Connect with Us

Mbante dele në Shtëpinë e Bardhë/ Çfarë nuk dini mbi presidentin amerikan Udrou Uillson

Blog

Mbante dele në Shtëpinë e Bardhë/ Çfarë nuk dini mbi presidentin amerikan Udrou Uillson

Publikuar

-

Presidenti amerikan, Udrou Uillson, është padyshim një nga politikanët botërorë më të dashur për shqiptarët. Në Konferencën e Paqes në Paris në vitin 1919, pas Luftës së Parë Botërore, ai vuri veton dhe pengoi planet e disa fuqive evropiane për ricopëtimin e Shqipërisë.

Megjithatë historianët i njohin si dështim Lidhjen e Kombeve, organizatën që u themelua me nismën e tij, pjesë e të cilës nuk u bë SHBA për shkak të refuzimit të Kongresit. Por Uillson është kritikuar edhe për qëndrimet e tij raciste ndaj zezakëve. Ja cilat janë disa nga aspektet më pak të njohura të Uillson:

Ishte dëshmitar okular i Luftës Civile në SHBA

I lindur dhe rritur në jug, Uillson ishte djali i pastorit presbiterian Xhozef Uillson dhe i Xhenet Uillson. Prindërit e tij ishin mbështetës të Konfederatës, dhe kur ishte fëmijë, Udrou shihte vazhdimisht të ëmën që shërbente si infermiere për ushtarët e plagosur, që mjekoheshin në kishën e babait të tij.

Shkoi me karrocë në ceremoninë e inaugurimit si president

Pas një karriere të shkurtër si jurist, Uillson shkoi në Universitetin e Prinstonit në vitin 1890,

si profesor i jurisprudencës dhe ekonomisë politike. Në vitet 1902-1910, ai ishte drejtues i universitetit. Në vitin 1910 u zgjodh guvernator i Nju Xhersit.

Për shkak të përçarjes së republikanëve midis kandidatëve Uilliam Taft dhe ish-presidentit Toeodor Ruzvelt, Uillson arriti të fitojë zgjedhjet e vitit 1912, dhe u rizgjodh sërish më 1916-ën. Edhe pse ishte epoka e makinave, Uillson u bë presidenti i fundit amerikan që shkoi me karrocë në ceremoninë e marrjes së detyrës.

Ishte kundër integrimit ndër-racial

Gjatë presidencës Uillson, shumë departamente qeveritare nisën të ndanin punonjësit sipas përkatësisë racore. Ai e lejoi stafin e tij të ruante banjot e ndara për të bardhët dhe zezakët. Për këtë qasje, Uillson pati debate me aktivistin për të drejtat civile, Uilliam Troter. Një shekull më vonë, studentët në Universitetin Prinston organizuan një protestë, ku kërkuan heqjen e emrit të Uillsonit nga institucionet e ndryshme të kampusit universitar.

Mbrojti të drejtën e grave për të votuar

Në fillim, ai ishte indiferent ndaj çështjes së votës së grave. Por qëndrimi i tij ndryshoi si rezultat lëvizjes së vetë grave. Aktivistet nisën një protestë para Shtëpisë së Bardhë në vitin 1917, e cila u përshkallëzua në një grevë urie. Ato u dëbuan me dhunë nga policia, ndërsa Uillson u tmerrua kur mësoi se ato po ushqeheshin me forcë.

LEXO EDHE:  Vetëm paratë, nuk mund ta bëjnë dot president Majkëll Blumbergun

Në janarin e vitit 1918, Uillson kërkoi që burrat dhe gratë të kenë të drejta të barabarta në një proces zgjedhor. Lobimi i tij, bëri që Kongresi të ratifikojë në gushtin e vitit 1920 Amendamentin e 19-të, duke i dhënë më në fund grave të drejtën për të votuar.

Mbante në tufë delesh në lëndinën e Shtëpisë së Bardhë

Në vitin 1918, në kulmin e Luftës së Parë Botërore, Uillson donte të ishte një model për amerikanët në mbështetjen e trupave në front. Ai lejoi mbajtjen e një tufe delesh në lëndinën rreth e rrotull Shtëpisë së Bardhë, për të kursyer fondet për prerjen e barit. Ndërkohë leshi i deleve u shit në ankand për 52.823 dollarë, shumë që shkoi për Kryqin e Kuq, që ndihmonte të plagosurit në frontin e luftës.

Bashkëshortja e ndihmoi në drejtimin e vendit

Afër fundit të mandatit të tij të dytë, Uillson kishte një axhendë të mbingarkuar. Ai udhëtonte shumë shpesh, dhe vuante nga disa sëmundje të ndryshme. Më 2 tetor 1919, ai pësoi një goditje në tru, e cila e la pjesërisht të paralizuar. Nga frika e ndikimit që mund të kishte ky lajm, dhe me Kushtetutën e paqartë nëse vendin e Uillson, duhej ta zinte zv/presienti Tomas Marshall, presidenti e vazhdoi detyrën.

Por për shkak të gjendjes së tij të rënduar, bashkëshortja e tij Edit, nisi të marrë një rol shumë më të spikatur në punët e tij, deri në fund të presidencës së tij në marsin e vitit 1921. Udrou Uillson vdiq në vitin 1924./ Mentalfloss.com- Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Ja kush janë 10 plazhet më të rrezikshme sot në botë

Publikuar

-

Nga

Plazhet janë zakonisht vendet, ku shumë njerëz pushojnë dhe argëtohen, kryesisht gjatë sezonit të verës. Por nëpër botë ekzistojnë disa plazhe, që janë shpesh janë shumë të rrezikshëm për jetën e njeriut.
Sigurisht, rreziku kryesor është ai i mbytjes për shkak të dallgëve të fuqishme. Por jeta mund të jetë në fije të perit edhe nga krijesat e rrezikshme të detit, sikurse janë peshkaqenët. Ja cilët janë 10 plazhet më të rrezikshëm sot në botë:

10. Praia do Norte në Nazare, Portugali

Nazare është një nga resortet më të vjetër dhe më të preferuar turistike në brigjet e Atlantikut, sidomos nga vendasit. Çdo verë, plazhet dhe peshkimi janë aktivitetet e preferuara të familjeve portugeze. Por aty formohen edhe dallgët më të larta oqeanike, të cilat nganjëherë arrijnë lartësinë mbi 30 metra. Dallgë të tilla janë potencialisht vdekjeprurëse, edhe për serfistët më me përvojë, dhe jo më për pushuesit e zakonshëm.

9. Bikini Etoll, Ishujt Marshall

Në vitet 1950, në këtë ishull u kryen një seri testimesh bërthamore nga Shtetet e Bashkuara. Mes tyre ishte edhe “Castel Bravo”. Testi më i madh bërthamor që kanë krye ndonjëherë amerikanët. Ai ishte gati 3 herë më i fuqishëm se sa prisnin shkencëtarët, 15 megaton, ose 1000 herë më i fortë se bomba që ra mbi Hiroshima.
Për këtë arsye, zona është shumë e ndotur nga mbetjet radioaktive. Mbi 18 mijë km2 në këtë ishull the rreth Oqeanit Paqësor. Prandaj Bikini Etoll, është në fakt i pabanueshëm. Sot ishulli vizitohet vetëm nga zhytës profesionistë, të cilët këshillohen paraprakisht të mos konsumojnë apo marrin me vete asgjë nga ishulli.

8. Arnhem Lend, Australi

Këtu rreziqet kryesore vijnë nga krokodilët gjigantë, dhe nga një lloj kandili deti, i cili ka një helm vdekjeprurës. Në këtë territor, gjendet një numër i madh krokodilësh të ujërave të kripur dhe të ëmbël. Edhe pse peizazhi është përrallor, pushuesit duhet të kenë shumë kujdes.
Kandili i detit i llojit Shironeks, me tentakulat e tij 2 metra të gjatë, është i pajisur me mijëra qime helmuese. Helmi është i fortë, dhe për shkak të distancës nga zonat e banuara, ka rrezik t’i marrë jetën pushuesit që bie viktimë e tij.

7. Shirnes, Britani

I ndodhur në grykëderdhjen e lumit Tamiz, Shirnes është shembulli tipik i një qyteti bregdetar, të lënë disi pas dore. Në pamje të parë, duket sikur plazhi nuk bart asnjë rrezik. Në fakt, qyteti ndodhet mbi një minë me sahat. Në gushtin e vitit 1944, pak para fundit të Luftës së Dytë Botërore, anija amerikane “SS Richard Montgomery” u mbyt rreth 1 milje larg bregut.
Ajo kishte në bord rreth 1.500 ton eksploziv, në formën e llojeve të ndryshme të predhave. Një pjesë e municioneve u gjetën, por pjesa dërrmuese mbeten nën ujë. Ndaj është shumë e rrezikshme të shëtitësh vetëm në këtë plazh. Nëse ngarkesa do të shpërthejë, kjo do të ishte një nga shpërthimet më të mëdha jo-bërthamore të të gjitha kohërave.

6. Gjiri Bajron, Australi

Australi ka numrin më të lartë në botë të sulmeve vdekjeprurëse nga peshkaqenët. Një ndër zonat më të rrezikshme është pikërisht plazhi Bajron në rajonin e Uellsit të Ri Jugor. Të paktën 2 pushues kanë gjetur vdekjen 20 vitet e fundit, si pasojë e sulmit nga peshkaqenët. Në këtë plazh ka në përgjithësi 3 herë më shumë sulme, sesa në zonat e tjera në kontinentin australian.



LEXO EDHE:  Si u shpikën maskat kundra gazit

5. Akapulko, Meksikë

Dikur ishte një nga destinacionet kryesore të pushimeve për meksikanët, por jo vetëm. Dhe nuk është më i tillë, për shkak se në këtë qytet ndodhin shumë vrasje, kryesisht për shkak të luftës së egër midis karteleve rivale të drogës. Vetëm vitin e kaluar në Akapulko ndodhën 2316 vrasje, duke lënë pas në këtë aspekt vetëm kryeqytetin e Venezueles, Karakas. Departamenti Amerikan i Shtetit, e vlerëson Akapulkon po aq të rrezikshëm sa Afganistani dhe Siria.

LEXO EDHE:  Milioneri, që i dogjën makinën e shkatërruar/ Zbardhen bëmat e gjyqtarit Andri Ymeri

4. Praia da Boa Viagem, Recife, Brazil

Në këtë plazh do të gjeni një peizazh mahnitës, me rërë ngjyrë ari dhe ujin si kristal. Por asnjë nga pushuesit nuk guxon të hyjë më thellë se sa deri tek gjunjët. Përgjatë plazhit janë vendosur mbi 100 tabela, që i paralajmërojnë notarët dhe serfistët të mos hyjnë në ujë. Boa Viagem, mban rekord për numrin e lartë të sulmeve fatale nga peshkaqenët. Që nga viti 1992, ka pasur mbi 60 sulme, 24 prej të cilave me vdekje.

3. Ishulli Riunion

Ky ishull tropikal i ndodhur në Oqeanin Indian, kontrollohet nga Franca. Me një sërë majash vullkanike në brendësi të ishullit, pyjet e shiut, dhe një vijë bregdetare me shkëmbinj nënujorë koralesh dhe plazhe me rërë të bardhë, ai duhej të ishte në listën e dëshirave të çdo turisti. Por edhe këtu rreziku kryesor vjen nga peshkaqenët. Që nga viti 2011, ka pasur mbi 20 sulme, nga të cilat 8 me pasojë vdekjen. Në vitin 2017, në këtë ishull ndodhën më shumë se gjysma e të gjitha sulmeve fatale në botë nga peshkaqenët.

2. Ishulli i Sentinelit Verior

Është një territoret e pakta që nuk e ka përqafuar ende modernizmin. Aty banon fisi sentinelez, ndoshta fisi më i izoluar dhe më i rrezikshëm në tokë. Mbi të dihet shumë pak, por mendohet se ka një popullatë prej 100-500 personash. Mënyra e tyre e jetës, duket se ka ndryshuar pak që nga Epoka e Gurit.
Atyre nuk u pëlqejnë aspak vizitorët e huaj. Tentativat e ndryshme për kontakte me këtë fis, janë pritur me një seri sulmesh me shigjeta ndaj turistëve. Vizitorët e fundit në këtë ishull, ishin dy peshkatarë në vitin 2006. Mendohet se ata i zuri gjumi të dehur, barka u zhvendos vetë drejt bregut, aty ku u sulmuan dhe u vranë nga vendasit.

1. Hanakapi, Hauai

Është një ndër ishujt më të bukur të Hauait, por njëherazi edhe më vdekjeprurësi. Deri tani atje kanë gjetur vdekjen mbi 80 persona, për një sërë arsyesh. Së pari aty nuk ka roje bregdetare. Por askush nuk jep ndonjë shpjegim për numrin e madh të viktimave si pasojë e mbytjes. Por mendohet se shkaku kryesor, janë rrymat e padukshme detare./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Basti i Putinit me vaksinën anti-Covid

Publikuar

-

Nga

Vladimir Putin jep lajmin: Rusia ka gati vaksinën anti-covid

Nga Holman W.Jenkins Jr. “The Wall Street Journal”

E mbani mend kur Vladimir Putini tregonte një video tek filmi dokumentar i Oliver Stounit, ku pretendohet se ishte një helikopter rus që gjuante mbi luftëtarët e Shtetit Islamik në Siri? Kur dokumentari nisi të transmetohej në SHBA, videoja që u identifikua shpejt se ishte marrë nga YouTube, tregonte pamjet e një helikopteri amerikan që luftonte talebanët në Afganistan.

Zoti Putin ka të ngjarë ta kalojë pjesën më të madhe të kohës duke u dezinformuar, manipuluar apo lajkatuar nga njerëzit që ka përreth tij. Ai mund të mos e dijë nëse po dëgjon të vërtetën apo një gënjeshtër nga ekspertët e tij.
Dhe e njëjta gjë vlen edhe për vaksinën eksperimentale që ai e njoftoi plot bujë të martën, dhe që supozohet se iu dha edhe njërës prej vajzave të tij (ekzistencën e të cilave ai zakonisht nuk e pranon). Një të huaji, do t’i falej nëse do të vërë në dyshim ekzistencën e një vaksine të tillë, nëse ajo është zhvilluar nga shkencëtarët rusë sipas disa parimeve të njohura apo të besueshme të kësaj fushe, apo nëse vlefshmëria e saj është testuar mbi shumë njerëz (edhe pse mediat ruse sugjerojnë që po).

E gjithë gjëja mund të jetë në fakt një prodhim teatral i tipit “Potemkin”, në përgjigje të një urdhri të prerë të Putinit transmetuar shkencëtarëve vendas përmes miqve të tij miliarderë, se një vaksinë duhet të gjendet pikërisht tani.Sigurisht, bota do të përfitonte nëse një vaksinë ruse, ose çfarëdolloj vaksine, do të ishte e efektshme. Por fakt është se qeveria ruse ka bërë shumë gjëma kohët e fundit, përfshirë pushtimin e Ukrainës Lindore dhe Sirisë, ndërhyrjet në zgjedhjet presidenciale në SHBA, dhe vrasje apo tentativa për vrasje të emigrantëve rusë në Londër dhe gjetkë.

Dhe do të ishte e rrezikshme të supozonim se basti me vaksinën ruse, është ai që duket në pamje të parë. Në një nivel sipërfaqësor, Putini do të luante një bast të madh për të mirën e njerëzimit duke i inkurajuar njerëzit e tij që të ishin kavie të një vaksine të paprovuar. Nëse vaksina i sëmur ata, apo prodhon efekte anësore fatale, veçanërisht tek nënat dhe fëmijët në barkun e tyre – pra shumë nga efektet që dihen se ndodhin me ilaçe të reja – ai mund të përfundojë duke u parë nga bota si Vlad Drakula II. Populli rus është tashmë mjaft i pakënaqur me sundimin e tij, pavarësisht nga referendumi i kohëve të fundit, që i zgjati mandatin edhe me të paktën 16 vjet. S’ka dyshime se Putin i ka marrë parasysh të gjitha rreziqet e mundshme.



Të gjithë të tjerët jashtë Rusisë, do të ishin të zgjuar të mos e pranonin një vaksinë të tillë, pasi efektet pozitive tek populli rus, mund të jenë edhe si pasojë e efektit psikologjik placebo, që njihet gjerësisht nga mjekësia moderne.
Gjithsesi, qeveria ruse mund të marrë merita për një rënie të caktuar të shkallës së vdekshmërisë nga Covid-19, që mund të vërehet kudo ku sëmundja është përhapur përtej popullatave më të prekshme dhe më rezistente.
Drejtuesit rajonalë, të kontrolluar nga Putini, mund të udhëzohen të mos llogarisin në shifrat zyrtare rastet me simptoma të lehta. Ata mund të reduktojnë ndjeshëm në mënyrë artificiale vdekjet e shkaktuara nga Covid-19. Putini e ka shpallur tashmë fitoren në garën për vaksinën, dhe me siguri që do të kërkojë të jetë fitues me çdo kosto.

LEXO EDHE:  Milioneri, që i dogjën makinën e shkatërruar/ Zbardhen bëmat e gjyqtarit Andri Ymeri

LEXO EDHE:  Milioneri, që i dogjën makinën e shkatërruar/ Zbardhen bëmat e gjyqtarit Andri Ymeri

Një model në këtë rast është shitja në vitin 2016 tek investitorët ndërkombëtarë e një pjese të aksioneve të gjigantit rus të naftës, Rosneft. Shitja u autorizua përmes një ligji të firmosur enkas nga Putini, dhe të ardhurat e pritshme u përfshinë në buxhetin që ai e kishte dekretuar atë vit.
Oferta e planifikuar, synonte të sinjalizonte triumfin e Rusisë mbi sanksionet perëndimore. Kështu teksa viti 2016, që Putini e kishte caktuar si afatin e fundit, po mbaronte, shitja e premtuar prej kohësh do të materializohej, edhe pse në fund rezultoi të ishte një transaksion skandaloz, në të cilin një grup investitorësh u mbrojtën nga rreziku i falimentimit nga një bankë ruse.

Putin nuk mendon në terma afatgjatë, ai vetëm pretendon se po bën kështu. Nëse jeni duke menduar:”Si munde ta shpallë zhvillimin e një vaksine, të cilën ai nuk e di nëse do të jetë e suksesshme, apo madje mund të ketë pasoja katastrofike?”, përgjigjja është se ai do ta hajë turpin me bukë kur të vijë momenti.
Ai do të ndihmohet nga fakti se pandemitë nuk janë dukuri të thjeshta, siç ka treguar edhe pandemia aktuale. Për më tepër, shumica e mediave ruse janë nën kontrollin e tij. Covid-19, mund të përzihet me simptoma të gripit, alergjive dhe koronavirusëve të tjerë.

Progresi i sëmundjes ka qenë pjesërisht misterioz thuajse kudo, përfshirë SHBA-në.
Dhe vetëm shkalla e vdekshmërisë është në rënie të shpejtë. Çdo ditë që kalon, sjell prova të reja të imunitetit para-ekzistues tek njerëz dhe popullsi të caktuara. Ka ende shumë pasiguri në të cilat mund të fshihet rezultati i vaksinës eksperimentale të Putinit. Se përse Putini ka nevojë tani për një sukses propagandistik në lidhje me Covid-19, kjo është një pyetje që kërkon futjen në kokën e tij, dhe gjithashtu njohjen e situatës midis elitave kriminale që përbëjnë instrumentin kryesor të sundimit të tij, por njëherazi kërcënimin kryesor për të./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Ekspertët: Si të ajrosni ambientet e brendshme, për të parandaluar përhapjen e Covid-19

Publikuar

-

Nga

Ekspertët: Si të ajrosni ambientet e brendshme, për të parandaluar përhapjen e Covid-19

Pjesa më e madhe e rasteve të transmetimit të SARS-CoV-2, ndodh në ambientet e brendshme, pasi aty përqendrohet në ajër shumica e grimcave që përmbajnë koronavirusin e ri. Mënyra më e mirë për të parandaluar përhapjen e virusit në një shtëpi apo biznes, do të ishte mbajtja larg e njerëzve të infektuar.

Por kjo është e vështirë të bëhet, në kushtet kur rreth 40 për qind e rasteve janë simptomatikë, dhe njerëzit asimptomatikë mund të përhapin ende koronavirusin tek të tjerët. Maska mund të bëjë goxha punë, duke mos e lejuar përhapjen e virusit në ajër.

Por nëse një person i infektuar ndodhet brenda një ambienti, në mënyrë të pashmangshme
një virus do të lëshohet në ajër. Dhe kur kjo ndodh ju keni dy mundësi:të sillni ajër të pastër nga jashtë, ose të largoni virusin nga ajri që gjendet brenda ndërtesës.

Hapësira e brendshme më e sigurt, është ajo që ka vazhdimisht shumë ajër të jashtëm, që e zëvendëson ajrin e ndenjur brenda. Në godinat tregtare, ajri i jashtëm zakonisht pompohet përmes sistemeve të ngrohjes, ventilimit dhe ajrit të kondicionuar (HVAC). Nëpër shtëpi, ajri i jashtëm futet përmes dritareve dhe dyerve të hapura, përveç atij që depërton nëpër vrimat e vogla apo tubacionet e ujit. Inxhinierët e mjedisit përdorin një njësi të quajtur kursi i shkëmbimit të ajrit. Ai përcakton sasinë e ajrit të zëvendësuar brenda një ndërtese gjatë një ore. Ndërsa shkalla e saktë varet nga numri i njerëzve dhe madhësia e dhomës, shumica e ekspertëve këshillojnë 6 ajrosje për një dhomë me përmasa 3.3 me 3.3 metra me 3-4 njerëz brenda.



Ndërkohë një studim i vitit 2016 që sugjeron që 9 ajrosje çdo orë, e zvogëlonin ndjeshëm përhapjen e SARS, MERS dhe H1N1 në një spital në Hong Kong. Shumë godina në SHBA, por jo vetëm, nuk plotësojnë nivelet e rekomanduara të ventilimit. Por fatmirësisht, ajrosja është diçka e lehtë për t’u bërë.
Një fillim i mirë, është mbajtja hapur e dritareve dhe dyerve. Vendosja e një aspiratori në një dritare ku fryn shumë, mund të rrisë shumë shkëmbimin e ajrit nga brenda jashtë dhe anasjelltas. Në godinat që nuk kanë dritare, mund të ndryshohet sistemi i ventilimit mekanik për të rritur sasinë e ajrit që pompohet. Por si ta dimë nëse dhoma ku jemi ka një shkëmbim të mjaftueshëm të ajrit? Sa herë që e nxjerrim frymën, çlirojmë në ajër dioksid karboni, CO2. Meqenëse koronavirusi përhapet më shpesh përmes frymëmarrjes, kollitjes apo të folurit, ju mund të përdorni nivelet e CO2 për të parë nëse dhoma është apo jo e ajrosur sa duhet.

LEXO EDHE:  I ndërvarur nga alkooli, kompozoi edhe i shurdhër/ Çfarë nuk dini mbi Ludvig van Betovenin

LEXO EDHE:  I ndërvarur nga alkooli, kompozoi edhe i shurdhër/ Çfarë nuk dini mbi Ludvig van Betovenin

Në ambiente të jashtme, nivelet e CO2 janë pak më shumë se 400 pjesë për milion (ppm). Një dhomë e ventiluar mirë, duhet të ketë një normë rreth 800 ppm të CO2. Çdo shkallë më e lartë, është një shenjë se ambienti mund të ketë nevojë për më shumë ventilim.

Vitin e kaluar, studiuesit në Tajvan raportuan mbi efektin e ventilimit gjatë epidemisë së tuberkulozit në Universitetin e Tajpeit. Shumë nga klasat dhe kishin nivele të CO2 mbi 3000 ppm. Kur inxhinierët përmirësuan qarkullimin e ajrit, duke e ulur nivelin e CO2 nën 600 ppm, epidemia u zhduk plotësisht.
Sipas hulumtimit, shtimi i ventilimit uli me 97 për qind normën e transmetimit të sëmundjes. Prandaj gjithçka fillon nga blerja në internet e një aparati për matjen e nivelit të CO2. Aparatet më të mirë kushtojnë 100 dollarë. Por nëse nuk keni mundësi, kujdesuni të paktën që të ajrosni vazhdimisht ambientet ku qëndroni./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE