Connect with Us

Truri jonë është projektuar të “vdesë” për ëmbëlsira/ Si ta kufizojmë sasinë e sheqerit

Blog

Truri jonë është projektuar të “vdesë” për ëmbëlsira/ Si ta kufizojmë sasinë e sheqerit

Publikuar

-

Ne i duam ëmbëlsirat. Por sheqeri i tepërt në dietat tona ushqimore, mund të çojë në shtim të peshës, diabet të Tipit 2 dhe prishjen e dhëmbëve. Ne e dimë që nuk duhet të hamë karamele, akullore, biskota, ëmbëlsira, por ndonjëherë është shumë e vështirë t’u rezistohet atyre. Duket sikur sikur truri ynë, e ka të vështirë t’i refuzojë këto ushqime.

Trupi jonë “vdes” për sheqerin, më saktë glukozën. Glukoza vjen nga fjala greke “glukos” që do të thotë e ëmbël. Glukoza ushqen qelizat që përbëjnë trupin tonë, përfshirë qelizat e trurit, neuronet. Ushqimet që përmbajnë sheqer, janë burime të shkëlqyera energjie.

Prandaj ne kemi evoluar për të gjetur ushqime të ëmbla veçanërisht të këndshme. Ushqimet me shije të pakëndshme, të hidhura dhe të tharta mund të jenë të papjekura, helmuese ose të kalbura, dhe mund të shkaktojnë sëmundje.

Prandaj, për të maksimizuar mbijetesën tonë si specie, ne kemi një sistem të lindur të trurit, që na bën të pëlqejmë ushqimet e ëmbla, pasi ato janë një burim i shkëlqyeshëm i energjisë për të furnizuar trupin tonë. Kur ne hamë ushqime të ëmbla, në tru aktivizohet sistemi i shpërblimit, i quajtur sistemi mesolimbik i dopaminës.

Dopamina, është një kimikat në trur që çlirohet nga neuronet, dhe mund të sinjalizojë se një ngjarje ka qenë pozitive. Kur akvizitohet sistemi i shpërblimeve, ai përforcon sjelljet, duke na bërë më të predispozuar t’i kryejmë sërish këto veprime.

Dopamina nxit ngrënien e sheqerit, dhe na nxit të mësojmë si të identifikojnë preferencialisht sa më shumë nga këto lloj ushqimesh. Mjedisi ynë është i bollshëm me ushqime të ëmbla, të pasura me energji. Fatkeqësisht, truri ynë është akoma funksionalisht i ngjashëm me paraardhësit tanë, dhe i pëlqen shumë sheqeri.

LEXO EDHE:  OBSH-ja nxjerr listën /Ja se cilat janë shenjat që tregojnë se keni pësuar iktus

Po çfarë ndodh në trurin tone, kur konsumojmë tepër sheqer? Truri e rimodelon vazhdimisht vetveten, përmes një procesi të quajtur neuroplasticitet. Kjo mund të ndodhë në sistemin e shpërblimit. Aktivizimi i përsëritur i këtij sistemi nga droga, ose ngrënia e shumë ushqimeve me sheqer, e detyron trurin t’i përshtatet stimulimit të shpeshtë, duke çuar në një lloj tolerance.

Në rastin e ushqimeve të ëmbla, kjo do të thotë që ne duhet të hamë më shumë sheqer, për të marrë të njëjtën ndjenjë shpërblyese, një tipar ky klasik i varësisë. Për t’i rezistuar dëshirave, ne duhet të pengojmë reagimin tonë natyror, për t’u kënaqur me këto ushqime të shijshme.

Një rrjet neuronesh frenuese, është thelbësor për kontrollimin e sjelljes. Këto neurone, janë të përqendruara në lobin parafrontal, një zonë kryesore e trurit që lidhet me vendimmarrjen, kontrollin e impulsit dhe kënaqësinë e vonuar.

Një zonë tjetër e trurit e prekur nga dietat ushqimore me shumë sheqer, është hipokampusi, një qendër kryesore e kujtesës. Hulumtimet tregojnë se minjtë, që hanë ushqime me shumë sheqer, ishin më pak të aftë të mbanin mend nëse kishin parë më parë objekte në vende specifike.

Po si ta mbrojmë trurin nga sheqeri? Organizata Botërore e Shëndetit, këshillon të kufizojmë marrjen e sheqernave të shtuar në vetëm 5 për qind të kalorive tona ditore, ose 25 gramë (6 lugë çaji)./ The Conversation-Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Gjendet bomba e Luftës së Dytë Botërore në Itali/ Evakuohen rreth 54 mijë njerëz

Publikuar

-

Nga

Rreth 54 mijë njerëz janë evakuuar sot nga qyteti jugor italian, Brindisi, pasi ekspertët e filluan punën për ta çmontuar një bombë të pashpërthyer që i përkiste periudhës së Luftës së Dytë Botërore.

Sipas gazetës “Corriere della Sera”, ky është operacioni më i madh i evakuimit në Itali në kohë paqeje.

Më shumë se 60% e banorëve të qytetit u detyruan të zhvendosen për shkak se autoritetet e caktuan zonën e kuqe të rrezikut me rreze prej 1600 metrash nga vendi ku u gjet bomba.

LEXO EDHE:  Si ndikon përdorimi i Smartphonit në darkë në trupin dhe trurin tuaj!

LEXO EDHE:  Cila është e ardhmja e populizmit evropian?

Bomba e gjetur, e prodhuar në Britani të Madhe, besohet se ishte hedhur në tokën italiane në vitin 1941.

Ajo është një metër e gjatë dhe është e mbushur me 40 kilogramë dinamit. Bomba ishte gjetur rastësisht gjatë disa punimeve në një kinema./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Misteri që rrethon ende Qefinin e Torinos, pëlhurën me të cilin dyshohet se u varros Krishti

Publikuar

-

Nga

Nga Julia Buckley “CNN”

Kur ishte 24-vjeçe, Emanuela Marineli po shëtiste diku pranë Vatikanit në Romë, kur pa pamjene një “fytyre të bukur të Krishtit”, të shtypur në një suvenir në dritaren e një dyqani qëmenaxhohej nga murgeshat. “Ishte bardh e zi, me sy të mbyllur, një fytyrë e vuajtur por e qetë”
-kujtonajo.
Ajo hyri në dyqan dhe pyeti një murgeshë, se kushishte ai qe e kishte pikturuar versionin origjinal. Ajo i tha se nuk bëhej fjalë për një artist, por se ishte imazhi Qefinit të Torinos.“U befasova.Ideja që një imazh i tillë ishte shtypur në letër m’u duk qesharake.Dola nga dyqani me skepticizëm, dhe nuk e vrava më mendjen për të”.
Kjo ndodhi në vitin 1975.Sot Marineli është një nga ekspertet më të shquara në botë, që besojnë se pëlhura prej liri,mbart vërtet imazhin e fytyrës së një njeriu, dhe se ai është në fakt qefini me të cilin u varrosJezusi i Nazaretit.Por ajo nuk është e vetme.
Shumë besimtarë vazhdojnë ta admirojnë Qefinin, megjithë përpjekjet e shumta shkencore për të hedhur dyshime mbi origjinën e tij.Në pamje të parë, imazhi në ngjyrë ndryshku i burrit në pëlhurën më të famshme të lirit në botë, është i zbehtë dhe ngjan shumë si një vizatim.
Ishte ky imazh i çuditshëm që tërhoqi pelegrinët në shekullin XIV, kur “qefini i Jezusit”, u ekspozua për herë të parë në Francë. Qefini u zhvendos në Torino të Italisë në vitin 1578, dhe që nga ajo kohë ka tërhequr miliona vizitorë në qytetin verior të Italisë. Qefini fitoi një famë botërore në vitin 1898, kur fotografi amator Sekondo Pia u bë personi i parë që e fotografoi
atë.
Kur po lante foton në studio, Pia e kuptoi se pllaka fotografike tregoi se si duket imazhi i përsosur në negativ i një burri të përgjakur dhe të mavijosur, një imazh që nuk mund të shihej me sy të lirë.Edhe para zbulimit të Pias, Qefini ishte një objekt që kishte ngjallur shumë debate. Në vitin 1390, Pierre d’Arkis, peshkopi francez i Truasë i shkruante Papës, duke e cilësuar atë të rremë, dhe të fabrikuar për të tërhequr turistët.Por ithtarët e Qefinit, këmbëngulin se njeriu në figurë, është pikërisht është Jezu Krishti.Ndërkohë skeptikët thonë se ai është falsifikuar në një mënyrë shumë profesionale gjatë Mesjetës.
Analizat shkencore të kryera mbi të në vitin 1988 përmes radiokarbonit, përcaktoi se Qefini e kishte origjinën në vitet 1260-1390. Megjithatë, të krishterët dhe jotë krishterët, vazhdojnë të shkojnë në Katedralen e Torinos për të parë artifaktin.
“Largimi nga qendrat tona moderne urbane, për ta gjetur veten para imazhit të lashtë të Zotit tonë të krijon një ndjenjë të papërshkrueshme paqeje”-thotë Atë Frensis Mërfi, një prift katolik nga Britania e Madhe. “Edhe nëse nuk është në program, grupet e turistëve pyesin zakonisht nëse mund të shkojnë dhe ta shohin atë”- thotë Davide Kabodi, një guidë në Torino, që shoqëron vizitorët për të parë Qefinin.
Për shkak të brishtësisë së tij, ai mbahet brendanjë kutie xhami të bërë me porosi. Ajo është ekspozuar në mjedis vetëm me urdhër të Papës.Hera e fundit që kjo ndodhi ishte në vitin 2015,me urdhër të Papa Françeskut.Mbi 2 milionë njerëz qëndruan në radhë për të parë nga afër Qefinin e Torinos.
Popullariteti i tij nuk tregon asnjë shenjë rënie, pavarësisht datës që përcaktontesti i radiokarbonit, dhe përkundër refuzimit të Kishës Katolike për t’u prononcuar zyrtarisht mbi Qefinin. “Reliket”, janë objekte të cilat Kisha i beson si të vërteta, por Qefini nuk klasifikohet
si një relike.
Papa Françesku e ka quajtur një “ikonë të një njeriu të kryqëzuar”. Gjithsesi, besimtarët duan që ta shohin atë. Për Pam Mun nga Britania e Madhe, Qefini ishte thelbësor për konvertimin e saj në katolicizëm.E martuar me një prift anglikan, ajo e shihte dikur Qefinin si anëtare e Kishës Anglikane.
“Për mua, Qefini është ilustrimi më i jashtëzakonshëm i vuajtjes së Krishtit.Është një paraqitje e shkurtër e ringjalljes”- thotë ajo. Mun thotë se nuk do ta braktiste Qefinin, dhe nëse do të mendonte se aiështë i rremë.Mun ka blerë kopje të madhësisë së Qefinit, dhe vazhdon ta ekspozojë në Britani.
Kristofer Frenç, profesor i psikologjisë në Universitetin Goldsmiths në Londër dhe ekspert mbi besimet paranormale, e quan Qefinin “një objekt vërtet interesant”.Ai mendon se tërheqja e madhe, i detyrohet famës që ka pasur në shekujt e kaluar, para të dhënave të radiokarbonit.
“Deri në atë moment, Qefini ishte një mister i mirëfilltë, dhe për shumë njerëz ai e ka ende atmosferën e një misteri. Dhe nëse beson se me këtë pëlhurë është mbështjellë dikur trupi i Krishtit, kjo ka një domethënie të jashtëzakonshme fetare”- thekson ai.
Frenç e vë theksin tek teoria e “ngjitjes”, ideja që një objekt që ka qenë në kontakt me një person të veçantë, mund të marrë elemente të karakterit të tyre. Kjo është arsyeja pse ne paguajmë qindra dollarë, për një send që ika përkitur dikur një ylli të muzikës pop, dhe pse askush nuk dëshiron të jetojë në shtëpinë e një vrasësi.
Të qënit afër diçkaje, që mund të ketë prekur Birin e Zotit, ështëpër besimtarët, një mënyrë për t’u afruar me të.Ai shton gjithashtu se “paragjykimi më i fortë konjitiv, është ai i konfirmimit”.“Ne e kemi shumë më të lehtë të gjejmë prova, që mbështesin atë që duam të jemi vërtet”- thotë ai.
Pra, duke parë Qefinin, që duket se përputhet me plagëte përshkruara gjatë kryqëzimit të Jezusit, është në natyrëntonë njerëzore të dëshirojmë ta besojmë atë.Ekperti mjeko-ligjor zviceran Maks Frei-Sulcer, kreu në vitin 1978 disa testime mbi Qefinin.Ai arriti në përfundimin se nga 58 ekzemplarët e polenit në pëlhurë, tre të katërtat vinin nga bimët autoktone që rriten në rajonin e Palestinës.Vetëm 17 ishin nga bimët, gjenden gjithashtu në Francë dhe Itali.
Ata që besojnë në vërtetësinë e tij, thonë se të dhënat e karbonit janë të gabuara.Ata hipoteizojnëse ndoshta mostrat e testuara janë marrë nga një pjesë e pëlhurës, që ishte ripunuar në periudhën mesjetare, apo që një tërmet i shekullit I në Jeruzalem, mund të ketë prishur rezultatet.Debatet dhe misteri vazhdojnë./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse të moshuarit, duhet të konsumojnë më shumë ujë se të tjerët

Publikuar

-

Nga

Dehidratimi shoqërohet me një rrezik më të lartë në pasjen e problemeve shëndetësore tek njerëzit e moshuar, nga infeksionet, humbja e vetëdijes, apo shtrimi në spital.Por ndërsa njerëzit plaken, oreksi për ushqim dhe pije mund të zvogëlohet.Prandaj të moshuarit duhet të pinë rregullisht ujë, edhe kur nuk ndihen të etur.

Gratë e moshuara, që nuk kanë nevojë të kufizojnë konsumimin e lëngjeve për arsye mjekësore, si problemet me zemrën ose veshkat, këshillohet të pinë 8 gota ujë në ditë.Për burrat më të moshuar, kjo normë është 10 gota.Mënyra më e lehtë për të pirë më shumë lëngje, është ndryshimi i zakoneve ekzistuese.

Për shembull, pirja e më shumë lëngjeve si pjesë e rutinës të përditshme, si gjatë kohës kur pini ilaçet, ose gjatë vakteve ushqimore.Dhe është e rëndësishme të pini ato lëngje, që ju kënaqin më shumë.Miti i zakonshëm është se duhet të pini ujë, por aty llogariten edhe çaji, kafeja dhe lëngjet e tjera.

Dhe në disa raste edhe birra mund të jetë hidratuese, kur konsumohet brenda udhëzimeve të rekomanduara. Etja shihet si një tregues i besueshëm se kur duhet të pini, por perceptimi i etjes mund të dobësohet me kalimin e moshës.Mbështetja e tepruar vetëm tek ndjesia e etjes, mund të rrisë rrezikun e dehidratimit.

Prandaj është e rëndësishme të konsumoni vazhdimisht lëngje, edhe kur ju duket se nuk keni etje.Një mit tjetër është se shmangia e pirjes së lëngjeve, mund t’ju ndihmojë me problemin e inkontinencës urinare.Gjithsesi, kufizimi i konsumit të lëngjeve e përkeqëson më tej këtë problem, pasi e zvogëlon kapacitetin e fshikëzës.

Disa njerëz, pyesin se çfarë përfitimesh vijnë nga hidratimi.Shumë njerëz nuk e besojnë se pirja e shumë pak lëngjeve, mund të ndikojë në mirëqenien e tyre, apo të ketë pasoja të rënda shëndetësore.Por, njerëzit e moshuar, janë më të prekshëm ndaj efekteve të pirjes së shumë pak lëngjeve, për shkak të ndryshimeve fiziologjike të lidhura me moshën apo efekteve anësore të ilaçeve, ose të dyjave bashkë.

LEXO EDHE:  Ndryshojnë gjatësi, shkaktojnë stres/ Gjashtë fakte mbresëlënëse mbi skeletin e njeriut

LEXO EDHE:  Si ta përdorni ujin për shërimin e sëmundjeve

Për shembull, deri në vitin 2046, përqindja e njerëzve të moshës mbi 65 vjeç në Britaninë e Madhe, parashikohet të rritet nga 18 në thuajse 25 për qind. Ndërsa kriza e klimës përkeqësohet, dhe valët e të nxehtit të madh po bëhen më të zakonshme, numri i vdekjeve të lidhura me dehidratimin, është i pritur të rritet .

Deri më sot, janë kryer pak studime mbi pikëpamjet që kanë mbi hidratimin të moshuarit që nuk jetojnë në shtëpitë e posaçme të kujdesit.Për ta korrigjuar këtë, kohët e fundit është kryer një studim i veçantë.U intervistuan 24 persona të moshës mbi 75 vjeç, që jetojnë në shtëpinë e tyre në Londër, Angli.

U zbulua se perceptimi mbi rëndësinë e hidratimit ishte i larmishëm.Ndërsa të intervistuarit ishin disi të vetëdijshëm për këshillat e mjekëve mbi rëndësinë e hidratimit, kishte shumë koncepte të gabuara, mbi sasinë dhe llojin e lëngjeve që duhen konsumuar.

Një nga frikërat më të mëdha, ishte ajo e incontinences urinare, apo vështirësia për të dalë në banjë.Në raste të tilla, është e rëndësishme të pini shumë lëngje, që të mos e përkeqësoni problemin.Pirja e çajit dhe kafes pa kafeinë mund t’ju ndihmojë, pasi mund të zvogëlojë konsumimin e alkoolit./Përshtati në shqip CNA.al

LEXO TE PLOTE