Connect with Us

Serbia do vazhdojë ta përdorë “kartën ruse” për ta shantazhuar BE-në

Blog

Serbia do vazhdojë ta përdorë “kartën ruse” për ta shantazhuar BE-në

Publikuar

-

Nga Vuk Vuksanoviç “Carnegie Moscow Center”

* “Slavic Shield 2019”, stërvitja e përbashkëta ushtarake midis ushtrisë serbe dhe asaj ruse, në datat 24-29 tetor, u shoqërua me përdorimin për herë të parë nga Rusia të sistemit të saj të sofistikuar të mbrojtjes ajrore S-400, dhe raketave Pantsir.

Vetëm disa ditë më parë, më 19 tetor, kryeministri rus Dimitri Medvedev vizitoi Beogradin.  Këto dy ngjarje, dëshmojnë se Beogradi varet ende nga truket e tij të vjetra, pra luajtja e “kartës ruse”, për të përfituar lëshime nga Perëndimi. Nga këndvështrimi i Beogradit, shkëmbimi i fundit diplomatik dhe ushtarak, është shenjë që Serbia përkufizohet zakonisht nga media perëndimore, përmes prizmit të një aleance tradicionale me Moskën.

Gjithsesi, Serbia nuk do të hyjë në një aleancë të plotë me Rusinë, për shkak të distancës gjeografike midis dy vendeve, por edhe mungesës së stimujve ekonomikë. Ndërsa marrëdhëniet mes 2 vendeve, përshkruhen në mënyrë të gabuar përmes “lenteve” të lidhjeve sllave dhe ortodokse, marrëdhënia moderne Serbi-Rusi, është pjesë e një strategjie të politikës së jashtme, bazuar në mbrojtjen e interesave të saj, si dhe në hedhjen kundër njëra-tjetrës të fuqive perëndimore dhe atyre jo-perëndimore.

Ky lloj sjellje në politikën e jashtme, është pasojë e drejtpërdrejtë e dy realiteteve sistemike, që nxjerrin në pah tiparet e politikës së jashtme serbe që nga viti 2008. E para është  mosmarrëveshja e pazgjidhur me Kosovën, dhe e dyta boshllëku i pushtetit në Ballkan, i gjeneruar nga kriza globale financiare e vitit 2008, si dhe paaftësia e mëvonshme e BE-së për të përfunduar zgjerimin e saj në Ballkan.

Gjatë vizitës së tij në Serbi, Medvedev përsëriti pozicionin e Rusisë mbi integritetin territorial të Serbisë lidhur me çështjen e Kosovës (si Serbia, ashtu edhe Rusia nuk e njohin pavarësinë e Kosovës), duke konfirmuar se Kosova është në zemër të lidhjeve midis Rusisë dhe Serbisë. Kosova është sërish një temë e nxehtë, pasi Shtetet e Bashkuara po kërkojnë me padurim, arritjen e një marrëveshje përfundimtare, për të zgjidhur mosmarrëveshjen midis serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës.

Trump emëroi së fundmi ish-ambasadorin e SHBA-së në Gjermani, Riçard Grenëll, si të dërguar special për bisedimet mes Prishtinës dhe Beogradit. Grenell e ka treguar tashmë, se është një bashkëbisedues i ashpër për presidentin serb Aleksandër Vuçiç.

Udhëheqja serbe, e ndjen presionin e Perëndimit për zgjidhjen e problemeve me Kosovën. Ndaj Beogradi beson se të kesh Rusinë në krah, është një “kartë” e nevojshme në negociatat me Perëndimin, në mënyrë që zgjidhja e mosmarrëveshjes me Kosovën, të jetë sa më pak e dhimbshme për Serbinë.

Milovan Drekun, anëtar i Partisë Progresive Serbe në pushtet (SNS), dhe kryetar i Komitetit të Asamblesë Serbe për Kosovën dhe Metohinë, deklaroi në janar të këtij viti:”Ne kemi nevojë për Rusinë, për të pasur një pozitë më të fortë negociuese me amerikanët. Pasi kur Rusia e vendos peshën e saj pas nesh, amerikanët e dinë që asnjë zgjidhje nuk mund të ndodhë pa pëlqimin e saj”.

Kësisoj, si stërvitja e përbashkët ushtarake, ashtu edhe vizita e Medvedevit në Beograd, duhet të interpretohet si një përpjekje e Serbisë për të fituar hapësira ​​manovrimi me Perëndimin. Nga ana tjetër për Moskën, ky është thjesht një shans tjetër me një kosto të ulët, për të provokuar dhe irrituar Perëndimin.

Vakuumi i pushtetit në Ballkan, që ka ekzistuar që nga viti 2008, i ka dhënë mundësi Rusisë dhe lojtarëve të tjerë jo-perëndimorë, që të marrin një rol më të madh në Serbi dhe Ballkan. Vizita e Medvedev, ishte në parim një vizitë rutinë dypalëshe. Por ajo përkoi me zhgënjimin që shkaktoi në rajon, vetoja franceze kundër çeljes së bisedimeve të anëtarësimit në BE për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.

LEXO EDHE:  Zhvillohet trilaterali Shqipëri-Itali-Serbi/ Përpjekje për vënien në jetë të projekteve të BE-së në Ballkan

Sikurse u shpreh Vuçiç për “Financial Times”, vendimi i BE-së për t’i mohuar Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut çeljen e negociatave të pranimit në union, e vërteton drejtësinë e politikës së tij për një partneritet të ngushtë me Rusinë dhe Kinën. Në këto kushte, Serbia do të vazhdojë të përdorë Rusinë dhe fuqitë e tjera jo-perëndimore, si një mënyrë për të mbrojtur interesat e saj, dhe si një lloj kompensimi për mbetjen ende jashtë BE-së.

Politika e brendshme në Serbi, shkon në favor të Rusisë. Si një lloj reagimi emocional ndaj politikave perëndimore të viteve 1990 dhe pavarësisë së Kosovës, popullariteti i Rusisë dhe presidentit të saj, Vladimir Putin, është shumë i lartë në mesin e segmenteve të mëdha të publikut serb.

Për politikanët serbë, mbajtja e një pozicioni balancues midis Rusisë dhe Perëndimit, është një mënyrë e mirë për të marrë votat si të zgjedhësve pro-perëndimorë, ashtu edhe të atyre pro-rusë. Në fakt, Moska është përdorur shpesh si një mjet nga politikanët serbë për të marrë vota, dhe vizita e Medvedev ishte një mundësi e shkëlqyer, që qeveria serbe të prekte ndjenjat pro-ruse të disa votuesve serbë.

Vizita e Putinit në Beograd në janar të këtij viti, kur Vuçiç po përballej me protesta të shpeshta pro lirisë së medias dhe sundimit të ligjit, ishte edhe më efektive, për sa i përket kurimit të marrëdhënieve me publikun (PR). Vuçiçit i duhej një tubim i madh, për të lënë në hije protestat anti-qeveritare.

Dhe vizita e Putinit ishte një rast i shkëlqyer. Sipas mediave serbe, 120.000 njerëz morrën pjesë në tubimin para Kishës Ortodokse të Shën Savës në Beograd. Tani stërvitjet e përbashkëta ushtarake, janë sërish një mundësi e mirë për të prekur ndjenjat pro-ruse, të një pjese të madhe të mbështetësve të partisë së Vuçiçit, SNS.

Përkundër gjithë kësaj, prania ruse në Serbi dhe në Ballkan është e kufizuar. Dhe kjo pasi ajo bazohet në 3 faktorë specifikë. E para është mosmarrëveshja e pazgjidhur e Kosovës, që i jep mundësi Rusisë të tregojë, se s’ka ndërmend të heqë dorë nga ndikimi i saj në rajon, dhe bashkë me të rivaliteti që ka me Shtetet e Bashkuara.

E dyta është energjia. Edhe pse Serbia ka nënshkruar disa marrëveshje tregtare me Rusinë, si ajo për modernizimin e të rrjetit hekurudhor serb, ndikimi ekonomik rus në Serbi mbetet i kufizuar. BE-ja mbetet partneri kryesor ekonomik i vendit. Fusha e vetme ekonomike, ku Rusia do të vazhdojë të dominojë është furnizimi me energji.

Dhe kjo u pa edhe gjatë vizitës së Medvedev, ku çështja kryesore ishte ndërtimi i gazsjellësit “TurkStream”. Faktori i tretë është popullariteti i Rusisë, në mesin e segmenteve të caktuara të popullatës lokale. Sidoqoftë, përkundër kufizimeve të fuqisë ruse, Serbia nuk do të heqë dorë nga partneriteti i saj me Rusinë, pasi beson se kjo i jep vendit një hapësirë të madhe manovruese në çështjet rajonale dhe ndërkombëtare.

Për sa kohë që Serbisë i mungon një zgjidhje për mosmarrëveshjen që ka me Kosovën, të cilën ajo të mund t’ja “shesë” si partnerëve të saj ndërkombëtarë ashtu edhe serbëve në vend, dhe për sa kohë që Serbisë i mohohet një rrugë e qartë për integrimin në BE, ajo do të vazhdojë të mbajë“kartën ruse” si një as nën mëngë./ Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Shpikësi më vdekjeprurës në botë/ Mikail Kallashnikov dhe AK-47-a e tij

Publikuar

-

Nga

Cila ka qenë arma më vdekjeprurëse e shekullit XX-të? Ndoshta gjëja e parë që ju vjen ndërmend është bomba bërthamore, që llogaritet të ketë vrarë rreth 200.000 njerëz kur Shtetet e Bashkuara hodhën 2 prej tyre në qytetet japoneze të Hiroshimës dhe Nagasakit, në gushtin e vitit 1945.

Në fakt, një armë tjetër është përgjegjëse për shumë më tepër vdekje, madje miliona të tilla. Ajo është pushka sulmuese automatike Kallashnikov, e njohur zakonisht si AK-47. E prodhuar në fillim në fshehtësi vetëm për ushtrinë sovjetike, deri më sot janë prodhuar rreth 100 milionë kallashnikovë, dhe disa variante të kësaj arme.

Ajo gjendet sot në mbarë botën, sidomos në duart e shumë qytetarëve amerikanë. Sipas të dhënave zyrtare në vitin 2012, amerikanët blenë po aq AK-47 sa policia dhe ushtria ruse.

Rusi Mikail Kallashnikov, e shpiku armën që mban emrin e tij në mesin e shekullit të kaluar.

I lindur më 10 nëntor 1919, Kallashnikov ishte një mekanik tankesh në ushtrinë sovjetike gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai u plagos gjatë pushtimit gjerman të Bashkimit Sovjetik në vitin 1941. Duke parë në betejë avantazhin e madh që u jepnin gjermanëve armët e zjarrit, Kallashnikov vendosi të ndërtojë një armë më të mirë automatike.

Ai prodhoi disa modele, të cilat nuk ishin më të mira se të rivalëve të tij, para se të prodhonte AK-47 e parë. Emri i shpikjes më të madhe të tij, vjen nga ‘Automat Kalashnikova’ 1947, viti kur u prodhua për herë të parë. Në vitin 1949, AK-47 u bë arma zyrtare sulmuese e ushtrisë sovjetike.

E përdorur më vonë edhe nga vendet e tjera të Paktit të Varshavës, kjo armë u përhap me shpejtësi në gjithë botën, duke u shndërruar në një simbol të revolucionit në vende si Vietnami, Afganistani, Kolumbia dhe Mozambiku. Gjatë jetës së tij të gjatë, Kallashnikov vazhdoi që të modifikonte dizajnin klasik të armës së tij.

Në vitin 1959, ai nisi prodhimin e AKM, një armë më e lehtë dhe më pak e kushtueshme se AK-47. Ai prodhoi ndërkohë edhe mitralozin PK. AK-47 të modifikuara, prodhohen ende sot në shumë vende të botës. Po pse kjo armë ishte kaq shumë revolucionare?

Së pari, është relativisht e lirë për t’u prodhuar, është më e shkurtër, dhe më e lehtë për t’u mbajtur në duar, dhe e lehtë për t’u përdorur. Kjo armë cilësohet si tepër e besueshme në terrenet më të ashpra, duke nisur nga xhunglat e lagështa, deri tek stuhitë e rërës në Lindjes së Mesme, si në të ftohtë ashtu edhe në vapë.

LEXO EDHE:  Deklarata e fortë e zyrtarit të lartë të BE-së/ Opozita po minon integrimin

LEXO EDHE:  Lajm i mirë për Shqipërinë/ Zgjerimi i BE, në qendër të Presidencës Rumune

Ndërkohë, kërkon pak mirëmbajtje. Dhe kjo për shkak të ingranazheve të saj cilësore, që parandalojnë bllokimin e armës. Mikail Kallashnikovit, i pëlqente të mburrej për epërsinë e armës së tij ndaj pushkës automatike M-16 të ushtrisë amerikane.

“Gjatë Luftës së Vietnamit, ushtarët amerikanë do të flaknin armët e tyre M-16, për të marrë AK-47 dhe plumbat e saj nga ushtarët e vdekur vietnamezë. Dhe kam dëgjuar që ushtarët amerikanë në Irak e përdorin shumë shpesh këtë armë”- tha ai në një intervistë të vitit 2007.

Arma më e përdorshme në botë, cilësohet gjithashtu e përshtatshme për akte kriminale dhe terroriste. Pengmarrësit që sulmuan fshatin Olimpik në Mynih në vitin 1972 ,ishin të armatosur me kallashnikovë. Vetë ushtria amerikane, ka shpërndarë shumë nga këto armë në konflikte të ndryshme si në Afganistan dhe Irak.

Me një jetëgjatësi prej 20-40 vjetësh, AK-47 mund të çmontohet lehtësisht dhe rimodifikohet. Sot, çmimet e një arme të tillë shkojnë në qindra dollarë. Por disa AK-47, mund të blihen edhe për vetëm 50 dollarë amerikanë. Prodhimi i madh i armëve në të gjithë botën, veçanërisht në vendet me kosto të ulët të krahut të punës, ka nxitur rënien e çmimeve.

Për shpikjen e tij të spikatur, Bashkimi Sovjetik i dha Kallashnikovit Çmimin Stalin, Yllin e Kuq dhe Urdhrin e Leninit. Në vitin 2007, presidenti rus Vladimir Putin e veçoi këtë armë si “një simbol të gjenialitit të popullit rus”. Kallashnikov vdiq si një hero kombëtar në vitin 2013, në moshën 94-vjeçare.

Gjatë gjithë jetës së tij, Kallashnikov hodhi poshtë akuzat që bënin atë përgjegjës për numrin e madh të vrasjeve, dhe plagëve të shkaktuara me shpikjen e tij. Ai këmbëngulte se e shpiku atë atë armë për mbrojtje, dhe jo për sulm. Kur një gazetar e pyeti në vitin 2007, se si mund ta zërë gjumi natën, ai u përgjigj:”Unë fle mirë. Janë politikanët ata që duhet të fajësohen kur dështojnë të arrijnë një marrëveshje, dhe nisin të përdorin dhunën”.

Megjithatë, në vitin e fundit të jetës së tij, Kallashnikovi duket se ndryshoi mendje. Ai i shkroi një letër kreut të Kishës Ortodokse Ruse, ku ndër të tjera shprehej:”Dhimbja në shpirtin tim është e padurueshme. Vazhdoj t’i bëj vetes të njëjtën pyetje të pazgjidhshme:Nëse pushka ime ka marrë jetën e shumë njerëzve, a do të thotë që jam unë përgjegjës për vdekjen e tyre?”. Është një debat shumëvjeçar:Kush vret? Arma, apo që e mban atë? Në fund të letrës, ai shkroi:”Një skllav i Zotit, projektuesi Mikail Kallashnikov”./ The Conversation-Përshtatur nga CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Intervista/ Mikail Gorbaçov: Pse ishte e pashmangshme shembja e sistemit komunist

Publikuar

-

Nga

Në një intervistë për gjermanen “Der Spiegel”, ish-udhëheqësi i Bashkimit Sovjetik Mikail Gorbaçov, flet për rënien e Murit të Berlinit, shpjegon pse shembja e sistemit komunist ishte e pashmangshme, dhe komenton marrëdhëniet aktuale midis Perëndimit dhe Rusisë. Sot, Gorbaçovi 88-vjeçar, jeton në periferi të Moskës, dhe vazhdon të jetë një pjesëmarrës aktiv në debatin politik.

Muri i Berlinit ra më 9 nëntor 1989, 30 vjet më vonë si e vlerësoni këtë ngjarje?

Pikëpamja ime mbi bashkimin e Gjermanisë, është e njëjta si atëhere. Ribashkimi, ishte një nga gjërat më të rëndësishme që kam bërë. Ai pati një ndikim të madh në jetën e shumë njerëzve. E vlerësoj shumë atë ditë, dhe kam një admirim të madh për çdo person që ishte i përfshirë në atë ngjarje.

A ju befasoi rënia e Murit të Berlinit?

Ne i ndoqëm nga afër ngjarjet në Republikën Demokratike Gjermane. Kërkesa për ndryshim, ishte e pranishme kudo. Në fillim të tetorit 1989, gjatë festimeve të 40-vjetorit të themelimit të RDGJ-së, unë shihja anëtarët e rinj të partisë në pushtet që marshonin para meje në kolona, dhe duke shprehur simpatinë e tyre për Perestroikën tonë brohorisnin:”Gorbaçov, na ndihmo!”. Në qytetet e mëdha po zhvilloheshin protesta spontane, të cilat po bëheshin çdo ditë e më të mëdha. Dhe kishte një numër në rritje të sloganeve ​​ku shkruhej “Ne jemi një popull!”

Si menduat të reagonit?

Askush nuk dyshonte se gjermanët kishin të drejtë të vendosnin vetë mbi fatin e tyre. Por duhej të merreshin parasysh edhe interesat e shteteve fqinje, dhe ato të bashkësisë globale. Përgjegjësia ime kryesore, ishte të shmangia skenarët e dhunës.

Ne biseduam intensivisht me kancelarin e Gjermanisë Perëndimore Helmut Kohl, udhëheqësin e RDGJ-së Egon Krenz, amerikanët, dhe figurat kryesore udhëheqëse të Evropës. Ne duhej të parandalonim, që dëshira gjermane për ribashkim, të ringjallte Luftën e Ftohtë.

A kërkuan ndërhyrje ushtarake udhëheqësit ushtarakë të RDGJ?

Ne komunikuam me drejtuesit politikë të RDGJ. Unë nuk pata kurrë kontakte të drejtpërdrejta me ushtrinë. Ishte detyra e ambasadorit tonë në Berlinin Lindor, që të na informonte sa më saktë mbi atë që po ndodhte.

A pati ndonjë kërkesë pas 9 nëntorit, që Muri i Berlinit të rindërtohej?

Unë nuk kam qenë në dijeni të ndonjë kërkese të tillë. Por nuk e përjashtoj mundësinë që disa njerëz të papërgjegjshëm ta kenë diskutuan një ide kaq qesharake. Të përpiqesh të pengosh një proces historik në një mënyrë të tillë, është si të përpiqesh të ndalosh një tren, duke u shtrirë mbi shinat e tij.

A kërkuat mbylljen e kufirit, dhe vendosjen atje të trupave?

Cilat kufij duheshin mbyllur? Ku duhet të marshonin trupat? Në RDGJ në atë kohë ndodheshin 380.000 ushtarë sovjetikë. Ata iu bindën urdhrave për të mos ndërhyrë.

Pse lejuat rënien e RDGJ, një aleate e ngushtë e Moskës? Në vende të tjera, si ato balltike në vitin 1991, ju u sollët shumë më ashpër. Demonstratat për pavarësi në Lituani, u shtypën brutalisht…

LEXO EDHE:  Lajm i mirë për Shqipërinë/ Zgjerimi i BE, në qendër të Presidencës Rumune

LEXO EDHE:  ShBA rrit presionin ndaj Turqisë

Ne e pamë Gjermaninë Perëndimore si një vend, që u fut në rrugën drejt demokracisë pas rënies së regjimit të Hitlerit. Dhe unifikimi, siç ndodhi 30 vjet më parë, ishte përmbushje e një dëshire të vjetër të qytetarëve të Gjermanisë Lindore dhe Perëndimore.

Unë kam marrë shumë letra, dhe mund t’ju them se njerëzit janë ende mirënjohës për mbështetjen e Rusisë. Ju më fajësoni për gjakderdhjen në Letoni dhe Lituani. Si president, unë isha përgjegjës për gjithçka që ndodhi atje. Por nëse studioni dokumentet e kohës, do të shikoni që jam përpjekur gjithnjë t’i zgjidh konfliktet në rrugë politike.

Ju lejuat ribashkimin e gjermanëve, por shumë shpejt pas kësaj, e humbët postin tuaj dhe Bashkimi Sovjetik u shpërbë. Si e analizoni tani veprimin tuaj?

Pse nuk më pyet më mirë nëse jam penduar apo jo për Perestroikën ? Jo dhe jo. Ishte e pamundur të vazhdohet të jetohej si dukur. Dhe një pjesë thelbësore e Perestrojkës, ishte mënyra e re të menduarit në politikën e jashtme. Ajo përfshinte vlerat universale, ç’armatimin bërthamor, dhe zgjedhjet e lira.

Ne nuk mund t’i privonim qytetarët e vendeve fqinje, gjermanët, çekët, sllovakët, hungarezët, nga të drejtat dhe liritë që i dhamë popullit tonë. Kur e nisëm Perestrojkën , e dinim se çfarë po rrezikonim. Por e gjithë udhëheqja ra dakord, që ndryshimet ishin të nevojshme. Faji për fundin e Perestrojkës dhe rënien e Bashkimit Sovjetik, është i atyre që organizuan grushtin e shtetit të gushtit 1991, dhe përfituan nga pozita e dobët e presidentit të Bashkimit Sovjetik.

A është sot bota një vend më i mirë, sesa gjatë Luftës së Ftohtë?

Unë nuk ndiej ndonjë nostalgji mbi Luftën e Ftohtë. Dhe nuk dëshiroj rrikthimin e atyre kohëve. Ne duhet ta pranojmë që pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, udhëheqësit e rinj nuk arritën të krijojnë një arkitekturë moderne të sigurisë, sidomos në Evropë. Për pasojë, u krijuan vija të reja ndarëse. Dhe zgjerimi në lindje i NATO-s, i zhvendosi këto vija deri në kufirin me Rusinë.

A nuk janë marrëdhëniet aktuale Rusisë dhe Perëndimit, po aq të këqija sa gjatë Luftës së Ftohtë?

Nëse dikush vazhdon të përsërisë vazhdimisht të njëjtat kërkesa, prej kësaj nuk mund të vijë asgjë e mirë. Ka disa shenja që Perëndimi dhe Rusia, po e kuptojnë që duhet të aktivizohen kanalet e komunikimit. Retorika po ndryshon gradualisht. Ndoshta ky është hapi i parë. Sigurisht, para se të rikthehet besimi, kemi ende një rrugë të gjatë për të bërë.

Jam i bindur që gjithçka duhet të rinisë me ç’armatimin bërthamor. Kohët e fundit, u kam bërë thirrje të gjitha fuqive bërthamore, të bëjnë një deklaratë të përbashkët kundër luftës bërthamore. Duhet të rinisin negociatat mes Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, por edhe me fuqitë e tjera bërthamore./ Der Spiegel-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Bie miti/ Lulet që mbani në shtëpi nuk e pastrojnë ajrin, ja ç’duhet të bëni

Publikuar

-

Nga

Mbushja e shtëpisë me vazo me lule, mund t’ju bëjë të ndihemi më të lumtur dhe më produktivë. Por ato nuk do ta bëjnë më të pastër ajrin që thithni. Kjo do të thotë, që ato e pastrojnë ajrin vetëm nëse janë në një sasi tepër të madhe:diku midis 10-1.000  lule për çdo metër katrorë të dhomës apo sallonit tuaj.

Një studim i fundit, i bazuar në 30 vjet kërkime të mëhershme, ka zbuluar se lulet ose bimët që rrisim brenda shtëpisë, kanë pak vlerë reale si pastruese të ajrit. Duke përdorur të dhëna nga një duzinë studimesh të ndryshme ndër vite, autorët konstatuan se për një shtëpi ose zyrë me përmasa 140 m2, duhen mbi 680 bimë shtëpiake, ose minimumi 5 të tilla për një 1 metër katror, për të arritur të njëjtën ajrosje që përfitohet nga hapja e dy kanatave të dritares.

“Ky ka qenë një koncept i gabuar prej kohësh”- thotë inxhinieri i mjedisit Majkëll Uoring nga Universiteti Dreksel. “Bimët janë të shkëlqyera. Por ato në fakt nuk e pastrojnë ajrin e ambjenteve tona të brendshme aq shpejt, sa të kenë një efekt mbi cilësinë e ajrit”- theksoi ai.

Miti lindi në vitin 1989, kur agjensia amerikane e hapëirës, NASA, kreu një studim mbi bimët, për të parë nëse ato mund të filtronin kimikatet, që shkaktojnë kancer në stacionet hapësinore. Ata vendosën një bimë në një dhomë më të vogël se 1 metër kub, me ajër të rralluar.

Rezultatet ishin mbresëlënëse. Brenda një dite, autorët e studimit njoftuan se deri në 70 përqind të ndotësve toksikë në ajër ishin zhdukur. Por një dhomë e vogël e mbyllur, është shumë e ndryshme nga një mjedis i vërtetë shtëpiak në një ndërtesë të madhe.

LEXO EDHE:  Mediat sociale dhe vetëbesimi/ Si ndikon sjellja jonë online në imazhin që kemi për veten?

LEXO EDHE:  Rumania në krye të BE-së/ Lajm i mirë për Shqipërinë

Me kalimin e kohës, studimi i NASA-s dhe hulumtimet pasuese, u nxorën jashtë kontekstit.

Në një ndërtesë normale, argumentojnë autorët e studimit, ajri i ndenjur zëvendësohet vazhdimisht me ajër të pastër nga jashtë, shumë më shpejt se sa eksperimentet në dhomën e vogël.

Autorët e studimit, e treguan këtë duke marrë 196 rezultate eksperimentale, dhe duke i përkthyer ato në nivele të furnizimit të ajrit të pastër (CADR). Duke përdorur këtë metrikë, ata llogaritën se në gati të gjitha studimet, shkalla me të cilën bimët pastronin përbërësit organike të paqëndrueshëm (VOC) nga ajri, ishte aq e ngadaltë, sa që ishte e papërfillshme.

Ndërsa disa nga studimet, kanë matur ambientet e brendshme shtëpiake, Uoring dhe Kamings, thonë se pajisjet që ata përdorën, ishin të prirura të ishin të pasakta, ndaj matën përqendrime të larta dhe jorealiste të ndotësve toksikë. Për më tepër, asnjë prej tyre nuk ka kontrolluar ose matur normën e shkëmbimit të ajrit në natyrë.

Ata shkruajnë se gjetën vetëm 2 studime, që hedhin poshtë konceptin se bimët e zakonshme që mbajmë në shtëpi, e përmirësojnë cilësinë e ajrit të brendshëm. Dhe ato janë kryer nga ekspertët të njohur të fushës. Dhe në një eksperiment të ripërsëritur në vitin 2009, përfundimet e tyre ishin thuajse të njëjta si tani./ Sciencealert-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE