Connect with Us

Nga burojnë sulmet e sotme ndaj kapitalizmit

Blog

Nga burojnë sulmet e sotme ndaj kapitalizmit

Publikuar

-

Nga Harold James “Project Syndicate”

* Aktualisht jemi përjetuar transformimin më dramatik teknologjik dhe ekonomik në historinë e njerëzimit. Ne jemi ndërkohë dëshmitarë të rënies së mbështetjes ndaj kapitalizmit në mbarë botën. A janë të lidhura këto dy tendenca mes tyre, dhe nëse po, si?

Është tunduese të thuash që jo-popullariteti në rritje i kapitalizmit, është thjesht një simptomë e Ludizmit, lëvizja gjatë Revolucionit të Parë Industrial, ku punëtorët e krahut iu turrën dhe shkatërruan makineritë që kërcënonin vendet e tyre të punës.

Por ky lloj shpjegimi, nuk e rrok si duhet kompleksitetin e lëvizjes së sotme kundër kapitalizmit, që po udhëhiqet jo dhe aq nga punëtorët e dëshpëruar, sesa nga intelektualët dhe politikanët.

Vala aktuale anti-kapitaliste, po ndodh në një kohë kur neoliberalizmi i tregut të lirë dhe globalizimi, po sulohen pothuajse kudo.

Kundërshtimi ndaj neoliberalizmit erdhi fillimisht nga e majta, por është kopjuar dhe ndoshta më më forcë edhe nga e djathta populiste. Kjo u pa tek fjalimi i ish-kryeministres britanike Theresa May në vitin 2016, që i cilësoi “qytetarët e botës”, si “qytetarë të askundit”.

Edhe pasardhësi i saj, kryeministri aktual britanik, Boris Xhonson tha në një rast:”Në djall shkoftë biznesi!”. Një shpjegim i pjesshëm mbi këtë qasje, është ai i një reagimi të parashikueshëm ndaj destabilizimit financiar. Ashtu si pas Luftës së Parë Botërore, kur kushtet monetare dukeshin të padrejta, dhe shkaktuan një reagim të ashpëer, edhe kriza financiare e vitit 2008, nxiti besimin se sistemi është i manipuluar.

Teksa qeveritë dhe bankat qendrore shpëtuan institucionet e mëdha financiare, për të parandaluar një kolaps të plotë të sistemit financiar global, dhe një përsëritje të Depresionit të Madh, miliona njerëz që humbën shtëpitë dhe vendet e tyre të punës, u lanë në mëshirë të fatit.

Pra vetëm kriza financiare, mjaftoi për të mbjellë “farat’ e ndjenjës antikapitaliste. Por ajo përkoi gjithashtu, me një transformim shumë më të gjerë teknologjik dhe shoqëror. Risi si smartfonët, dhe platformat e reja të internetit e kanë ndryshuar rrënjësisht mënyrën se si njerëzit lidhen me njëri-tjetrin, dhe drejtojnë bizneset e tyre.

Në shumë aspekte, mënyra e re e të bërit biznes, është e kundërtë me kapitalizmin, pasi bazohet në pagesa të mjegullta dhe tregje asimetrike, ose të dyanshme. Sot ne marrim shërbime, duke e “shitur” informacionin tonë personal. Por në fakt, ne nuk jemi të vetëdijshëm që jemi të angazhuar në një transaksion në treg, për shkak se s’ka një çmim të afishuar që ne mund ta shohim:çmimi i paguar, është privatësia dhe autonomia jonë personale.

Njëkohësisht, mendësia e një loje me shumën zero, është bërë forma dominuese e analizës ekonomike. Edhe kjo i ka qartazi rrënjët tek kriza financiare. Por ajo është nxitur edhe nga teknologjitë e reja të informacionit, për shkak të fuqisë së rrjetit që vepron sipas parimit “fituesi i merr të gjitha”.

Dhe kjo vlen edhe për tregjet financiare, dhe zhvillimin e inteligjencës artificiale (AI) në veçanti. Sa më shumë njerëz të ketë në një rrjet, aq më i vlefshëm bëhet ai për secilin përdorues, dhe aq më pak hapësirë ​​ka për çdo lojtar tjetër në treg. Një reklamë e famshme në vitin 1962 thoshte “Kur je vetëm nr.2, duhet të përpiqesh më shumë”.

Por sot nëse je nr. 2, je i humbur tashmë. Për më tepër, kapitalizmi i ri i teknologjisë së infiormacionit dhe Inteligjencës Artificiale, ​​ka një gjeografi specifike. Ai i ka rrënjët në SHBA. dhe Kinë. Por kinezët synojnë të jenë të parët deri në vitin 2030. Kapitalizmi, ka nxitur gjithmonë ndryshimet gjeopolitike, por ai po lidhet gjithnjë e më shumë me Kinën, teksa ka qenë sinonim i Amerikës nga periudha midis dy luftërave botërore e tutje. Dhe kjo gjë nxit kundërshtime nga burime më të ndryshme, sesa në të kaluarën.

Parë në perspektivë, do të vazhdojnë ndryshimet rrënjësore në botën e post-krizës financiare. Revolucioni teknoligjik, do e ndryshojë natyrën e shuimicës së veprimtarive ekonomike. Roli i bankave do të zbehet, jo pse ato janë të këqija apo sistematikisht të rrezikshme, por sepse janë më pak efikase se sa alternativat e reja.

Pavarësisht të gjitha përmirësimeve në komunikimin elektronik, kostot dhe tarifat bankare zor se janë ulur rënë. Në fakt, për shumë konsumatorë në zonat me norma interesi zero ose negativ, tarifat janë rritur. Në një të ardhme jo shumë të largët, shumica e shërbimeve bankare ka të ngjarë të ofrohen individualisht, dhe në mënyra të reja dhe të përmirësuara, nëpërmjet platformave online.

Gjenialiteti i kapitalizmit, qëndron në aftësinë e tij për të prodhuar përgjigje organike, ndaj shumicës së problemeve mbi mungesën dhe shpërndarjen e burimeve. Tregjet kanë prirjen e natyrshme të shpërblejnë idetë, që dëshmohen se janë më të dobishme, si dhe të penalizojnë sjelljen jofunksionale.

Ato mund të sjellin rezultate që nuk mund të arrihen nga shtetet, duke nxitur një numër të madh njerëzish të përshtatin sjelljen e tyre në përgjigje të sinjaleve që japin çmimet. Në botën e sotme të ngrohjes globale, ekziston padyshim nevoja për mënyra më efektive, për të kufizuar emetimet e gazrave serë.

Por një problem po aq i komplikuar sa ndryshimi i klimës, nuk duhet të lihet në dorën e teknokratëve. Të gjithë duhet të jemi të përfshirë, si qytetarë dhe si pjesëmarrës në treg. Nga ana e tyre, mbrojtësit e kapitalizmit duhet të kuptojnë se si ta bëjnë sistemin më gjithëpërfshirës, ​​në mënyrë që të mund të fitojë sërish mbështetjen e publikut.

Shënim:Harold Xhejms, është profesor i historisë dhe çështjeve ndërkombëtare në Universitetin e Prinstonit./ Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pushtimi i Xhamisë së Madhe të Mekës, ngjarja që shënoi fillimin e terrorizmit islamik

Publikuar

-

Nga

Sulmi dhe pushtimi i Xhamisë së Madhe në Mekë më 20 nëntor 1979, cilësohet si një ngjarje kryesore në evolucionin e terrorizmit islamik. Xhamia e Madhe e Mekës, është një kompleks i madh, që mund të strehojë rreth 1 milionë besimtarë në çdo kohë, sidomos gjatë Haxhit të përvitshëm në Mekë, që fokusohet në marshimin përreth Qabesë së Shenjtë, e cila ndodhet në zemër të Xhamisë së Madhe.

Xhamia prej mermeri, e mori formën e saj aktuale pas një rikonstruksioni 20-vjeçar, që kushtoi mbi 18 miliardë dollarë, dhe që filloi në vitin 1953 me nismën e Shtëpisë së Saudëve, monarkisë që sundon Arabinë Saudite, dhe që e konsideron veten si kujdestare e vendeve të shenjta në Gadishullin Arabik.

Është interesant fakti, që kontraktori i zgjedhur për punimet ishte kompania saudite “Bin Laden Group”, e drejtuar nga i ati i Osama bin Ladenit. Në orën 5 të mëngjesit të datës 20 nëntor, ditën e fundit të Haxhit, Sheh Muhamed Al-Subajil, imami i Xhamisë së Madhe, po përgatitej t’u drejtohej me një predikim 50.000 besimtarëve që ndodheshin aty.

Sipas kalendarit islamik, 20 nëntori ishte dita e parë e vitit 1400. Në mesin e adhuruesve, u shfaqën disa njerëz të veshur me të zeza, që mbanin disa arkivole mbi supe. Por kjo pamje, nuk ishte e pazakontë në xhaami. Familjet i çon shpesh të vdekurit e tyre atje, për të marrë bekimin e fundit. Por njerëzit me të zeza, kishin tjetër gjë ndërmend.

Burrat nxorrën armët automatike nga rrobat e tyre, qëlluan disa herë në ajër, por dhe mbi disa policë aty pranë, dhe bërtitën para turmës:”Mahdi është shfaqur!”. Mahdi është fjala arabe për Mesian, shpëtimtarin e botës. Të tjerë i ulën përtokë arkivolet, i hapën dhe nxorrën prej andej shumë armë të tjera.

Sulmi drejtohej nga Juhajman Al-Oteibi, një predikues fundamentalist, ish-anëtar i Gardës Kombëtare Saudite, dhe Muhamed Abdullah Al-Qahtani, që pretendonte se ishte Mesia. Të dy ata bënë thirrje për një rebelim kundër monarkisë saudite, duke e akuzuar atë se kishte tradhtuar parimet islamike, dhe e iu ishte shitur vendeve perëndimore.

Militantët, afro 500, ishin të mirë-armatosur. Përveç arsenalit që kishin fshehur nëpër arkivolë, ata i kishin fshehur armët të tjera në bodrumin e xhamisë. Ata ishin të përgatitur prej kohësh për këtë akt. Rrethimi zgjati 2 javë, dhe nuk mbaroi pa masakrimin e qindra njerëzve në bodrume, ku militantët kishin marrë qindra pengje

Ngjarja pati pasoja të përgjakshme në Pakistan dhe Iran. Në Pakistan, një turmë studentësh islamikë u tërbuan nga një raport i rremë, sipas të cilit pushtimi i xhamisë ishte orkestruar nga Shtetet e Bashkuara. Ata sulmuan ambasadën amerikane në Islamabad, dhe vranë 2 amerikanë. Ajatollah Khomeini e përshëndeti publikisht sulmin, dhe fajësoi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin për pushtimin e xhamisë në Mekë.

Në Mekë, autoritetet saudite po shqyrtonin mundësinë e një sulmi komando, pa marrë parasysh sigurinë e pengjeve. Por Princi Turki, djali më i ri i Mbretit Faizal, telefonoi një oficer të shërbimit sekret francez, Klod de Marenshe, që rekomandoi hedhjen e gazit për neutralizimin e terroristëve.

LEXO EDHE:  Albert Pierpoint, kush ishte xhelati anglez, që ekzekutoi mbi 400 kriminelë lufte dhe vrasës serialë

Tre komando të forcave speciale franceze, shkuan me shpjetësi në Mekë. Për shkak të ndalimit të hyrjes së jo-muslimanëve në qytetin e shenjtë, ata u konvertuaan në besimin islam, përmes një ceremonie të shkurtër. Ata pompuan gaz ​​në dhomat e nëndheshme, por operacioni dështoi, dhe rezistenca e rebelëve vazhdoi.

Duke parë rritjen e numrit të viktimave, forcat saudite shpuan disa vrima në oborr, dhe hodhën granata në dhomat e nëndhshme, duke vrarë pa dallim shumë pengje, por duke i detyruar rebelët e mbetur të zhvendoseshin në zona më të dukshme, nga ku ata mund të kapeshin. Më shumë se 2 javë pasi sulmit, rebelët e mbijetuar u dorëzuan.

Orët e para të mëngjesit të 9 janarit 1980, në sheshet publike të 8 qyteteve saudite, përfshirë Mekën, 63 militantëve radikalë që pushtuan Xhaminë e Madhe, iu pre koka me shpatë me urdhër të mbretit. Në mesin e të dënuarve, 41 ishin shtetas sauditë, 10 nga Egjipti, 7 nga Jemeni, 3 nga Kuvajti, 1 nga Iraku dhe 1 nga Sudani.

Autoritetet raportuan se 117 ekstremistë vdiqën gjatë rrethimit, 87 gjatë luftimeve, të tjerët në spital. Al-Qahtani u vra gjatë çlirimit të xhamisë, ndërsa Juhajman u ekzekutua me prerjen e kokës. 19 militantë u dënuan me vdekje, dënim që më vonë iu konvertua në burgim të përjetshëm.

Forcat Saudite të Sigurisë, pësuan 127 të vrarë dhe 451 të plagosur. U raportua për mbi 150 të vrarë nga besimtarët e marrë peng. Por dyshohet se numri ishte shumë më i lartë. Pas sulmit, Mbreti Saudit Khaled nisi të zbatojë me më rreptësi ligjin islamik Sheriatin.

Ai u dha konservatorëve fetarë më shumë pushtet gjatë dekadës që pasoi, po ashtu edhe policisë fetare. A kishte gisht familja Bin Laden në atë sulm? Askush nuk e di me siguri. Në atë kohë Osama bin Laden, ishte vetëm 22 vjeç. Ka të ngjarë që ai të ketë dëgjuar predikimet e Juhajman Al-Oteibi.

Kompania e familjes, ishte ende e përfshirë në rikontruksionin e Xhamisë së Madhe. Në fakt, ajo bashkëpunoi me autoritetet, duke iu dhënë autoriteteve hartat e plota të strukturës së xhamisë, për të lehtësuar operacionin e forcave speciale saudite.

Për më tepër, nuk do të ishte në interesin e “Bin Laden Group”, i pasuruar nga kontratat e majme të marra nga qeveria saudite, të ndihmonte kundërshtarët e regjimit. Gjithsesi më vonë Osama bin Laden do ta mbronte më vonë atë akt ekstremist. Dhe më pak se një dekadë e gjysmë më vonë, pushtimi i Xhamisë së Madhe do të frymëzonte Al-Kaedën në sulmet e saj./ Thoughtco.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Samiti i Gjenevës/ Takimi i parë Regan-Gorbaçov që shënoi fillimin e fundit të Luftës së Ftohtë

Publikuar

-

Nga

Samiti i Gjenevës, takimi i parë midis presidentit amerikan Ronald Regan dhe udhëheqësit komunist sovjetik, Mikail Gorbaçov, u mbajt në datat 19-20 nëntor 1985. Që të dy udhëheqësit, u takuan për të diskutuar kryesisht mbi garën e armatimeve që dominonte Luftën e Ftohtë, dhe mbi mundësinë e zvogëlimit të numrit të armëve bërthamore nga dy superfuqitë.

Byroja Politike e Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, e kishte zgjedhur Gorbaçovin si Sekretarin e saj të Përgjithshëm në mars të tij viti, pas vdekjes së Konstantin Çernjenkos. Ndërsa ishte anëtari më i ri i Byrosë Politike, Gorbaçov pati një qasje të re mbi shumë çështje, përfshirë edhe të ashtuqujturën “diplomaci bërthamore”.

Deri në atë moment, ushtria sovjetike ishte e fokusuar tërësisht në përgatitjen për të fituar një luftë të mundshme bërthamore, përmes një grumbullimi masiv armësh bërthamore. Por, Gorbaçov e përqafoi idenë e sigurisë së përbashkët.

Ky term, si një përgjigje ndaj shkatërrimit në masë, që do të sillte një luftë bërthamore, lindi nga politikat e liderëve evropianë, siç ishte edhe kancelari i Gjermanisë Perëndimore Vili Brand, që me ‘Ostpolitik’-ën e tij, tentoi të normalizonte marrëdhëniet midis vendit të tij dhe Evropës Lindore.

Parimi i sigurisë së përbashkët, pretendon se “vendet mund të gjejnë siguri, vetëm duke bashkëpunuar me konkurrentët e tyre, dhe jo duke u qasur kundër njëri-tjetrit”. Për Gorbaçovin, kjo do të thoshte të punonte me SHBA-në, për reduktimin e dyanshëm të numrit të armëve bërthamore.

Në fjalimin e tij në Kongresin e 27-të Partisë Komuniste sovjetike, Gorbaçov deklaroi ndër të tjera:”Siguria reale, garantohet jo nga niveli më i lartë i mundshëm i armëve, por nga niveli më i ulët i mundshëm i ekuilibrit strategjik, prandaj është thelbësore të përjashtohen tërësisht armët bërthamore, dhe llojet e tjera të armëve të shkatërrimit në masë”.

Ashtu si Gorbaçovi, edhe Ronald Regani hoqi dorë nga dogmat e mëparshme të politikës së jashtme amerikane të Luftës së Ftohtë. Ai e kritikoi politikën e detantës, që kishte karakterizuar marrëdhëniet midis dy superfuqive në vitet 1970. Për Reganin, detanta nënkuptonte se Bashkimi Sovjetik “kishte fituar një legjitimitet gjeopolitik, ideologjik, ekonomik dhe moral të barabartë me Shtetet e Bashkuara”.

Presidenti amerikan e kundërshtoi këtë qasje, për shkak të sistemit jodemokratik dhe tendencave totalitare të Moskës. Ai e etiketoi në vitin 1983 Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes. Ndërkohë Regan e hodhi poshtë konceptin e vjetër të shkatërrimit të sigurtë reciprokt (MAD).

Kjo doktrinë thoshte, se për dy vende me rezerva të mëdha bërthamore, nëse njëra prej tyre niste një sulm, pala tjetër do të hakmerrej. Në fund,lufta bërthamore, do të asgjësonte plotësisht që të dyja vendet. Duke e ditur këtë, që të dyja palët do të shmangnin një sulm të parë bërthamor.

LEXO EDHE:  Si të ndërtojmë sot një demokraci, si ajo e Athinës së Lashtë

Në Gjenevë, të dy udhëheqësit ndërtuan shumë shpejt një raport miqësor midis tyre. Edhe pse në ndonjë moment debatuan ashpër, për një çështje ndërkombëtare të një rëndësie kaq të madhe. Gorbaçov i la një përshtypje të mirë Reganit. Takimi i parë i dy liderëve, ku ishin të pranishëm vetëm përkthyesit, u zhvillua në mëngjesin e 19 nëntorit 1985. Në deklaratat paraprake, që të dy thanë se ishin shpresëplotë për të bashkëpunuar, dhe për siguruar paqen në të ardhmen.

Më pas, Regan dhe Gorbaçov u bashkuan me delegacionet e tyre. Gorbaçovi foli i pari, duke nënvizuar sërish rëndësinë e bashkëpunimit dhe sigurisë së përbashkët. Regan e kundërshtoi, duke argumentuar se BRSS nuk i kishte dhënë Shteteve të Bashkuara shumë arsye për t’i besuar, me retorikën e tij për një “shtet komunist mbarëbotëror”.

Nga ana tjetër, ai tha se SHBA-ja ishte “e gatshme të përpiqej t’i përgjigjej shqetësimeve sovjetike, nëse këta të fundit do të ishin të gatshëm të përgjigjeshin”. Pastaj Regan propozoi Nismën e Mbrotjes Strategjike (SDI), duke propozuar që dy superfuqitë të kishin një sistem mbrojtës të përbashkët.

Reagan mohoi pretendimet se Uashingtoni po synonte të fitonte avantazhin e goditjes së parë.

Ai argumentoi se SDI mund t’i mbronte që të dyja shtetet, nga një palë e tretë e pajisur me armë bërthamore. Pas pushimit të drekës, Gorbaçov e hodhi poshtë pretendimin e Reganit për Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes”.

Ai shprehu shqetësimin se SDI mund të çonte në një garë armatimesh në hapësirë. Në këto kushte, ai u shpreh i gatshëm të negocionte për zvogëlimin e armëve ofensive, vetëm nëse Regan e braktiste SDI. Regan e refuzoi këtë, me arsyetimin se teknologjia SDI, nuk duhet të konsiderohej një “armë e hapësirës”.

Në këtë pikë, palët u futën në një ngërç që vazhdoi ditën e dytë të bisedimeve. Megjithë mungesën e një përparimi të dukshëm mbi arsenalin bërthamor, Samiti i Gjenevës ishte një pikë kthese në marrëdhëniet amerikano-sovjetike. Ky ndryshim historik, i dedikohet kryesisht lidhjes personale midis 2 liderve./ Atomic Heritage Foundation-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse BE gaboi me bllokimin e negociatave për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë

Publikuar

-

Nga

Nga Anthony Salamone “The National”

Bashkimi Evropian, po përballet aktualisht me një mosmarrëveshje serioze mbi zgjerimin e unionit, e cila mund të sjellë pasoja të rënda për të ardhmen e saj. Zgjerimi ishte në rendin e ditës në mbledhjen e Këshillit Evropian muajin e kaluar.

Komisioni Evropian, rekomandoi hapjen e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë. Por në fund, kjo varej nga vendet anëtare. Për habinë e shumëkujt, KE e shtyu marrjen e një vendimi zyrtar, duke bllokuar për momentin nisjen e bisedimeve. Zgjerimi është një nga fushat e politikave të BE-së, ku kërkohet ende unanimitet.

Franca, Hollanda dhe Danimarka, e kundërshtuan fillimin e bisedimeve me Shqipërinë. Por pikëpyetjet më të mëdha i ngjalli bllokimi i bisedimeve për Maqedoninë e Veriut për shkak të vetos të Francës. Ky vend, zgjidhi përmes Marrëveshjes së Prespës disa muaj më pare, një mosmarrëveshje të vjetër me Greqinë për çështjen e emrit.

Të entuziamuar zyrtarët në Bruksel, u shprehën të sigurt se zgjidhja e kësaj çështje, do t’i hapte rrugën bisedimeve të anëtarësimit. Rastësisht, Britania e Madhe ka qenë dikur ishte një zë i madh mbështetës i zgjerimit, ndaj mbështeti kandidaturat e shteteve të Ballkanit Perëndimor.

Tani, kapitali politik i Mbretërisë së Bashkuar në BE është jo-ekzistent, ndaj Londra nuk është në gjendje të diktojë vendimet e BE-së. Në fakt, armiqësia e fshehtë për të penguar zgjerimin e BE-së nuk është e re.

Kur Zhan Klod Junker, u zgjodh president i Komisionit Evropian në vitin 2014, ai deklaroi se asnjë vend nuk do të anëtarësohej në BE gjatë mandatit të tij. Ndërsa asnjë kandidat nuk ishte realisht gati për këtë, mesazhi i Junker nuk ishte pozitiv. Gjithsesi, shumica e shteteve anëtare dëshironin nisjen e bisedimeve me Maqedoninë Veriore.

Gjermania ka qenë ndoshta mbështetja më e dukshme, me kancelaren Angela Merkel, Ministrin e Jashtëm Heiko Maas.dhe Ministrin e Evropës Mikael Rot, që e bënë të qartë dëshirën e tyre për të ecur përpara, dhe për të mbështetur angazhimet e BE-së.

Presidenti francez Emanuel Makron, ka qenë i vendosur në ushtrimin e të drejtës së vetos. Argumenti i tij, është se BE-ja duhet të reformojë më parë veten, përpara se të pranojë anëtarët e rinj. Sikurse e bëri të qartë në intervistën e dhënë për “The Economist”, ai mendon se zgjerimi do të pengonte synimin e tij për t’i dhënë BE-së një rol më strategjik.

Dhe ky u duk si një arsyetim i çuditshëm. Hapja e negociatave të anëtarësimit, është diçka krejtësisht e ndryshme nga ajo e një vendi, që është në prag të hyrjes zyrtare në BE. Në fakt, zgjerimi ka shërbyer shpesh si një shtysë për reformën institucionale të BE-së, dhe jo për ta bllokuar apo penguar atë.

LEXO EDHE:  Al Kapone ishte përgjegjës për qindra vrasje/ Pse u dënua vetëm për evazion fiskal?

BE mund të veprojë fare mirë në disa linja paralele, dhe kështu ka funksionuar gjithmonë.

Nëse unioni kërkon që të jetë më gjeopolitik dhe strategjik, është e vështirë të mirëkuptohet si i arsyeshëm frenimi i aspiratave të vendeve të Ballkanit Perëndimor, për t’u bërë pjesë e familjes evropiane.

Përkundrazi, në samitin e fundit të Këshillit Evropian, Brukseli dërgoi një sinjal shumë negativ për rajonin dhe më gjerë. BE-ja nuk është aktori i vetëm gjeopolitik në Ballkanin Perëndimor. Edhe Rusia ka vazhduar përpjekjet e saj hibride, për të pasur një ndikim të mëtejshëm në rajon. Moska e ka kundërshtuar prej kohësh zgjerimin e BE-së dhe NATO-s.

Shqipëria është anëtare e NATO-s që nga viti 2009. Me zgjidhjen e mosmarrëveshjes mbi emrin me fqinjin jugor, Maqedonia e Veriut është gati t’i bashkohet aleancës veri-atlantike. Rusia e kundërshtoi hapur Marrëveshjen e Prespës, dhe do të mbështeste në mënyrë aktive distancimin e Maqedonisë së Veriut nga procesi i anëtatësimit në BE.

Ndërsa do të ndjekë edhe aspiratën e saj evropiane, trajektorja aktuale e Maqedonisë së Veriut nuk do të jetë e qëndrueshme, në rast se Brukseli nuk e zhvendos në fazën tjetër procesin e pranimit. Zgjerimi është parë me të drejtë, si një nga përpjekjet më të suksesshme të BE-së.

Perspektiva dhe arritja e mundshme e anëtarësimit në union, ka shërbyer si një faktor stabilizues dhe motivues, që vendet evropiane të ripërqafojnë demokracinë, dhe të kërkojnë partneritete të frytshme.

Aspekti më i rëndësishëm i këtij rrugëtimi, është të ruajë shpresën e anëtarësimit në të ardhmen, si për vendet kandidate aktuale, ashtu edhe ato potenciale. Edhe kur vendet kandidate, kanë ende shumë reforma për të kryer, dhe kur anëtarësimi është vite larg, kjo shpresë mund të jetë e qëndrueshme.

Shtyrja e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, kur të dyja vendet duken se janë gati, e zbeh këtë shpresë dhe e dëmton pozitën e BE-së në rajon. Brukseli mund t’i hapë dritën jeshile negociatave ndoshta në samitin e Këshillit Evropian në marsin e vitit 2020, ose në samitin BE-Ballkani Perëndimor që do të mbahet në majin e vitit 2020 në Zagreb, gjatë presidencës kroate të BE-së.

Kurdo që të ndodhë kjo, Brukseli do të ketë paguar tashmë një kosto të madhe për besueshmërinë e tij. Makron mund të ketë të drejtë, kur thotë se BE-së i duhen më shumë strategji, por unioni ka gjithashtu nevojë për më shumë solidaritet./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE