Connect with Us

Si ndikon urbanizimi në valën e sotme globale të protestave

Blog

Si ndikon urbanizimi në valën e sotme globale të protestave

Publikuar

-

Protesta të shumta antiqeveritare, kanë paralizuar prej muajsh qytetet në mbarë globin, nga La Pazi në Bolivi, në Santiago në Kili, nga Monrovia në Liberia, deri në Bejrut të Libanit. Çdo protestë në këtë valë trazirash, ka dinamikën dhe kauzën e vet lokale. Por ato kanë ndërkohë edhe tipare të caktuara
Pasi u është sosur durimi me pabarazinë në rritje, korrupsionin dhe rritjen e ngadaltë ekonomike, qytetarët e zemëruar po kërkojnë t’i jepet fund korrupsionit të shfrenuar, dhe rivendosjen e një sundimi demokratik të shtetit ligjor.

Nuk është rastësi, që Amerika Latine, ku ndodhet shumica e vendeve ku kanë shpërthyer protestat e dhunshme, dhe që janë më të zgjaturat, ka rritjen më të ngadaltë rajonale në botë,
me vetëm 0.2 për qind për këtë vit. Amerika Latine, është gjithashtu rajoni i botës me pabarazinë më të madhe.
Ish-presidenti i plotfuqishëm i Bolivisë, Evo Morales, mbështetja për të cilin ishte më e fortë në zonat rurale, u detyrua të dorëhiqej më 11 nëntor, pas dhunës që ushtria përdori për të shtypur trazirat e mëdha urbane, të cilat shpërthyen pas dyshimeve për manipulimin e zgjedhjeve të fundit.

Muajin e kaluar, edhe kryeministri i Libanit dha gjithashtu dorëheqjen pas protestave të mëdha popullore. Një faktor i pa analizuar në këto protesta, është emigrimi vendas nga zonat rurale ne ato urbane. Të gjitha kryeqytetet e pushtuara nga protestat, kanë një popullatë të madhe njerëzish të varfër që dikur jetonin ne fshat, dhe që u zhvendosën në qytet si pasojë e ndryshimeve klimatike, politikave kombëtare që dëmtuan fermerët e vegjël, apo si pasojë e një sistemi të tregtisë globale, që po varfëron bujqësinë lokale.
Qytetet në mbarë botën, janë rritur me një ritëm të paqëndrueshëm gjatë 7 dekadave të fundit. Në vitin 1950, zonat metropolitan të Nju Jorkut dhe Tokios, ishin mega-qytetet e vetme në botë, me më shumë se 10 milionë njerëz. Deri në vitin 1995, kishin lindur 14 mega-qytete. Sot, ka 25 të tillë.
Nga 7.6 miliardë njerëz që ka sot bota, 4.2 miliardë ose 55 për qind e tyre, jetojnë në qytete dhe vendbanime të tjera urbane. Sipas Kombeve të Bashkuara 2.5 miliardë të tjerë, do të transferohen deri në vitin 2050 në qytete nga zonat e varfëra rurale. Shumica e mega-qyteteve moderne, ndodhen në rajonet në zhvillim të Afrikës, Azisë dhe Amerikës Latine.

Në këto rajone, rritja natyrale e popullsisë në qytete është shtuar nga emigrantët ruralë, që janë në kërkim të një jete më të mirë. Por në vend të jetës më të mirë, ato jatojnë në disa shtëpi dhe lagje informale, që quhen zakonisht me përçmim geto, ose “favela” në Brazil, “bidonvilles” në Haiti, dhe “vila miserias” në Argjentinë.
Çuditërisht, ato duken shumë të ngjashme në të gjithë globin. Të harruar nga qeveria lokale, këto zona nuk kanë zakonisht as kanalizime, as ujë të pijshëm të pastër, as energji elektrike, as qendra shëndetësore dhe as shkolla. Aty gjallojnë grupet kriminale, që merren me trafikun e paligjshëm të drogave, njerëzve dhe armëve.
Këto banda, janë shpesh të lidhura me partitë politike, duke shërbyer shpesh si forca e tyre e armatosur në këto zona. Shumë emigrantë rurale, që u mungojnë dokumentat e identitetit, të drejtat sociale, strehimi dhe shërbimet financiare, janë të detyruar të angazhohen në trafiqet e paligjshme.

LEXO EDHE:  Koronavirusi dhe festat e mëdha/ Cilat janë rreziqet për shtimin e infektimeve

Në këto lloj ekononomish kriminale, mbrojtësi i jetës janë bandat e armatosura.
Padrejtësitë e shumta të kësaj jete të përditshme, janë shkaktarët e zemërimit të shumë prej protestuesve të sotëm. Nga Kuito i Ekuadorit, deri në Bejrut të Libanit, margjinalizimi ekstrem
i kaq shumë njerëzve që jetojnë në geto të mëdha, ka sjellë tashmë trazira që janë shpesh vdekjeprurëse.
Për shembull, në Haiti, shumica e protestuesve që kanë protestuar për 9 javë kundër korrupsionit të dokumentuar të zyrtarëve, apo mungesës së karburantit dhe ushqimit janë, vijnë nga lagjet më të vafra të kryeqytetit Port-O-Prins. Ata janë shumë të motivuar të vazhdojnë të protestojnë, pasi përballen çdo ditë me urinë.

Edhe Kili, që është zyrtarisht vendi më i pasur i Amerikës Latine, ka shumë njerëz të varfër
që mezi e përballojnë jetesën. Protestat aty, që filluan në mes të tetorit pas rritjes së çmimit të biletës në metronë e Santiagos, përbëhen në mënyrë disproporcionale nga të rinjtë dhe emigrantët ruralë nga rrethinat e varfëra të kryeqytetit.
Ndër vendet e Amerikës Latine, Kili ka shkallën e dytë më të lartë të emigracionit të brendshëm në të gjithë Amerikën Latine, vetëm pas Panamasë. Bolivia renditet e pesta në rajon. Sipas një analize të vitit vitin 2015, që shqyrtoi të dhënat e 20 viteve mbi emigrimin e brendshëm, varfërinë dhe pabarazinë në 34 qytete në Afrikë dhe Azi, nuk është lëvizja aktuale e njerëzve nga zonat rurale në qytete, ajo që shkakton trazirat sociale.
Përkundrazi, janë mundësitë e pabrabarta në arsim dhe strehim, me të cilat përballen emigrantët nga zonat rurale që jetojnë në qytete, e shoqëruar kjo me margjinalizimin e tyre socio-ekonomik, ajo që nxit pakënaqësinë e banorëve në zonat urbane.
Njerëzit që kanë ikur nga fshatrat e varfër, vetëm për të gjetur një tjetër mjerim në qytete, kërkojnë më shumë. Dy shekuj pas rebelimeve fshatare, që rrëzuan monarkitë në mbarë Evropën, qytetet janë shndërruar në skena ku po shfaqet një pakënaqësi dhe zhgënjim, që mund të destabilizojë kombe të tëra./Pështatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

A duhen ndaluar nga mediat sociale politikanët që abuzojnë me lirinë e fjalës?

Publikuar

-

Nga

Nga Jessica Maddox “The Hill”

Të mërkurën, Bordi i Mbikëqyrjes së Facebook, grupi i krijuar nga vetë platforma për të dëgjuar ankesat e përdoruesve mbi vendimet paraprake që merr kompania, njoftoi se do të mbështesë vendimin e kompanisë së mediave sociale për të fshirë llogaritë e ish-presidentit Donald Trump në Facebook dhe Instagram.

Ndalimi do të jetë i përkohshëm, dhe bordi këmbënguli që Facebook të rishikojë vendimin e tij brenda 6 muajsh. Pyetja nëse platformat e mediave sociale mund t’i ndalojnë apo jo liderët botërorë, si dhe mënyra se si ato merren me këto figura, u bë shumë e diskutueshme pas trazirave të 6 janarit në Kapitoli Hill.

Atë ditë Trump postoi një video në Facebook dhe Instagram, duke iu thënë njerëzve që sulmuan Kapitolin:“Ne ju duam. Ju jeni njerëz shumë të veçantë”. Gjigantët e mediave sociale vepruan me shpejtësi. Facebook ishte faqja e parë e madhe në mediat sociale që fshiu ose pezulloi llogarinë e ish-presidentit.

Twitter, platforma që ishte metoda kryesore e Trump për të komunikuar, ndoqi shembullin e Facebook. Brenda një jave, presidentit i ishte bllokuar ose kufizuar qasja në disa nga platformat më të njohura të mediave sociale në SHBA, duke përfshirë TikTok, YouTube, Reddit, Twitch dhe Spotify.
Shumë njerëz nga e djathta i dënuan këto vendime. Për ta, kjo ishte censurë e medias sociale ndaj lirisë së fjalës. Ndërkohë,shumë të tjerë nga e majta u gëzuan. Gjatë kohës që ishte në detyrë, Trump postoi shumë pretendime të rreme, dhe për ata që e mirëpritën këtë vendim, kjo do të thoshte se “mashtruesi” ishte ndaluar, të paktën në internet.

Megjithatë, perspektiva që mund të na duhet për të analizuar këtë çështje shtrihet sa nga kritikat aq edhe tek festimet për këtë vendim. Ne mund të lehtësohemi kur kompanitë e mediave sociale ndërhyjnë për t’i penguar përdoruesit që ngacmojnë të tjerët apo që përhapin gënjeshtra.
Por nga ana tjetër mund të tmerrohemi kur shohim që ky person është një udhëheqës botëror, pasi një kompani e mediave sociale ka poshtëruar figurën përfaqësuese të një vendi të tërë. Me ndalimin e një presidenti, kryeministri apo drejtuesi tjetër nga platformat e tyre, kompanitë e mediave sociale ndërhyjnë në shprehjen e tyre politike.

Gjithashtu, ato diktojnë mënyrën se si këta udhëheqës duhet të komunikojnë me qytetarët dhe zgjedhësit e tyre. Tradicionalisht, në Shtetet e Bashkuara komunikimi presidencial ka qenë i privilegjuar. Fjalimet e Frenklin Ruzveltit transmetoheshin pa asnjë diskutim nga stacionet e radios.
Në vitin 1947, Herri Truman u bë presidenti i parë i SHBA-së që mbajti një fjalim në televizion, dhe që nga ajo kohë rrjetet televizive ndërpresin programin e tyre normal për të transmetuar direkt fjalimet më të rëndësishme.

Dhe pas themelimit të mediave të fokusuara vetëm tek lajmet Fox, CNN, MSNBC, ndër të tjera, ato nisën që të transmetonin të gjithë komunikimet presidenciale, madje edhe ato jozyrtare. Edhe pse kjo praktikë u vu në dyshim vitet e fundit, kur disa televizione filluan Që të mos jepnin të plota konferencat për shtyp të Donald Trump.

LEXO EDHE:  Studimi/ Ja sa kohë ju duhet për hequr dorë nga një zakon i caktuar

LEXO EDHE:  Protestat në SHBA/ Shqetësim për rritje të rasteve të Covid-19

Pak njerëz mund të kishin parashikuar, që mediat sociale do të shndërroheshin në një foltore politike kryesore. Pa ndërhyrjet e drejtuesve të rrjetit dhe programuesve, politikanët flasin lirshëm për masat. Gjithsesi, edhe kjo praktikë është bërë një çështje problematike në botën e “pas së vërtetës”.
Në këto raste, platformat e mediave sociale duhet të drejtpeshojnë heshtjen e një udhëheqësi botëror përkundrejt lejimit të përhapjes së mashtrimit dhe keq-informimit. Dekada e viteve 2020, do të shohë një betejë midis fuqisë së medias sociale dhe lirisë së shprehjes politike. Drejtuesit kryesorë të mediave sociale dhe internetit Mark Zukerberg, Xhek Dorsi dhe Sundar Pikai kanë diskutuar shumë me Kapitol Hill vitin e fundit.

