Connect with Us

Po bëhet Gjermania polici i ri i botës?

Blog

Po bëhet Gjermania polici i ri i botës?

Publikuar

-

Ministrja gjermane e Mbrojtjes Kramp-Karrenbauer do që ta kthejë ushtrinë gjermane, Bundeswehr, në ushtri për intervenime globale dhe të përmirësojë imazhin e ushtrisë brenda vendit. Jo të gjithëve u pëlqen ky plan.

“Unë zotohem t’i shërbej me besnikëri Republikës Federale Gjermane dhe të mbroj me trimëri të drejtën dhe lirinë e popullit gjerman.” Këtë premtim do e japin ditën e martë qindra rekrutë të rinj gjatë një ceremonie publike betimi para ndërtesës së parlamentit gjerman, Rajhstag, në Berlin dhe në disa qytete të tjera gjermane.

Ministrja gjermane e Mbrojtjes, Annegret Kramp-Karrenbauer (CDU, kristiandemokate) gjeti mbështetje politike për idenë e saj që të zhvillohet ceremoni e madhe publike e dhënies së betimit nga ushtarët e rinj. Kristiandemokratët janë dakord, partnerët e koalicionit, socialdemokratët po ashtu, madje Winfried Kretschmann, kryeministri i landit Baden Vyrtemberg që vjen nga partia e Të gjelbërve nuk është parimisht kundër, megjithëse Të gjelbërit e kanë pasur ushtrinë si gogol. Edhe ipeshkvi ushtarak protestant, Sigurd Rink, e mbështeti propozimin duke e quajtur atë kontribut për “çtabuizimin e ushtrisë gjermane, Bundeswehr”. Nga gjithë partitë e përfaqësuara në parlament, vetëm Partia e Majtë doli hapur kundër.

Bundeswehr duhet të bëhet i dukshëm

Ministrja e Mbrojtjes Annegret Kramp-Karrenbauer, shkurt AKK, synon me propozimin e saj që ta bëj trupën më prezente dhe më të pranueshme. Ushtria gjermane, Bundeswehr, duhet të bëhet “e dukshme dhe e dallueshme në mes të shoqërisë sonë, në mes të qyteteve dhe komunave tona”.

Ceremonitë publike të dhënies së betimit nga ushtarët e rinj, nuk janë të vetëkuptueshme për një vend ushtria e të cilit shkaktoi 80 vjet më parë Luftën e Dytë Botërore. Protesta të mëdha të dhunshme me qindra të plagosur pati në vitin 1980, kur ministri i Mbrojtjes, Hans Apel, nga partia Socialdemokrate mbajti një ceremoni festive të dhënies së betimit në stadiumin Weser të Bremenit, duke mos u fshehur pas mureve të kazermave.

Sot, nuk vihen në diskutim jo vetëm ceremonitë e dhënies së betimeve dhe apelet, por as misionet e ushtrisë gjermae jashtë vendit. Por ministrja gjermane e Mbrojtjes AKK, shkon një hap më tej. Ajo e shikon Gjermaninë në të ardhmen si “fuqi organizimi” ushtarak, siç ka thënë në disa fjalime të mbajtura javët e kaluara.

Kështu për shembull ajo kërkon të ngrejë një Këshill të Sigurisë Kombëtare, i cili duhet të koordinojë diplomacinë, ushtrinë, ekonomike, tregëtinë, sigurinë e brendshme dhe bashkëpunimin për zhvillim. Përveç kësaj, ajo kërkon vendime më të shpejta parlamentare për misionet dhe kërkon, që në rast nevoje së bashku me aleatët të shfrytëzohet deri në fund “spektri i mjeteve ushtarake”.

LEXO EDHE:  Super-talent që fëmijë, më i vjedhuri ndër artistët/ Kush ishte Pablo Pikaso

Nga ana e politikës ushtarake dhe të sigurisë vjen miratim i gjerë. Harald Kujat, ish kryetar i Komisionit ushtarak të NATO-s i quajti idetë e AKK-së si hapat e parë të duhur. Krijimin e një Këshilli të Sigurisë Kombëtare e mbështet veçanërisht edhe Wolfgang Ischinger, shef i Konferencës së Sigurisë në Mynih.

Shumë misione?

Por ka edhe që kundërshtojnë. Hans-Peter Bartels, i ngarkuari i parlamentit gjerman me mbrojtjen, vlerëson se për momentin ushtria gjermane është e mbingarkuar. Aktualisht 3 mijë ushtarë ndodhen në misione jashtë vendit, mes tyre në Afganistan, Mali dhe Nigeri, në Ballkan, Mesdhe, në Oqeanin Indian, në Jordani dhe në Irak. Këtyre u shtohen detyrimet e mëdha në Europë, në kuadër të NATO-s. “Trupa ankohet për krijimin e vështirësive,” thotë Bartels.

Edhe nga politika e jashtme, ministres i vjen erë nga drejtimi i kundërt. Ministrja është kundër veprimtarive të Gjermanisë, pa përfshirë edhe aleatët. Ajo do që në kuadër të misioneve ushtarake të veprohet bashkë me aleatët. Por cilët janë aleatët e mundshëm? Zgjedhja e parë për Gjermanianë do të ishte normalisht NATO.

Por, për shkak të qëndrimit të pasigurt të SHBA  presidenti francez Emmanuel Macron e quajti Aleancën “në vdekje klinike”, dhe kërkoi forcimin e bashkëpunimit europian në fushën e sigurisë. Kancelarja gjermane Angela Merkel, i quajti me të drejtë aleatët gjoja më të ngushtë politikë si shumë të ashpër dhe deklaroi se: “NATO është shtylla kryesore e mbrojtjes sonë.”

Dorëheqja e një presidenti

Në politikën e brendshme gjermane roli dhe detyrat e ushtrisë kanë ndryshuar shumë dhjetë vitet e fundit. Shembull për këtë është dorëheqja e ish-presidentit të atëhershëm gjerman, Horst Köhler. Mbas një interviste të dhënë për rolin e ushtrisë, ai u detyrua të jepte dorëheqjen.

Köhler, pati deklaruar se “një vend që ka përmasat sa vendi ynë, me këtë orientim në tregtinë e jashtme… duhet ta dijë… se në rast nevoje është e nevojshme edhe ndërhyrja ushtarake, për të mbrojtur interesat tona, si për shembull për të mbajtur të hapura rrugët tregtare.” Në kritikën e madhe që iu bë fjalimit të tij, u fol për “politikën e luftanijeve”, dhe se kushtetuta gjermane nuk lejon luftë për interesa ekonomike.

Ministrja e sotme e Mbrojtjes, nuk argumenton shumë ndryshe nga Köhler në atë kohë. Por sot, kurrkush nuk kërkon dorëheqjen e ministres. Kritika drejtohet kryesisht kundër mbingarkimit të ushtrisë dhe pak kundër parimit për një rol të ri më të madh të ushtrisë gjermane. Duket se me përjashtim të disa zërave të vetëm, në përgjithësi të gjithë janë dakord, që Gjermania të angazhohet më shumë ushtarakisht./DW

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pse protestat degradojnë shpesh në akte dhune?

Publikuar

-

Nga

Nga Kai Thaler “Foreign Policy”

* Sa herë që protestuesit përleshen me policinë, djegin automjete, apo thyejnë xhamat e godinave publike apo bizneseve, bie në sy një një kor i njohur njrëzish, që thotë nga një distancë e sigurt:Pse nuk mund të jenë këta protestues jo të dhunshëm, si Mohandas Gandi, Nelson Mandela apo Martin Luter Kingu dikur?

Ky refren është kthyer sërish me protestat e reja antiqeveritare, që po ndodhin aktualisht në botë që nga vera e këtij viti. Edhe Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, pasi i kujtoi qeverive të lejojnë tubimin dhe lirinë e fjalës, tha se protestuesit “duhet të ndjekin shembujt e Gandiit, Martin Luter Kingut, dhe kampionëve të tjerë të ndryshimeve që nuk vijnë përmes dhunës”

Kjo qasje krijon një standard të dyfishtë:nga protestuesit pritet që të jenë jo të dhunshëm, madje edhe përballë sulmeve nga qeveritë autoritare. Megjithatë, pavarësisht se çfarë bëjnë protestuesit, qeveritë i portretizojnë gjithmonë ata si “banditë” apo “kriminelë”, për të legjitimuar sulmet e dhunshme, sikurse ka ndodhur në Iran javët e fundit.

FBI e akuzonte dikur Kingun për nxitje të dhunës. Forcat qeveritare të sigurisë, cilësohen si të  “përmbajtura” nëse përdorin vetëm plumba gome, gaz lotësjellës dhe armë të tjera të quajtura “jovdekjeprurëse”, në vend të municioneve të vërteta. Por protestuesit etiketohen dhe denoncohen si të dhunshëm, sapo prej tyre regjistrohet e shtëna e parë, duke justifikuar madje edhe shtypjen e ashpër nga autoritete shtetërore.

Police fire tear gas to disperse protesters in the Causeway Bay area of Hong Kong on November 11, 2019. – A police officer shot a masked protester in an incident shown live on Facebook and a man was set on fire on November 11 during one of the most violent days of clashes in Hong Kong since pro-democracy unrest erupted more than five months ago. (Photo by ANTHONY WALLACE / AFP) (Photo by ANTHONY WALLACE/AFP via Getty Images)

Dhuna e shtetit është e normalizuar, madje ajo shfajësohet, nga ata që pretendojnë se po shmangin dhunën e të gjitha llojeve. Por edhe përdorimi i kujdesshëm i forcës nga protestuesit, si shkatërrimi i qëllimshëm i pronës, apo rezistenca direkte ndaj brutalitetit të policisë, shndërrohet në një justifikim për të damosur të gjithë lëvizjen.

Si shumica, dhe unë e konsideroj si ideale mospërdorimin e dhunës. Por përballë shtypjes nga forcat pro-qeveritare, ky ideal mund të jetë i vështirë të respektohet. Dikush mund ta kundërshtojë dhunën agresive, por të pranojë se dhuna për vetëmbrojtje është e justifikuar.

Edhe kur një kuazë duket e pashpresë, vazhdimi i përpjekjeve mund t’u japë protestuesve një ndjenjë përkatësie dhe vetëvlerësimi, sesa të vuajnë me shpresën e një ndryshimi hipotetik në të ardhmen, në një të ardhme të largët ku ata nuk do të jenë më gjallë.

Thirrjet për dhunë, vijnë më shpesh nga qytetarët e demokracive perëndimore, ku dhuna në familje është relativisht e kufizuar në disa pakica të veçanta, përfshirë zezakët në SHBA, dhe njerëzit me origjinë nga Lindja e Mesme dhe Afrika në Francë, ku protestat priren të shtohen nga qasja në gjykata dhe proceset zgjedhore.

Por në nivel global, lëvizjet protestuese të gatshme të përdorin dhunën, janë nganjëherë më efektive në arritjen e ndryshimit të regjimit ose demokratizimin. Shumë raste të tilla janë cilësuar të suksesshme, edhe nga avokatët e rezistencës jo të dhunshme, siç janë protestat e Pranverës Arabe në Egjipt dhe lëvizja Maidan në Ukrainë.

LEXO EDHE:  Një vit më vonë/ Si e ka ndryshuar jetën e francezëve lëvizja e “Jelekverdhëve”

LEXO EDHE:  "NATO është klinikisht e vdekur"/ Sekretari amerikan i Shtetit thirrje Aleancës për ndryshim

Ato u shoqëruan në fakt me një dhunë të madhe anti-policore, që i detyroi forcat e sigurisë të braktisin regjimin. Dhuna mund të jetë e dobishme edhe në shtetet demokratike. Në Kili, gatishmëria e protestuesve për t’u përleshur me policinë dhe djegur godinat, përveç taktikave jo të dhunshme, e detyroi qeverinë të bëjë lëshime serioze.

Thirrja ndaj protestuesve që të qëndrojnë gjithnjë jo të dhunshëm, duke e normalizuar dhunën e mëtejshme të shtetit si një përgjigje të pranueshme, jep efektin e kundërt. Protestuesve u vihet barra që të sakrifikojnë veten në emër të sjelljeve jo të dhunshme, në vend se t’i vendoset kjo barrë forcave të sigurisë që janë më të armatosura dhe më të trajnuara, për të ruajtur disiplinën e tyre për mospërdorimin e dhunës.

Edhe kur forcat e sigurisë në demokracitë liberale si Franca, përdorin një dhunë jo proporcionale ndaj protestuesve, është e rëndësishme të mos shmangen përgjegjësinë nga aktorët shtetërore, që janë zakonisht janë më të organizuar dhe shumë më të fuqishëm në mjete sesa protestuesit.

Është e pamundur të dihet që në fillimet e një lëvizjeje, nëse rezistenca jo e dhunshme, do të jetë apo jo një strategji e suksesshme. Aktivistët jo të dhunshëm, janë shpesh të përgatitur dhe të trajnuar mendërisht që të përballen me dhunën shtetore.

Por meqë shtypja përshkallëzohet, është e natyrshme që protestuesit të vënë në dyshim efikasitetin e jo dhunës, dhe dilemën nëse duhet të përleshen apo jo me policinë. Protestuesit në Hong Kong, janë bërë gjithnjë e më të dhunshëm pas një sulmi brutal të policisë, duke i nxitur disa prej tyre të përdorin gurë, shufra hekuri dhe kokteje Molotov.

Edhe ikonat e rezistencës paqësore, kanë qenë më pak të rreptë kundër përdorimit të dhunës sesa besohet rëndom. Henri Toro, autori i pamfletit “Mosbindja Civile”, mbështeti për shumë kohë Xhon Braunin, që kundërshtoi dhunshëm skllavërinë në Kansas, dhe synoi të organizojë një kryengritje të skllavërve në Virxhinia.

Gandi, ashtu si Toro, ishte personalisht i përkushtuar ndaj mospërdorimit të dhunës, dhe mendoi se ajo ishte strategjia më morale. Por ai e kuptoi, se jo të gjithë ishin të gatshëm të rrezikonin duke bërë të njëjtën sakrificë si ai. Dhe nëse nuk do të ishin të gatshëm të vdisnin në një rezistencë jo të dhunshme, Gandi mendonte se ishte më mirë të kishte një rezistencë të dhunshme për vetëmbrojtje, sesa një sjellje prej burracakësh.

Edhe Martin Luter King, mbante armë me vete, dhe e mbronte dhunën për vetëmbrojtje. Nelson Mandela ishte një kryengritës dhe avokat i luftës së dhunshme, para se të shndërrohej në një simbol të rezistencës jo të dhunshme. Në një botë të përsosur, protestuesit dhe qeveritë nuk do të përdornin dhunën ndaj njëri-tjetrit.

Por nëse protestuesit anti-autoritarë, mendojnë se nuk kanë rrugëdalje tjetër përballë një qeverie të dhunshme, atëherë solidariteti dhe presioni ndaj qeverisë, dhe jo moralizimi, është mënyra më e mirë për të mbështetur lëvizjen.

Shënim: Kai M.Thaler, është asistent profesor për studimet globale në Universitetin e Kalifornisë./ Përshtatur nga CNA.al

 

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse e sulmoi Japonia bazën amerikane në Pearl Harbour

Publikuar

-

Nga

Mëngjesin e 7 dhjetorit 1941, Japonia nisi një sulm të paapritur mbi bazën e Flotës amerikane të Paqësorit në Pearl Harbour në Ishujt Hauai, si pjesë e një plani për të eleminuar çdo sfidë të mundshme ndaj pushtimeve të planfikuara japoneze në Azi. Sulmi detyroi Shtetet e Bashkuara të hynin në Luftën e Dytë Botërore, duke zhvilluar një luftë të kushtueshme, të përgjakshme për të mposhtur perandorinë japoneze.

Ngjarjet që u nxitën nga ai sulm, e bënë SHBA-në një superfuqi globale. Siç shkruante në vitin 2017 Peter Harris, asistent profesor i shkencave politike në Universitetin Shtetëror të Kolorados, ai sulm ndryshoi dramatikisht marrëdhëniet e jashtme të SHBA-së, duke lënë mënjanë izolacionizmin si një forcë e fuqishme në politikën e brendshme, dhe duke e bërë angazhimin jashtë shtetit si një normë të gjithëpranuar.

Po pse Japonia sulmoi Pearl Harbour?

Plani japonez për këtë sulm, u hartua nga Admirali Isoroku Jamamoto, një ish-student në Universitetin e Harvardit, që kishte shërbyer si atashe detar i Japonisë në Uashington. Jamamoto e dinte shumë mirë se SHBA-ja kishte burime shumë më të mëdha se sa Japonia, dhe se vendi i tij nuk mund ta fitonte dot një luftë të gjatë.

Ndaj ai besonte se shansi i vetëm i Japonisë për të pasur sukses, ishte ndërmarrja e një sulmi

të beftë, që do të nxirrte flotën amerikane jashtë funksionit për një vit ose më shumë. Forcat japoneze, u stërvitën për rreth 1 vit për sulmin mbi Pearl Harbour.

Ministria e Jashtme e Japonisë, donte t’i dorëzonte zyrtarisht Shteteve të Bashkuara një deklaratë lufte përpara sulmit, që të mos shkelej ligji ndërkombëtar. Por u pengua nga ushtria japoneze, e cila nuk dëshironte të vinte në rrezik operacionin.

Forca sulmuese japoneze, përbëhej nga 6 aeroplan-mbajtëse. 420 avionë sulmues u ngritën nga gjiri i Hitokaput në Ishujt Kurile. Ata udhëtuan mbi 5400 km drejt ishullit Oahu në Hauai. Japonezët udhëtuan pa radarë apo avione zbulimi, në përpjekje për të shmangur zbulimin.

SHBA nënvlerësoi përgatitjet e Japonisë, dhe sinjalet paralajmëruese të sulmit

Zyrtarët amerikanë, i anashkaluan përgatitjet e ushtrisë japoneze për luftë, dhe injoruan sinjalet paralajmëruese të një sulmit të afërt. Këtu përfshihej edhe një mesazh i përgjuar i 6 dhjetorit 1941, ku japonezet pyesnin mbi pozicionet e anijeve amerikane në Pearl Harbour.

LEXO EDHE:  NATO fillon manovra ushtarake në Poloni

LEXO EDHE:  Alarmi/ Shërbimet sekrete ruse po synojnë të destabilizojë Evropën

Gjithashtu, radarët zbuluan një grup të madh avionësh që po vinin në drejtim të Oahut mëngjesin e 7 dhjetorit. Në valën e parë të sulmit, morën pjesë 180 avionë japonezë. Ata u pasuan nga një valë e dytë me një madhësi të ngjashme. Por amerikanët nuk u kapën tërësisht në befasi.

Për pasoja, japonezët përdorën taktika më të kujdesshme, dhe shkaktuan shumë më pak dëme sesa kishin parashikuar. Sulmi japonez zgjati afro 2 orë. Anija e parë që u mbyt ishte “USS Arizona”. Vetëm atje u vranë më shumë se 1.100 ushtarakë

Pavarësisht befasisë, amerikanët u kundërpërgjigjën

Edhe pse u kabën në bafasi, ushtarët amerikanë reaguans me trimëri, dhe arritën të gjuajnë më shumë se 284.000 herë mbi avionët japonezë. Një nga heronjtë më të spikatur ishte Doris Miler, që mori një mitraloz anti-ajror, dhe megjithë mungesën e përvojës me atë armë, arriti të rrëzojë 6 avionë japonezë, përpara se të urdhërohej të braktisnte anijen.

Ai u bë i pari afro-amerikan që mori Kryqin e Marinës. Miler u vra në luftë në vitin 1943. Sulmi mbi Pearl Harbour vrau 2.403 njerëz, dhe plagosi më shumë se 1.178 të tillë. Gjashtë anije të mëdha të flotës amerikane, u mbytën ose u dëmtuan rëndë. Sulmi shkatërroi edhe 169 avionë amerikane.

Ndërkohë japonezët humbën 29 avionë, 5 nëndetëse të vogla, dhe 129 pilotë. Japonezët vendosën të mos ndërmerrnin një valë të tretë sulmesh kundër Pearl Harbour. Ata u kthyen pas, pjesërisht sepse po u mbaronte karburanti. Sulmi mbi Pearl Harbour, u pasua të nesërmen nga sulmet ajrore japoneze në bazat amerikane në Filipine, Guam dhe Ishullin Ueik.

Gjithsesi, sulmi i Japonisë nuk arriti të shkatërrojë flotën amerikane. Asnjë aeroplanmbajtëse amerikanë nuk ndodhej në Pearl Harbour atë ditë, dhe japonezët nuk ishin në gjendje të shkatërronin infrastrukturën jetike, siç ishin bazat e riparimit dhe rezervuarët e karburantit.

Në Uashington, presidenti Frenklin Ruzvelt e mori vesh sulmin gjatë drekës, nga një telefonatë e Sekretarit të Marinës, Frenk Noks. Jamamoto, arkitekti i sulmit, nuk mbijetoi që të shihte humbjen e Japonisë në atë luftë. Ai vdiq në vitin 1943, kur avionët bombardues amerikanë e rrëzuan avionin e tij mbi Ishujt Solomon./ History-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Studimi/ Lyerja e flokëve me bojë, mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit tek gratë

Publikuar

-

Nga

Një studim i ri pretendon, se nga mijëra përbërës kimikë që gjendet tek bojërat e flokëve, disa mund të luajnë një rol në kancerin e gjirit. Por para se të frikësoheni, dhe të flaknin tej bojën e flokëve që mund ta keni në sirtar, duhe të sqarojmë disa gjëra.

“Studiuesit kanë studiuar prej kohësh lidhjen e mundshme, midis lyerjes së flokëve më bojë dhe kancerit, por rezultatet nuk kanë qenë të qëndrueshme”- thotë epidemiologia Aleksandra Uajt nga Instituti Kombëtar i Shkencave të Shëndetit Mjedisor (NIEHS), një nga autorët e studimit.

Në studim, studiuesit analizuan një grup grash, që kishin pasur në familjen e tyre raste të kancerit të gjirit, prandaj ishin tashmë në një grup më të lartë rreziku. Ndër gati 47.000 gra me motra të diagnostikuara me kancer të gjirit, studiuesit nga NIEHS dhe Universiteti i Karolinës së Veriut në SHBA, identifikuan një rritje të konsiderueshme të rasteve me këtë sëmundje, në mesin e atyre që lyenin flokët me bojë apo i drejtonin shpesh me piastër.

Mundësia e një lidhjeje të tillë nuk është e re, pasi është shqyrtuar edhe në të shkuarën. Por, siç ndodh shpesh me rreziqet e mundshme shëndetësore, studimi nuk i ka dhënë një përgjigje të qartë, dhe çdo efekt që ka lidhje me këtë aspekt është shpesh i vogël.

Por fakti që produktet kozmetike të flokëve, janë ndër burimet e shumta kancerogjene në mjedisin tonë, i ka nxitur studiuesit të shqyetojnë lidhjet me efektet e këqija mbi shëndetin e njerëzve. Disa studime të fundit, kanë treguar që përdorimi i ngjyrave të errëta dhe të agjentëve kimikë për drejtimin e flokëve, është i lidhur me shanset e zhvillimit të kancerit të gjirit.

Pjesëmarrësit në këtë studim, vinin nga origjina të ndryshme në mbarë SHBA-në dhe Porto Rikon. Ata iu përgjigjën një pyetësori, që përfshinte informacione mbi shpeshtësinë e përdorimit të produkteve për lyerjen e flokëve. Gati një në dhjetë nga pjesëmarrëse, u identifikuan si afro-amerikane.

Dhe kjo i dha mundësi studiuesve, të zbërthejnë lidhjen edhe tek grupim të ndryshme racore. Në mesin e pjesëmarrësve që u identifikuan si të bardhë, dhe që përdornin bojën e flokëve të paktën një herë çdo 5-8 javë, ekzistonte një rrezik 8 për qind më i madh për prekjen më vonë nga kanceri i gjirit, krahasuar me ato që nuk përdornin bojëra për flokët e tyre.

LEXO EDHE:  “NATO është klinikisht e vdekur”/ Sekretari amerikan i Shtetit thirrje Aleancës për ndryshim

LEXO EDHE:  Mitet e gabuara mbi periudhën e Mesjetës/ Nga dënimi me vdekje, tek injoranca e njerëzve

Për ato që u identifikuan si afro-amerikane, dhe që gjithashtu i lyenin rregullisht flokët e tyre, kërcënimi ishte shumë më i madh, deri në 60 përqind. Kur është fjala për produket që përdoren për drejtimin e flokëve, nuk u vu re ndonjë dallim i qartë midis grupeve racore. Megjithatë, dhe ato kanë një efekt të dukshëm mbi tumorin.

Përdorimi i një produkti të tillë të paktën një herë në çdo 2 muaj, rriste me 30 për qind gjasat që një nga pjesëmarrëset në studim të prekej nga kanceri i gjirit, pavarësisht nëse ato ishin të bardha, afro-amerikane ose hispanike. Asnjë prej grave në studim, nuk kishte një diagnozë paraprake të kancerit të gjirit.

Por duke qenë se ato kishin një anëtar të familjes me kancer gjiri, rreziku i prekjes së tyre ishte mbi mesataren e popullatës së përgjithshme. Një studim i vitit 2008, i kryer mbi më shumë se 23.000 gra suedeze, që kishin motra të diagnostikuara me kancer të gjirit, zbuloi se ato ishin midis 2-6.5 herë më të predispozuara të prekeshin nga kjo sëmundje në një moment të jetës së tyre, krahasuar me pjesën tjetër të komunitetit.

Ndërkohë, në SHBA rreth 1 në 8 gra do të preken nga tumori i gjirit gjatë jetës së tyre. Bazuar në studimin aktual por edhe të mëparshmit, ka gjasa të ndodhë diçka me ekspozimin ndaj kimikateve që ndodhen tek boja e flokëve. Por gjithsesi për këtë duhen studime të mëtejshme. “Ne jemi të ekspozuar ndaj shumë gjërave, që mund të kontribuojnë potencialisht në zhvillimin e kancerin e gjirit. Dhe nuk ka gjasa që vetëm një faktor i vetëm, të shpjegojë rrezikimin e një gruaje”- thotë studiuesi Dejl Sendler, shefi i degës së epidemiologjisë në NIEHS./ Sciencealert-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE