Connect with Us

Si ndikon urbanizimi në valën e sotme globale të protestave

Blog

Si ndikon urbanizimi në valën e sotme globale të protestave

Publikuar

-

Protesta të shumta antiqeveritare, kanë paralizuar prej muajsh qytetet në mbarë globin, nga La Pazi në Bolivi, në Santiago në Kili, nga Monrovia në Liberia, deri në Bejrut të Libanit. Çdo protestë në këtë valë trazirash, ka dinamikën dhe kauzën e vet lokale. Por ato kanë ndërkohë edhe tipare të caktuara
Pasi u është sosur durimi me pabarazinë në rritje, korrupsionin dhe rritjen e ngadaltë ekonomike, qytetarët e zemëruar po kërkojnë t’i jepet fund korrupsionit të shfrenuar, dhe rivendosjen e një sundimi demokratik të shtetit ligjor.

Nuk është rastësi, që Amerika Latine, ku ndodhet shumica e vendeve ku kanë shpërthyer protestat e dhunshme, dhe që janë më të zgjaturat, ka rritjen më të ngadaltë rajonale në botë,
me vetëm 0.2 për qind për këtë vit. Amerika Latine, është gjithashtu rajoni i botës me pabarazinë më të madhe.
Ish-presidenti i plotfuqishëm i Bolivisë, Evo Morales, mbështetja për të cilin ishte më e fortë në zonat rurale, u detyrua të dorëhiqej më 11 nëntor, pas dhunës që ushtria përdori për të shtypur trazirat e mëdha urbane, të cilat shpërthyen pas dyshimeve për manipulimin e zgjedhjeve të fundit.

Muajin e kaluar, edhe kryeministri i Libanit dha gjithashtu dorëheqjen pas protestave të mëdha popullore. Një faktor i pa analizuar në këto protesta, është emigrimi vendas nga zonat rurale ne ato urbane. Të gjitha kryeqytetet e pushtuara nga protestat, kanë një popullatë të madhe njerëzish të varfër që dikur jetonin ne fshat, dhe që u zhvendosën në qytet si pasojë e ndryshimeve klimatike, politikave kombëtare që dëmtuan fermerët e vegjël, apo si pasojë e një sistemi të tregtisë globale, që po varfëron bujqësinë lokale.
Qytetet në mbarë botën, janë rritur me një ritëm të paqëndrueshëm gjatë 7 dekadave të fundit. Në vitin 1950, zonat metropolitan të Nju Jorkut dhe Tokios, ishin mega-qytetet e vetme në botë, me më shumë se 10 milionë njerëz. Deri në vitin 1995, kishin lindur 14 mega-qytete. Sot, ka 25 të tillë.
Nga 7.6 miliardë njerëz që ka sot bota, 4.2 miliardë ose 55 për qind e tyre, jetojnë në qytete dhe vendbanime të tjera urbane. Sipas Kombeve të Bashkuara 2.5 miliardë të tjerë, do të transferohen deri në vitin 2050 në qytete nga zonat e varfëra rurale. Shumica e mega-qyteteve moderne, ndodhen në rajonet në zhvillim të Afrikës, Azisë dhe Amerikës Latine.

Në këto rajone, rritja natyrale e popullsisë në qytete është shtuar nga emigrantët ruralë, që janë në kërkim të një jete më të mirë. Por në vend të jetës më të mirë, ato jatojnë në disa shtëpi dhe lagje informale, që quhen zakonisht me përçmim geto, ose “favela” në Brazil, “bidonvilles” në Haiti, dhe “vila miserias” në Argjentinë.
Çuditërisht, ato duken shumë të ngjashme në të gjithë globin. Të harruar nga qeveria lokale, këto zona nuk kanë zakonisht as kanalizime, as ujë të pijshëm të pastër, as energji elektrike, as qendra shëndetësore dhe as shkolla. Aty gjallojnë grupet kriminale, që merren me trafikun e paligjshëm të drogave, njerëzve dhe armëve.
Këto banda, janë shpesh të lidhura me partitë politike, duke shërbyer shpesh si forca e tyre e armatosur në këto zona. Shumë emigrantë rurale, që u mungojnë dokumentat e identitetit, të drejtat sociale, strehimi dhe shërbimet financiare, janë të detyruar të angazhohen në trafiqet e paligjshme.

LEXO EDHE:   “Poshtë Edi Rama”/ Valë protestash në disa qytete

Në këto lloj ekononomish kriminale, mbrojtësi i jetës janë bandat e armatosura.
Padrejtësitë e shumta të kësaj jete të përditshme, janë shkaktarët e zemërimit të shumë prej protestuesve të sotëm. Nga Kuito i Ekuadorit, deri në Bejrut të Libanit, margjinalizimi ekstrem
i kaq shumë njerëzve që jetojnë në geto të mëdha, ka sjellë tashmë trazira që janë shpesh vdekjeprurëse.
Për shembull, në Haiti, shumica e protestuesve që kanë protestuar për 9 javë kundër korrupsionit të dokumentuar të zyrtarëve, apo mungesës së karburantit dhe ushqimit janë, vijnë nga lagjet më të vafra të kryeqytetit Port-O-Prins. Ata janë shumë të motivuar të vazhdojnë të protestojnë, pasi përballen çdo ditë me urinë.

Edhe Kili, që është zyrtarisht vendi më i pasur i Amerikës Latine, ka shumë njerëz të varfër
që mezi e përballojnë jetesën. Protestat aty, që filluan në mes të tetorit pas rritjes së çmimit të biletës në metronë e Santiagos, përbëhen në mënyrë disproporcionale nga të rinjtë dhe emigrantët ruralë nga rrethinat e varfëra të kryeqytetit.
Ndër vendet e Amerikës Latine, Kili ka shkallën e dytë më të lartë të emigracionit të brendshëm në të gjithë Amerikën Latine, vetëm pas Panamasë. Bolivia renditet e pesta në rajon. Sipas një analize të vitit vitin 2015, që shqyrtoi të dhënat e 20 viteve mbi emigrimin e brendshëm, varfërinë dhe pabarazinë në 34 qytete në Afrikë dhe Azi, nuk është lëvizja aktuale e njerëzve nga zonat rurale në qytete, ajo që shkakton trazirat sociale.
Përkundrazi, janë mundësitë e pabrabarta në arsim dhe strehim, me të cilat përballen emigrantët nga zonat rurale që jetojnë në qytete, e shoqëruar kjo me margjinalizimin e tyre socio-ekonomik, ajo që nxit pakënaqësinë e banorëve në zonat urbane.
Njerëzit që kanë ikur nga fshatrat e varfër, vetëm për të gjetur një tjetër mjerim në qytete, kërkojnë më shumë. Dy shekuj pas rebelimeve fshatare, që rrëzuan monarkitë në mbarë Evropën, qytetet janë shndërruar në skena ku po shfaqet një pakënaqësi dhe zhgënjim, që mund të destabilizojë kombe të tëra./Pështatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Kaluan kufirin në mënyrë ilegale/ Humbin jetën nga i ftohti 6 emigrantë në kufirin Greqi-Turqi

Publikuar

-

Nga

Gjashtë emigrantë kanë humbur jetën nga i ftohti pranë kufirit greko-turk, në përpjekje për t’u futur në rajonin europian përmes Turqisë.

Mjeku ligjor grek, Pavlos Pavlidis ka bërë me dije se mes viktimave ishin dy gra dhe gjashtë burra të moshës 18 deri në 30 vjeç. Ata u gjetën të vdekur midis datës pranë lumit Marica në Greqinë veriperendimore.

Ndërkohë nuk është bërë e mundur ende identifikimi i viktimave
Gjashtë emigrantet besohet të kenë jenë futur në shtetin grek në mënyrë të paligjshme përmes Turqisë, fenomen ky i zakonshëm për atë rajon.

LEXO EDHE:  Foto-Protesta tek Bregu i Lumit/ Tensionohet situata

LEXO EDHE:  Video-Tarifa për Rrugën e Kombit/ Ironizojnë shqiptarët e Kosovës

Rajoni i Evros është një pikë kryesore kalimi për refugjatët dhe migrantët që përpiqen të futen në kontinentin europian nga Turqia. Numri i emigrantëve që mbërritën në Greqi arriti kulmin në 2015, kur më shumë se një milion njerëz, shumica prej tyre refugjatë sirianë, kaluan nga Turqia, kryesisht me anije./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

“Jemi pasardhës të majmunëve”/ Po pse nuk u bënë të gjithë majmunët si ne?

Publikuar

-

Nga

Ky është ndoshta një nga keqkuptimet më të mëdha në lidhje me evolucionin – që njerëzit kanë zbritur, hap pas hapi, nga majmunët ose majmunët modernë. Mund të jetë për shkak se imazhi i mirënjohur i ‘evolucionit të njeriut’, që tregon një seri majmunësh që bëhen gjithnjë e më të drejtë dhe të ngjashëm me njerëzit, ka ndihmuar në përhapjen e këtij miti.

Së pari, duhet të jemi plotësisht të qartë se majmunët e hershëm dhe majmunët modernë nuk janë e njëjta gjë. Majmunët modernë ndahen në majmunët e Botës së Re dhe të Botës së Vjetër, të dyja janë grupe të veçanta të specieve tek majmunët. Majmunët ndahen sërish në majmunë më të vegjël (gibbonë) dhe majmunë të mëdhenj, të cilët përfshijnë njerëzit. Pra, ne me siguri nuk kemi prejardhje nga majmunët modernë. Po majmunët e hershëm (apes)?

Ne ndajmë shumë tipare me majmunët e tjerë të mëdhenj – shimpanze, orangutangë, bonobo dhe gorilla – dhe ata janë më afër jetesës sonë. Por as ata nuk janë paraardhësit tanë. Secila nga speciet e majmunëve të mëdhenj, përfshirë njerëzit, evoluoi në mënyrë të pavarur nga një ‘paraardhës i përbashkët.

LEXO EDHE:  Rrëfimi i Lulzim Bashës për IN Tv: Ramës i lëshon një paralajmërim të fortë [VIDEO]

LEXO EDHE:   “Poshtë Edi Rama”/ Valë protestash në disa qytete

Nëse gjurmoni fosilet njerëzore prapa në kohë, ato gradualisht bëhen gjithnjë e më shumë të ngjashme me majmunin, me dhëmbë më të mëdhenj, trurin më të vogël dhe gjymtyrët më të lidhura. Dhe nëse i gjurmoni shimpanzetë pas në kohë, ato bëhen më shumë si ai paraardhësi i përbashkët. Nëse ktheheni miliona vjet, historia evolucionare e njerëzve dhe shimpanzeve përfundimisht konvergon, dhe do të zbuloni se ne ndajmë një të afërm që ishte një specie tërësisht e ndryshme – paraardhësi ynë i përbashkët.

Çdo kryqëzim në një pemë evolucionare, përfaqëson një paraardhës të përbashkët. Nëse gjurmoni përsëri edhe më tej, përfundimisht do të gjeni një paraardhës të përbashkët midis majmunëve dhe majmunëve të lashtë, midis të gjithë primatëve, midis të gjitha kafshëve etj. Secila prej degëve të pemës evolucionare vazhdon të evoluojë, duke prodhuar specie të reja të të gjitha madhësive, formave dhe ngjyrave. / Bota.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Si u vra Xhon Lenon nga fansi i tij i çmendur Mark Çapman, dhe teoritë e tjera mbi vdekjen e ish-yllit të “The Beatles”

Publikuar

-

Nga

Vrasja e Xhon Lenonit më 8 dhjetor 1980, shkaktoi një tronditje të madhe jo vetëm tek fansat e tij, por të gjithë botës. Kishte kaluar vetëm një dekadë kur ishte shpërbërë grupi “The Beatles”, dhe Lenon po bënte emër si një artist i suksesshëm solo. Vdekja e tij tragjike, i kujtoi cilitdo se ai mund të ishte vërtet një “Zot” i muzikës rok, por mbetej në thelb njeri si gjithë të tjerët.

Ajo ngjarje ishte ndërkohë një zile alarmi për muzikantë të tjerë, se fiksimi pas tyre i fansave, mund të jetë diçka jashtëzakonisht e rrezikshme. Ishte një tragjedi e papërshkrueshme, dhe akti i një njeriu vërtet të lig. Sot, pas gati 40 vitesh nga ajo ngjarje, mund të ketë ende disa gjëra të cilat nuk i dini mbi vrasjen e yllit të famshëm të muzikës botërore.

Kantautori Xhejms Tejlor, u takua me vrasësin Mark Dejvid Çapman një ditë para vrasjes

Tejlor e ndeshi Çapmanin në stacionin e metrosë. Ai kujton:”Vrasësi i tij më bllokoi pas murit, ishte i mbuluar në djersë, dhe u përpoq të mbante para meje një fjalim të çuditshëm mbi atë që do të bënte, dhe se si do të vihej në kontakt me Xhon Lenonin. Ishte diçka surreale fakti që unë pata kontakte me atë njeri, 24 orë para se të qëllonte mbi Xhonin”.

Çapman kishte synuar ta vriste Xhon Lenonin 2 muaj më herët

25-vjeçari udhëtoi enkas për në Nju Jork në tetorin e vitit 1980, për të kryer vrasjen e këngëtarit. Por në një moment, ndryshoi befas mendje dhe u kthye në shtëpi. Në një intervistë për “The Mirror”, bashkëshortja e tij Gloria Çapman me të cilën ishte martuar vetëm një vit më parë tha:”Ai u kthye në shtëpi i frikësuar, duke më thënë se për t’u bërë i famshëm kishte planifikuar të vriste Xhon Lenonin. Por ai shtoi se dashuria ime e kishte shpëtuar”.

Çapman takoi atë mëngjes djalin e Lenon, Shonin

Mëngjesin e 8 dhjetorit 19080, ndërsa po priste jashtë shtëpisë së këngëgëtarit, Çapman pa dadon e familjes Helen Simën, duke hynë në godinë me djalin e Xhonit, Shonin 5-vjeçar. Çapman e takoi vogëlushin, dhe i tha se ishte një djalë i bukur, tamam si tek kënga “Beautiful Boy”.

Disa orë para e ta vriste, këngëtari i dha një autograf Çapmanit, mbi albumin e tij të dytë “Double Fantasy”

Më 8 Dhjetor, Çapman ngriti një çadër në hyrje të ndërtesës ku jetonte Lenon. Ai kaloi aty orë të tëra, duke biseduar me rojen dhe disa fansa. Në atë kohë, ishte shumë e zakonshme që disa fansa ta prisnin këngëtarin jashtë ndërtesës, dhe t’i kërkonin autografe. Ishte ora 5 e pasdites,

kur Lennon doli të shëtiste me gruan tij Joko Ono. Pasi i firmosi albumin e tij “Double Fantasy” Dejvid Çapmanit, Lenon madje e pyeti:”A është kjo gjithçka që dëshiron?”. Si përgjigje, Çapman vetëm buzëqeshi. Madje fotografi Pol Goresh, arriti të fiksonte atë takim të veçantë.

LEXO EDHE:   “Poshtë Edi Rama”/ Valë protestash në disa qytete

LEXO EDHE:  Vijon revolta/ Studentët protestojnë sot para Kryeministrisë

Mark Çapman, deklaroi më pas se e vrau Xhon Lenonin për t’u bërë i famshëm

Ai madje e pranoi se nuk kishte “asgjë personale” me të. Në një dokument të lirimit me kusht, ai theksoi:”Unë nuk kisha ndonjë urrejtje ndaj djalit, gruas së tij, apo atij vetë. Unë isha i fiksuar vetëm me një gjë:nëse do ta vrisja, mund të isha më në fund dikushi”.

Kur mori lajmin e vdekjes së Lenonit, Joko Ono përplasi kokën në dysheme

Dr.Sfefan Lin ndodhej në urgjencë atë mbrëmje në Spitalin Ruzvelt. Ai i masazhoi zemrën e Lenonit, për ta bërë atë të pompojë sërish gjak, por pa rezultat.”Kur ia thashë asaj që ai ka vdekur, ajo nisi të bërtiste ‘Ti po më gënjen; nuk mund të jetë e vërtetë. Ai nuk ka vdekur.

Nuk të besoj.

Ajo u shtri përtokë, dhe nisi të përplaste kokën në dysheme. Atë moment pata frikë, se do të kishim një pacient të dytë. Por pas dy minutash, ajo e pranoi vdekjen e tij, dhe më kërkoi që ta shtyja njoftimin për mediat për të paktën 20 minuta, pasi djali i saj Shoni ishte në shtëpi duke parë lajmet, dhe ajo do të donte t’ia thoshte e para”- kujton ai.

Ka disa teori konspirative për vdekjen e Xhon Lenonit

Teoria e parë, është se Mark Çapmani ishte një agjent i CIA-s (në fakt FBI kishte dosje për Xhon Lenonin). E dyta, është që ai dëshironte të jetonte në paqe dhe larg syrit të publikut, ndaj e inskenoi vdekjen e tij. Dhe teoria e tretë, është që ai kreu në fakt vetëvrasje.

Kërkesa e radhës e Çapman për lirimin me kusht, do të shqyrtohet vitin e ardhshëm

Në vitin 2018, gjykata e rrëzoi për herë të 10-të, kërkesën e Çapman për t’u liruar me kusht. “Ju padyshim që e planifikuat dhe kryet vrasjen e një personi me famë botërore, për asnjë arsye tjetër përveçse të fitonit për vete një famë të keqe. Ndërsa jeta e asnjë personi nuk është më e vlefshme se jeta e një tjetri, fakti që ju zgjodhët dikë që nuk ishte thjesht një person me famë botërore dhe i dashur nga miliona njerëz, pa marrë parasysh dhimbjen dhe vuajtjet që do t’i shkaktonit familjes, miqve dhe shumë njerëzve të tij të tjerët, tregon një mospërfillje të patolerueshme ndaj shenjtërisë së jetës njerëzore, dhe dhimbjes dhe vuajtjeve të të tjerëve. Ky fakt mbetet shqetësues për këtë panel”- thuhej në vendimin e fundit të Bordit të Lirimit me Kusht./ Societyofrock-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE