Connect with Us

Pse “truri” i NATO-s nuk ka vdekur ende

Blog

Pse “truri” i NATO-s nuk ka vdekur ende

Publikuar

-

Nga Wojciech Michnik “New Eastern Europe”

* Presidenti francez Emanual Makron, deklaroi në një intervistë për ”The Economist”, se NATO ka “vdekur nga truri”, dhe se “vendet evropiane nuk mund të mbështeten më tek Amerika për të mbrojtur aleatët e saj”. Vlerësimi i tij është i saktë, kur thotë se Evropa është buzë humnerës, dhe se nëse dëshiron të jetë e rëndësishme, ajo duhet ta rimendojë rolin e saj strategjik.

Makron e identifikon siç duhet krizën e Evropës, me dimensionet e saj ekonomike dhe migruese, dhe nënproduktin e saj të rrezikshëm:populizmin. Ai bën ndërkohë më të drejtë thirrje, për një rivlerësim të rolit të NATO-s në arkitekturën bashkëkohore të sigurisë.

Ai ka gjithashtu pjesërisht të drejtë, kur flet mbi shkëputjen e ngadaltë të Amerikës nga Evropa, në mënyrë që të mund të përqendrohet në Azi. Por ajo që mbahet mend më shumë nga ajo intervistë, është komenti i tij në lidhje me “vdekjen” e pretenduar të NATO-s. Në fakt, edhe pse nuk është në një gjendje optimale, aleanca është ende gjallë.

Makron nuk është qenë lideri i parë evropian, që ka ngritur shqetësime mbi ndryshimin e karakterit të aleancës transatlantike. Kancelarja gjermane Angela Merkel, shprehu shqetësime të ngjashme në majin e vitit 2017, kur tha:”Ka ikur koha, kur mund të mbështeteshim plotësisht tek të tjerët për mbrojtjen tonë!”.

Ajo u bëri thirrje evropianëve të marrin në dorë fatin e tyre. Dallimi me Makron është i qartë. Ndërsa Merkel përdori fjali të zgjedhura me kujdes, Makron ishte i drejtpërdrejtë, duke deklaruar pa dyshim “vdekjen e NATO-s”, e cila të paktën në stil, i bën jehonë metodës së Trump për të përçarë aleatët e tij.

Pas 70 vjetësh në “biznesin” e sigurisë dhe mbrojtjes, NATO-ja është ende aleanca më e suksesshme që ka parë ndonjëherë bota, dhe ende e vetmja që është në gjendje ta mbrojë Evropën nga “keqbërësit” në lagjen e saj. Natyrisht, ajo nuk është në një gjendje të përsosur, pasi vuan nga perceptime të ndryshme mbi kërcënimet, nga një mjedis i jashtëm kompleks, dhe nga një kohezion i dobët midis aleatëve.

Në kohërat e arta, ishte SHBA-ja ajo që merrte shpesh përsipër barrën e të qenit i “pari mes të barabartëve” në NATO. Por gjatë shekullit XXI, udhëheqja amerikane është zvogëluar në mënyrë të vazhdueshme për arsye kombëtare dhe strukturore. Kjo ka bërë që Trump, t’i shohë marrëdhëniet ndërkombëtare jo vetëm si transaksione, por të vërë në dyshim edhe dobinë e NATO-s për interesat strategjike të SHBA-së.

Në një farë mënyre, deklarata e Makron nuk shënjestron direkt NATO-n, por Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Vlen të rikujtojmë se shumë kritikë evropianë, e kanë portretizuar shpesh NATO-n si një mekanizëm kryesisht amerikan. Por ta përkufizosh Aleancën vetëm në këto terma, do të thotë të keqkuptosh fuqinë e vërtetë të NATO-s, një aleancë e 29 vendeve që i merr vendimet e saj me konsensus.

LEXO EDHE:  BE konfuz, Maqedonia diskutohet vetëm “joformalisht”

Prandaj, Makron gabon kur bën thirrje për një sovranitet ushtarak të përtërirë të Evropës. Sidomos kur ai e përshkruan atë si një alternativë për NATO-n. Nuk ka pasur kurrë ndonjë alternative reale ndaj NATO-s, të paktën jo deri tani. Nëse NATO, do të kishte “vdekur” vërtet, atëherë shumica e aleatëve do të duhej të maksimizonin sigurinë e tyre brenda një kornize evropiane.

NATO e vitit 2019, është angazhuar në 3 fusha kryesore:mbrojtjen kolektive, sigurinë bashkëpunuese dhe menaxhimin e krizave. Nga këto 3 detyra thelbësore, mbrojtja kolektive ka qenë tradicionalisht guri i themelit të Aleancës. Deri më tani, NATO ka dëshmuar se Makron po gabon me kritikat e tij.

Forca e NATO-s, qëndron në mënyrën se si i frenon rivalët e saj. Pra, suksesi i NATO-s vlerësohet në fakt me “sulmet që nuk kanë ndodhur”. Për sa kohë që ekziston Neni 5, aleanca e dëshmon vlerën dhe dobinë e saj si një pakt mbrojtës. Për të njëjtën arsye, një nga skenarët e më të këqij për NATO-n, do të ishte një situatë kur një kundërshtar vendos të testojë mbrojtjen kolektive të NATO-s, duke ndërmarrë një sulm jokonvencional (kibernetik apo paramilitar) ndaj njërit prej anëtarëve të tij.

Dhe kjo është pikërisht arsyeja pse Makron mund t’i mbante për vete spekullimet mbi domethënien e Nenit 5 në të ardhmen. Dhe kjo na sjell tek dimensionin rus i intervistës së presidentit francez. Për shumë vendimmarrës në Evropën Qendrore dhe Lindore, pjesa më e diskutueshme e deklarave të Makron, nuk ishte domosdoshmërisht ajo mbi paaftësinë e NATO-s për të vepruar, por përkundrazi thirrja e liderit francez që Evropa të rimendojë marrëdhëniet e saj me Rusinë.

Asgjë nuk e forcon më shumë skepticizmin e Polonisë për një kornize të sigurisë evropiane, sesa ideja për t’u riafruar me Moskën, e artikuluar nga Parisi ose Berlini. Në fakt, Makron nuk thotë asgjë që nuk është thënë tashmë nga vendet e tjera të NATO-s. Politika e dyfishtë me Rusinë, bazohet nga njëra anë në kontrollin dhe frenimin e saj, dhe nga ana tjetër në ruajtjen e dialogut me Moskën.

Evropa Qendrore dhe Lindore dhe vendet baltike, janë gjithnjë të shqetësuara me situatat, kur fuqitë evropiane mund të arrijnë një marrëveshje me Rusinë, për t’ju rikthyer “punëve si zakonisht”, duke e shndërruar pushtimin dhe aneksimin e Krimesë si një mjet negociues, dhe duke hedhur poshtë faktin që në Ukrainë po vazhdon ende lufta. Ky do të ishte një gabim strategjik, dhe do të përputhej pikërisht me skenarin e preferuar të presidentit rus, Vladimir Putin./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Macroni sfidon presionin e BE për negociatat me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut

Publikuar

-

Nga

Presidenti francez Macron përsëriti në Londër qëndrimin se Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria nuk janë gati për nisjen e negociatave me BE. Ai sfidon strategjinë e presionit publik evropian ndaj tij, shkruan Auron Dodi.

Presidenti i Francës Emanuel Macron dërgoi javën që po përfundon disa mesazhe në drejtim të Shqipërisë. Fillimisht, me një mesazh në shqip në rrjetin e twitterit ai njoftoi dërgimin e ekipit francez për rastet e katastrofave natyrore në Shqipëri. Pas kësaj, ai ofroi në një konferencë shtypi edhe që të organizojë një konferencë donatorësh për të ndihmuar Shqipërinë pas tërmetit.  Në Watford pranë Londrës, Macroni përsëriti njëkohësisht se nuk pranon që Shqipëria të ndahet nga Maqedonia e Veriut për nisjen e negociatave. Kjo në thelb është në favor të Shqipërisë, pasi dihet që Shqipëria ka më shumë kritikë në BE se Maqedonia e Veriut. Mosndarja e dy shteteve për nisjen e negociatave me BE është edhe qëndrimi i Gjermanisë. Me këto qëndrime Macroni sinjalizoi se nuk ka ndonjë antipati personale ndaj Shqipërisë.

Por të tërheq vëmendjen rrethana se në Londër ai e përsëriti jo-në e tij për hapjen e negociatave të BE me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Sipas burimeve të DW në Londër, Macroni tha fjalë për fjalë: “Unë e them shprehimisht se procedurat e anëtarësimit dua t’i reformoj përpara çdo negociate të ardhshme.” Në Londër Macroni tha se do të jetë edhe kundër çdo zgjerimi “që nuk shoqërohet me një reformë të thellë të mënyrës si funksionon BE”.

Pra, të paktën për momentin, po të nisemi nga fjalët e tij, Macroni jo vetëm nuk është larguar nga bllokimi i nisjes së negociatave. Por shkon edhe më tej, paralajmëron se nuk do të pranojë as zgjerim pa reformim më parë të BE. Nga kjo do të prekeshin aktualisht shtete kandidate që kanë avancuar më shumë në negociatat me BE: Serbia dhe Mali i Zi. Një sinjal i Macronit se për të reforma e BE ka vërtet rëndësi dhe se këtu ai nuk bën dallim midis shteteve?

Emanuel Macron para medieve në Londër

Njëkohësisht, Macroni nuk lë dyshim se i dëshiron shtetet e Ballkanit të lidhura ngushtë me BE. Por siç tha në Londër me këtë ai kupton “edhe një fazë partneriteti strategjik dhe investimesh më të mëdha.”  Pra Presidenti francez përsëriti atë që thotë dokumenti i punës i shpërndarë muajin e kaluar nga francezët në BE: ai kërkon një fazë më të ngadaltë afrimi të shteteve kandidate me BE, para anëtarësimit.

Në thelb do t’i ngjante një mrekullie që Macroni ta tërhiqte kaq shpejt bllokimin për nisjen e negociatave me shtetet ballkanike.  Ai nuk është tërhequr as nga deklarata se NATO-ja është në gjendje vdekjeje klinike. Përkundrazi, në Londër Presidenti francez tha se është i kënaqur që fjalët e tij kanë nxitur një debat.

Presion publik krahas negociatave

Nevoja e Macronit për ta përsëritur publikisht bllokadën franceze për nisjen e negociatave me dy shtete të vogla ballkanike është një sfidim i ri i vullnetit mbizotërues në BE, pro hapjes së negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Kjo megjithëse shtetet që duan nisjen e negociatave të BE me Shqipërinë duket se po ndjekin një strategji të presionit publik mbi Francën. Franca përmendet vazhdimisht si bllokuese.

Parlamenti Evropian

Fillimisht, menjëherë pas jo-së së parë të Macronit pasoi rezoluta e Parlamentit Evropian, e cila kërkon nisjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.  Pastaj kryetarja gjermane e Komisionit të ri Evropian, Ursula von der Leyen u shpreh në prononcimin e parë për mediat pasi mori postin se do të këmbëngulë, që “ndryshimet proceduriale (të kërkuara nga Franca-shën.red.) të bëhen gradualisht, dhe që shteteve t’u jepet mundësia të nisin negociatat e anëtarësimit”. Argumenti gjeopolitik u përsërit këtë javë nga ministrja gjermane e Mbrojtjes dhe kryetarja e CDU-së në pushtet në Gjermani, Annegret Kramp-Karrenbauer. Të dielën ajo tha në Kosovë se ka sfida të reja që i vijnë këtij rajoni. “Ne ndiejmë një ndikim në rritje të Rusisë dhe Kinës”, u shpreh Kramp-Karrenbauer.

LEXO EDHE:  Veseli: Kosova, më afër BE-së se kurrë

LEXO EDHE:  Ekipi negociator i Kosovës sot në Bruksel/ Çfarë pritet të diskutohet

Komisari i ri për zgjerimin e BE, hungarezi Oliver Varhelyi deklaroi këtë javë se në fillim të janarit 2020 Komisioni Evropian do të paraqesë një propozim konkret, për të ndryshuar metodologjinë e zgjerimit të BE. Por sipas burimeve të DW, Varhelyi shtoi se perspektiva evropiane e Ballkanit Perëndimor nuk është në pikëpyetje, ajo “nuk do të diskutohet.” Për ta konfirmuar këtë ai tha se do të hapet javën e ardhshme një kapitull i ri i negociatave të BE me Serbinë. Këto janë deklarata të rëndësishme tëpolitikanëve gjermanë dhe evropianë që kërkojnë që reformimi i BE të bëhet paralelisht me zhvillimin e negociatave.

Ursula von der Leyen

A pritej në Gjermani përsëritja e deklaratës së bllokimit të negociatave nga Macroni?

Berlini ka deklaruar se e mbështet Macronin në kërkesën për reformimin e procesit të zgjerimit të BE, por kërkon që premtimet e dhëna vendeve kandidate për nisjen e negociatave të mbahen. Njëkohësisht një zyrtar gjerman citohet në mediet evropiane me fjalët se Macroni po ushtrohet në “Trampizëm intelektual”, se ai ka zbuluar një preferencë për iniciativa destabilizuese, që habisin edhe nëpunësit e tij. Kjo flet për faktin se deklaratat e Presidentit francez në Gjermani i irritojnë zyrtarët, por tani i çudisin më pak.

Dritë në fund të tunelit?

Gjasat që Franca t’i përmbahet në vazhdimësi bllokimit të nisjes së negociatave me kandidatët nga Ballkani janë reale. Por më reale duket këmbëngulja e Macronit për ta ngadalësuar të gjithë procesin e afrimit të kandidatëve me BE deri në një pikë të caktuar: deri atëherë kur Francës, e cila mendon se nga zgjerimi i BE përfiton në radhë të parë Gjermania, t’i ofrohen lëshime në fronte të tjera të politikës evropiane, ku deri tani mbështetja gjermane për idetë franceze ka qenë e vakët. P.sh. për bashkimin bankar në Eurozonë, ku Gjermania ka sinjalizuar së fundi zbutjen e qëndrimit të saj me një propozim që paraqiti. Ose për një buxhet më të madh për eurozonën. Bllokimi francez i disa proceseve në BE erdhi pikërisht kur Presidenti francez u ndje i pambështetur në vrullin e tij për të reformuar Bashkimin Evropian.

Nga ana tjetër, duke qenë se samiti i ardhshëm i BE në Zagreb do të mbahet në maj të 2020-ës, pra pas zgjedhjeve komunale të marsit në Francë, qëndrimi i Macronit mund të ndryshojë. Dihet se Macroni nuk do të rrezikojë asgjë. Aq më tepër kur për zgjedhjet, në fshatrat e Francës lëvizja e tij En Marche ka bazë të dobët. Kjo nënkupton që Macroni të mos dëmtohet më parë nga protestat e këtyre ditëve në rrugët e Francës. Deri atëherë, Komisioni Evropian dhe Gjermania do të vazhdojnë negociatat me Presidentin francez./DW

LEXO TE PLOTE

Blog

“Lufta e Pistë”/ Si u zhdukën 30 mijë njerëz nga junta ushtarake në Argjentinë

Publikuar

-

Nga

E stolisur me pemë të harlisura, dhe e rrethuar nga godina hijerënda, sheshi “Plaza de Mayo” në kryeqytetin argjentins, Buenos Aires, mund të duket si një vend i përsosur për të parë monumentet, apo për të pushuar paksa.

Por çdo të enjte, një nga sheshet më të famshme publike të Argjentinës, mbushet me gra të veshura me shalle të bardhë, dhe që mbajnë banera plot me emra. Ato janë “Nënat dhe Gjyshet” e “Plaza de Mayo”, dhe rrinë aty për të tërhequr vëmendjen ndaj diçkaje që e shndërroi jetën e tyre në tragjedi dhe kaos gjatë viteve 1970:  rrëmbimin e fëmijëve dhe nipërve të tyre nga diktatura brutale ushtarake e Argjentinës.

Për dekada të tëra, ato kanë kërkuar shpjegim mbi atë që ndodhi me familjarët e tyre. Është një pyetje e njëjtë që bëhet nga familjet e deri 30.000 njerëzve “të zhdukur” nga shteti gjatë “Luftës së Pistë” të Argjentinës. Një periudhë gjatë së cilës diktatura ushtarake e vendit, u kthye kundër popullit të vet.

Në 1976, ushtria argjentinase rrëzoi qeverinë e Izabel Peron, e veja e presidentit populist Huan Peron. Diktatura ushtarake që erdhi në pushtet, e quajti veten “Procesi i Riorganizimit Kombëtar” ose “Proceso” në spanjisht, dhe i quajti aktivitetet e saj si “Lufta e Pistë”.

Por kjo luftë nuk ishte kundër ndonjë armiku të jashtëm, por ndaj vetë popullit argjentinas. Ajo luftë nxiti fillimin e një periudhe torturash dhe terrorizmi të sponsorizuar nga shteti. Junta ushtarake, u kthye kundër qytetarëve të Argjentinës, duke goditur disidentët politikë dhe njerëzit që dyshohej se mbështesnin të majtën, duke përfshirë burgosjen, torturimin dhe vrasjen e tyre.

Lufta e Pistë, u zhvillua në disa fronte. Junta i quajti “terroristë” aktivistët e krahut të majtë, duke rrëmbyer dhe vrarë rreth 30.000 njerëz. “Viktimat vdiqën gjatë torturave, u qëlluan me mitralozë buzë varreve masive ose u hodhën nga avionët në det”- thotë Margerita Feitlovic. Ata njerëz u njohën si “të zhdukur” (desaparecidos).

Qeveria nuk bëri asnjë përpjekje për të identifikuar ose dokumentuar këta njerëz. Duke i hequr qafe edhe trupat e tyre, junta mund të pretendonte se ata nuk kishin ekzistuar kurrë. Por familjarët dhe miqtë e të zhdukurve, e dinin që ata kishin ekzistuar. Ata kishin dijeni për “fluturimet e vdekjes”, ku trupat e pajetë hidheshin nga avionët në det.

Ata kishin dëgjuar për qendrat e paraburgimit, ku njerëzit përdhunoheshin dhe torturoheshin. Ndaj ata kërkonin me dëshpërim gjurmët e të dashurve të tyre. Midis të zhdukurve kishte fëmijë të lindur nga gratë shtatzëna, të cilat mbaheshin gjallë sa të lindnin foshnjat e tyre, pastaj vriteshin.

LEXO EDHE:  Vasili thirrje ndërkombëtarëve: Flisni sa nuk është vonë, Rama…

LEXO EDHE:  Nuk ndodh vetëm në Shqipëri/ Kërkohet rinumërim votash edhe në SHBA

Pesëqind prej këtyre fëmijëve, por edhe të tjerë të rrëmbyer nga prindërit e tyre gjatë Luftës së Pistë, mendohet se u janë dhënë familjeve të tjera. Në vitin 1977, një grup nënash të dëshpëruara filluan që të protestojnë. Çdo javë, ato mblidheshin në “Plaza de Mayo” dhe marshonin, duke provokur zemërimin e juntës ushtarake.

Zyrtarët e qeverisë u përpoqën në fillim ta shpërfillin atë lëvizje, duke i quajtur gratë e çmendura (las locas). Por më vonë nisën të mendonin si ta shtypnin protestën, nga frika e një reagimi të madh nga popullata në përgjithësi. Shumë shpejt, qeveria nisi të reagojë dhunshëm ndaj tyre.

Në dhjetorin e vitit 1977, një nga themeluesit e grupit, Azukena Vilaflor, u rrëmbye dhe u vra. Njëzet e tetë vjet më vonë, të afërmit e saj morën konfirmimin se ajo ishte vrarë dhe hedhur në një varr masiv. Ndërkohë, disa nga themelueset e tjera të grupit u rrëmbyen, dhe supozohet se janë vrarë.

Por gratë nuk u tërhoqën. Ato protestuan gjatë Kupës së Botës 1978, që u zhvillua në Argjentinë, dhe përfituan nga mbulimi ndërkombëtar mediatik i këtij evnimenti, për të bërë të njohur kauzën e tyre. Ato vazhduan të protestojnë megjithë kërcënimet nga autoritetet shtetore, dhe të paktën në një rast një pjesë e grupit u qëllua me armë nga policia gjatë protestës.

Në vitin 1981, ato u mblodhën për “Marshimin e Rezistencës”, një protestë 24-orëshe që u kthye në një ngjarje të përvitshme. Aktivizmi i tyre, ndihmoi në kthimin e opinionit publikut kundër juntës. Edhe pasi përfundoi Lufta e Pistë më 5 dhjetor 1983, kur zgjedhjet demokratike e rrëzuan juntën nga pushteti, gjyshet e “Plaza Mayo”, kanë kërkuar përgjigje dhe kanë punuar për të identifikuar fëmijët, që u rritën pa njohur prindërit e tyre të vërtetë.

Ato u mbështetën nga gjenetisja amerikane Meri Kler King, që filloi të punojë me to në vitin 1984. King dhe kolegët e saj zhvilluan një mënyrë për të përdorur ADN-në mitokondriale të gjysheve, e cila trashëgohet tek nënat, për të gjetur nipërit dhe mbesat e tyre.

Deri më sot, organizata ka konfirmuar identitetin e 128 fëmijëve të grabitur, kryesisht duke përdorur bazën e të dhënave dhe teknikat e identifikimit përmes ADN-së. Nga viti 1983, 900 ish-zyrtarë të juntës janë gjykuar dhe dënuar për krime kundër njerëzimit.

Por trashëgimia e errët Luftës së Pistë të Argjentinës, vazhdon ende. Dhe derisa të zgjidhet plotësisht misteri i fëmijëve të humbur në vend, nënat dhe gjyshet e të zhdukurve do të vazhdojnë të kërkojnë me ngulm të vërtetën./ History.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Miqësia e re ogurzezë midis Rusisë dhe Kinës

Publikuar

-

Nga

Nga David A.Andelman “CNN”

* Këtë javë nisi nga puna gazsjellësi i ri “Power of Siberia” me një gjatësi 2900 km, dhe më një kosto financere prej 55 miliardë dollarëh, që lidh Rusinë dhe Kinën, Ai është projekti energjetik më domethënës për Rusinë, që nga shembja e e Bashkimit Sovjetik, dhe një dëshmi e lidhjeve gjithnjë e më të ngushta midis 2 vendeve.

Dhe sikur të mos mjaftonte kjo për të shqetësuar jo pak strategët amerikanë në Uashington, edhe Irani ka njoftuar se do t’i bashkohet Rusisë dhe Kinës, në stërvitjet e tyre ushtarake të përbashkëta për 1 muaj me radhë në veriun e Oqeanit Indian, duke nisuar nga data 22 dhjetor.

Projekti i gazjellësit, bashkon 2 kundërshtaret kryesore të Amerikës, të cilat dikur ishin plotësisht kundërshtare me njëra-tjetrin. Sot ato janë më pranë se në çdo periudhë të historisë së tyre.

Gjatë një telekonference të përbashkët në kuadër të përurimit të projektit, presidenti rus Vladimir Putin e cilësoi atë si një “ngjarje vërtet historike për ne, për Rusinë dhe Kinën”. “Gazsjellësi, e çon bashkëpunimin energjetik Rusi-Kinë në një nivel krejt të ri, dhe na afron me arritjen e synimit të përbashket me presidentin kinez Xi Jinping, për zgjerimin e tregtisë dypalëshe në mbi 200 miliardë dollarë në vitin 2024”- theksoi ai.

Edhe presidenti kinez Xi Jinping, e quajti gazsjellësin si “fillimin e një faze të re të bashkëpunimit tonë”. Por shqetësim më të madh, duhet të shkaktojë këmbëngulja e udhëheqësit kinez, se kjo vepër është prova më e prekshme e një “partneriteti gjithëpërfshirës dhe bashkëpunimi strategjik, që hyn në një epokë të re”.

Ai theksoi se “zhvillimi i marrëdhënieve Rusi-Kinë, është dhe do të jetë një përparësi e politikës së jashtme të 2 vendeve tona”. Në fakt, mes dy vendeve po diskutohen edhe projekte të tjera të ngjashme, si “Power of Siberia 2”, për të transportuar 30 miliardë metra kub gaz në vit në kufirin perëndimor të Kinës.

Raportet mes dy kombeve fqinje, nuk kanë qenë gjithmonë të tilla. Jo shumë kohë më parë, Bashkimi Sovjetik druhej se mos grupet komuniste kineze mësynin përtej kufirit, ashtu si dikur pasardhësit e Xhengiz Khanit 7 shekuj më parë. Për disa muaj në vitin 1969, mes tyre pati një luftë të nxehtë kufitare.

Në atë kohë Moska, mori madje në konsideratë edhe një sulm bërthamor ndaj Kinës. Tani, që të dyja vendet janë gjithnjë e më shumë të lidhura në aspektet ekonomike dhe politike, me të cilat po i kundërvihen Amerikës dhe Perëndimit. Secila prej tyre po kërkon alternativa ndaj tregjeve evropiane dhe amerikane.

Rusia mbetet peng i sanksioneve perëndimore, për shkak të aneksimit të Krimesë nga Ukraina, dhe për përpjekjet e saj të vazhdueshme për të shtënë në dorë rajonin e Donbasit të Ukrainën Lindore. Kina mbetet e përfshirë në një luftë të egër tregtare me Shtetet e Bashkuara.

