Connect with Us

Pse ra ekonomia më shumë sesa pritej/ Sa ndikuan TAP, energjia dhe lojërat e fatit

Ekonomi

Pse ra ekonomia më shumë sesa pritej/ Sa ndikuan TAP, energjia dhe lojërat e fatit

Publikuar

-

Produkti i Brendshëm Bruto (PBB) real shënoi një rritje vjetore prej 2.3% në tremujorin e dytë të vitit 2019. Kjo normë rezultoi lehtësisht më e ulët krahasuar me normën e parashikuar (2.5%), vlerëson Banka e Shqipërisë në një material të brendshëm për ecurinë e produktit të brendshëm real në tremujorin e dytë të vitit, përgatitut për Këshillin Mbikëqyrës. Norma faktike e rritjes ka rezultuar e përafërt krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2019.

Në këndvështrimin sektorial, rritja ekonomike e tremujorit vazhdon të pasqyrojë zhvillimet negative në sektorin prodhues, të ndikuara kryesisht nga tkurrja e aktivitetit të lidhur me “Energjinë” dhe “Ndërtimin”. Edhe sektori i shërbimeve pakësoi lehtësisht kontributin e tij pozitiv, në reflektim të një aktiviteti më të ngadaltë në degët e “Pasurive të paluajtshme” dhe “Aktiviteteve profesionale e shërbimeve administrative”. Ndërkohë, aktiviteti tregtar vijon të gjenerojë ndikimin më të madh pozitiv për rritjen ekonomike, ndërsa shërbimet e tjera vazhdojnë të ndikojnë ecurinë ekonomike në kahun rënës, vlerëson Banka.

Banka e Shqipërisë ka bërë dhe një vlerësim të saj të brendshëm për ndikimet që kanë dhënë sektorët e ndryshëm në këtë ecuri.

Eektin kryesor e ka dhënë “Energji elektrike, gaz, avull, ajër i kondicionuar”, që ka ndikuar me -1.7 pikë përqindje (pp) të rritjes në tremujorin e parë dhe -0.9 pp në të dytin.

Gazsjellësi TAP ka ndikuar në -0.7 pp në tremujorin e parë dhe  -0.6 pp në të dytin.

Mbyllja e aktivitetit të lojërave të fatit ka ndikuar rritjen ekonomike me -0.6pp në tremujorin e parë dhe -0.5 pp në të dytin.

Banka e Shqipërisë vlerëson se pa këto goditje në kahun e ofertës, rritja ekonomike do të ishte më e lartë, përkatësisht 5.5% në tremujorin e parë dhe 4.3% në të dytin.

Në terma të kërkesës agregate, “Konsumi final i popullatës” dha ndikimin kryesor në terma të rritjes, pasuar nga “Konsumi publik”. Kontributet këtyre dy komponentëve në rritje ishin më të lartë krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Nga ana tjetër, “Investimet” janë pakësuar në terma vjetorë, duke prodhuar një ndikim negativ në rritje. “Eksportet neto” u karakterizuan nga kontribute negativ, edhe më të thellë krahasuar me tremujorin e parë të vitit.. Shkak ka qenë rritja e shpejtë e importeve krahas një rritje të ngadaltë të eksporteve, vlerëson Banka.

Energjia dhe industria

Banka e Shqipërisë vlerëson se me gjithë zbutjen e ndikimit negativ, dega e “Energjisë” vazhdon të ndikojë ecurinë vjetore të PBB-së në kahun rënës me rreth 0.9 pikë përqindje nga 1.7 pikë përqindje një tremujor më parë. Gjithashtu, midis aktiviteteve industriale, “Industria e metaleve” gjeneroi një kontribut të lehtë negativ për rritjen ekonomike, rreth 0.1 pikë përqindje si në tremujorin e parë. Ndërkohë, degët e industrisë përpunuese dhe asaj nxjerrëse vlerësohet të kenë ndikuar rritjen ekonomike, respektivisht me 0.3 pikë përqindje secila. Një efekt negativ në ecurinë vjetore të PBB-së llogaritet të ketë dhënë edhe aktiviteti në ndërtim, tkurrja e të cilit u përkthye në një kontribut rreth -0.2 pikë përqindje. Sipas INSTAT, kontraktimi i aktivitetit në ndërtim vlerësohet të jetë i lidhur me projektin TAP. Për sa i takon aktivitetit në bujqësi, pyje e peshkim, rritja e tij vazhdon të mbetet me ritme të ulëta, duke u reflektuar në një kontribut rreth 0.4 pikë përqindje për rritjen ekonomike të tremujorit. Komponenti i taksave neto vazhdon të mbështesë ecurinë e aktivitetit ekonomik në të njëjtën masë si një tremujor më parë, përkatësisht me 0.5 pikë përqindje.

LEXO EDHE:  BSH: Remitancat u rritën me 8,6% në vitin 2014

Shërbimet me rritje

Sektori i shërbimeve ngadalësoi lehtësisht ecurinë rritëse në tremujorin e dytë, në 4.1% nga 4.3% një tremujor më parë. Kjo u reflektua në pakësimin e kontributit të tij në rritjen ekonomike të tremujorit në 1.8 pikë përqindje nga 2.0 pikë përqindje në tremujorin e mëparshëm. Pothuajse të gjitha aktivitetet e shërbimeve dhanë kontribute pozitive në rritjen vjetore të PBB-së, me përjashtim të degës “Arte, argëtim, çlodhje dhe aktivitete të tjera shërbimi”, ndikimi i së cilës vijoi të jetë negativ rreth 0.5 pikë përqindje si një tremujor më parë. Degët e “Pasurive të paluajtshme” dhe “Aktiviteteve profesionale dhe shërbimeve administrative” pakësuan kontributet e tyre në rritjen ekonomike, përkatësisht në 0.4 dhe 0.1 pikë përqindje. Në të kundërt, shërbimet e lidhura me “Aktivitetet financiare dhe të sigurimit” shtuan lehtësisht ndikimin e tyre në rritjen vjetore të PBB-së nga 0.2 në 0.3 pikë përqindje. Ndërkohë, degët e tjera të shërbimeve si “Tregtia, transporti, akomodimi dhe shërbimi ushqimor”, “Administrata publike, arsimi dhe shëndetësia” dhe “Informacioni dhe komunikacioni” vijuan të kontribuojnë në të njëjtën masë si një tremujor më parë, respektivisht me 0.7, 0.4 dhe 0.3 pikë përqindje.

Përmirësohet konsumi

Në këndvështrimin e komponentëve të kërkesës agregate, rritja ekonomike në tremujorin e dytë vitit 2019 u mbështet nga kërkesa e brendshme. Më konkretisht, “Konsumit të popullatës” dha ndikimin kryesor duke u zgjeruar me 2.9% në terma vjetorë. Kjo normë rezulton më e shpejtë nëse krahasohet me tremujorin e mëparshëm (rritja reale vjetore e komponentit shënonte 2.5%). Kontributi i tij në rritjen vjetore të PBB-së vlerësohet rreth 2.3 pikë përqindje. Kontribute pozitive në rritje krahasuar me tremujorin e parë kanë ardhur edhe nga “Konsumit publik i cili u zgjerua më terma vjetorë me 4.4% (0.5% ishte rritja vjetore në tremujorin e parë 2019).

Investimet private në rënie

“Investimet” rezultuan me një rënie në vjetorë me 0.9%. Vlerësohet që ecuria është përcaktuar gjerësisht nga pakësimi i “Investimeve private” me 4.0% në terma vjetorë. Ndërkohë, vlerësohet që “investimet publike” janë zgjeruar me rreth në terma realë vjetorë me rreth 5.0%.

