Connect with Us

Rivlerësimi i përvojave e thellon ribashkimin e Gjermanisë

Blog

Rivlerësimi i përvojave e thellon ribashkimin e Gjermanisë

Publikuar

-

Rënia e Murit të Berlinit 30 vjet më parë mundësoi ribashkimin e Gjermanisë. Mesazhi kryesor i politikës sot është që gjermanët të përpiqen më fort për ta kuptuar njëri-tjetrin, shkruan Auron Dodi.

Karakteristikë e përkujtimit këtë përvjetor të rënies së Murit ka qenë debati publik: në forume të posaçme dhe në medie, në gazeta dhe në televizion analizohet si ka ecur vërtet procesi i ribashkimit të Gjermanisë; cilat janë ndarjet sot midis Gjermanive. Shkrimtarë nga Lindja kanë përcjellë në publik për herë të parë me ashpërsi të madhe kritika për raportet midis dy ish-Gjermanive. Ata janë përpjekur të shpjegojnë pse gjermanolindorët ndihen si “qytetarë të klasit të dytë” në Gjermaninë e përbashkët.

Veçanërisht pasi gjermanolindorët e forcuan dukshëm me votën e tyre partinë populiste AfD në zgjedhjet e fundit në Brandenburg, Saksoni dhe Tyringen, gjermanoperëndimorët duket se janë më të prirur të dëgjojnë se çfarë nuk ka ecur si duhet me Lindjen.

Kjo në një kohë kur stereotipet në opinion vazhdojnë. Deri pak vjet më parë dëgjoje gjermanoperëndimorë që thoshin se “më natyrshëm kuptohem me fqinjët francezë se me gjermanolindorët”. Për mjaft perëndimorë lindorët janë “qaramanë” e madje mosmirënjohës. Ose ekstremistë të djathtë, që mbështesin neonazistët. Kurse për lindorët, perëndimorët sillen si kolonizatorë arrogantë.

Berlin, 11.11.1989
Berlin, 11.11.1989

Këto janë sigurisht teprime të skajshme. Por për Lindjen ato shpjegojnë faktin se pse treçereku i gjermanolindorëve nuk e shikojnë si sukses procesin e bashkimit të Gjermanisë. Në Perëndim për këtë njerëzit janë të ndarë në 50 me 50 përqind. As në Lindje nuk e duan kthimin e RDGJ-së. Megjithatë në kuptimin e tyre jo çdo gjë ka qenë e keq në atë shtet: papunësi nuk kishte, të thonë, dhe në ndonjë luftë RDGJ nuk u përfshi. Kështu edhe për gjermanolindorët, historia është ajo që kujtojnë dhe si e kujtojnë ata. Jo ajo që mund të ketë ndodhur objektivisht.

Deziluzionimi me kohën e sotme është shumë i përhapur në Lindje. Dhe fajtorin për hallet gjermanolindorët e gjejnë shpejt: Gjermania Perëndimore. Në këtë kontekst duhen kuptuar edhe fjalët e kancelares Angela Merkel të pak javëve më parë, për 29 vjetorin e ribashkimit gjerman: hedhja e fajit për çdo gjë shtetit çon në mjerim, tha ajo. Qytetarët duhet të mbajnë përgjegjësi vetjake për vendimet e tyre

Mesazhi kryesor i politikanëve gjermanë në këtë 30 vjetor të rënies së Murit është që gjermanët e Perëndimit dhe të Lindjes të përpiqen më fort ta kuptojnë njëri-tjetrin. Kancelarja Merkel kërkoi së fundi që të gjithë të kuptojnë më mirë, pse ribashkimi i Gjermanisë nuk ishte vetëm përvojë pozitive për shumë njerëz në Lindje të Gjermanisë.

Pas rivlerësimit të përvojave dramatike të së kaluarës naziste dhe asaj komuniste në Lindje, Gjermania e vë veten para rivlerësimit të përvojave të ribashkimit. Konsensusi që ribashkimi ishte fat i madh për Gjermaninë mbetet i gjerë. Por përvojat në Lindje e Perëndim janë krejt të ndryshme: në jetën e njerëzve në Gjermaninë Lindore ndryshoi thuajse gjithçka, në Gjermaninë Perëndimore nuk ndryshoi thuajse asgjë. Kjo krijoi te lindorët ndjenjën e padrejtësisë, e cila vazhdon deri sot.

Mike Pompeo zbulon statujën e Ronald Reaganit, Berlin, 08.11.2019
Mike Pompeo zbulon statujën e Ronald Reaganit, Berlin, 08.11.2019

Roli i ri i Gjermanisë dhe aleancat tradicionale

Në këtë 30 vjetor të rënies së Murit, Berlini është sërish në vëmendjen botërore. Vizita të enjten (07.11.) në Berlin e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg u pasua dje dhe sot (08.11-09.11) nga vizita e ministrit të Jashtëm të SHBA, Mike Pompeo. Pompeo, që ka qenë në vitet 1980 ushtar në Berlinin Perëndimor paralajmëroi për rrezikun e ri që paraqet Rusia, e cila “marshon në vendet fqinje dhe vret kundërshtarët politikë”. Kurse Pekini për Pompeon po zbaton “një vizion të ri të autoritarizmit.”

Pompeo kërkoi në Berlin që të mbrohet liria dhe e ardhmja. “Po të qëndrojmë në unitet, ne jemi së bashku si aleatë, si miq”. Tërheqjen e forcave të armatosura të SHBA nga Evropa, pas premisës se do të ndërtohen shoqëri të lira në botë, Pompeo e quajti të gabuar.

Fjalë e Pompeos tërheqin vëmendjen pas ashpërsimit të toneve në marrëdhëniet ndërkombëtare, sidomos pas ardhjes në fuqi të Presidentit amerikan Trump. Disa vëzhgues i njohin Trumpit një talent për të konstatuar disbalanca e për t’i tematizuar ato. Por vizionet e së ardhmes nuk duken gjëkundi. Në vend të tyre janë ashpërsuar frontet. Rusia është rikthyer si faktor në politikën botërore që pas luftës në Siri. Dhe fjalët e Pompeos bartin jehonën e Luftës së Ftohtë, kur fronti mes Lindjes dhe Perëndimit ishte Berlini.

Por Muri i Berlinit ka rënë dhe Gjermania ka sot një rol tjetër në Evropë. Rënia e Murit qe hapi i parë në rrugën drejt afrimit dhe integrimit të shteteve lindore në Evropën e lirë dhe në BE. Si rezultat i këtij procesi, shtrirjes së BE drejt Lindjes, qendra e Bashkimit Evropian është zhvendosur në Berlin. Kjo e shtyn Gjermaninë të mbajë parasysh interesat e gjithë Evropës në veprimet e saj. Me Trumpin, SHBA u ka përcjellë gjermanëve ndjesinë se duhet të kujdesen për veten. Ndaj fjalët e emisarit nga Uashingtoni në këtë përvjetor nuk kanë peshën e mëparshme.

Identiteti gjermanolindor dhe rivlerësimi i raporteve

Ekonomikisht integrimi i Lindjes në Gjermaninë e përbashkët është një sukses. Pas transfertës së mijëra miliarda dollarëve nga Gjermania Perëndimore në Lindje, Gjermania Lindore i ka kaluar ekonomikisht shumë shtete të ish-Lindjes komuniste. Pagat në Gjermaninë Lindore janë 85 përqind të atyre në Perëndim. 53 përqind e gjermanolindorëve janë të kënaqur me jetën e tyre, kuotë e ngjashme me Perëndimin. Por në të dyja pjesët e Gjermanisë shumë gjermanë ndiejnë se kanë identitete të ndryshme.

Identiteti i gjermanolindorëve këto vite është bërë edhe më tipik lindor. 47 përqind e gjermanolindorëve thonë se ndihen më parë gjermanolindorë, pastaj gjermanë. Jo vetëm nga ana kulturore dhe rajonale, por edhe në identitetin politik. Brezi i ri në Gjermaninë Lindore ka filluar të pyesë prindërit si janë ndierë ata në vitet e para të ribashkimit. Dhe përgjigjet nxjerrin në pah sa të vështirë e kanë pasur prindërit të integrohen në një shtet me struktura thuajse krejt të huaja për ta, si RFGJ.

Berlin, 12.11.1989Berlin, 12.11.1989

Perëndimi në gjendje më të mirë ekonomike bleu në Lindje jo vetëm fabrika, por edhe shtëpi banimi. Dhe ua dha me qira gjermanolindorëve. Mjaft gjermanolindorëve u dukej se nuk jetonin më në vendin e tyre. Këtë proces sqarimi mes brezave që po bëhet aktualisht në Lindje, kancelarja Merkel e ka krahasuar së fundi me vitin 1968 në Gjermani: kur të rinjtë i pyesnin prindërit, çfarë keni bërë në kohën e nazizmit.

AfD-ja e dëmton Lindjen

Pakënaqësitë e lindorëve që nuk janë marrë seriozisht më parë nga gjermanoperëndimorët, kanë forcuar në Lindje Alternativën për Gjermaninë. Jo të gjithë ata që zgjodhën AfD-në në Saksoni, Brandenburg dhe Tyringen janë ekstremistë. Por janë të pakënaqur.

Ngjitja e AfD-së atje nisi me krizën e refugjatëve në Gjermani në vitet 2015-2016. Lindorët kanë pasur edhe më parë një qëndrim bazë më të theksuar kundër të huajve se perëndimorët. Me ardhjen e refugjatëve atij iu shtua edhe një frikë e turbullt nga të ardhurit. Si rezultat, sot ka firma në Gjermaninë Lindore që thonë se e kanë sot të vështirë të gjejnë punonjës: te ato nuk shkojnë të huajt.

Checkpoint Charlie, 09.11.1989Checkpoint Charlie, 09.11.1989

Më shumë vijnë se ikin në Gjermaninë Lindore

Instituti Federal Gjerman i Demografisë publikoi se për herë të parë që prej ribashkimit të Gjermanive, numri i të ardhurve në Lindje është më i madh se i të ikurve. Në vitin 2017, në katër ish-landet lindore të Gjermanisë erdhën 4000 vetë më shumë se u larguan. Bashkë me Berlinin shifra arrin në 14.000 vetë. Rikthehen në Gjermaninë Lindore ata që qenë larguar prej andej për në perëndim 10-15 vitet e fundit.  Qenë larguar për trajnime ose për profesione që më parë nuk ofroheshin në Lindje.

„Kam dëshirë që kur dal në rrugë të më përshëndesin tre njerëz”, tregonte një informaticien që tani është kthyer nga Perëndimi në Lindje. Të kthyerit çmojnë në Lindje jo vetëm afërsinë me shokët e familjen, por edhe qiratë më të ulëta, numrin e madh të kopshteve për fëmijë dhe cilësinë e jetës. Në qytete si p.sh. Dresdeni, Lajpcigu apo Jena janë ngritur struktura të posaçme, që ua lehtësojnë riintegrimin të rikthyerve. Dhe ky kthim i madh i të larguarve është një fakt që flet: ai flet për shpresë në Gjermaninë Lindore./ DW

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pushtimi i Xhamisë së Madhe të Mekës, ngjarja që shënoi fillimin e terrorizmit islamik

Publikuar

-

Nga

Sulmi dhe pushtimi i Xhamisë së Madhe në Mekë më 20 nëntor 1979, cilësohet si një ngjarje kryesore në evolucionin e terrorizmit islamik. Xhamia e Madhe e Mekës, është një kompleks i madh, që mund të strehojë rreth 1 milionë besimtarë në çdo kohë, sidomos gjatë Haxhit të përvitshëm në Mekë, që fokusohet në marshimin përreth Qabesë së Shenjtë, e cila ndodhet në zemër të Xhamisë së Madhe.

Xhamia prej mermeri, e mori formën e saj aktuale pas një rikonstruksioni 20-vjeçar, që kushtoi mbi 18 miliardë dollarë, dhe që filloi në vitin 1953 me nismën e Shtëpisë së Saudëve, monarkisë që sundon Arabinë Saudite, dhe që e konsideron veten si kujdestare e vendeve të shenjta në Gadishullin Arabik.

Është interesant fakti, që kontraktori i zgjedhur për punimet ishte kompania saudite “Bin Laden Group”, e drejtuar nga i ati i Osama bin Ladenit. Në orën 5 të mëngjesit të datës 20 nëntor, ditën e fundit të Haxhit, Sheh Muhamed Al-Subajil, imami i Xhamisë së Madhe, po përgatitej t’u drejtohej me një predikim 50.000 besimtarëve që ndodheshin aty.

Sipas kalendarit islamik, 20 nëntori ishte dita e parë e vitit 1400. Në mesin e adhuruesve, u shfaqën disa njerëz të veshur me të zeza, që mbanin disa arkivole mbi supe. Por kjo pamje, nuk ishte e pazakontë në xhaami. Familjet i çon shpesh të vdekurit e tyre atje, për të marrë bekimin e fundit. Por njerëzit me të zeza, kishin tjetër gjë ndërmend.

Burrat nxorrën armët automatike nga rrobat e tyre, qëlluan disa herë në ajër, por dhe mbi disa policë aty pranë, dhe bërtitën para turmës:”Mahdi është shfaqur!”. Mahdi është fjala arabe për Mesian, shpëtimtarin e botës. Të tjerë i ulën përtokë arkivolet, i hapën dhe nxorrën prej andej shumë armë të tjera.

Sulmi drejtohej nga Juhajman Al-Oteibi, një predikues fundamentalist, ish-anëtar i Gardës Kombëtare Saudite, dhe Muhamed Abdullah Al-Qahtani, që pretendonte se ishte Mesia. Të dy ata bënë thirrje për një rebelim kundër monarkisë saudite, duke e akuzuar atë se kishte tradhtuar parimet islamike, dhe e iu ishte shitur vendeve perëndimore.

Militantët, afro 500, ishin të mirë-armatosur. Përveç arsenalit që kishin fshehur nëpër arkivolë, ata i kishin fshehur armët të tjera në bodrumin e xhamisë. Ata ishin të përgatitur prej kohësh për këtë akt. Rrethimi zgjati 2 javë, dhe nuk mbaroi pa masakrimin e qindra njerëzve në bodrume, ku militantët kishin marrë qindra pengje

Ngjarja pati pasoja të përgjakshme në Pakistan dhe Iran. Në Pakistan, një turmë studentësh islamikë u tërbuan nga një raport i rremë, sipas të cilit pushtimi i xhamisë ishte orkestruar nga Shtetet e Bashkuara. Ata sulmuan ambasadën amerikane në Islamabad, dhe vranë 2 amerikanë. Ajatollah Khomeini e përshëndeti publikisht sulmin, dhe fajësoi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin për pushtimin e xhamisë në Mekë.

Në Mekë, autoritetet saudite po shqyrtonin mundësinë e një sulmi komando, pa marrë parasysh sigurinë e pengjeve. Por Princi Turki, djali më i ri i Mbretit Faizal, telefonoi një oficer të shërbimit sekret francez, Klod de Marenshe, që rekomandoi hedhjen e gazit për neutralizimin e terroristëve.

LEXO EDHE:  Video-Meta kujton 30-vjetorin e rënies së Murit të Berlinit/ Të ruajmë këto vlera për të mos u kthyer kurrë më pas

Tre komando të forcave speciale franceze, shkuan me shpjetësi në Mekë. Për shkak të ndalimit të hyrjes së jo-muslimanëve në qytetin e shenjtë, ata u konvertuaan në besimin islam, përmes një ceremonie të shkurtër. Ata pompuan gaz ​​në dhomat e nëndheshme, por operacioni dështoi, dhe rezistenca e rebelëve vazhdoi.

Duke parë rritjen e numrit të viktimave, forcat saudite shpuan disa vrima në oborr, dhe hodhën granata në dhomat e nëndhshme, duke vrarë pa dallim shumë pengje, por duke i detyruar rebelët e mbetur të zhvendoseshin në zona më të dukshme, nga ku ata mund të kapeshin. Më shumë se 2 javë pasi sulmit, rebelët e mbijetuar u dorëzuan.

Orët e para të mëngjesit të 9 janarit 1980, në sheshet publike të 8 qyteteve saudite, përfshirë Mekën, 63 militantëve radikalë që pushtuan Xhaminë e Madhe, iu pre koka me shpatë me urdhër të mbretit. Në mesin e të dënuarve, 41 ishin shtetas sauditë, 10 nga Egjipti, 7 nga Jemeni, 3 nga Kuvajti, 1 nga Iraku dhe 1 nga Sudani.

Autoritetet raportuan se 117 ekstremistë vdiqën gjatë rrethimit, 87 gjatë luftimeve, të tjerët në spital. Al-Qahtani u vra gjatë çlirimit të xhamisë, ndërsa Juhajman u ekzekutua me prerjen e kokës. 19 militantë u dënuan me vdekje, dënim që më vonë iu konvertua në burgim të përjetshëm.

Forcat Saudite të Sigurisë, pësuan 127 të vrarë dhe 451 të plagosur. U raportua për mbi 150 të vrarë nga besimtarët e marrë peng. Por dyshohet se numri ishte shumë më i lartë. Pas sulmit, Mbreti Saudit Khaled nisi të zbatojë me më rreptësi ligjin islamik Sheriatin.

Ai u dha konservatorëve fetarë më shumë pushtet gjatë dekadës që pasoi, po ashtu edhe policisë fetare. A kishte gisht familja Bin Laden në atë sulm? Askush nuk e di me siguri. Në atë kohë Osama bin Laden, ishte vetëm 22 vjeç. Ka të ngjarë që ai të ketë dëgjuar predikimet e Juhajman Al-Oteibi.

Kompania e familjes, ishte ende e përfshirë në rikontruksionin e Xhamisë së Madhe. Në fakt, ajo bashkëpunoi me autoritetet, duke iu dhënë autoriteteve hartat e plota të strukturës së xhamisë, për të lehtësuar operacionin e forcave speciale saudite.

Për më tepër, nuk do të ishte në interesin e “Bin Laden Group”, i pasuruar nga kontratat e majme të marra nga qeveria saudite, të ndihmonte kundërshtarët e regjimit. Gjithsesi më vonë Osama bin Laden do ta mbronte më vonë atë akt ekstremist. Dhe më pak se një dekadë e gjysmë më vonë, pushtimi i Xhamisë së Madhe do të frymëzonte Al-Kaedën në sulmet e saj./ Thoughtco.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Samiti i Gjenevës/ Takimi i parë Regan-Gorbaçov që shënoi fillimin e fundit të Luftës së Ftohtë

Publikuar

-

Nga

Samiti i Gjenevës, takimi i parë midis presidentit amerikan Ronald Regan dhe udhëheqësit komunist sovjetik, Mikail Gorbaçov, u mbajt në datat 19-20 nëntor 1985. Që të dy udhëheqësit, u takuan për të diskutuar kryesisht mbi garën e armatimeve që dominonte Luftën e Ftohtë, dhe mbi mundësinë e zvogëlimit të numrit të armëve bërthamore nga dy superfuqitë.

Byroja Politike e Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, e kishte zgjedhur Gorbaçovin si Sekretarin e saj të Përgjithshëm në mars të tij viti, pas vdekjes së Konstantin Çernjenkos. Ndërsa ishte anëtari më i ri i Byrosë Politike, Gorbaçov pati një qasje të re mbi shumë çështje, përfshirë edhe të ashtuqujturën “diplomaci bërthamore”.

Deri në atë moment, ushtria sovjetike ishte e fokusuar tërësisht në përgatitjen për të fituar një luftë të mundshme bërthamore, përmes një grumbullimi masiv armësh bërthamore. Por, Gorbaçov e përqafoi idenë e sigurisë së përbashkët.

Ky term, si një përgjigje ndaj shkatërrimit në masë, që do të sillte një luftë bërthamore, lindi nga politikat e liderëve evropianë, siç ishte edhe kancelari i Gjermanisë Perëndimore Vili Brand, që me ‘Ostpolitik’-ën e tij, tentoi të normalizonte marrëdhëniet midis vendit të tij dhe Evropës Lindore.

Parimi i sigurisë së përbashkët, pretendon se “vendet mund të gjejnë siguri, vetëm duke bashkëpunuar me konkurrentët e tyre, dhe jo duke u qasur kundër njëri-tjetrit”. Për Gorbaçovin, kjo do të thoshte të punonte me SHBA-në, për reduktimin e dyanshëm të numrit të armëve bërthamore.

Në fjalimin e tij në Kongresin e 27-të Partisë Komuniste sovjetike, Gorbaçov deklaroi ndër të tjera:”Siguria reale, garantohet jo nga niveli më i lartë i mundshëm i armëve, por nga niveli më i ulët i mundshëm i ekuilibrit strategjik, prandaj është thelbësore të përjashtohen tërësisht armët bërthamore, dhe llojet e tjera të armëve të shkatërrimit në masë”.

Ashtu si Gorbaçovi, edhe Ronald Regani hoqi dorë nga dogmat e mëparshme të politikës së jashtme amerikane të Luftës së Ftohtë. Ai e kritikoi politikën e detantës, që kishte karakterizuar marrëdhëniet midis dy superfuqive në vitet 1970. Për Reganin, detanta nënkuptonte se Bashkimi Sovjetik “kishte fituar një legjitimitet gjeopolitik, ideologjik, ekonomik dhe moral të barabartë me Shtetet e Bashkuara”.

Presidenti amerikan e kundërshtoi këtë qasje, për shkak të sistemit jodemokratik dhe tendencave totalitare të Moskës. Ai e etiketoi në vitin 1983 Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes. Ndërkohë Regan e hodhi poshtë konceptin e vjetër të shkatërrimit të sigurtë reciprokt (MAD).

Kjo doktrinë thoshte, se për dy vende me rezerva të mëdha bërthamore, nëse njëra prej tyre niste një sulm, pala tjetër do të hakmerrej. Në fund,lufta bërthamore, do të asgjësonte plotësisht që të dyja vendet. Duke e ditur këtë, që të dyja palët do të shmangnin një sulm të parë bërthamor.

LEXO EDHE:  Gjermania “rrëmben” shqiptarët e kualifikuar

Në Gjenevë, të dy udhëheqësit ndërtuan shumë shpejt një raport miqësor midis tyre. Edhe pse në ndonjë moment debatuan ashpër, për një çështje ndërkombëtare të një rëndësie kaq të madhe. Gorbaçov i la një përshtypje të mirë Reganit. Takimi i parë i dy liderëve, ku ishin të pranishëm vetëm përkthyesit, u zhvillua në mëngjesin e 19 nëntorit 1985. Në deklaratat paraprake, që të dy thanë se ishin shpresëplotë për të bashkëpunuar, dhe për siguruar paqen në të ardhmen.

Më pas, Regan dhe Gorbaçov u bashkuan me delegacionet e tyre. Gorbaçovi foli i pari, duke nënvizuar sërish rëndësinë e bashkëpunimit dhe sigurisë së përbashkët. Regan e kundërshtoi, duke argumentuar se BRSS nuk i kishte dhënë Shteteve të Bashkuara shumë arsye për t’i besuar, me retorikën e tij për një “shtet komunist mbarëbotëror”.

Nga ana tjetër, ai tha se SHBA-ja ishte “e gatshme të përpiqej t’i përgjigjej shqetësimeve sovjetike, nëse këta të fundit do të ishin të gatshëm të përgjigjeshin”. Pastaj Regan propozoi Nismën e Mbrotjes Strategjike (SDI), duke propozuar që dy superfuqitë të kishin një sistem mbrojtës të përbashkët.

Reagan mohoi pretendimet se Uashingtoni po synonte të fitonte avantazhin e goditjes së parë.

Ai argumentoi se SDI mund t’i mbronte që të dyja shtetet, nga një palë e tretë e pajisur me armë bërthamore. Pas pushimit të drekës, Gorbaçov e hodhi poshtë pretendimin e Reganit për Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes”.

Ai shprehu shqetësimin se SDI mund të çonte në një garë armatimesh në hapësirë. Në këto kushte, ai u shpreh i gatshëm të negocionte për zvogëlimin e armëve ofensive, vetëm nëse Regan e braktiste SDI. Regan e refuzoi këtë, me arsyetimin se teknologjia SDI, nuk duhet të konsiderohej një “armë e hapësirës”.

Në këtë pikë, palët u futën në një ngërç që vazhdoi ditën e dytë të bisedimeve. Megjithë mungesën e një përparimi të dukshëm mbi arsenalin bërthamor, Samiti i Gjenevës ishte një pikë kthese në marrëdhëniet amerikano-sovjetike. Ky ndryshim historik, i dedikohet kryesisht lidhjes personale midis 2 liderve./ Atomic Heritage Foundation-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse BE gaboi me bllokimin e negociatave për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë

Publikuar

-

Nga

Nga Anthony Salamone “The National”

Bashkimi Evropian, po përballet aktualisht me një mosmarrëveshje serioze mbi zgjerimin e unionit, e cila mund të sjellë pasoja të rënda për të ardhmen e saj. Zgjerimi ishte në rendin e ditës në mbledhjen e Këshillit Evropian muajin e kaluar.

Komisioni Evropian, rekomandoi hapjen e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë. Por në fund, kjo varej nga vendet anëtare. Për habinë e shumëkujt, KE e shtyu marrjen e një vendimi zyrtar, duke bllokuar për momentin nisjen e bisedimeve. Zgjerimi është një nga fushat e politikave të BE-së, ku kërkohet ende unanimitet.

Franca, Hollanda dhe Danimarka, e kundërshtuan fillimin e bisedimeve me Shqipërinë. Por pikëpyetjet më të mëdha i ngjalli bllokimi i bisedimeve për Maqedoninë e Veriut për shkak të vetos të Francës. Ky vend, zgjidhi përmes Marrëveshjes së Prespës disa muaj më pare, një mosmarrëveshje të vjetër me Greqinë për çështjen e emrit.

Të entuziamuar zyrtarët në Bruksel, u shprehën të sigurt se zgjidhja e kësaj çështje, do t’i hapte rrugën bisedimeve të anëtarësimit. Rastësisht, Britania e Madhe ka qenë dikur ishte një zë i madh mbështetës i zgjerimit, ndaj mbështeti kandidaturat e shteteve të Ballkanit Perëndimor.

Tani, kapitali politik i Mbretërisë së Bashkuar në BE është jo-ekzistent, ndaj Londra nuk është në gjendje të diktojë vendimet e BE-së. Në fakt, armiqësia e fshehtë për të penguar zgjerimin e BE-së nuk është e re.

Kur Zhan Klod Junker, u zgjodh president i Komisionit Evropian në vitin 2014, ai deklaroi se asnjë vend nuk do të anëtarësohej në BE gjatë mandatit të tij. Ndërsa asnjë kandidat nuk ishte realisht gati për këtë, mesazhi i Junker nuk ishte pozitiv. Gjithsesi, shumica e shteteve anëtare dëshironin nisjen e bisedimeve me Maqedoninë Veriore.

Gjermania ka qenë ndoshta mbështetja më e dukshme, me kancelaren Angela Merkel, Ministrin e Jashtëm Heiko Maas.dhe Ministrin e Evropës Mikael Rot, që e bënë të qartë dëshirën e tyre për të ecur përpara, dhe për të mbështetur angazhimet e BE-së.

Presidenti francez Emanuel Makron, ka qenë i vendosur në ushtrimin e të drejtës së vetos. Argumenti i tij, është se BE-ja duhet të reformojë më parë veten, përpara se të pranojë anëtarët e rinj. Sikurse e bëri të qartë në intervistën e dhënë për “The Economist”, ai mendon se zgjerimi do të pengonte synimin e tij për t’i dhënë BE-së një rol më strategjik.

Dhe ky u duk si një arsyetim i çuditshëm. Hapja e negociatave të anëtarësimit, është diçka krejtësisht e ndryshme nga ajo e një vendi, që është në prag të hyrjes zyrtare në BE. Në fakt, zgjerimi ka shërbyer shpesh si një shtysë për reformën institucionale të BE-së, dhe jo për ta bllokuar apo penguar atë.

LEXO EDHE:  Dy lande votojnë/ Gjermania mban frymën

BE mund të veprojë fare mirë në disa linja paralele, dhe kështu ka funksionuar gjithmonë.

Nëse unioni kërkon që të jetë më gjeopolitik dhe strategjik, është e vështirë të mirëkuptohet si i arsyeshëm frenimi i aspiratave të vendeve të Ballkanit Perëndimor, për t’u bërë pjesë e familjes evropiane.

Përkundrazi, në samitin e fundit të Këshillit Evropian, Brukseli dërgoi një sinjal shumë negativ për rajonin dhe më gjerë. BE-ja nuk është aktori i vetëm gjeopolitik në Ballkanin Perëndimor. Edhe Rusia ka vazhduar përpjekjet e saj hibride, për të pasur një ndikim të mëtejshëm në rajon. Moska e ka kundërshtuar prej kohësh zgjerimin e BE-së dhe NATO-s.

Shqipëria është anëtare e NATO-s që nga viti 2009. Me zgjidhjen e mosmarrëveshjes mbi emrin me fqinjin jugor, Maqedonia e Veriut është gati t’i bashkohet aleancës veri-atlantike. Rusia e kundërshtoi hapur Marrëveshjen e Prespës, dhe do të mbështeste në mënyrë aktive distancimin e Maqedonisë së Veriut nga procesi i anëtatësimit në BE.

Ndërsa do të ndjekë edhe aspiratën e saj evropiane, trajektorja aktuale e Maqedonisë së Veriut nuk do të jetë e qëndrueshme, në rast se Brukseli nuk e zhvendos në fazën tjetër procesin e pranimit. Zgjerimi është parë me të drejtë, si një nga përpjekjet më të suksesshme të BE-së.

Perspektiva dhe arritja e mundshme e anëtarësimit në union, ka shërbyer si një faktor stabilizues dhe motivues, që vendet evropiane të ripërqafojnë demokracinë, dhe të kërkojnë partneritete të frytshme.

Aspekti më i rëndësishëm i këtij rrugëtimi, është të ruajë shpresën e anëtarësimit në të ardhmen, si për vendet kandidate aktuale, ashtu edhe ato potenciale. Edhe kur vendet kandidate, kanë ende shumë reforma për të kryer, dhe kur anëtarësimi është vite larg, kjo shpresë mund të jetë e qëndrueshme.

Shtyrja e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, kur të dyja vendet duken se janë gati, e zbeh këtë shpresë dhe e dëmton pozitën e BE-së në rajon. Brukseli mund t’i hapë dritën jeshile negociatave ndoshta në samitin e Këshillit Evropian në marsin e vitit 2020, ose në samitin BE-Ballkani Perëndimor që do të mbahet në majin e vitit 2020 në Zagreb, gjatë presidencës kroate të BE-së.

Kurdo që të ndodhë kjo, Brukseli do të ketë paguar tashmë një kosto të madhe për besueshmërinë e tij. Makron mund të ketë të drejtë, kur thotë se BE-së i duhen më shumë strategji, por unioni ka gjithashtu nevojë për më shumë solidaritet./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE