Connect with Us

“Koha juaj ka mbaruar”/ Studentët paralajmërojnë rikthimin

Sociale

“Koha juaj ka mbaruar”/ Studentët paralajmërojnë rikthimin

Publikuar

-

Lëvizja studentore ka paraljmëruar sot rikthimin e protestave.

Në një mesazh rrjetet sociale, Lëvizja Studentore ndërsa bën një rezyme të asaj çfarë ka ndodhur në dhjetor 2018, ndër të tjera thekson se organizimi studentor do të vlojë sërish.

“E ndjejmë se lufta për arsim publik falas, dije kritike dhe universitet demokratik është e gjatë dhe nuk e gënjyem veten për asnjë moment se do ia arrinim për dy muaj. Organizimi studentor do të vlojë sërish në universitet për t’u treguar të gjithë impotentëve politikë që qarkullojnë në pushtet dhe opozitë se koha e tyre ka mbaruar me kohë.

Po, universiteti do t’u përkasë edhe një herë universitarëve!”-thuhet ndër të tjera në mesazh.

Postimi i plotë:

Nga Lëvizja Për Universitetin te studentët në lëvizje
/Enriko Peçuli/

E para herë që në Shqipëri u dëgjua për protesta studentore, qysh prej vitit 1991, ishte qershori i vitit 2014. Asokohe qeveria me në krye Edi Ramën kishte gati draftin me projektligjin e ri për arsimin e lartë – draft i ideuar me kohë nga qeveria paraardhëse e Sali Berishës. Pas shumë tentativave për ta kaluar ligjin nën rrogoz, lajmi ra në vesh të universitarëve. Studentë dhe pedagogë filluan të artikulonin rreziqet që vinin nga kjo reformë, duke vënë kryesisht theksin te komercializimi i universiteteve publike dhe kufizimi i aksesit në dije për një shumicë të konsiderueshme të atyre që tashmë ishin studentë dhe atyre që e projektonin veten aty në të ardhmen. Në organizimet e atypëratyshme u pa nevoja për krijimin e një organizimi serioz, që do të bashkonte universitarë dhe jo vetëm, tanimë për të ndalur kalimin e reformës së re, por edhe për të krijuar një kulturë të organizimit studentor. “Lëvizja për Universitetin”, kësisoj, u bë e para e llojit të saj në vendin tonë. Aty filloi një rrugëtim i gjatë me protesta, aksione simbolike dhe një pasuri të gjerë me artikuj, shkrime kritike dhe një manifest* që përmblidhte parimet dhe shtyllat e një Universiteti të ri, më demokratik dhe gjithëpërfshirës. Lëvizja kulmoi në vitin 2015, ndërkohë që reforma shtrohej për diskutim, me organizime protestash prej mijëra vetësh. Parulla ishte “Për Universitetin, Për Shoqërinë!” dhe nënkuptonte që një shoqëri e lirë dhe barazimtare do të filtronte pikësëpari nga një universitet i tillë. Asokohe Lëvizja arriti që diskursin mbi Arsimin Publik Falas dhe universitetin demokratik ta bënte hegjemonik në sferën publike, me qeveritarët që filluan të djersinin dhe ish-qeveritarët që vrapuan për ta përvetësuar artikulimin për universitetin, pa ia arritur dot, për shkak të cektësisë konceptuale dhe ligjërimore në politikë.

Po pastaj? E vërteta është se qysh prej vitit 2016, kohë kur u organizuan protestat e fundit studentore, në diskursin publik thuajse nuk u fol më për universitetin dhe përsëri diskursin e dominuan denoncimet bajate mbi pazaret, drogën dhe ndarjen e tepsisë së pushtetit.

Ç’ndodhi në dhjetorin e 2018-s?

Mëngjesin e 4 dhjetorit të vitit të shkuar, studentët e Fakultetit të Inxhinierisë dhe Arkitekturës organizuan në mënyrë spontane një peticion pasi ishin njoftuar papritmas nga administrata se tanimë do t’u duhej të paguanin tarifë shtesë për çdo provim të mbartur. VKM-ja që e parashikonte këtë tarifë kishte kaluar skuthërisht disa muaj më parë. Ajo konsistonte në tarifimin e çdo krediti që mbart secili provim i mbartur me 670 lekë. Çdo provim ka një minimum prej 4 kreditesh dhe një tavan prej 12 kreditesh, që do të thotë se çmimi për të pasur një sezon vjeshte e tejkalonte vetë tarifën vjetore të universitetit publik. Aty për aty studentët e të gjitha universiteteve publike mësuan se kjo tarifë nuk prekte vetëm Universitetin Politeknik. Lajmi u përhap në mënyrë të rrufeshme, dhe mëngjesin e 5 dhjetorit mijëra studentë pushtuan Rrugën e Durrësit për të protestuar para Ministrisë së Arsimit.

Vetëm për një VKM?

Jeta universitare kishte kohë që po çalonte. Studentët në kryeqytet e kanë të pamundur për të përballuar jetesën pa një punë. Qiratë për shtëpi janë më të shtrenjtat në Evropë në raport me rrogën minimale (26 mijë lekë) dhe infrastruktura e konvikteve është në kushte të mjerueshme. Ligji për arsimin e lartë ka bërë që burokracia brenda universitetit të fitojë pushtet të pakrahasueshëm me peshën e votës studentore, e cila ishte ulur në 10%, dhe tarifat vjetore parashikoheshin të kapnin majat, për shkak të konkurrencës së papërballueshme me ato që u thonë universitete private, pronarët e të cilave e shohin si mënyre për të pastruar paratë dhe për të fituar shpejt dhe “pastër” duke shitur…diploma.

Kështu, që në ditën e parë të vërshimit drejt Ministrisë së Arsimit studentët hartuan aty për aty një listë me kërkesa që shkonin përtej shfuqizimit të VKM-së për provimet e mbartura. U hap një mundësi e artë për të kërkuar ndryshime radikale në jetën universitare. Në nxitim e sipër, një grup studentësh hartuan një dokument me 8 pika*, që në thelb kërkonin përmirësimin e jetës studentore dhe rrëzimin e Ligjit për Arsimin e Lartë. Hapi i parë i qeverisë ishte thirrja për të negociuar kërkesat e parashtruara. Po në mënyrë spontane u dëgjua thirrja e parë dominuese mes shumësisë studentore: “Jo negociata, jo përfaqësi!”. Shembujt e mëparshëm na kishin mësuar se përfaqësitë ishin të korruptueshme dhe se askush nuk mund të merrte tagrin të negocionte në emër të një mase aq të madhe dhe të shumëllojshme studentësh. Kërkesat ishin aty, të panegociueshme aq sa dinjiteti njerëzor. Duke e parë se mundësia e negociatave ishte thuajse e pamundur, qeveria e shfuqizoi VKM-në në mënyrë bujare, duke pritur që tanimë studentët të tërhiqeshin nga rruga e të vazhdonin mësimin normalisht.

Pasi u mor lajmi për shfuqizimin e VKM-së, studentët panë njëri-tjetrin në sy dhe dalluan aty një mundësi për të kërkuar më shumë. Një nga gjërat që nuk ishte parë në Shqipëri ishte që protestat të shtoheshin numerikisht ditë pas dite. Pikërisht kjo ndodh, aq sa më 11 dhjetor Rruga e Durrësit pa rreth 30 mijë vetë në të. Studentë dhe pedagogë nga Tirana dhe qytetet universitare tanimë kishin bllokuar jetën universitare, Rrugën e Durrësit dhe pallavrat mediatike 28-vjeçare. Përpara datës 5 dhjetor, të gjithë kishin përbrendësuar idenë se studentët ishin tejet apatikë, rrinin në kafe, kapaciteti nuk i çonte më larg se të punuarit në call center dhe, për t’i rënë shkurt, se në universitete po rritej një batalion i tërë idiotësh të pavlerë për shoqërinë.

Prej aty filluan të na ftonin në studio televizive, ku vendin kryesor e zinin militantët e partive ose analistët që i shihnim në televizor prej 20 e kusur vitesh tashmë, dhe studentët qëndronin në këmbë, në tokë ose në ndonjë cep të improvizuar. Drejtuesit e emisionit drejtonin pyetje mediokre, pa pritur përgjigje më të zgjuar se aq, dhe analistët shtrëngonin kollaret duke menduar se ata e kishin në xhep tagrin për të folur rreth gjithçkaje. Të gjithë e harruan se skena jone ishte në rrugë. Aty e ngritëm ligjërimin për një universitet përmbajtësisht cilësor dhe, kësisoj, edhe për një shoqëri demokratike përnjëmend.

Po Lëvizja Për Universitetin?

Nëse shumicën e aktorëve që e plotësonin protestën kjo situatë i gjeti disi të papërgatitur, mund ta them me plot siguri se nuk ndodhi gjë e ngjashme me aktivistët e Lëvizjes Për Universitetin. Lëvizja kishte 5 vite që fliste dhe luftonte për universitetin, për të drejtat e studentëve dhe arsim publik falas. Edhe pse kurrë nuk kishte pasur protestë kaq masive në numër dhe kaq radikale në kërkesa, ne kishim punuar sistematikisht për 5 vjet me aksione, protesta dhe artikulimin e problematikave bashkë me parashtrimin e një manifesti*. Për ditë me radhë parullat dhe këngët e Lëvizjes u përhapën në mënyrë rrufeshme, duke dominuar arenën ligjërimore të protestës dhe sferës publike që filloi të shqetësohej për pniversitetin.

LEXO EDHE:  Agron Gjekmarkaj: Ndërkombëtarët mbajnë peng protestat e opozitës

Vetëm për universitetin?

Një nga elementët më interesantë të kësaj proteste ishte fakti se studentët guxuan të dilnin përtej universitetit, duke shkundur fort themelet e një sistemi të dominuar nga oligarkia në rritje dhe të ndërtuar në kurriz të të papërfaqësuarve, përfshirë këtu edhe studentët, të cilët çdo ditë e më shumë po kthehen në prekariat – të mbikualifikuar, të papunësueshëm dhe të hedhur në një vrimë të errët që e quajnë treg pune, i cili çon drejt papunësie apo punës me mëditje. Kërkesat dhe artikulimi i protestës ishin sistemore sepse cenonin në thelb interesat e pronarëve të universiteteve private, të cilat e kishin hartuar reformën në bashkëpunim me pushtetin. Ishin sistemore sepse gjendeshim në pikën ku veç mund të talleshim keqas me qeveritarët, çka u duk në parullat goditëse dhe refuzimin për të negociuar apo trajtuar ndonjë kërkesë me ta. Ishin sistemore sepse studentët po hidhnin në plehra gjithë “ekspertizën” e intelektualëve rozë dhe kollarexhinjve – që kanë bërë reforma dhe analiza gjithë këto 28 vite, për llogari të pushtetit – për të thënë: “Universitetin tanimë do ta bëjmë vetë. Edhe shoqërinë do ta bëjmë vetë”.

Kush i vuri shkopinjtë nën rrota?

Nëse flet për sistemin në tërësi, këtu në Shqipëri, nuk do të të hidhen në fyt vetëm qeveritarët aktualë, por e gjithë kasta politike. Pikërisht këtë u përpoq të bënte opozita parlamentare, duke hedhur në protestë militantët e vetë partiakë për ta mbajtur atë nën frerë, e për te mos dalë përtej, në kërkesa sistemore; gjithashtu për t’i rënë vetëm Ramës, ndërkohë që studentët e thanë qartë se ishin të zhgënjyer e të zemëruar me gjithë kastën politike. Nëse protesta dukej paqësore së jashtmi,meqë nuk pati asnjë përplasje me ata që mbronin institucionin, përbrenda saj vlonte një konflikt më i thekshëm. Nuk ishte – siç do mendonin shumë – konflikti mes aktivistëve të Lëvizjes Për Universitetin dhe militantëve partiake, por ishte kontradikta mes një ligjërimi që ishte revolucionar në thelbin e vet dhe një artikulimi bosh, që nuk shkonte përtej frazave: “të rrëzojmë Ramën!”,“duam vetting për pedagogët!”, “nuk e kemi problemin me Ligjin!”, të cilat në një farë mënyre kërkonin të bënin gati terrenin që Basha dhe pjesa tjetër e opozitës të fitonin ca pikë në luftën për ndarjen e tepsisë. Kështu, në vend që kontradikta të përqendrohej e gjitha mes studentëve që u kishte ardhur në majë të hundës me mënyrën si po trajtoheshin, ajo u zhvillua në masë më të vogël brenda protestës, me militantët e partive që tentuan ta shtrinin hegjemoninë e tyre pushtetore edhe më dhunë fizike ndaj të tjerëve. Hierarkia pushtetore që tentuam ta zhdukim brenda ambientit universitar na u rishfaq në formën e një gërthitjeje boshe etnofokloriko-nacionalisto-idiote nga bashkëmoshatarët tanë partiakë.

A e shoi kjo protestën?

Kishim ardhur në janar të vitit 2019 dhe kishin kaluar pak ditë nga koha kur Rama shkarkoi 8 ministra nga kabineti i tij, për t’i zëvendësuar me kukulla të komanduara. Kështu, ai tentoi të merrte barrën e luftës i vetëm dhe, pasi kishte prezantuar atë që ai e quante “Pakti për Universitetin” duke mos plotësuar as gjysmën e kërkesave të dhjetorit, kërkonte tashmë ta hidhte topin te vetë universiteti, duke e orientuar inatin studentor aty. Studentët sapo ishin kthyer në fakultete për t’i zaptuar ato. Në disa prej fakulteteve pati edhe ndërhyrje të dhunshme policore, por edhe mobilizime nga anëtarët e forumit rinor të PS për të krijuar idenë se studentët donin të ktheheshin në mësim. Dy kartat që hodhi Rama për t’i frikësuar dhe njëkohësisht për t’u lënë ndonjë kocke atyre ishte kërcënimi se do të humbisnin vitin akademik dhe propozimi “serioz” për zgjedhje brenda universitetit. Po si do të bëhej kjo, kur pesha e votës së një pedagogu ishte përsëri e barazvlefshme me atë të rreth 225 studentëve?!

Fundi i janarit i gjeti shumicën e Fakulteteve në mësim, përveç Fakultetit të Shkencave Sociale, që mbeti “Mohikani i fundit” në luftën për një universitet të ri. Pas tërheqjes së pjesës më të madhe të studentëve prej lodhjes dhe presioneve të qeverisë, edhe studentët e Shkencave Sociale vendosën të ktheheshin në mësim.

Kaq ishte?

Pas shumë pak kohësh, bordet e administrimit të universiteteve publike pranuan kandidaturat e të vetëpropozuarve. Aty kishte ndonjë pedagog që nuk i ishte dëgjuar zëri gjatë protestës, ndonjë gazetar që nuk kishte kurrfarë lidhjeje me universitetin e deri te humoristë televizioni. Zgjedhjet u zhvilluan dhe në fund, përveçse pjesëmarrja në çdo universitet ishte më pak se 30% e numrit total të studentëve, në fund ishte ministria që zgjidhte se cili nga kandidatët do të zgjidhej në borde. E gjitha kjo argumentohej me frazën: “Ne do u mundësojmë studentëve që hallet e tyre të dëgjohen lart e më lart.” Po kërkesat tona ishin të ngrira prej dy muajve dhe kishim qëndruar për dy muaj në rrugë dhe në fakultet duke artikuluar e duke bërtitur për atë që kërkonim.

Arritëm gjë?

Sot, nëntë muaj pas vrullit të protestave studentore që mbajtën një vend të tërë në këmbë me shpresën se studentët do të ndryshonin diçka në realitetin e këtij vendi të ngërthyer nga pabarazitë dhe mungesa e thellë shpresës, në universitet janë përgjysmuar tarifat vetëm për vitin akademik që po lemë pas. Këtu nuk përfshihen studentët e programeve master. Heqja e tarifave është e vlefshme vetëm për studentet në nevojë dhe për ata që kanë mesataren mbi 9, gjithmonë nëse nuk kanë asnjë provim të mbartur për vitin që vjen. Na është mundësuar një kartë studentore që ofron shumë pak shërbime. Ndër to mund të përmendim uljet e çmimeve për bizhuteri apo aksesi falas në hapësirat publike. Megjithatë, përtej rezultateve të menjëhershme, studentët arritën të krijonin një kulturë të shëndoshë organizimi dhe solidariteti midis tyre. Përveçse i treguam njëri-tjetrit se mundësia e organizimit është aty, sot kemi një sindikatë të pedagogëve në Universitetin e Tiranës dhe në Fakultetin e Gjeologji-Minierave. Në fakultete po tentohet krijimi i unioneve studentore demokratike dhe ky vit akademik që po troket do të jetë një pranverë e re në universitete.

E ndjejmë se lufta për arsim publik falas, dije kritike dhe universitet demokratik është e gjatë dhe nuk e gënjyem veten për asnjë moment se do ia arrinim për dy muaj. Organizimi studentor do të vlojë sërish në universitet për t’u treguar të gjithë impotentëve politikë që qarkullojnë në pushtet dhe opozitë se koha e tyre ka mbaruar me kohë.

Po, universiteti do t’u përkasë edhe një herë universitarëve!/ CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sociale

Historia e vogëlushit shqiptar që nuk pati fatin e Alvinit

Publikuar

-

Nga

Televizioni A2, ka sjellë përmes një video të shkurtër, historinë e një tjetër vogëlushi shqiptar që ndodhet në kampin famëkeq Al Hawl në Siri.

Është vetëm 10 vjeç, por nuk e din kur ka mbërritur në Siri, megjithatë shqipen nuk e ka harruar.

“Jam 10 vjeç dhe kam ardhur në kapin Al Hawl para 7 muajsh tregon vogëlushi për gazetarët.

LEXO EDHE:  Rama ishte nën efektin e drogës gjatë takimit me ekselentët

LEXO EDHE:  Nga Tahiri e Xhafaj, tek “xhuxhi" apo "pashai”/ Si në Rilindje po hanë kokat e njëri-tjetrit  

Kur gazetari e pyet se kush e ka sjellë në Siri, djaloshi përgjigjet: “Babi im”, por sot nuk e din se ku ndodhet.

Ai është vetëm një nga shumë fëmijë shqiptarë që ndodhen në kampin famëkeq ku mbahen gratë dhe fëmijët e luftëtarëve të ISIS./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Stuhia rrëzon pemët/ OSHEE: Librazhdi dhe Elbasani pa energji elektrike

Publikuar

-

Nga

Moti i keq në 24 orët e fundit, i shoqëruar me me stuhi dhe erëra të forta ka shkaktuar dëme në linjën elektrike të tensionit të mesëm në Librazhd.

Mësohet se, një numër i konsiderueshëm shtyllash elektrike dhe disa km përcjellës të rrjetit shpërndarës të energjisë elektrike janë shkatërruar, duke krijuar probleme në furnizimin me energji për bashkitë Librazhd dhe Përrenjas.

Po ashtu, bëhet me dije se si pasojë e kushteve të rënduara atmosferike, një numër i konsiderueshëm pemësh janë thyernë Përrenjas Fshat, duke dëmtuar linjat e Tensionit të Mesëm 6 Kv të fiderave 3 në Nënstacionin Elektrik të Përrenjasit që furnizon me energji një pjese të qytetit të Përrenjasit dhe zonën e Njësisë Administrative Stravaj.

OSHEE, Agjencia Librazhd njofton se po punohet për riparimin e defekteve dhe linjave elektrike të dëmtuara, me qëllimin rikthimin në kohën më të shpejtë të mundur të energjisë.

LEXO EDHE:   Borchardt nga Shkodra/ Mbështesim çdo të drejtë për protestë paqësore

LEXO EDHE:  Studentët largohen nga takimi me Ramën

Ndërkohë që, raportohet se gjatë ditës së sotme të tilla defekte ka pasur edhe në zona të ndryshme të bashkisë Elbasan.

Sipas burimeve zyrtare nga Emergjencat Civile, defekt pati fidri në fshatin Godolesh, që la pa energji Qerretin dhe disa fshatra të tjerë. Në Gramsh po gjatë të martës mbetën pa energji, për shkak të motit të keq, fshatrat Kokel, Bratile, Grabove, Bicaj. Në bashkinë e Librazhdit ndërprerje energjie pati në fshatrat Funarës, Tregan, Bujaras, Kacivel dhe zona e Lixhave të Treganit në Njësinë Administrative Tregan./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Sociale

Përplasjet në Astir/ Spartak Ngjela: “Shteti i paaftë, të zgjidhet përmes rrugëve ligjore”

Publikuar

-

Nga

Avokati Spartak Ngjela, i ftuar në studion e lajmeve të TV “Fax News”, teksa ka komentuar përplasjen në Astir mëngjesin e sotëm, u shpreh se shteti ligjor nuk i mbron ata pasi janë në proces legalizimi dhe, në bazë të ligjit, nuk kanë asnjë të drejtë.

Sipas Ngjelës e gjitha kjo situatë është krijuar si pasojë e paaftësisë së shtetit, nga njëra anë, dhe korrupsionit nga ana tjetër, teksa theksoi se fundi i kësaj çështjeje vendoset vetëm përmes organeve të drejtësisë dhe rrugëve ligjore.

“Shteti ligjor nuk i mbron ata, mbetet ti mbrojë shteti social, ata janë në proces legalizimi, dhe në bazë të ligjit nuk kanë asnjë të drejtë. Një qeveri që jep para jashtë ligjit është krim. Pse i lanë kaq gjatë? Pse e bëri tani? Si zgjidhet kjo çështje? Zgjidhet vetëm në gjykatë. Unë nuk kam lidhje me këtë qeveri, dhe po të jem unë nuk jap asnjë para për këtë rrugë, do të ndiqja procesin ligjor. Këtë gjendje e ka krijuar korrupsioni, le ta zgjidhin, por jo me protesta, kjo zgjidhet me Gjykatë.

LEXO EDHE:   Borchardt nga Shkodra/ Mbështesim çdo të drejtë për protestë paqësore

LEXO EDHE:  Nga Tahiri e Xhafaj, tek “xhuxhi" apo "pashai”/ Si në Rilindje po hanë kokat e njëri-tjetrit  

Kjo është një përplasje sociale që e la Rama të vijë deri këtu. Ju nuk dini të ndërtoni, janë ndërtuar në formë korruptive. Kanë ardhur ekspert që kanë thënë se duhen deri në 500 milionë euro për të rikthyer normalitetin në qytet. Gjithë kjo që ka ndodhur është paaftësi e shtetit nga njëra anë dhe korrupsionit nga ana tjetër. Pse e lejon të ndërtojë pa leje kur ti e din se pa leje nuk duhet të ndërtohet? Gjithë këta të legalizuarit, nuk i kanë të sigurta pronat nëse vendoset ligji. Po flas me terma normal, pronë me ligj nuk jepet, prona ose blihet me kontratë ose është e trashëgueshme. Para disa vitesh u tha që të bliheshin truallet, dhe nuk u lejua, u hodh në atë kohë Saliu. E gjithë kjo që po ndodh sot është produkt i pronësisë së truallit”, tha Ngjela./CNA.al

LEXO TE PLOTE