Thellohet deficiti

Komponenti i “Eksporteve neto” vlerësohet të ketë dhënë një kontribut negativ edhe më të thellë krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2019. Deficiti tregtar i mallrave dhe shërbimeve është zgjeruar me rreth 12.6% në terma vjetorë duke gjeneruar një kontribut negativ në masën 1.7 pikë përqindje në rritjen ekonomike.

“Eksporti i mallrave dhe shërbimeve” u zgjerua me rreth 3.2% ndikuar nga rritja vjetore e “eksportit të shërbimeve” me rreth 9.2%. Nga ana tjetër, “eksporti i mallrave” u pakësua me rreth 12.9% në terma vjetorë ndikuar nga ecuria e eksportit të energjisë elektrike. Kontributi i eksportit total në rritjen ekonomike vlerësohet në nivelin 0.9 pikë përqindje.

Nga ana tjetër, rritja “importit të mallrave dhe shërbimeve” u përshpejtua ndjeshëm gjatë tremujorit të dytë të vitit.  Rritja vjetore ka shënuar 6.0% krahasuar me 2.4% në tremujorin e parë të vitit 2019. Përshpejtimi ka buruar kryesisht nga zgjerimi i shpejtë i “importit të shërbimeve”. Rritja e komponentit në terma vjetorë është ngjitur në 10.4% nga 0% në tremujorin e parë. Nga ana tjetër, “eksporti i mallrave” shënoi një rritje vjetore prej 3.8% krahasuar me 3.5% në tremujorin e mëparshëm./ Monitor

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

KSSH letër Kuvendit/ Boll me PPP, të rriten pagat dhe pensionet

Publikuar

-

Nga

Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë ka reaguar në lidhje me projektbuxhetin e 2020.

Në një letër publike drejtuar Kuvendit të Shqipërisë, KSSH bën thirrje të ndalen koncesionet PPP dhe të rriten pagat minimale dhe pensionet.

“Ky projektbuxhet u hartua ne terr pasi u lanë jashtë debatit grupet e interesit dhe Këshilli Kombëtar i Punës.

Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë konstaton me shqetësim se 120 milion euro nga taksat e shqiptarëve vitin që vjen do shkojnë për 14 kontrata koncensionare dhe se fondi për politika të reja pagash është zero, nga 2 miliard lekë që ishte në 2019.

KSSH në fillim të 2019 kërkoi që brenda vitit paga minimale të shkonte deri në 33.000 lekë dhe në vitin 2020 paga minimale të shkojë deri në 36.000 lekë.”-thuhet ndër të tjera në deklaratë.

Reagim i plotë i KSSH për projektbuxhetin e 2020:

Ministria e Financave ka prezantuar në Konferencën e Kryetarëve projektbuxhetin për vitin 2020 teksa ky projektbuxheti do kalojë dhe në komisionet parlamentare para se të votohet në kuvend dhe të dekretohet nga Presidenti i Republikës.

Ky projektbuxhet u hartua ne terr pasi u lanë jashtë debatit grupet e interesit dhe Këshilli Kombëtar i Punës.

Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë konstaton me shqetësim se 120 milion euro nga taksat e shqiptarëve vitin që vjen do shkojnë për 14 kontrata koncensionare dhe se fondi për politika të reja pagash është zero, nga 2 miliard lekë që ishte në 2019.

KSSH në fillim të 2019 kërkoi që brenda vitit paga minimale të shkonte deri në 33.000 lekë dhe në vitin 2020 paga minimale të shkojë deri në 36.000 lekë.

Presidenti i Konfederatës së Sindikatave të Shqipërisë Kol Nikollaj gjatë punimeve të Kongresit të KSSH i kërkoi Ministrisë së Financave të rrisë sa më shpejt pagën minimale, si e vetmja rrugë që ekonomia shqiptare të shkojë drejt kolapsit.

Paga minimale në vitin 2020 duhet të bëhet 36.000 mijë lekë të reja, ndërkohë duhet parë më urgjencë rritja e pagave për arsimtarët, mjekët dhe administratën. Sot bizneset në Shqipëri po vuajnë për punëtorë dhe shkaku kryesor i hemoragjisë së punës është paga minimale.

LEXO EDHE:  Kriza/ Banka e Shqipërisë fut në karantinë filalet e bankave greke

LEXO EDHE:  Rinegocimi me TAP/ Përfitimet të vërteta, merita e qeverisë Berisha

Kujtojmë së paga minimale në Shqipëri është 15 herë më e ulët së në vendet Bashkimit Evropian.

Problemi më i madh i shqiptarëve është ekonomia dhe kjo është hallka kryesore në zingjirin e kushteve të Bashkimit Evropian për hapjen e negociatave për vendin tonë.

Shteti Shqiptar duhet të punojë për të luftuar rritjen e arkëtimeve,informalitetin dhe fshehjen e të ardhurave nga biznesi dhe të detyrojë këtë të fundit të bëjë deklarime reale të pagave dhe jo fiktive.

Nga rritja e pagës minimale ai që fiton vec punëmarrësit është punëdhënësi, pasi rritja e pagës pasohet me rritje të produktivitetit dhe rritje të kualifikimeve profesione.

Bizneset në Shqipëri e ndjejnë nevojën e profesionistëve dhe vendimin e qeverisë për rritje të pagës minimale nuk do ta shihnin me skepticizëm. Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë kërkon që të shikohet mundësia edhe për rritjen e pensioneve për vitin 2020.

Sot një pensionist shqiptar, ndonëse gjithë jetën ka punuar në kushte tmerrësisht të vështira me pensionin që merr nuk siguron dot as ilaçet.

Konfederata e Sindikatave të Shqipërisë i kërkon Ministrisë së Financave që pensionet e qytetit të rriten me 10% dhe ato të fshatit të rriten me 15% Rritja e pagës minimale dhe rritja e pensioneve do ishin në kure e fuqishme edhe për plagët sociale më të cilat përballet shoqëria jonë.

Konfederata e Sindikatave i kërkon qeverisë Rama që këtë vit të akordojë pagën e 13 për arsimtarët dhe shpërblim për pensionistët.

Nëse nga taksat e shqiptarët paguhen 120 milionë euro në vit për kontrata koncesionesh nuk ka asnjë arsye përse arsimtarët dhe mosha e tretë duhet të rrije pa shpërblim./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Rritet tatimi mbi të ardhurat për individët që kanë më shumë se një punë/ Sa do tatohen

Publikuar

-

Nga

Individët, që punojnë në më shumë se një punë, duhet të përgatiten që të paguajnë më shumë tatim mbi të ardhurat. Kjo do të ndodhë, pasi ata do të jenë të detyruar të bëjnë deklarimin vjetor të të ardhurave në fillim të vitit pasardhës, çka do të ndryshojë tërësisht mënyrën sesi llogaritet tatimi mbi pagat e tyre, duke bërë që individët të përfitojnë vetë një herë nga përjashtimi për të ardhurat deri në 30 mijë lekë, ndërsa nëse shuma e dy pagave të tyre i kalon 150 mijë lekët, do të tatohen për shtesën me 23%.

Me një ndryshim në ligjin për tatimin mbi të ardhurat, Ministria e Financave parashikon që individët që janë të punësuar në më shumë se një punëmarrës do të bëjnë deklarimin vjetor të të ardhurave, edhe nëse ai nuk i kalojnë 2 milionë lekët në vit.

Më herët, detyrimin për të bërë deklarimin vjetor e kishin vetëm individët që kishin të ardhura prej më shumë se 2 milionë lekësh.

Ndryshimi përcakton që të gjithë individët, të cilët janë të punësuar në më shumë se një punëmarrës, “deklarojnë  në  deklaratën  e  tyre  vjetore  të  të  ardhurave,  në  një  shumë  të  vetme,  të  gjitha  të  ardhurat  e  siguruara  nga  punësimi,  llogarisin shumën  totale  të  detyrimit  tatimor  mbi  pagat,  zbresin  kur  është  rasti,  tatimin  e  mbajtur në burim nga punëdhënësi dhe përcaktojnë shumën e detyrimit tatimor që duhet të paguajnë për buxhetin e shtetit”. Ndryshimi pritet të hyjë në fuqi nga 1 janari i vitit të ardhshëm.

Burime zyrtare nga Ministria e Financave thanë për Monitor se përmes këtij ndryshimi synohet që të vendoset barazi në tatimin mbi të ardhurat që paguhet nga punëmarrësit. P.sh, sot një individ, që mund të marrë paga në tre bordero, me nga 30 mijë lekë secila, nuk paguan asnjë lekë tatim mbi të ardhurat (deri në 30 mijë lekë, tatimi mbi të ardhurat është zero), ndonëse në total ai merr 90 mijë lekë.

Ky individ tashmë, kur të bëjë deklarimin e të ardhurave të vitit të mëparshëm, do të duhet të paguajë tatimi mbi të ardhurat, pasi duhet të llogarisë tatimin mbi pagën mbi totalin prej 90 mijë lekë (në bazë të së cilës duhet të paguajë 13% të shumës mbi 30 mijë lekë). Si rrjedhojë, në këtë rast, ky individ do të duhet të paguajë tatim mbi të ardhurat 93,600 lekë (7,800 lekë në muaj), në momentin që do të bëjë deklarimin e të ardhurave personale (sipas ligjit deklarimi i të ardhurave personale bëhet brenda datës 30 prill të vitit pasardhës).

Ose një individ që ka dy paga mujore nga 50 mijë lekë, aktualisht paguan në vit si tatim mbi të ardhurat 62,400 lekë në total (për të dy pagat, llogaritet vetëm 13% e shumës mbi 30 mijë lekë). Në fillim të vitit të ardhshëm të vitit, kur të bëhet deklarimi i të ardhurave dhe rillogaritja, ai do të duhet të paguajë shtesë në total edhe 46,800 lekë (pasi tatimi do të llogaritet mbi një pagë të vetme prej 100 mijë lekësh dhe do të rezultonte në total 109,200 lekë për gjithë vitin). Shuma e paguar do të rritet në këtë rast me 42% (shiko tabelën 1).

LEXO EDHE:  Projekti i gazsjellësit TAP me para të Ndragetës, oligarkëve rusë dhe llogarive “off shore”

LEXO EDHE:  Konfindustria: Politikat monetare të BSH do të dështojnë

Në rast se individi ka dy paga që i kalojnë 150 mijë lekë në muaj, tatimi që ata do të paguajnë do të jetë edhe më i lartë, pasi pjesa mbi 150 mijë lekë do të tatohet me 23%. Psh, një individ me dy paga nga 90 dhe 80 mijë lekë në muaj (170 mijë lekë në total), aktualisht paguan 171.6 mijë lekë tatim në vit. Me deklarimin e të ardhurave, tatimi total do të rezultojë 242.4 mijë lekë, ose 78,800 lekë më shumë. Shuma totale që duhet paguar është 30% më e lartë, sesa kur deklaronte dy rroga veç e veç (shiko tabelën 2).

Prej mëse dy vitesh, kjo mënyrë deklarimi dhe rillogaritje kryhej për ata individë që ishin të dypunësuar, por të ardhurat e tyre e kalonin kufirin e 2 milionë lekëve në vit, ose mbi 167 mijë lekë në muaj.

Tashmë kjo skemë po shtrihet tek të gjithë për të vendosur parimin e barazisë. Burimet nga Ministria e Financave thanë se nuk ka kuptim dhe drejtësi, që një individ që merr një pagë psh 180 mijë lekë në muaj, të paguajë më shumë se një tjetër që merr po të njëjtën shumë, por të ndarë në dy apo tre paga. Nga ana tjetër, sërish nuk ka kuptim që individët me dy paga të ndara, që nuk e kapin kufirin e 2 milionë lekëve në vit, të tatohen ndryshe nga ata që marrin po më shumë se një pagë dhe që e kalojnë këtë kufi.

Financat pohojnë se kanë tentuar më herët që të bëjnë identifikim manual të personave që kanë më shumë sesa një pagë, ndërsa tashmë është sanksionuar me ligj detyrimi i të gjithë individëve që kanë më shumë se një punë për të deklaruar të ardhurat totale nga pagat, çka do të sjellë dhe rritje të tatimit të paguar prej tyre.

Tatimi mbi të ardhurat për pagat mbi 150 mijë lëkë (23%) jo vetëm është më i larti në rajon, po ai nxiti një skemë të shmangies ndaj taksave, duke shfrytëzuar hapësirat ligjore dhe diferencat në tatimin ndaj individëve dhe ndaj bizneseve të vogla. Individë me paga të larta dolën nga skema e pagës së kompanive dhe u regjistruan si persona fizikë (biznes i vogël) dhe filluan të faturojnë kompanitë që ata punojnë, në mënyrë që të shmangin tatimin mbi të ardhurat personale, që për pagat e larta arrin deri në 23%. Tatimet një vit më parë hartuar disa ndryshime ligjore për të kapur shmangësit./ Monitor

   

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Ahmetaj kundërshton ministren e Financave/ Rishikoni buxhetin e 2020, ka gjëra të pajustifikueshme

Publikuar

-

Nga

Kryetari i Komisionit të Ekonomisë, Arben Ahmetaj ka kundërshtuar disa pika nga buxheti i synuar për vitin 2020.
Sipas Ahmetajt, është i pajustifikueshëm parashikimi i investimeve për vitin e ardhshëm.

‘Investimet publike janë reduktuar. Nga 4.8% në 2018 në 4.7% në 2019. Është e pajustifikueshme parashikimi i investimeve për vitin e ardhshëm. Janë 100 pyetje për Ministrinë e Financave lidhur me buxhetin, të ardhurat, shpenzimet, investimet,borxhin apo pagat’, ka shtuar Ahmetaj.

Ai i kërkoi ministrisë së Financave që të rishikohet rritja ekonomike pasi Banka Botërore ka parashikuar se rritja ekonomisë në Shqiperi do jetë më ulët se vendet e rajonit dhe do mbyllet në nivelin e 2.9%.

Sipas Ahmetajt, ministria Denaj duhet të kishte bërë një cilësim se i kujt sektori është buxheti i viti të ardhshëm. Buxheti i prezantuar, sipas tij, është pa një emër konkret.

LEXO EDHE:  Rinegocimi me TAP/ Përfitimet të vërteta, merita e qeverisë Berisha

LEXO EDHE:  BSH: Transaksionet e bankingut në distancë u rritën me 64%

“Ky buxhet ka ardhur pa një parashikim që buxheti i kujt sektori është pra i infrastrukturës, i bujqësisë, i pagave apo i pensioneve. Do e diskutojmë a do ketë rritje pagash pasi këtu nuk e kemi. Buxheti është pa një emër konkret. Të ardhurat nga tatimet dhe doganat kanë rënë nga 18.7 në 18.4% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Ministria e Infrastrukturës duhet të paguaj 6.2 miliardë lekë detyrime të prapambetura që ka. Unaza e Tiranës merr pjesën më të madhe të buxhetit të Ministrisë së Infrastrukturës dhe pjesa tjetër infrastrukturore nuk merr asgjë. Vitin e ardhshëm duhet të merrni një eurobond të ri me detyrimet që janë akomuluar. Ministria e Infrastrukturës duhet të likujdojë kontraktorët brenda këtij viti’, u shpreh Ahmetaj./CNA.al

LEXO TE PLOTE