Me realitetin e ri të një partneriteti të forcuar mes 2 kombeve, që së bashku përbëjnë 26.4 milionë kilometra katrorë, ose 3 herë më e madhe se SHBA-ja, dhe 1.58 miliardë njerëz, ose gati 20 për qind e popullsisë së botës, fuqia e kombinuar e tregjeve të tyre, prodhimit, burimeve natyrore, për të mos përmendur fuqinë e tyre ushtarake, është e frikshme.

LEXO EDHE:  Kriza politike/ Ambasadori i BE bën thirrjen urgjente

LEXO EDHE:  Ekipi negociator i Kosovës sot në Bruksel/ Çfarë pritet të diskutohet

Në fakt, nëse menaxhohet si duhet, kjo fuqi mund të neutralizojë efektivisht pjesën më të madhe të ndikimit të sanksioneve apo tarifave ndëshkuese. Çfarë mund të ndodhë me një përqendrim kaq të madh të pushtetit? Kina do të ishte me siguri në gjendje të vazhdonte zgjerimin e nismës së saj të Brezit dhe Rrugës, dikur një kundërpeshë e Partneritetit të Trans-Paqësorit të Barak Obamës, që është zbehur në epokën e Trump.

Ndërkohë, Rusia po kërkon mjete për të grumbulluar më shumë para në monedhat e Perëndimimit, sidomos në dollarë, për burimet e naftës dhe gazit, që janë shtylla kurrizore e ekonomisë së saj. Dhe si Rusia ashtu edhe Kina, po synojnë të ndërtojnë një kundërpeshë të bashkuar në aspektin politik dhe ushtarak ndaj Perëndimit, dhe veçanërisht ndaj Shteteve të Bashkuara.

Në qershor të këtij viti, gjatë një vizite shtetërore 3-ditore në Rusi, presidenti kinez Xi Jinping e quajti Putinin e tij si “mikun e tij më të mirë”, një shenjë kjo ogurzezë të një partneriteti të mundshëm që do të ndodhte më vonë. Ajo vizitë u pasua nga 2 stërvitje të njëpasnjëshme ushtarake, që përfshiu ushtritë e të dyja vendeve vitin e kaluar, me pjesëmarrjen e qindra mijëra ushtarëve.

Stërvitjet ushtarake të këtij viti, përfshinë edhe forca ushtarake nga India dhe Pakistani, si dhe shtete kliente të Rusisë, Kazakistani, Kirgistani, Taxhikistani dhe Uzbekistani. Fakti që Rusia dhe Kina, arritën të bënin bashkë në atë stërvitje forcat ushtarake indiane dhe pakistaneze, që janë armiqësore mes tyre, është edhe më shqetësues.

Dhe zhvillimet e fundit, ndodhën në prag të samitit të NATO-s në Londër, me rastin e 70 vjetorit të aleancës. Presidenti Trump duket se po synon të bindë NATO-n, se është Kina sfidantja kryesore e aleancës, dhe jo Rusia. Disa anëtarë të NATO-s, sidomos presidenti francez Emanuel Makron, mund të mos kenë dëshirë të ndjekin linjën e shefit të Shtëpisë së Bardhë.

“Kina është bërë shumë e fuqishme sesa në të kaluarën”-tha Trump në seancën hapëse të samitit në Londër, së bashku me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg. Ai shtoi se “Kina është sot shpenzuesja më e madhe në fushën e mbrojtjes, pas Shteteve të Bashkuara”.

Kjo s’do të thotë, që NATO ka ndonjë qëllim të braktisë fokusin e saj të vjetër mbi Rusinë si një konkurrente kryesore, nëse mos edhe një armike.

E megjithatë, Shtetet e Bashkuara duhet të mësojnë që të përballen me këtë realitet të ri gjeopolitik. Fatkeqësisht, jo të gjithë e kanë mësuar këtë leksion. “Padyshim, Rusia nuk është armiku kryesor i Amerikës”-u tha këtë javë miliona shikuesve të tij në Fox News Taker Karlson. “Asnjë person i arsyeshëm nuk mendon se është. Armiku ynë kryesor është Kina. Dhe SHBA-ja duhet të jetë në një marrëdhënie me Rusinë, dhe e rreshtuar kundër Kinës”.

Është e qartë, se për momentin askush në Rusi ose në Kinë, nuk do që të braktisë raportin e tyre aktual, drejt një marrëdhënie më armiqësore. Njëkohësisht, vështirë se është shumë herët që Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj, të nisin të përballen me realitetin e kësaj miqësie të re./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE