Connect with Us

Pse Kina po heziton të dërgojë tanket, për të shtypur protestat në Hong Kong

Blog

Pse Kina po heziton të dërgojë tanket, për të shtypur protestat në Hong Kong

Publikuar

-

Nga Howard W French “The Guardian”

* Disa dekada më parë, shumë studiues nisën të parashikojnë që me pasurimin e mëtejshëm, Kina do të ishte në prag të ndryshimit të sistemit të saj. Logjika ishte se pas krijimit të një shtrese të re të mesme, politika do të prirej drejt një qeverisjeje më pjesëmarrëse dhe ndoshta më demokratike.

Por ndërsa vazhdoi rritja e lartë ekonomike, dekada e parë e këtij shekulli erdhi dhe iku, pa asnjë sfidë serioze ndaj modelit autoritar të Kinës. Dhe nën udhëheqësin aktual kinez, Xi Jinping, që u emërua president në vitin 2013, gjërat janë ngurtësuar më tepër.

Vitin e kaluar, ai ndryshoi rregullat e zëvendësimit periodik të udhëheqësve, për të qëndruar në krye të vendit deri në fund të jetës. Por sot revolta e pritur prej kohësh e shtresës së mesme ka mbërritur, jo nga vetë Kina, por nga Hong Kongu.

Dhe më shumë se sa çdo problem tjetër me të cilin përballet Kina, kriza e vazhdueshme në këë qytet, mund të përcaktojë vazhdimësinë e Xi në detyrë, dhe drejtimin e vendit të tij gjatë viteve të ardhshme. Problemi i trazirave civile në Hong Kong, është dëshmi e shkëputjes nga epoka post-Mao.

Kjo mund të shihet në Nismën e Brezit dhe Rrugës, një projekt global infrastrukturor, i shpallur nga presidenti Xi. Ose më së afërmi, tek prezantimi i armëve të reja, gjatë paradës ushtarake me rastin e 70-vjetorit të sundimit të Partisë Komuniste, që ishte një shpallje e hapur e synimeve të Kinës, për të rivalizuar fuqinë ushtarake amerikane.

Nën presidentin Xi, Kina ka ndërhyrë shumë më drejtpërsëdrejti në qeverisjen autonome të Hong Kongut. Shembulli më i dukshëm ishte rrëmbimi i librashitësve në Hong Kong, që shisnin libra kritikë ndaj Pekinit, apo dëshmi historike që minojnë ortodoksinë kineze.

Ndërkohë Pekini ka mbështetur një sërë kufizimesh mbi demokracinë e qytetit, çka ka dëmtuar fuqishëm ndjenjën e banorëve të Hong Kongut, se ata gëzojnë një autonomi edhe pse kufizuar ligjore dhe politike, bazuar nën sloganin “një vend, dy sisteme”.

Më e rëndësishmja, këto masa përfshinë ndalimin e kandidatëve politikë pro demokracisë, dhe propozimin në shkurt nga shefja ekzekutive e Hong Kongut, Kerri Lam, të një ligji që shkaktoi edhe protestat e muajve të fundit. Një ligj që lejon ekstradimin e të dyshuarve për krime të ndryshme, nga Hong Kongu në Kinën kontinentale.

Që nga ajo kohë, popullariteti i Lam ka rënë shumë. Veçanërisht, pasi ajo ka deklaruar së fundmi se Pekini nuk do ta lejojë që të tërhiqet nga detyra, një nga kërkesat kryesore të demonstruesve. Bllokimi i çdo rruge që do të lejonte më shumë vetëvendosje nën sovranitetin kinez, sikurse u premtua kur Britania ia ktheu Hong Kongun Kinës në vitin 1997, ka çuar në radikalizimin e dukshëm të popullsisë së ishullit, dhe në një revoltë të shtresës së mesme.

Demonstratat paqësore, kanë nxjerrë rregullisht në rrugë qindra mijëra qytetarë, të moshave, shtresave dhe profesioneve të ndryshme. Situata mund të kishte evoluar më butësisht, nëse qyteti do të trajtohej me më shumë tolerancë. Por logjika e pushtetit qëndror në Pekin nën udhëheqjen e Xi, ka qenë gjithnjë pasja e sa më shumë kontrolli mbi vendin.

Përpjekja për t’i imponuar kufizime më të forta Hong Kongut, rrezikon tani të sjellë të gjitha llojet e dëmeve të padëshiruara. Kjo nis nga radikalizimi i popullsisë së Hong Kongut, dhe vazhdon me dëmtimin e ekonomisë dhe reputacionit të qytetit si “Meka” e biznesit në rajon.

Vetëm në dy javët e fundit, efektet e krizës në Hong Kong u përhapën në një mënyrë të paparashikuar edhe në SHBA. Kur drejtuesi i një skuadre në ligën amerikane të basketbollit, NBA, shprehu përmes Tëitter-it mbështetje për protestuesit në Hong Kong, kompanitë kineze anuluan marrëveshjet e tyre për sponsorizime.

Në një vend ku shumica e njerëzve dinë shumë pak mbi Kinën, kjo ishte hera e parë që shumë njerëz u ndërgjegjësuan për shkallën deri ku Pekini është i gatshëm të shkojë në censurimin e mendimit të lirë, dhe impononimit të konformizmit.

Natyrisht, skenari përfundimtar është vendimi për një ndërhyrje policore ose ushtarake nga kontinenti, në mënyrë që të hiqet dorë nga protestat. Por me çfarë kostoje? Hong Kongu do të humbte përgjithmonë statusin e tij si një qytet global, kozmopolit, dhe atë të një “pate” që prodhon “vezë të arta” për Kinën.

Qëkur ten Hsiao Pini lejoi depërtimin e kapitalizmit në Kinë, Hong Kongu, ka shërbyer si një portë jetike hyrëse për biznesin dhe investimet për vendin. Ai është ende një vend, ku kompanitë e huaja mendojnë se është më e sigurtë të vendosen, për shkak të sistemit të pavarur gjyqësor, dhe një strukture bankare që mundëson një konvertim monetar pa kosto, dhe transferta ndërkombëtare të pakufizuara.

Ndërsa Kina është bërë shumë më e pasur, ajo është bërë më pak e varur nga Hong Kongu në aspektin e investimeve. E megjithatë shumë investime në Kinë, vazhdojnë të kalojnë përmes këtij qyteti. Një ndërhyrje ushtarake në Hong Kong, do të shkatërronte edhe projektin e Pekinit, që Tajvani të pranojë bashkimin me Kinën, në bazë të formulës “një vend, dy sisteme”.

Ngjarjet e kohëve të fundit në Hong Kong, kanë rritur ndjeshëm perspektivën e një fitoreje të radhës së partisë qeverisëse në Tajvan, udhëheqësi i të cilit Tsai Ing-uen është një kundërshtar i fortë i Pekinit. Sidoqoftë, mbetet edhe më e paparashikueshme se çfarë do të ndodhte në Kinën kontinentale.

Një shtypje e e dhunshme e protestave në Hong Kong, mund të ketë pasoja negative për Xi, një udheheqës që është përpjekur të projektojë rreth vetes imazhin e vendosmërisë dhe gati pagabueshmërissë. Sot Pekini pretendon se 1.4 miliardë kinezët, janë të bashkuar në kundërshtimin e tyre ndaj lëvizjes për demokraci në Hong Kong.

Por ky është një pretendim, që mund të besohet vetëm në një mjedis mediatik të kontrolluar nga shteti. Nëse do të përdoren arrestimet masive ose tanket për të shtypur një lëvizje proteste, që synon të sigurojë lëshimet demokratike, anëtarët e shtresës së mesme që janë në rritje të shpejtë në Kinë, do të fillojnë ta shohin këtë jo vetëm si një humbje për Hong Kongun, por si një humbje për shoqërinë e tyre./ The Guardian-Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pushtimi i Xhamisë së Madhe të Mekës, ngjarja që shënoi fillimin e terrorizmit islamik

Publikuar

-

Nga

Sulmi dhe pushtimi i Xhamisë së Madhe në Mekë më 20 nëntor 1979, cilësohet si një ngjarje kryesore në evolucionin e terrorizmit islamik. Xhamia e Madhe e Mekës, është një kompleks i madh, që mund të strehojë rreth 1 milionë besimtarë në çdo kohë, sidomos gjatë Haxhit të përvitshëm në Mekë, që fokusohet në marshimin përreth Qabesë së Shenjtë, e cila ndodhet në zemër të Xhamisë së Madhe.

Xhamia prej mermeri, e mori formën e saj aktuale pas një rikonstruksioni 20-vjeçar, që kushtoi mbi 18 miliardë dollarë, dhe që filloi në vitin 1953 me nismën e Shtëpisë së Saudëve, monarkisë që sundon Arabinë Saudite, dhe që e konsideron veten si kujdestare e vendeve të shenjta në Gadishullin Arabik.

Është interesant fakti, që kontraktori i zgjedhur për punimet ishte kompania saudite “Bin Laden Group”, e drejtuar nga i ati i Osama bin Ladenit. Në orën 5 të mëngjesit të datës 20 nëntor, ditën e fundit të Haxhit, Sheh Muhamed Al-Subajil, imami i Xhamisë së Madhe, po përgatitej t’u drejtohej me një predikim 50.000 besimtarëve që ndodheshin aty.

Sipas kalendarit islamik, 20 nëntori ishte dita e parë e vitit 1400. Në mesin e adhuruesve, u shfaqën disa njerëz të veshur me të zeza, që mbanin disa arkivole mbi supe. Por kjo pamje, nuk ishte e pazakontë në xhaami. Familjet i çon shpesh të vdekurit e tyre atje, për të marrë bekimin e fundit. Por njerëzit me të zeza, kishin tjetër gjë ndërmend.

Burrat nxorrën armët automatike nga rrobat e tyre, qëlluan disa herë në ajër, por dhe mbi disa policë aty pranë, dhe bërtitën para turmës:”Mahdi është shfaqur!”. Mahdi është fjala arabe për Mesian, shpëtimtarin e botës. Të tjerë i ulën përtokë arkivolet, i hapën dhe nxorrën prej andej shumë armë të tjera.

Sulmi drejtohej nga Juhajman Al-Oteibi, një predikues fundamentalist, ish-anëtar i Gardës Kombëtare Saudite, dhe Muhamed Abdullah Al-Qahtani, që pretendonte se ishte Mesia. Të dy ata bënë thirrje për një rebelim kundër monarkisë saudite, duke e akuzuar atë se kishte tradhtuar parimet islamike, dhe e iu ishte shitur vendeve perëndimore.

Militantët, afro 500, ishin të mirë-armatosur. Përveç arsenalit që kishin fshehur nëpër arkivolë, ata i kishin fshehur armët të tjera në bodrumin e xhamisë. Ata ishin të përgatitur prej kohësh për këtë akt. Rrethimi zgjati 2 javë, dhe nuk mbaroi pa masakrimin e qindra njerëzve në bodrume, ku militantët kishin marrë qindra pengje

Ngjarja pati pasoja të përgjakshme në Pakistan dhe Iran. Në Pakistan, një turmë studentësh islamikë u tërbuan nga një raport i rremë, sipas të cilit pushtimi i xhamisë ishte orkestruar nga Shtetet e Bashkuara. Ata sulmuan ambasadën amerikane në Islamabad, dhe vranë 2 amerikanë. Ajatollah Khomeini e përshëndeti publikisht sulmin, dhe fajësoi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin për pushtimin e xhamisë në Mekë.

Në Mekë, autoritetet saudite po shqyrtonin mundësinë e një sulmi komando, pa marrë parasysh sigurinë e pengjeve. Por Princi Turki, djali më i ri i Mbretit Faizal, telefonoi një oficer të shërbimit sekret francez, Klod de Marenshe, që rekomandoi hedhjen e gazit për neutralizimin e terroristëve.

LEXO EDHE:  Kina drejt pushtimit të Ballkanit/ Investime në horizont

Tre komando të forcave speciale franceze, shkuan me shpjetësi në Mekë. Për shkak të ndalimit të hyrjes së jo-muslimanëve në qytetin e shenjtë, ata u konvertuaan në besimin islam, përmes një ceremonie të shkurtër. Ata pompuan gaz ​​në dhomat e nëndheshme, por operacioni dështoi, dhe rezistenca e rebelëve vazhdoi.

Duke parë rritjen e numrit të viktimave, forcat saudite shpuan disa vrima në oborr, dhe hodhën granata në dhomat e nëndhshme, duke vrarë pa dallim shumë pengje, por duke i detyruar rebelët e mbetur të zhvendoseshin në zona më të dukshme, nga ku ata mund të kapeshin. Më shumë se 2 javë pasi sulmit, rebelët e mbijetuar u dorëzuan.

Orët e para të mëngjesit të 9 janarit 1980, në sheshet publike të 8 qyteteve saudite, përfshirë Mekën, 63 militantëve radikalë që pushtuan Xhaminë e Madhe, iu pre koka me shpatë me urdhër të mbretit. Në mesin e të dënuarve, 41 ishin shtetas sauditë, 10 nga Egjipti, 7 nga Jemeni, 3 nga Kuvajti, 1 nga Iraku dhe 1 nga Sudani.

Autoritetet raportuan se 117 ekstremistë vdiqën gjatë rrethimit, 87 gjatë luftimeve, të tjerët në spital. Al-Qahtani u vra gjatë çlirimit të xhamisë, ndërsa Juhajman u ekzekutua me prerjen e kokës. 19 militantë u dënuan me vdekje, dënim që më vonë iu konvertua në burgim të përjetshëm.

Forcat Saudite të Sigurisë, pësuan 127 të vrarë dhe 451 të plagosur. U raportua për mbi 150 të vrarë nga besimtarët e marrë peng. Por dyshohet se numri ishte shumë më i lartë. Pas sulmit, Mbreti Saudit Khaled nisi të zbatojë me më rreptësi ligjin islamik Sheriatin.

Ai u dha konservatorëve fetarë më shumë pushtet gjatë dekadës që pasoi, po ashtu edhe policisë fetare. A kishte gisht familja Bin Laden në atë sulm? Askush nuk e di me siguri. Në atë kohë Osama bin Laden, ishte vetëm 22 vjeç. Ka të ngjarë që ai të ketë dëgjuar predikimet e Juhajman Al-Oteibi.

Kompania e familjes, ishte ende e përfshirë në rikontruksionin e Xhamisë së Madhe. Në fakt, ajo bashkëpunoi me autoritetet, duke iu dhënë autoriteteve hartat e plota të strukturës së xhamisë, për të lehtësuar operacionin e forcave speciale saudite.

Për më tepër, nuk do të ishte në interesin e “Bin Laden Group”, i pasuruar nga kontratat e majme të marra nga qeveria saudite, të ndihmonte kundërshtarët e regjimit. Gjithsesi më vonë Osama bin Laden do ta mbronte më vonë atë akt ekstremist. Dhe më pak se një dekadë e gjysmë më vonë, pushtimi i Xhamisë së Madhe do të frymëzonte Al-Kaedën në sulmet e saj./ Thoughtco.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Samiti i Gjenevës/ Takimi i parë Regan-Gorbaçov që shënoi fillimin e fundit të Luftës së Ftohtë

Publikuar

-

Nga

Samiti i Gjenevës, takimi i parë midis presidentit amerikan Ronald Regan dhe udhëheqësit komunist sovjetik, Mikail Gorbaçov, u mbajt në datat 19-20 nëntor 1985. Që të dy udhëheqësit, u takuan për të diskutuar kryesisht mbi garën e armatimeve që dominonte Luftën e Ftohtë, dhe mbi mundësinë e zvogëlimit të numrit të armëve bërthamore nga dy superfuqitë.

Byroja Politike e Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, e kishte zgjedhur Gorbaçovin si Sekretarin e saj të Përgjithshëm në mars të tij viti, pas vdekjes së Konstantin Çernjenkos. Ndërsa ishte anëtari më i ri i Byrosë Politike, Gorbaçov pati një qasje të re mbi shumë çështje, përfshirë edhe të ashtuqujturën “diplomaci bërthamore”.

Deri në atë moment, ushtria sovjetike ishte e fokusuar tërësisht në përgatitjen për të fituar një luftë të mundshme bërthamore, përmes një grumbullimi masiv armësh bërthamore. Por, Gorbaçov e përqafoi idenë e sigurisë së përbashkët.

Ky term, si një përgjigje ndaj shkatërrimit në masë, që do të sillte një luftë bërthamore, lindi nga politikat e liderëve evropianë, siç ishte edhe kancelari i Gjermanisë Perëndimore Vili Brand, që me ‘Ostpolitik’-ën e tij, tentoi të normalizonte marrëdhëniet midis vendit të tij dhe Evropës Lindore.

Parimi i sigurisë së përbashkët, pretendon se “vendet mund të gjejnë siguri, vetëm duke bashkëpunuar me konkurrentët e tyre, dhe jo duke u qasur kundër njëri-tjetrit”. Për Gorbaçovin, kjo do të thoshte të punonte me SHBA-në, për reduktimin e dyanshëm të numrit të armëve bërthamore.

Në fjalimin e tij në Kongresin e 27-të Partisë Komuniste sovjetike, Gorbaçov deklaroi ndër të tjera:”Siguria reale, garantohet jo nga niveli më i lartë i mundshëm i armëve, por nga niveli më i ulët i mundshëm i ekuilibrit strategjik, prandaj është thelbësore të përjashtohen tërësisht armët bërthamore, dhe llojet e tjera të armëve të shkatërrimit në masë”.

Ashtu si Gorbaçovi, edhe Ronald Regani hoqi dorë nga dogmat e mëparshme të politikës së jashtme amerikane të Luftës së Ftohtë. Ai e kritikoi politikën e detantës, që kishte karakterizuar marrëdhëniet midis dy superfuqive në vitet 1970. Për Reganin, detanta nënkuptonte se Bashkimi Sovjetik “kishte fituar një legjitimitet gjeopolitik, ideologjik, ekonomik dhe moral të barabartë me Shtetet e Bashkuara”.

Presidenti amerikan e kundërshtoi këtë qasje, për shkak të sistemit jodemokratik dhe tendencave totalitare të Moskës. Ai e etiketoi në vitin 1983 Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes. Ndërkohë Regan e hodhi poshtë konceptin e vjetër të shkatërrimit të sigurtë reciprokt (MAD).

Kjo doktrinë thoshte, se për dy vende me rezerva të mëdha bërthamore, nëse njëra prej tyre niste një sulm, pala tjetër do të hakmerrej. Në fund,lufta bërthamore, do të asgjësonte plotësisht që të dyja vendet. Duke e ditur këtë, që të dyja palët do të shmangnin një sulm të parë bërthamor.

LEXO EDHE:  Çfarë e bën një udhëheqës vërtet të madh?/ 10 leksionet që na jep historia

Në Gjenevë, të dy udhëheqësit ndërtuan shumë shpejt një raport miqësor midis tyre. Edhe pse në ndonjë moment debatuan ashpër, për një çështje ndërkombëtare të një rëndësie kaq të madhe. Gorbaçov i la një përshtypje të mirë Reganit. Takimi i parë i dy liderëve, ku ishin të pranishëm vetëm përkthyesit, u zhvillua në mëngjesin e 19 nëntorit 1985. Në deklaratat paraprake, që të dy thanë se ishin shpresëplotë për të bashkëpunuar, dhe për siguruar paqen në të ardhmen.

Më pas, Regan dhe Gorbaçov u bashkuan me delegacionet e tyre. Gorbaçovi foli i pari, duke nënvizuar sërish rëndësinë e bashkëpunimit dhe sigurisë së përbashkët. Regan e kundërshtoi, duke argumentuar se BRSS nuk i kishte dhënë Shteteve të Bashkuara shumë arsye për t’i besuar, me retorikën e tij për një “shtet komunist mbarëbotëror”.

Nga ana tjetër, ai tha se SHBA-ja ishte “e gatshme të përpiqej t’i përgjigjej shqetësimeve sovjetike, nëse këta të fundit do të ishin të gatshëm të përgjigjeshin”. Pastaj Regan propozoi Nismën e Mbrotjes Strategjike (SDI), duke propozuar që dy superfuqitë të kishin një sistem mbrojtës të përbashkët.

Reagan mohoi pretendimet se Uashingtoni po synonte të fitonte avantazhin e goditjes së parë.

Ai argumentoi se SDI mund t’i mbronte që të dyja shtetet, nga një palë e tretë e pajisur me armë bërthamore. Pas pushimit të drekës, Gorbaçov e hodhi poshtë pretendimin e Reganit për Bashkimin Sovjetik si një “perandori të së keqes”.

Ai shprehu shqetësimin se SDI mund të çonte në një garë armatimesh në hapësirë. Në këto kushte, ai u shpreh i gatshëm të negocionte për zvogëlimin e armëve ofensive, vetëm nëse Regan e braktiste SDI. Regan e refuzoi këtë, me arsyetimin se teknologjia SDI, nuk duhet të konsiderohej një “armë e hapësirës”.

Në këtë pikë, palët u futën në një ngërç që vazhdoi ditën e dytë të bisedimeve. Megjithë mungesën e një përparimi të dukshëm mbi arsenalin bërthamor, Samiti i Gjenevës ishte një pikë kthese në marrëdhëniet amerikano-sovjetike. Ky ndryshim historik, i dedikohet kryesisht lidhjes personale midis 2 liderve./ Atomic Heritage Foundation-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse BE gaboi me bllokimin e negociatave për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë

Publikuar

-

Nga

Nga Anthony Salamone “The National”

Bashkimi Evropian, po përballet aktualisht me një mosmarrëveshje serioze mbi zgjerimin e unionit, e cila mund të sjellë pasoja të rënda për të ardhmen e saj. Zgjerimi ishte në rendin e ditës në mbledhjen e Këshillit Evropian muajin e kaluar.

Komisioni Evropian, rekomandoi hapjen e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë. Por në fund, kjo varej nga vendet anëtare. Për habinë e shumëkujt, KE e shtyu marrjen e një vendimi zyrtar, duke bllokuar për momentin nisjen e bisedimeve. Zgjerimi është një nga fushat e politikave të BE-së, ku kërkohet ende unanimitet.

Franca, Hollanda dhe Danimarka, e kundërshtuan fillimin e bisedimeve me Shqipërinë. Por pikëpyetjet më të mëdha i ngjalli bllokimi i bisedimeve për Maqedoninë e Veriut për shkak të vetos të Francës. Ky vend, zgjidhi përmes Marrëveshjes së Prespës disa muaj më pare, një mosmarrëveshje të vjetër me Greqinë për çështjen e emrit.

Të entuziamuar zyrtarët në Bruksel, u shprehën të sigurt se zgjidhja e kësaj çështje, do t’i hapte rrugën bisedimeve të anëtarësimit. Rastësisht, Britania e Madhe ka qenë dikur ishte një zë i madh mbështetës i zgjerimit, ndaj mbështeti kandidaturat e shteteve të Ballkanit Perëndimor.

Tani, kapitali politik i Mbretërisë së Bashkuar në BE është jo-ekzistent, ndaj Londra nuk është në gjendje të diktojë vendimet e BE-së. Në fakt, armiqësia e fshehtë për të penguar zgjerimin e BE-së nuk është e re.

Kur Zhan Klod Junker, u zgjodh president i Komisionit Evropian në vitin 2014, ai deklaroi se asnjë vend nuk do të anëtarësohej në BE gjatë mandatit të tij. Ndërsa asnjë kandidat nuk ishte realisht gati për këtë, mesazhi i Junker nuk ishte pozitiv. Gjithsesi, shumica e shteteve anëtare dëshironin nisjen e bisedimeve me Maqedoninë Veriore.

Gjermania ka qenë ndoshta mbështetja më e dukshme, me kancelaren Angela Merkel, Ministrin e Jashtëm Heiko Maas.dhe Ministrin e Evropës Mikael Rot, që e bënë të qartë dëshirën e tyre për të ecur përpara, dhe për të mbështetur angazhimet e BE-së.

Presidenti francez Emanuel Makron, ka qenë i vendosur në ushtrimin e të drejtës së vetos. Argumenti i tij, është se BE-ja duhet të reformojë më parë veten, përpara se të pranojë anëtarët e rinj. Sikurse e bëri të qartë në intervistën e dhënë për “The Economist”, ai mendon se zgjerimi do të pengonte synimin e tij për t’i dhënë BE-së një rol më strategjik.

Dhe ky u duk si një arsyetim i çuditshëm. Hapja e negociatave të anëtarësimit, është diçka krejtësisht e ndryshme nga ajo e një vendi, që është në prag të hyrjes zyrtare në BE. Në fakt, zgjerimi ka shërbyer shpesh si një shtysë për reformën institucionale të BE-së, dhe jo për ta bllokuar apo penguar atë.

LEXO EDHE:  Kina drejt pushtimit të Ballkanit/ Investime në horizont

BE mund të veprojë fare mirë në disa linja paralele, dhe kështu ka funksionuar gjithmonë.

Nëse unioni kërkon që të jetë më gjeopolitik dhe strategjik, është e vështirë të mirëkuptohet si i arsyeshëm frenimi i aspiratave të vendeve të Ballkanit Perëndimor, për t’u bërë pjesë e familjes evropiane.

Përkundrazi, në samitin e fundit të Këshillit Evropian, Brukseli dërgoi një sinjal shumë negativ për rajonin dhe më gjerë. BE-ja nuk është aktori i vetëm gjeopolitik në Ballkanin Perëndimor. Edhe Rusia ka vazhduar përpjekjet e saj hibride, për të pasur një ndikim të mëtejshëm në rajon. Moska e ka kundërshtuar prej kohësh zgjerimin e BE-së dhe NATO-s.

Shqipëria është anëtare e NATO-s që nga viti 2009. Me zgjidhjen e mosmarrëveshjes mbi emrin me fqinjin jugor, Maqedonia e Veriut është gati t’i bashkohet aleancës veri-atlantike. Rusia e kundërshtoi hapur Marrëveshjen e Prespës, dhe do të mbështeste në mënyrë aktive distancimin e Maqedonisë së Veriut nga procesi i anëtatësimit në BE.

Ndërsa do të ndjekë edhe aspiratën e saj evropiane, trajektorja aktuale e Maqedonisë së Veriut nuk do të jetë e qëndrueshme, në rast se Brukseli nuk e zhvendos në fazën tjetër procesin e pranimit. Zgjerimi është parë me të drejtë, si një nga përpjekjet më të suksesshme të BE-së.

Perspektiva dhe arritja e mundshme e anëtarësimit në union, ka shërbyer si një faktor stabilizues dhe motivues, që vendet evropiane të ripërqafojnë demokracinë, dhe të kërkojnë partneritete të frytshme.

Aspekti më i rëndësishëm i këtij rrugëtimi, është të ruajë shpresën e anëtarësimit në të ardhmen, si për vendet kandidate aktuale, ashtu edhe ato potenciale. Edhe kur vendet kandidate, kanë ende shumë reforma për të kryer, dhe kur anëtarësimi është vite larg, kjo shpresë mund të jetë e qëndrueshme.

Shtyrja e negociatave të anëtarësimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, kur të dyja vendet duken se janë gati, e zbeh këtë shpresë dhe e dëmton pozitën e BE-së në rajon. Brukseli mund t’i hapë dritën jeshile negociatave ndoshta në samitin e Këshillit Evropian në marsin e vitit 2020, ose në samitin BE-Ballkani Perëndimor që do të mbahet në majin e vitit 2020 në Zagreb, gjatë presidencës kroate të BE-së.

Kurdo që të ndodhë kjo, Brukseli do të ketë paguar tashmë një kosto të madhe për besueshmërinë e tij. Makron mund të ketë të drejtë, kur thotë se BE-së i duhen më shumë strategji, por unioni ka gjithashtu nevojë për më shumë solidaritet./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE