lule patate”, etj, nga tuloret, gjëmbat aloe, atlasitë, të quajturat “vesh-gomari”, si dhe kohët e fundit edhe kaktuse të ndryshme. Një pjesë e grupit të fundit mbilleshin dhe mbillen akoma edhe sot në saksi, të cilat shpesh i gjejmë edhe këto nëpër oborre, rreth parterreve.

Në Korçë në mëhallën tonë, ne kishim komshi Irakliun i cili, kish lule të rralla ekzotike, që theshin se i kish sjellë prej Egjiptit. Unë e mbaj mënd oborrin e tij, që ish një kopsht botanik i vërtetë, një oborr gjithë lule që deri tani nuk kam parë akoma një të dytë, gjithë jetën time, kudo që kam shkuar e udhëtuar. Gjithashtu duhet thënë se edhe doktor Polena, kish dikur një serë lulesh.

Ndër pemët, më të përhapura, të mbjella në oborret e Korçës kanë qënë: dardhat, kumbullat, qershitë, ftonjtë, kajsitë dhe më pak mollët e pjeshkat. Ndërkaq historikisht, kohët e fundit dhe jo para pesëdhjet vjetësh, pjergullat u bënë dominuese, në oborret tona. Vërtet që kish pjergulla edhe më parë por ato, u përhapën me shumicë dhe thuajse derë e portë, në kohën e vështirësive ekonomike kur, rakija shitej më rrallë dhe më shtrenjtë në treg, në atë kohë pra, kur në oborret e qytetit hynë pjesërisht edhe perimet.

Oborret e qytetit të Korçës, janë oborre karakteristike qytetare, nuk ngjasin me kopshtet e fshatit, kanë lidhje me serenatat e qytetit tonë, kanë lidhje me të dalat e vajzës herë pas here në dritare, tek porta, me tingujt e kitarës, lidhen me brengat e ëmbla të qëndisjes sy ulur dhe me zemrën që troket, me të thirrurat e gjyshes “Mbylle portën!”, kanë lidhje me vështrimin vjedhës të djemve të hedhur prej rrugës brënda, kanë lidhje me britmat e gëzuara të fëmijëve, me të shtënat e tyre me gurë për të rrëzuar kumbulla aguridhe, kanë lidhje me të ulurat tek sofati, me thashethemet, me të mbajturat nëpër gojë, etj, janë pra pjesa e jetës sonë, janë shpirti tonë, janë indentiteti i qytetit tonë. Mos i harroni ato duke imituar oborret e të tjerëve, oborret tona ishin oborret më të bukura në botë…… mendoj unë!!!

Dr. Ilia V. Ballauri ©

Ilustrimi: Vangjush Mio, “Rrugë në Korçë”

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

“Bota që dikur më frymëzonte, tani ma shpif/ A do jetë kështu, sot e tutje”?

Publikuar

-

Nga

Eshtë një mbrëmje e mrekullueshme vere – jemi vërtet në mesin e verës, kur ditës më të gjatë të vitit ngadalë po i vjen fundi – dhe unë me Benin jemi brenda, para TV, duke parë episodin e parë të “Çernobilit”.

Si mundëm të merrnim një vendim të tillë, thjesht nuk e mbaj mend. Si të gjithë të tjerët, edhe ne i jemi kushtuar filmave, rregullimeve dhe sistemimeve për një kohë të gjatë, dhe kur Ben pa serinë televizive mes atyre më të rekomanduarave, më pyeti se çfarë mendoja. E kisha tashmë, por ai, nga frika se mos ndjente shumë tmerr, ia kishte kursyer vetes.

Tani ishte ai që më kërkonte një mendim… dhe në atë moment, mendja ime më luajti një rreng të pabesë. Për një moment më mbeti kujtimi i një serie televizive shumë të bukur – melankolike, apasionante dhe me atmosferë përfshirëse – dhe në një farë mënyre, harrova krejt se ishte edhe e errët, e frikshme.

Sapo filluam ta shohim, u vetëdijësova për gabimin tim. Jashtë dielli ka perënduar tashmë, dhe rrezaton hije të gjelbëra mbi oborr. Dëgjohet mulizeza në pemën e vet të zakonshme dhe zërat e mbytur të njerëzve, njerëzve të ndjeshëm, teksa kalojnë para shtëpisë.