Prania e tyre atje, dhe pyetjet me të cilat përballen ata nga zyrtarët e zgjedhur të SHBA-së, tregojnë se në Kongres po zhvillohet një luftë e fortë për të kuptuar se si duhet të rregullohet veprimtaria e titanëve të mediave sociale. Megjithatë, ato e kanë shtyrë herë pas here miratimin e kësaj rregulloreje.
Në nivelin shtetëror, disa prej tyre po luftojnë kundër këtyre vendimeve. Florida është në prag të zbatimit të një ligji që do të gjobisë kompanitë e mediave sociale, kur ato dëbojnë me vetëdije kandidatët politikë. Dënimet do të ishin shumë të rënda:250.000 dollarë në ditë.

Edhe nëse guvernatori i Floridës Ron DeSantis, e kthen atë në një ligj, është e sigurt se ai do të rrëzohet nga gjykata. Në thelbin e argumentit të platformave të mediave sociale që ndalojnë politikanët dhe që për këtë gjobiten, është argumenti themelor se në fund të ditës, ato janë kompani private. Dhe mund t`i drejtojnë si ju pëlqen platformat e tyre.

Një projektligj i tillë si ai i Floridës mund të jetë i dënuar të dështojë, pasi po korr atë që është “mbjellë” në vendimet e Gjykatës së Lartë të SHBA gjatë 20 viteve të fundit:Çështje të tilla
si “Citizens United” vs. Komisioni Federal të Zgjedhjeve dhe “Burwell” vs. Hobby Lobby Stores, Inc. i kanë zgjeruar shumë të drejtat e korporatave për lirinë e veprimit të tyre.

Por me ndalimin e presidentëve dhe kryeministrave, a po përdorin korporatat e mediave sociale të drejtën e tyre kushtetuese për lirinë e shprehjes? Apo kjo ide duhet të rivlerësohet tani që udhëheqësit botërorë po flasin përmes platformave të ofruara nga korporatat private të komunikimit? Ka më shumë të ngjarë që të ndodhë kjo e fundit./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:  https://thehill.com/opinion/technology/552082-banning-politicians-from-social-media-not-so-straightforward

LEXO TE PLOTE

Blog

Si vdiq Napoleon Bonaparti, perandori që diktoi për 1 dekadë fatin e Evropës

Publikuar

-

Nga

5 maj 1821 Napoleoni mbyll sytë përgjithmonë në ishullin-burg të Shën Helenës, një territor shkëmbor në mesin e Oqeanin Atlantik, 1.900 km nga bregu i Afrikës Perëndimore. Lajmi jepet nga gazeta angleze “The Statesman” në numrin e 4 korrikut 1821, pra 2 muaj pas ngjarjes.
Nga atje lajmi u përhap në të gjithë Evropën:më 11 korrik në Paris, më13 korrik në Vjenë, 16 korrik në Milano etj. Por ikja nga kjo botë e ish-perandorit pritet me një indiferencë të caktuar, si në Angli ashtu edhe në Paris.

Kontesha Dë Buanj, një nga protagonistet e salloneve midis Londrës dhe Parisit, do të shkruajë në Kujtimet e saj:“Njerëzit e popullit, borgjezë të vegjël u takuan në rrugë me njëri-tjetrin, duke shtrënguar duart dhe duke u ngushëlluar, duke qarë. Por masa e opinionit publik në anën e monarkisë, e lumtur me paqen dhe prosperitetin e porsa-gjetur, qëndroi indiferente”Dhe në fakt kohët kishin ndryshuar. Evropa e vitit 1821, e dalë nga Kongresi i Vjenës, nuk ishte më ajo e vitit 1815, dhe Napoleoni nuk përbënte më lajm. Interesi për ish-perandorin u zgjua vetëm 2vjet më vonë, në prag të suksesit të jashtëzakonshëm të Memorialit të Shën Helenës, i diktuar kryesisht nga Napoleoni, dhe me autorësinë e Emanuel de Las Kases (zyrtar dhe mik i perandorit)

Reagimet në familjen perandorake ishin të menjëhershme. Historiani francez Tieri Lenc shkruan në librin e tij “Bonaparti nuk është më!”:“Paulina ishte mbingarkuar emocionalisht, Ortencia dhe të dashurit e saj u pikëlluan, ndërsa Leticia hezitoi të kërkonte kthimin e eshtrave të djalit të saj nga frika e kostove të larta”.
Më e lehtësuar se sa zemërthyer ishte e veja Maria Luiza, që më 8 gusht 1823 do të ishte më në fund në gjendje të martohej zyrtarisht me gjeneralin Neiperg, me të cilin ajo kishte dy fëmijë gjatë kohës që Bonaparti ishte i internuar, teksa priste edhe një të tretë.

Dashuria e të birit

Më i ndjeshmi nga të gjithë ishte i riu Napoleoni II, djali i Maria Luizës dhe ish-perandorit. I dënuar edhe me një lloj internimi më të butë në oborrin e gjyshit të tij nga nëna (perandori Franci II i Habsburg-Loren), ai nuk e kishte harruar babanë e tij, që ishte treguar gjithnjë shumë i dashur me të.
Shumë më tepër sesa nëna e tij Maria Luiza, që ishte larguar herët nga oborri mbretëror për t’u vendosur në Parma, ku u bë dukeshë. Në moshën 7-vjeçare, fëmija, që u rrit praktikisht vetëm nën shoqërinë e tutorëve shumë të rreptë, shkroi:“Baba, unë të dua dhe të respektoj me gjithë zemrën time!”.
Fjalë të pakta por shumë të çmuara, që e ngushëlluan perandorin në mërgim në momentet më të vështira të sëmundjes së tij. Letrën e tij, Napoleoni e ruante me fanatizëm, së bashku me bustin e vogël prej mermeri të djalit të tij dhe portretet e Leticias (nënës) dhe Jozefinës (gruas së tij të parë). Dashuritë e tij të vetme të vërteta.
Për gati gjashtë vjet, nga dhjetori 1815, njeriu që kishte diktuar fatet e Evropës jetoi në një shtëpi në atë ishull në mes të askundit, me një klimë jo të shëndetshme, të nxehtë dhe të lagësht, i fshikulluar nga erërat e forta.

Minj, insekte dhe mushkonja

Shtëpia ishte e mbushur me insekte dhe mushkonja, dhe mbi të gjitha me “minj që kacavirreshin nëpër mur, duke u hedhur ndonjëherë me sukses nga tavani në mishin e
varur aty pranë. Shtëpia ruhej vazhdimisht nga ushtarët britanikë që ishin nën urdhrat e guvernatorit armiqësor britanik Hadson Loiu, që ishte tmerruar nga ideja se i burgosuri mund të arratisej(tek e fundit me të drejtë, pasi Napoleoni ishte arratisur nga Elba).
Shëndeti i Napoleonit nisi të përkeqësohej me shpejtësi. Mjeku i tij personal, irlandezi O’Meara, e diagnostikoi atë me sëmundjen e hepatit kronik. Nga ana tjetër, Napoleoni ishte i bindur se kishte një tumor në zorrë, sëmundja që i kishte marrë jetën të atit. Në vitin 1818 mjeku u detyrua të largohej nga Longwood House, pasi Loiu nuk ishte dakord me afrimitetin që ai tregonte ndaj të burgosurit.
Napoleoni ruajti një konfidencialitet të madh në Shën Helenë, si të ishte ende në oborrin mbretëror, me një rreth të ngushtë besnikësh. Dy prej tyre u rikthyen për arsye të ndryshme në Evropë më herët se sa të tjerët:Emanuel de Las Kases dhe gjenerali Gaspar Gurgo.
Dy ushtarë me familjet e tyre përkatëse, Bertran dhe Montolo, mbetën në Longwood House. Sharl Montolo, të cilin britanikët e quanin me ironi “lordi Çamberlein”, ishte një mbikëqyrës i përgjithshëm, përgjegjës për marrëdhëniet me autoritetet dhe për furnizimet ushqimore.

LEXO EDHE:  Aksioni opozitar/ Tritan Shehu: Protesta pati rëndësi historike

LEXO EDHE:  Protestat në SHBA/ Shqetësim për rritje të rasteve të Covid-19

Perandori i sëmurë dhe fryma e fundit

Për të zëvendësuar dr.O’Meara, në Shën Helenë mbërriti më 22 shtator 1819 kirurgu korsikan Francesko Antomarki, i shoqëruar nga priftërinjtë Buonavita dhe Vinjali. Pilulat me merkur që përdornin shpesh në atë kohë mjekët, vetëm sa ia rënduan gjendjen shëndetësore Napoleonit.
Në moshën 51 vjeçare Napoleoni dukej sikur ishte 20 vite më i madh. Ai ishte shumë mbipeshë dhe në shëtitjet e rralla në kopsht, detyrohej të çapitej i mbështetur në krahun e dikujt. Në prillin e vitit 1821 sëmundja (një ulçerë kanceroze) u shfaq me të gjithë forcën e saj:dhimbje barku, të vjella, marramendje, shumë djersitje.
Për ta qetësuar disi pacientin, shtrati i tij u vendos në dhomën e ndenjes, që ishte më e madhe dhe më e ajrosur sesa dhoma e tij e vogël. Nata midis 4 dhe 5 majit ishte shumë e trazuar: Napoleoni ishte në delir, fliste me vështirësi, fliste fjalë të pakuptueshme.
Ai murmuriti “la France, l’armée, tête d’armée, Joséphine”.Pastaj asgjë më shumë. Pak pas perëndimit të diellit, në orën 5 e 11 minuta, perandori i francezëve mori frymë për herë të fundit./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:   https://www.focus.it/cultura/storia/5-maggio-1821-moriva-napoleone-bonaparte

LEXO TE PLOTE

Blog

Çfarë duhet të bëjmë kundër oligarkisë dhe oligarkëve

Publikuar

-

Nga

Nga Angelo Codevilla “The American Greatness”

Çfarë po bëjnë qindra korporatat më të mëdha të Amerikës, teksa e nxitin publikun të heqë dorë nga kërkesa e identifikimit gjatë votimit? Çfarë janë duke bërë Twitter, Facebook, etj, kur i ndalojnë njerëzit të shpërndajnë fakte, që janë të papërshtatshme për politikën qeveritare ose (dhe) Partinë Demokratike?

Çfarë bënë në fakt bankat kur i dorëzuan FBI- së regjistrat me emra e personave, që kishin udhëtuar rastësisht drejt Uashingtonit më 6 janar 2021? Por të gjitha ato dyqane të mëdha me pakicë, të cilat qeveria i etiketoi si “thelbësore”, dhe që lulëzuan nën masat bllokuese, çfarë janë duke bërë kur vazhdojnë t’ju kërkojnë të mbani maska në ambientet e tyre, edhe pse jeni vaksinuar?

Çfarë po bëjnë kolegjet dhe universitetet, por edhe gjimnazet, që i privojnë nga mundësitë të rinjtë që nuk përshtaten me profilet e tyre? Dhe çfarë bëjnë të gjithë ata kur hedhin poshtë ankesat, se po shkelin të drejtat tuaja Kushtetuese, duke ju thënë se po ushtrojnë të drejtat e tyre private?

A janë ata thjesht ata duke e mbështetur qeverinë apo posaçërisht Partinë Demokratike? Çfarë po bën administrata Bajden kur betohet se nuk ka asnjë interes specifik për “pasaportat e vaksinave” për të disiplinuar qasjen e njerëzve të zakonshëm në udhëtime, karriera, etj, por nga ana tjetër po punon me linjat ajrore, teatrot, kompanitë e mëdha dhe universitetet për t’i ndihmuar ata të imponojnë përdorimin e pasaportave të tilla?

A është qeveria – në praktikë, partia politike që e kontrollon qeverinë – në shërbim të korporatave, apo korporatat janë në shërbim të partisë? A po ndikojnë kompanitë farmaceutike tek këshillat që “rekomandojnë” Qendrat për Kontrollin e Sëmundjeve (CDC) në lidhje me kufizimet në kuadër të pandemisë? A ndikojnë ato tek Partia Demokratike, apo është e kundërta? Kush drejton kë?

Të kuptuarit e asaj që po ndodh në Amerikë, fillon me shpërfilljen e pyetjeve të tilla si “idiotësira”. Në vend të kësaj, fokusohuni tek fakti se ata që na sundojnë mbi të gjitha këto çështje, janë në thelb të njëjtët njerëz. Nëse institucionet që ata kontrollojnë janë publike apo private nën sistemin tonë Kushtetues, kjo nuk ka më rëndësi. Këta persona janë përgjegjës për zbehjen e madhe të të gjitha të lirive, dukuri që i kemi përjetuar që prej të paktën vitit 2016, dhe sidomos që nga viti 2020.
Po çfarë është një oligarki?Aristoteli vuri re se qeveritë drejtohen nga një person, nga disa, ose nga shumë, dhe pavarësisht nga sa njerëz sundojnë, ato e bëjnë këtë ose për interesin e përgjithshëm ose për interesin e tyre.

Republika Amerikane u themelua në vitet 1776-1789 nga populli në përgjithësi, për t’i shërbyer interesit të përgjithshëm. Por gjatë shekullit të kaluar, një grup gjithnjë e më homogjen njerëzish që drejtonte institucionet e republikës, e rrëmbeu pushtetin nga duart e përfaqësuesve të zgjedhur në të gjitha nivelet, duke qeverisur më shumë për interesin e tij, sesa atë të popullatës së përgjithshme.
Në Amerikën e shekullit XXI, kjo oligarki e ka zhdukur dallimin midis fuqive publike dhe private, duke e zëvendësuar atë me dallimin midis atyre që janë dhe atyre që nuk janë pjesë e klasës sunduese.

LEXO EDHE:  Tentoi të ndalonte një ves njerëzor, por Prohibicioni ndihmoi në fuqizimin e mafias në SHBA

LEXO EDHE:  “Rama të përfundojë në Lanë”/ Berisha thirrje për protesta

Privatizimi i pushtetit publik, është thelbi i oligarkisë.

Për shkak se qeveria është nga klasa sunduese në pakicë, dhe është për interesin e saj, oligarkët mund të përdorin fuqitë shtrënguese të qeverisë pa kufizime ligjore, a thua sikur të merreshin me punët e tyre private. Ata që jetojnë nën oligarki nuk janë qytetarë – pasi oligarkia e vlerëson vetveten, vendos vetë, brenda vetes së saj, dhe sepse ajo është e angazhuar mbi të gjitha për të mohuar aftësinë e njerëzve për të qeverisur vetë.

Amerikanët po përpiqen që të kuptojnë se çfarë po ndodh, pasi e konsiderojmë ende veten si qytetarë, dhe e imagjinojmë se ata që drejtojnë institucionet tona republikane i respektojnë ende në një farë mase.
Ne shohim persona, të cilët klasa sunduese i favorizon në kryerjen e krimeve pa u ndëshkuar, dhe ndërkohë ne po ankohemi për “një sistem drejtësie me dy nivele”. Dhe ky nuk është thjesht korrupsion. Ky është vetë regjimi i ri. Gjëra të tilla nuk janë devijime nga ligjshmëria e republikës. Ato janë pohimi i realitetit oligarkik. Kjo është drejtësia oligarkike, normaliteti oligarkik.

Republika ishte dje. Oligarkia është sot. E çfarë duhet të bëjë në këto kushte një ish-qytetar?
Së pari, të ndalojë së shtiruri. Dhe të fillojë të refuzojë – me zemër dhe mendje – autoritetin e oligarkëve, që tani po kontrollojnë ato që ishin dikur institucionet tona republikane. Qytetaria është e mundur të ekzistojë vetëm kur individët bashkohen nën udhëheqësit e zgjedhur prej tyre për të arritur qëllimet e përbashkëta, pozitive apo negative qofshin./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:  https://amgreatness.com/2021/05/03/oligarchy-and-remedies

LEXO TE PLOTE