Connect with Us

Mbajtja e një qeni, zvogëlon rrezikun e vdekjes tek personat me probleme në zemër

Blog

Mbajtja e një qeni, zvogëlon rrezikun e vdekjes tek personat me probleme në zemër

Publikuar

-

Një studim i kohëve të fundit i kryer në Suedi, zbuloi se rreziku i vdekjes nga pronarët e qenve që ktheheshin në shtëpi nga spitali pas një goditje në tru apo sulm në zemër, ishte dukshëm më i ulët, se të tjerët që nuk mbanin qen. Studiuesit e Universitetit të Upsalas, përdorën një regjistër të madh kombëtar të shëndetit, duke përdorur një listë prej afro 182.000 pacientësh të moshave 40-85 vjeç, të cilët kishin pësuar një sulm akut në zemër midis viteve 2001-2012.

Ndërkohë studiuesit, mblodhën informacione për më shumë se 150.000 pacientë të së njëjtës moshë, që kishin pësuar goditje në tru gjatë të njëjtës periudhe. Edhe pas kujdesit më të mirë mjekësor, shëndeti i pacientit mund të marrë një kthesë negative pas kthimit në shtëpi.

Në vitin pasues pas sulmit në zemër, afro 30.000 nga pacientët kishin ndërruar jetë. Disa vjet më parë, të njëjtët studiues në Universitetin e Upsalas, zbuluan se ata që mbanin qen në shtëpi, kishin zakonisht një shëndet më të mirë kardiovaskular. Tani duhej parë nëse kjo sillte shanse të përmirësuara të mbijetesës, në vazhdën e qëndrimit në spital.

Në të dhënat e të dy grupeve të pacientëve, që ata përdorën për këtë studim të ri, gati 1 në 20 prej tyre mabnte qen në shtëpi. Suedia miratoi një ligj në vitin 2001, për regjistrimin e detyrueshëm të qenve. Prandaj studiuesit e përdorën këtë bazë të dhënash, për të identifikuar pronarët e qenve në këtë studim.

Duke krahasuar shkallët e vdekshmërisë midis pronarëve të qenve dhe pjesës tjetër të pacienteve, ekipi zbuloi se jo vetëm që të parët kishin shëndet më të mirë, por se përmirësimi ishte jetë-shpëtues. Për ata që jetonin vetëm me qenushin e tyre, rreziku për të vdekur pas një sulmi në zemër, ishte 30 për qind më i vogël.

Edhe nëse ata i priste në shtëpi një partner ose një nga fëmijët, pasja e qenit përmirësonte me rreth 15 përqind shanset që ata të jetonin më gjatë. Rezultatet ishin të ngjashme, edhe për ata që kishin pësuar goditje në tru. Në këtë rast mbajtja e një qeni, reduktonte rreziqet me 27 përqind.

LEXO EDHE:  Studimi/ Nënat e binjakëve plaken më shpejt se gratë e tjera

Përveç analizës së rrezikut të vdekjes në vitet pasuese pas një sulmi në zemër, ekipi vëzhgoi edhe shanset që kishin pacientët për t’u rikthyer në spital, për shkak të një episodi të përsëritur të paktën një muaj më vonë.

Për pronarët e qenve, edhe këto gjasa ishin më të ulëta, vetëm nën 10 përqind. Por ne duhet ta shohim gjithë këtë në kontekst:periudha më e vështirë për ata që i kanë mbijetuar një sulm në zemër është muaji pauses. Pak më shumë se 1 përqind e të gjithë pacientëve, kanë përjetuar një sulm të përsëritur. Kjo normë bie në vetëm 0.3 përqind, pas 30 ditëve të para.

Pra, në terma absolutë, shanset disi më të përmirësuara për pronarët e qenve, mund të mos jenë dhe aq të mëdha. Studimi nuk jep shumë shpjegime mbi këto rezultate. Por bazuar në studimet e mëparshme mbi pronësinë e kafshëve shtëpiake, dashuria jonë ndaj qenve, mund të bëjë mrrekullira mbi shëndetin.

Është me vend të theksohet se bazuar në studime të tjera, të sëmurët që kthehen në një shtëpi të zbrazët, janë në disavantazh ndaj të tjerëve që nuk jetojnë vetëm. Qoftë një bashkëshort apo një rreth i kujdesshëm miqsh, shoqëria e mirë është sekreti për të pasur një jetë më të gjatë.

“Ne e dimë që izolimi social, është një faktor i madh rreziku për shëndetin, dhe kësisoj për një vdekje të parakohshme. Studimet e mëparshme, kanë treguar që pronarët e qenve përjetojnë më pak izolim social, dhe kanë më shumë ndërveprim me njerëzit e tjerë”- thotë epidemiologia e Universitetit të Upsalas, Tove Fall.

“Për më tepër, mbajtja e një qeni, është një motiv i mirë për të pasur aktivitet fizik, që nga ana e tij është një faktor i rëndësishëm në rehabilitimin nga një sëmundje, si dhe për shëndetin mendor”- theksoi ajo. Par pasja e një problemi serioz me zemrën, mund të jetë arsye e mirë për të blerë një qen./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pse të moshuarit, duhet të konsumojnë më shumë ujë se të tjerët

Publikuar

-

Nga

Dehidratimi shoqërohet me një rrezik më të lartë në pasjen e problemeve shëndetësore tek njerëzit e moshuar, nga infeksionet, humbja e vetëdijes, apo shtrimi në spital.Por ndërsa njerëzit plaken, oreksi për ushqim dhe pije mund të zvogëlohet.Prandaj të moshuarit duhet të pinë rregullisht ujë, edhe kur nuk ndihen të etur.

Gratë e moshuara, që nuk kanë nevojë të kufizojnë konsumimin e lëngjeve për arsye mjekësore, si problemet me zemrën ose veshkat, këshillohet të pinë 8 gota ujë në ditë.Për burrat më të moshuar, kjo normë është 10 gota.Mënyra më e lehtë për të pirë më shumë lëngje, është ndryshimi i zakoneve ekzistuese.

Për shembull, pirja e më shumë lëngjeve si pjesë e rutinës të përditshme, si gjatë kohës kur pini ilaçet, ose gjatë vakteve ushqimore.Dhe është e rëndësishme të pini ato lëngje, që ju kënaqin më shumë.Miti i zakonshëm është se duhet të pini ujë, por aty llogariten edhe çaji, kafeja dhe lëngjet e tjera.

Dhe në disa raste edhe birra mund të jetë hidratuese, kur konsumohet brenda udhëzimeve të rekomanduara. Etja shihet si një tregues i besueshëm se kur duhet të pini, por perceptimi i etjes mund të dobësohet me kalimin e moshës.Mbështetja e tepruar vetëm tek ndjesia e etjes, mund të rrisë rrezikun e dehidratimit.

Prandaj është e rëndësishme të konsumoni vazhdimisht lëngje, edhe kur ju duket se nuk keni etje.Një mit tjetër është se shmangia e pirjes së lëngjeve, mund t’ju ndihmojë me problemin e inkontinencës urinare.Gjithsesi, kufizimi i konsumit të lëngjeve e përkeqëson më tej këtë problem, pasi e zvogëlon kapacitetin e fshikëzës.

Disa njerëz, pyesin se çfarë përfitimesh vijnë nga hidratimi.Shumë njerëz nuk e besojnë se pirja e shumë pak lëngjeve, mund të ndikojë në mirëqenien e tyre, apo të ketë pasoja të rënda shëndetësore.Por, njerëzit e moshuar, janë më të prekshëm ndaj efekteve të pirjes së shumë pak lëngjeve, për shkak të ndryshimeve fiziologjike të lidhura me moshën apo efekteve anësore të ilaçeve, ose të dyjave bashkë.

LEXO EDHE:  Çfarë mendon bota për lumturinë, demokracinë dhe varfërinë?

LEXO EDHE:  Studimi/ Nënat e binjakëve plaken më shpejt se gratë e tjera

Për shembull, deri në vitin 2046, përqindja e njerëzve të moshës mbi 65 vjeç në Britaninë e Madhe, parashikohet të rritet nga 18 në thuajse 25 për qind. Ndërsa kriza e klimës përkeqësohet, dhe valët e të nxehtit të madh po bëhen më të zakonshme, numri i vdekjeve të lidhura me dehidratimin, është i pritur të rritet .

Deri më sot, janë kryer pak studime mbi pikëpamjet që kanë mbi hidratimin të moshuarit që nuk jetojnë në shtëpitë e posaçme të kujdesit.Për ta korrigjuar këtë, kohët e fundit është kryer një studim i veçantë.U intervistuan 24 persona të moshës mbi 75 vjeç, që jetojnë në shtëpinë e tyre në Londër, Angli.

U zbulua se perceptimi mbi rëndësinë e hidratimit ishte i larmishëm.Ndërsa të intervistuarit ishin disi të vetëdijshëm për këshillat e mjekëve mbi rëndësinë e hidratimit, kishte shumë koncepte të gabuara, mbi sasinë dhe llojin e lëngjeve që duhen konsumuar.

Një nga frikërat më të mëdha, ishte ajo e incontinences urinare, apo vështirësia për të dalë në banjë.Në raste të tilla, është e rëndësishme të pini shumë lëngje, që të mos e përkeqësoni problemin.Pirja e çajit dhe kafes pa kafeinë mund t’ju ndihmojë, pasi mund të zvogëlojë konsumimin e alkoolit./Përshtati në shqip CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

A ndikon kujdesi ndaj fëmijëve të vegjël, në shëndetin e tyre më vonë gjatë jetës?

Publikuar

-

Nga

Studiuesit po hulumtojnë nëse mungesa e kujdesit nga edukatorët dhe mësuesit gjatë viteve të para të jetës, ka një ndikim në gjendjen shëndetësore të fëmijëve më vonë. Një studim i ri, ka shqyrtuar 13 studime të mëparshme, të cilat eksploruan lidhjet ndërmjet kujdesit për fëmijët në sistemin parashkollor, në çerdhe dhe kopshte, apo nga kujdestarët e fëmijëve, dhe gjendjes së ardhshme shëndetësore, përfshirë 8 raporte që studionin dietën ushqimore, aktivitetin fizik, sjelljen sedentare, dhe një që përqëndrohej tek cilësia e gjumit.

Artikujt studimorë të shqyrtuar ishin nga Shtetet e Bashkuara, Australia, Franca, Japonia, Danimarka, Zelanda e Re dhe Mbretëria e Bashkuar, dhe përfshinin midis 34-18.000 fëmijë të moshës midis 6-javësh dhe 5-vjeç.

Ekipi i studiuesve nga universitetet Laugborou dhe Kembrixh, në Britaninë e Bashkuar, dhe Universiteti Xhon Hopkins, në Shtetet e Bashkuara, zbuloi se provat e kufizuara ekzistuese dhanë rezultate të përziera. Për më tepër, nuk kishte ndonjë eksplorim të thelluar të asaj që mund të jenë aspektet specifike të kujdesit ndaj fëmijëve nga njerëz të tjerë, përveç prindërve të tyre biologjikë, dhe që ndikojnë në këtë marrëdhënie në dietën ushqimore dhe aktivitetin fizik, siç është lloji i ofruesit (p.sh zyrtar ose joformal), dhe kohën që fëmijët i nënshtrohen një kujdesi të tillë (p.sh me kohë të plotë ose të pjesshme).

Studiuesit gjetën “prova shumë të kufizuara”, që sugjerojnë se praktimi i disa llojeve të kujdesit ndaj fëmijëve, veçanërisht ndaj atij më jozyrtar, mund të jenë të lidhura me më pak ushqyerje me gji, por provat në lidhje me të gjitha rezultatet e tjera janë të përziera, dhe ndonjëherë kontradiktore.

Dr.Silvia Kosta, nga Shkolla e Sportit dhe Shkencave të Shëndetit (SSEHS), thotë se kërkohen më shumë studime dhe që të jenë të një cilësie të lartë, për të përcaktuar nëse kujdesi ndaj fëmijëve nga ata që nuk janë prindër të tyre, ndikon apo jo në dietën ushqimor, aktivitetin fizik, sjelljen sedentare dhe cilësinë e gjumit në jetën e mëvonshme.

LEXO EDHE:  Video-Ekskluzive/ Ndodh në Shqipëri, macja pi qumësht nga Pitbulli

LEXO EDHE:  Milenialët janë të varur nga ndjekja e jetës me teknologji, tregon studimi

Ajo thotë:”Ne e dimë që vitet e para, janë një moment kyç në jetën tone, si për zhvillimin apo edhe parandalimin e obezitetit, si dhe për krijimin e një diete ushqimore, modeleve të gjumit dhe zakoneve të shëndetshme të aktivitetit fizik.

“Ekzistojnë ndërkohë shumë studime, që sugjerojnë se një kujdes i dobët ndaj fëmijëve në institucionet prashkollore dhe shkollore nga edukatorët dhe mësuesit, shoqërohet me rritjen e mbipeshes tek fëmijët”- thekson ajo.

Duke pasur parasysh numrin e madh të fëmijëve të vegjël që kalojnë një kohë të caktuar nën kujdesin e edukatorëve, këto ambiente paraqesin një perspektivë premtuese për parandalimin e mbipeshes në nivelin e populates, dhe në inkurajimin e zakoneve të shëndetshme që në moshë të re.

Sidoqoftë, ky rishikim studimesh nxjerr në pah faktin që ne kemi nevojë për më shumë hulumtime, më së pari për të konceptuar qartë se cilat janë rrugët e mundshme, që lidhin kujdesin ndaj fëmijëve nga edukatorët dhe mësuesit, me sjelljet ndaj dietës ushqimore dhe aktiviteteve fizike, pasi fëmijët largohen nga këto ambiente.

Dhe së dyti për të përcaktuar nëse cilat aspekte, dhe sa ekspozimi ndaj një kujdesi të tillë nga fëmijët, mund të ndikojë në këto sjellje shëndetësore”. Dr.Kosta shtoi:”Kjo mund të kërkojë një mendim më të gjerë, mbi të gjithë sistemin e kujdesit ndaj fëmijëve në sistemin arsimor, që njihen gjithnjë e më shumë si të vlefshme për shëndetin publik. Nga ana tjetër, kjo do të ndihmojë në identifikimin e synimeve të mundshme për ndërhyrje, politika ose rregullore për të ndihmuar në përmirësimin e kujdesit ndaj fëmijëve në mjedise të tilla”./Përshtati në shqip CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Ja cilat janë krijesat e huaja që jetojnë në trupin tonë

Publikuar

-

Nga

Ju keni lindur 100 përqind njeri, por vdisni 50 përqind alien.Dhe kjo pasi gjysma e qelizave në trupin tuaj, nuk ju përkasin në fakt juve. Kjo pjesë qelizash që mendohej të ishte aq emadhe sa nëntë të dhjetat në total,është sipas një studimi të fundit më e vogël.

Gjithsesi, të kuptuarit që 50 përqind e qelizave në trupin tuaj nuk janë tuajat -ose rreth 38 milionë prej tyre – është diçka e jashtëzakonshme.Disa nga qelizat e huaja, që ndodhen në trupat tanë janë kërpudha, të tjera baktere.Dhe shumë prej tyre kryejnë funksione të rëndësishme, të cilat nuk mund të kryhennga qelizat tuaja.

Për shembull, po të mos ishte për qindra lloje bakteresh që jetojnë në stomakun tuaj, ju nuk do të ishit në gjendje të nxirrni në mënyrë efektive lëndët ushqyese nga ushqimi që konsumoni.Kjo është arsyeja, pse nëse merrni antibiotikë mund të keni diarre.

Duke vepruar pa dallim, antibiotikët vrasin jo vetëm bakteret që shkaktojnë sëmundje, por edhe bakteret “e mira”, që janë të domosdoshme për mbijetesën tonë.Përkundër faktit që bakteret ekzistojnë në trupin e njeriut, në një numër të krahasueshëm me qelizat e rritura në trupin tonë, ato përbëjnë vetëm rreth 1.5 kilogramë të masës së një personi që peshon 70 kg.

Kjo për shkak se bakteret, janë shumë më të vogla se saqelizat njerëzore. Një bakter tipik i vendosur pranë një qelize të madhe njerëzore, do të dukej si një plesht përkrah një maceje.Bakteret e huaja ju mbrojnë nga sëmundjet, duke mbushur hapësirat në trupin tuaj, që përndryshe do të mbusheshin nga “patogjenë” që shkaktojnë sëmundje.

Në vitin 2007, qeveria amerikane ndërmori një studim për të provuar dhe identifikuar të gjithë mikroorganizmat e huaj që gjenden në trupin e njeriut, dhe për të kuptuarse çfarë bëjnë ato. Kur u botuan në vitin 2012, rezultatet e Projektit Mikrobiomës Njerëzore, shkencëtarët zbuluan se në trupin e njeriut ekzistojnë më shumë se 10 mijë lloje qelizash të huaja, 40 herë më shumë se numri i llojeve të qelizave që janë tuajat që në fillim të ekzistencës.

Në fakt, çdo centimetër katror i lëkurës tuaj përmban rreth 5 milionë baktere.Rajonet më të populluara me to të lëkurës tuaj janë veshët, pjesa e pasme e qafës, anët e hundës dhe kërthiza në bark. Por ajo se çfarë bëjnë të gjitha këto baktere të huaja në trupin tone, mbetet përgjithësisht një mister.

LEXO EDHE:  Video-Ekskluzive/ Ndodh në Shqipëri, macja pi qumësht nga Pitbulli

LEXO EDHE:  A e parandalojnë kancerin e gjirit hudhra dhe qepa?/ Ja çfarë thonë studimet e fundit

Marrim për shembull bakteret që kemi në hundë.Projekti i Mikrobiomës Njerëzore, nuk ishte në gjendje të përcaktonte se çfarë bëjnë 77 përqind e specieve që jetojnë atje.Ai zbuloi se tek 29 për qind të njerëzve brendia e hundës përmban bakterin Stafilokok. Por mos u alarmoni, pasi bakteretë tilla janë të rrezikshme vetëm tek njerëzit e sëmurë, dhe që kanë një sistemi imunitar të dobësuar.

Ai është kryesisht një problem për njerëzit shtruar në spitale.Sidoqoftë, tek njerëzit e shëndetshëm, dhe me një sistem imunitar të fortë, bakteretë tilla mbahen nën kontroll dhe janë tërësisht të padëmshme. Ka shumë dëshmi, që një çekuilibër i mikrobiomës njerëzore, mund të jetë një faktor i rëndësishëm në shkaktimin e një game të madhe sëmundjesh.

Këtu përfshihet gjendjen inflamatore të zorrëve,si sëmundja Krohn dhe koliti ulçeroz.Është zbuluar se njerëzit me sëmundje të tilla, kanë një popullatë më pak të larmishme të baktereve në zorrën e tyre.Por askush nuk e di mekanizmin e saktë, përmes së cilës mikrobioma ndikon në këto sëmundje.

Ndërkohë ka edhe një pretendim më të diskutueshëm, sipas të cilit pabarazitë në mikrobiomën njerëzore, luajnë një rol në sëmundjet që ndikojnë në shëndetin tonë mendor,siç janë depresioni dhe skizofrenia.Sërish mekanizmi mbetet i panjohur.Atëherë, nga vijnë të gjitha këto mikroorganizma të huaj?

Në fakt, askush nuk lind me një gamë të plotë të tyre. Përkundrazi, ato shfaqen pas lindjes, përmes qumështittë nënës dhe nga mjedisi përreth.Dhe një njeri normal ka shumicën e këtyre baktereve, që kur një fëmijë mbush3-vjeç.Projekti i Mikrobiomës Njerëzore, llogarit se trupi ynë përmban të paktën 10.000 lloje bakteresh.

ADN-ja e secilës prej këtyre specieve, ka një sekuencë unike “gjenesh”, ku secila prej tyre kodon një proteinë me një qëllim specifik.Projekti i shtoi edhe këto gjetje, dhe arriti në përfundimin se trupi i njeriut, përmban rreth 8 milion gjene që i përkasinbaktereve.

Ndërkohë vetë gjenomae njeriut, përmban vetëm 24.000 gjene.Pra, në trupin tonë ekzistojnë rreth 400 herë më shumë gjene mikrobesh që kanë efektin e tyre në trupin tonë, sesa gjenet njerëzore.Ose, për ta thënë ndryshe, 99.75 përqind e ADN-së në trupin tuaj nuk ju takon juve.Në një farë kuptimi, ju jeni thjesht 0.25 përqind njerëzor./Përshtati në shqip CNA.al

 

LEXO TE PLOTE