Dhe ndërkohë ne jemi këtu, në dritën e errët të dhomës sonë të ndenjes, duke parë një njeri që kryen vetëvrasje duke varur veten dhe një tjetër në grahmat e vuajtjeve mizore të shkaktuara prej djegies së rrezatimit, ndërsa fëmijët luajnë në mesin e pluhurit radioaktiv. Shikoj Benin, në anën tjetër të dhomës, dhe vërej se ai i ka sytë përtokë.

Një çast më vonë fikim televizorin dhe dalim në dritën e muzgut: krah për krah, gati pa thënë asnjë fjalë, të zhytur në muzgun e qetë.

Por edhe aty, vazhdoja të pyesja veten: “Si munda ta harroj gjithë atë tmerr? Si munda ta arkivoj në mendje serinë, si një vepër të realizuar shumë mirë, duke eleminuar nga kujtesa impaktin e saj emocional?” Ky mendim është i lidhur me një tjetër, që ende më pushton: “A ka ndryshuar diçka brenda meje? Ky ndërgjegjësim dhe sensibilizim i shtuar, kjo ndjeshmëri dhe tmerr për egërsinë e botës, a ka qenë gjithmonë brenda meje, i groposur nga përditshmëria dhe shpërqendrimi? Apo ishin muajt e fundit që më bënë të zhvilloja një vetëdije të ndryshme?”.

Disa ditë më vonë jemi në makinë, duke shkuar për të takuar disa miq: dalja jonë e parë, rreth njëzet minuta udhëtim në drejtim të Londrës perëndimore. Xhiroja në WestWay është diçka që gjithmonë e kam dashur, sepse më bën të ndjehem në shtëpi, e lumtur që jetoj në Londër. Sidoqoftë, sot është sikur shqisat e mia janë sulmuar nga të gjitha anët; gjithçka duket se ecën më shpejt dhe me një vëllim më të lartë se më parë, pa ndalim. Dhe mendoj përsëri për batutën që i atribuohet aktorit Ernest Thesiger, kur i kërkuan të përshkruante përvojën në llogore pas Luftës së Parë Botërore: “O Zot”, u përgjigj, “çfarë zhurme! Dhe sa shumë njerëz!”.

LEXO EDHE:  Video-Qytetarët vënë me “shpatulla pas muri” Ramën/ Shiko realitetin, jo fasadën

LEXO EDHE:  73 tërmete në 36 orë/ Lëkundet sërish Korça

Frika nga errësira

Nuk duroj dot nivelin e histerisë që më kap kur largohem nga shtëpia dhe nuk më pëlqen të kuptoj se tani, në qytetin që e dua aq shumë, ndihem e vogël dhe e brishtë. Energjia e vetë qytetit, që më parë më karikonte, tani duket kërcënuese për mua dhe pyes veten nëse ndryshimi që ka ndodhur tek unë, është i përhershëm apo i përkohshëm, dhe si do të kthehem në jetën time të dikurshme. Apo nëse do të ketë një mënyrë të re dhe të ndryshme të të jetuarit.

Periudha e izolimit po përfundon, të paktën tani për tani, dhe filloj të takoj përsëri miq … Filloj të kem frikë se jam bërë jo vetëm më e ndjeshme, por edhe më e mërzitshme, por mbase kjo ka ndodhur për të gjithë ne. Dhe pyes veten: “O Zot! Por më parë, për çfarë bisedonim?”

Një mëngjes, përsëri, duke kaluar pranë varrezave përpara kishës, vërej një pllakë që mban një mbishkrim në gjuhën latine: “Post tenebra lux, pas errësirës vjen drita”.

Më rikthehet në mendje Çernobili dhe se si reagimi im, kur e pashë për herë të parë, ishte shumë në përputhje me magjepsjen për errësirën, në artin shprehës që mbizotëron në kohërat tona. Mendoj përsëri se sa shumë ne i kushtojmë rëndësi veprave ngacmuese, pa zbutje, të cilat na e bëjnë gjakun të ngrijë, dhe se si komeditë me zor konsiderohen në ceremonitë e ndarjes së çmimeve.

Kam filluar të kem frikë nga errësira, mbase sepse për momentin nuk e di se çfarë fshihet aty. Dhe kështu ndjehem e tërhequr nga drita, nga rrezet e diellit që filtrohen mes pemëve, pasqyrimet në sipërfaqen e ujit dhe nga mirësia e miqve. Ndoshta duhet të rishikoj “Detectorists”. / The New Statesman – Bota.al

LEXO TE PLOTE

Blog

U nxit nga kriza e bukës/ Faktet më të habitshme rreth Revolucionit Francez

Publikuar

-

Nga

U nxit nga kriza e bukës/ Faktet më të habitshme rreth Revolucionit Francez

Një ndihmëskuzhinier që e mbrojti mbretëreshën gjatë Revolucionit Francez, u lye me gjalpë dhe më pas u dogj i gjallë nga turma.

Kur iu pre koka mbretit Luigji XVI gjatë Revolucionit Francez, njerëzit ngjyen shamitë e tyre në gjakun e tij, ndërsa shitën si suvenire pjesë të flokëve të tij. Një shami e tillë u gjet mbi 200 vjet më vonë, e fshehur brenda një kungulli të tharë.

Revolucionarët francezë e shembën Fortesën e Bastijës me mjete rrethanore, pasi nuk kishin eksplozivë.

Franca ishte gati e falimentuar nga Lufta Shtatëvjeçare, dhe nga ndihma që iu dha amerikanëve gjatë Luftës së tyre Revolucionare. Kriza ekonomike, e rriti tensionin midis shtresave të ndryshme shoqërore në Francë, gjë që çoi tek Revolucioni Francez.

Para Revolucionit, Ministri i Financave, Zhak Neker, sugjeroi që familja mbretërore të miratonte një buxhet konkret për të kursyer paratë. Ai u shkarkua menjëherë nga puna.

Avokati Maksimilian Robespier, nxiti krimet më të përgjakshme të Revolucionit Francez, i njohur si Mbretërimi i Terrorit. Vetëm midis viteve 1793-1794, ai firmosi 16.694 dënime me vdekje. Robespier e zëvendësoi katolicizmin me një fe të quajtur “Kulti i Qenies Supreme”, që drejtohej prej tij.

Në korrikun e vitit 1794, Robespieri u përpoq të vriste veten për të shmangur arrestimin. Ai dështoi, duke mbetur i plagosur rëndë në nofull. Pak para se të ekzekutohej me prerje koke ne gijotinë, fjalët e tij të fundit ishin “Faleminderit, zonjë”, drejtuar një gruaje që i dha një shami për të fshirë nofullën e tij që vazhdonte t’i kullonte gjak.

Gjatë Revolucionit Francez, gijotina ishte metoda e preferuar e ekzekutimit. Personi i fundit që u ekzekutua në të ishte Hamida Xhanbudi në vitin 1977. Franca e anuloi dënimin më vdekje në vitin 1981.

Para Revolucionit Francez, një stuhi e fortë breshëri dëmtoi rëndë të korrat, duke çuar në një mungesë të madhe të ushqimit, dhe në rritjen e jashtëzakonshme të çmimit të bukës.

Revolucioni Francez, pati shumë efekte afatgjata në historinë moderne, përfshirë nxitjen e rënies së monarkive absolute në të gjithë botën, si dhe të një vale konfliktesh botërore.

LEXO EDHE:  Coronavirus/ Shkon në 3 persona numri i të prekurve në Korçë (Detajet)

LEXO EDHE:  Video-Qytetarët vënë me “shpatulla pas muri” Ramën/ Shiko realitetin, jo fasadën

Motoja e Revolucionit Francez “Liri, vëllazëri, barazi”, u shndërrua në sloganin simbol të trazirave të mëvonshme në historinë moderne, siç ishte Revolucioni Rus mbi 100 vjet më vonë.

Sharlot Kordej, një mbështetëse e moderuar e Revolucionit, vrau një nga udhëheqësit më të njohur Zhan Pol Mara në vaskën e banesës së tij më 13 korrik 1793. Ajo u ekzekutua 4 ditë më vonë në gijotinë.

Dramaturgu Olimp de Goge, hartoi dhe publikoi “Deklaratën e të Drejtave të Gruas dhe të Qytetarit”. Jakobinët e ekzekutuan në gijotinë në nëntor 1793.

Një nga mikeshat më besnike të Maria Antonetës, Princesha dë Lambal, u masakrua në rrugët e Parisit. Pasi refuzoi të besohej për besnikëri ndaj Revolucionit Francez, anëtarët e parlamentit e nxorën me forcë në rrugë, ku e priste një turmë njerëzish të egërsuar, që e vranë dhe më pas e copëtuan trupin e saj.

Gati 60.000 gra marshuan në Francë për të protestuar kundër rritjes së çmimit të bukës dhe mungesës së saj në dyqane. Protesta e tyre, ishte fillesa e lëvizjes kundër sundimit mbretëror.

Gjatë Revolucionit Francez, u sulmuan dhe shkatërruan të gjitha simbolet e monarkisë. U hapën varret e mbretërve, mbretëreshave dhe aristokratëve, teksa kufomat e tyre u dogjën dhe asgjësuan.

Para Revolucionit Francez, një bukë kushtonte sa paga e një jave. Shumë fshatarë rrezikonin vdekjen nga uria.

Kur familja mbretërore u përpoq të arratisej, ajo u zbulua dhe u kap shumë shpejt. Fytyra e mbretit ishte e stampuar në çdo monedhë franceze, duke e bërë shumë të lehtë identifikimin e tij nga kryengritësit.

Gjatë Revolucionit Francez, ekzekutimet me vdekje ishin një formë popullore e argëtimit. Njerëzit shkonin dhe zinin vend në sheshe që herët në mëngjes, që të kishin një fushëpamje sa më të mirë të gijotinës, dhe blinin listat e atyre që do të ekzekutoheshin atë ditë. Ata merrnin me vete edhe fëmijët e tyre.

Francezët e uritur, e urrenin stilin e jetës ekstravagante që bënte mbretëresha Maria Antoneta. Ndaj ata i vendosën asaj nofkën “Madam Defiçiti”./Përshtati në shqip CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Askush se di si vdiq, mendonte jashtë skemave të zakonshme/ Fakte të pabesueshme mbi Aleksandrin e Madh

Publikuar

-

Nga

Askush se di si vdiq, mendonte jashtë skemave të zakonshme/ Fakte të pabesueshme mbi Aleksandrin e Madh

Aleksandri III i Maqedonisë, i njohur më shumë si Aleksandri i Madh, nuk e mori pa arsye këtë pseudonim. Ai pushtoi pjesën më të madhe të botës që njihej në atë kohë. Edhe mijëra vjet pas vdekjes së tij Aleksandri, është ende magjepsës për njerëzit. Dhe kjo nuk është e habitshme, nëse shihni se sa e pabesueshme ishte vërtet jeta e tij.

Një oficer i ushtrisë i shpëtoi jetën në lumin Granikus

Thuhet se asnjë njeri nuk është ishull, dhe Aleksandri nuk bente përjashtim. Pavarësisht trimërisë personale, ai kishte një ushtri dhe shumë këshilltarë besnikë nga pas. Kliti ishte një oficer në ushtrinë maqedonase, dhe indirekt përgjegjës për pjesën më të madhe të suksesit të Aleksandrit.

Po të mos ishte për të, Aleksandri do të kishte vdekur që në vitin 334 Para Krishtit. Në Betejën e Granikus, kur Aleksandri po përleshej me disa luftëtarë persë, njëri prej tyre ishte gati ta godiste për vdekje nga pas. Ishte ndërhyrja në kohë e Klitit, që shmangu vdekjen e tij të sigurtë.

Dhe Aleksandri e vrau më vonë me një shtizë…

Shumëkush do të mendonte se ai që të shpëton jetën, është njëherazi miku më besnik në këtë botë. Për fatin e keq të Klitit, miqësia e tij me Aleksandrin ishte shumë jetëshkurtër. Gjashtë vjet pasi i shpëtoi jetën Aleksandrit, ky i fundit po mbante një banket në Markandas.

Aleksandri e urdhëronte Klitin të drejtonte një ushtri mercenarësh drejt Azisë. Ky refuzoi duke nisur të debatojë me mbretin. Ai tha se ai ati kishte një mbret më i mirë se ai. Por Aleksandri nuk ishte një njeri që i përtypte lehtë kritikat.

Debati degradoi dhe Aleksandri gjysmë i dehur urdhëroi largimin e Klitit nga festa. Nuk dihen saktësisht detajet e asaj që ndodhi më pas. Por besohet se teksa po dilte nga salla, Kliti u rikthye për të thënë fjalën e fundit. Por Aleksandri i tërbuar nga inati, kapi një shtizë aty pranë dhe e goditi për vdekje njeriun që dikur i shpëtoi jetën.

Askush nuk e di se si vdiq

Varianti më i zakonshëm, është ai sipas të cilit Aleksandri u sëmur kur ishte vetëm 32-vjeç. Për 12 ditë ai ishte në agoni, përpara se të ndërronte jetë. Hipoteza që Aleksandri u vra ka qenë për kohësh objekt debati. Për shkakun e vdekjes, është sugjeruar gjithçka, nga malaria, tifoja, deri tek vrasja nga një rival që mund të depërtuar deri tek ai.Mori mësime nga filozofi grek Aristoteli

Për shtatë vjet, Aristoteli e mësoi Aleksandrin e ri, në mënyrë që ai të ishte gati të bëhej mbret. Edhe më vonë të dy mbetën në kontakt përmes letrave, dhe ndikimi i Aristotelit ishte i dukshëm edhe gjatë mbretërimit të tij. Nga stili i tij i diplomatik i të folurit, deri në faktin që atij mund t’i gjendej gjithmonë një libër në dorë.

Kali i tij ishte po aq i famshëm sa ai vetë

Aleksandri i Madh ishte i shoqëruar në të gjitha betejat nga kali i tij i besuar Buçefalus. Sipas dëshmive të kohës, Aleksandri e donte atë kalë, më shumë sesa shumica e njerëzve sot duan miqtë apo bashkëshortet që kanë. Një hamshor nga Tesalia e Greqi, Buçefalus ishte një kalë trupmadh. Aleksandri e pa atë që kur ishte 12-vjeç dhe e kërkoi menjëherë.

LEXO EDHE:  Coronavirus/ Shkon në 3 persona numri i të prekurve në Korçë (Detajet)

LEXO EDHE:  Tronditet Korça/ Sërish lëkundje tërmeti

Në fillim i ati nuk donte të paguante shumën e madhe që iu kërkua nga pronari, pasi kali dukej i egër dhe mendohej se ishte i pazbutshëm. Aleksandri e bindi pas shumë lutjesh, duke i premtuar se do të paguante vetë shumën nëse nuk do të mund ta zbuste kalin.

Organizoi një garë se kush pi më shumë, dhe të gjithë vdiqën…

Aleksandri i Madh ishte i njohur për pasionin e tij të madh për alkoolin. Ndryshe nga grekët, maqedonasit e pinin verën të pa holluar me ujë. Në vitin 324, Aleksandri mësoi se një nga këshilltarët e tij, Kalanusi ishte i sëmurë dhe pritej së shpejti të vdiste. Për nder të tij, ai organizoi një festë të madhe me një garë pijesh.

41 burra u bënë pjesë e saj, dhe çmimi për fituesin ishte rreth 25 kg ar, ose rreth 1.4 milionë dollarë me vlerën e sotme. Konkurrentët nisën të pinin vazhdimisht verë. Të pa mësuar me alkoolin, shumë prej tyre u sëmurën. 35 nga garuesit vdiqën në vend, ndërsa të tjerët përfshirë fituesin që konsumoi mbi 15 litra verë, vdiqën pak ditë më vonë.

Ishte i famshëm, pasi mendonte jashtë skemave të zakonshme

Një nga tregimet më të famshme rreth Aleksandrit të Madh, është zgjidhja prej i tij e Nyjës Gordiane. Nyja Gordiane, është një term që përdoret ende sot për të përshkruar një enigmë kaq shumë komplekse, sa që është thuajse e pamundur të zgjidhet.

Emri i Nyjës vjen nga Gordium, një vend në Turqinë e sotme. Në hyrje të qytetit të lashtë, ekzistonte një nyjë e lidhur me një litar. Kishin kaluar shekuj, dhe askush nuk kishte arritur ta zgjidhte atë. Legjenda thoshte që ai që do ta kuptonte mënyrën e zgjidhjes, do të bëhej sundues i gjithë Azisë.

Me të mbërritur në Gordium, Aleksandri e pa nyjën dhe provoi ta zgjidhë. Ai dështoi si shumë të tjerë para tij. Por në fund iu sos durimi, e nxori shpatën dhe e preu nyjën më dysh, duke e zgjidhur problemin, dhe duke treguar se gjithmonë ka më shumë se sa një mënyrë për të arritur qëllimet në jetë.

Themeloi rreth 20 qytete

Para se të vdiste, Aleksandri kishte themeluar jo më pak se 20 qytete, dhe shumë të tjera kanë marrë emrin e tij që nga ajo kohë. Qyteti më i shquar që ai themeloi ishte Aleksandria në Egjipt. Të tjerat ndodhen në Afganistan, Pakistan, Liban, Irak, Turqi etj. Në Pakistan ekziston edhe një qytet që mban emrin e kalit të tij, Buçefalus./Përshtati në shqip CNA.al

 

LEXO TE PLOTE