Connect with Us

A po nxisin ndryshimet klimatike, nacionalizmin e të djathtës ekstreme?

Blog

A po nxisin ndryshimet klimatike, nacionalizmin e të djathtës ekstreme?

Publikuar

-

Nga Joshua Jackson & Michele Gelfand “The Conversation”

*Dy prirje kanë diktuar dekadën e shkuar, dhe që të dyja u shfaqën në mbledhjen e këtij viti të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. E para ka të bëjë me efektet e përshkallëzuara të ndryshimit të klimës, të cilat ishin në fokusin e Samitit të Kombeve të Bashkuara për Veprimin ndaj Klimës.

Zjarret në pyje, përmbytjet dhe uraganet, po shtohen në shpehtësinë dhe ashpërsinë e tyre. Tetë nga 10 vitet e fundit, kanë qenë më të nxehtët në historinë e regjistruar. Biologët detarë, kanë paralajmëruar se shkëmbinjtë koralorë në SHBA, mund të zhduken plotësisht deri në vitet 2040.

Ndërkohë prirja e dytë, ka qenë rritja e politikës së krahut të djathtë nacionalist në vendet perëndimore, përfshirë zgjedhjen president të Donald Trampit në SHBA, si dhe rritjen e partive politike nacionaliste në mbarë botën.

Dhe në fakt, 4 fjalimet e para para Kombeve të Bashkuara, u mbajtën nga populisti brazilian i krahut të djathtë, Zhair Bolsonaro, Donald Tramp, diktatori egjiptian Abdel Fatah El-Sisi dhe presidenti nacionalist turk Rexhep Tajip Erdogan. Këto 2 tendenca, shqyrtohen rrallë së bashku.

Kur kjo ndodh, lidhja e tyre shihet ndonjëherë si një rastësi fatkeqe. Pasi shumë politikanë nacionalistë, pengojnë vazhdimisht zgjidhjet për problemin e ndryshimit të klimës. Gjithsesi, studimi ynë i ri sugjeron, se këto 2 prirje mund të jenë të lidhura ngushtë mes tyre.

Efektet e ndryshimit të klimës – dhe mënyra se si i bëjnë shoqëritë të ndjehen të kërcënuara – mund të jenë një nga elementët që nxisin ngritjen e nacionalizmit të krahut të ekstremit të djathtë. Për të kuptuar sesi klima formëson kulturën politike, është e rëndësishme të largohemi një moment nga ngjarjet aktuale, dhe të shohim se si klima ka ndikuar shoqëritë gjatë gjithë historisë njerëzore.

Një nga kulturat që analizuam ishte komuniteti Fellahin në Egjipt. Për shekuj, ai ka pasur norma të rrepta gjinore, dhe rregulla strikte se si duhet të rriten fëmijët. Kur kulturat ndjehen të kërcënuara – qoftë nga lufta, sëmundja apo trazirat ekonomike – ato kanë tendencën të bëhen më të mbyllura dhe konservatore.

Por kjo mund të nxitet edhe nga kërcënimet ekologjike. Populli Fellahin, është përballur me një kërcënim të vazhdueshëm nga përmbytjet, dhe është përballur me tërmete, stuhi rere dhe rrëshqitje gurësh të shpehta. Shekujt e katastrofave klimatike, mund të parashikojnë ndryshime kulturore në shoqëritë e sotme.

Në një studim tjetër, ne zbuluam se kombet që janë përballur me nivelet më të larta të thatësirës, ​​mungesës së ushqimit, katastrofës natyrore dhe paqëndrueshmërisë së klimës, kanë sot kultura më konservatore. Edhe sot brenda SHBA, shtetet më të rrezikuara nga katastrofat klimatike, kanë kulturat më fanatike.

Një studim i vitit 2014, zbuloi se shtete si Teksasi, Oklahoma dhe Alabama – që kanë shkallët më të larta të ekzekutimit me vdekje, apo të ndëshkimeve trupore nëpër shkolla – kanë gjithashtu nivelet më të larta historike të katastrofave natyrore siç janë tornadot, përmbytjet dhe uraganet.

LEXO EDHE:  Basha denoncon zëvendës sekretarin për çështje politike, Tomas Shannon si mbështetës të Edi Ramës

Analizat evolucionare, sugjerojnë që konservatorizmi kulturor mund të jetë funksional – dhe madje i nevojshëm – përballë katastrofës klimatike. Ai mund t’i bëjë njerëzit më bashkëpunues.

Por studimet tona të fundit, gjetën një anë më të errët të kësaj lloje kulturore. Ne hulumtuam nëse paragjykimet lulëzojnë pikërisht në shoqëritë më konservatore.

Për ta vërtetuar hipotezën, bëmë bashkë një grup prej 19 studiuesish nga 8 vende të ndryshme dhe që ishin ekspertë në ekonomi, psikologji dhe antropologji. Ne studiuam në total 86 shoqëri historike, 25 kombe moderne dhe 50 shtetet e SHBA-së, duke analizuar të dhënat nga më shumë se 3 milionë njerëz.

Rezultatet tregonin se kulturat më të rrezikuara ndaj kërcënimeve klimatike, kishin normat më të rrepta kulturore, dhe nivelet më të larta të paragjykimeve ndaj pakicave. Për shembull, në shtetet e SHBA që kishin pasur histori të kërcënimeve nga dukuritë natyrore, të anketuarit e bardhë raportuan nivele më të larta të neverisë ndaj martesës me një zezak, aziatik ose hispanik.

Turqia dhe Koreja e Jugut, kishin kulturat më konservatore, dhe shfaqnin më shumë neveri ndaj të jetuarit pranë dikujt, që i përket një etnie, seksualiteti apo feje tjetër.

Më pas, studiuam si këto çështje lidheshin me zgjedhjet e kohëve moderne. Ne intervistuam amerikanë dhe francezë gjatë zgjedhjeve më të fundit presidenciale në vendet e tyre. Zbuluam se votuesit që ndjeheshin më të kërcënuar, kishin më shumë gjasa të mbështesin ndëshkime më të ashpra për shkelësit e rregullave, një respekt me të madh ndaj normave tradicionale, si dhe shprehnin nivele më të larta paragjykimesh.

Votuesit që ndiheshin të kërcënuar, kishin më shumë të ngjarë të votonin për Donald Trampin dhe Marin Lë Penin, ku secili prej tyre garoi me platforma kundër emigracionit. Sipas gjasave, ndryshimi i klimës do të përkeqësohet në vitet që do të vijnë. Pa një ndërhyrje serioze dhe të menjëhershme, temperaturat dhe niveli i detit do të vazhdojnë të rriten, së bashku me rrezikun e përkeqësimit të ngjarjeve klimatike.

Teksa ndryshimi i klimës rrit nivelin e kërcënimit mjedisor, kulturat në të gjithë botën mund të bëhen më konservatore, dhe retorika përjashtuese e politikanëve të ekstremit të djathtë nacionalistë, mund të tingëllojë gjithnjë e më tërheqëse./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Çfarë do të ndodhë me të dhënat tona në internet pasi të vdesim?

Publikuar

-

Nga

* Gjatë dekadave të ardhshme, në Facebook do të ketë gjithnjë e më shumë llogari të njerëzve që kanë vdekur. Në fakt, sipas disa vlerësimeve, që në vitin 2060 numri i llogarive të përdoruesve të vdekur, do të tejkalojë atë të njerëzve që janë ende gjallë. Por “pasojat dixhitale” të njerëzve që ndërrojnë jetë, shtrihen shumë përtej Facebook-ut.

Kur një qytetar i shekullit XXI vdes, ai ka lënë shpesh pas vetes një postim, mesazhe private dhe informacione personale për gjithçka. Po kush i zotëron këto të dhëna, dhe përgjegjësia e kujt është që të mbrojë privatësinë e të ndjerit? Fehim Husin, sociolog në Universitetin Shtetëror të Arizonës në SHBA, ka kaluar vitet e fundit duke parë studiuar sesi njerëzit, platformat dhe qeveritë menaxhojnë jetën dixhitale të atyre ne e lënë këtë botë. Huseini bëri një prezantim mbitrashëgiminë dixhitale të njeriut në takimin vjetor të Shoqatës Amerikane për Përparimin e Shkencës (AAAS).

Si do të jetë një trashëgimi tipike dixhitale e shekullit XXI?

Kur ne vdesim, lëmë pas llogaritë tona në mediat sociale:fotot, kujtimet, mesazhet dhe shumë gjëra të tjera. Dhe ky problem nuk ka të bëjë vetëm me Facebook-un. Por me çdo shërbim që përdor të dhënat tona personale. Par këtu hyn edhe Google, LinkedIn, Tëitter.

Llogaritë tona në Google janë të mëdha, për sa i përket pëlqimeve dhe mospëlqimeve tona, çfarë bëjmë, atë që themi, dhe ato që kemi kërkuar. Në vende të ndryshme të botës ku ka një ekonomi në zhvillim, ka një problem të madh me menaxhimin  të dhënave. Ka shumë të dhëna personale, dhe njerëzit po i japin ato me dëshirë, pa e kuptuar se çfarë ndodh me ato të dhëna rrugës.

Pse njerëzit duhet ta marrin seriozisht këtë gjë problem?

Vështirë se dikush është duke folur mbi atë që ndodh me këto të dhëna, pasi ne të vdesim. Ky çështje i prek që të gjithë, por nuk ka asnjë udhëzim të qartë. Nëse nuk kemi standarde, dhe nuk ka një rrjet garancish ligjore, atëherë kemi një Perëndim të Egër (Far Ëest).

Një histori ofron një shembull domthënës:Studenti dhe aktivisti social Nahian Al Muktadir vuante nga kanceri. Ndërsa ai vazhdonte kurimin, bashkë me mbledhjen e fondeve në rrjet, Nahian ndau në mënyrë aktive përvojën e tij të përditshme të luftës kundër kancerit në Facebook. Kur ai vdiq, familja dhe miqtë e tij donin që t’i botonin të gjitha statuset e tij në Facebook në një libër, por nuk ishin në gjendje, pasi Facebook-u njoftoi se llogaria dhe të gjitha statuset e tij ishin të paarritshme për të tjerët. Familja e Nahian u përpoq të bindte Facebook-un që t’i lejonte të kishin mundësi për një lloj aksesi, po pa sukses.

A kanë personat e ndjerë të drejtën e intimitetit?

LEXO EDHE:  Në prag të takimit historik Trump-Kim

LEXO EDHE:  Basha denoncon zëvendës sekretarin për çështje politike, Tomas Shannon si mbështetës të Edi Ramës

Unë personalisht besoj se po. Por jam shumë skeptic, kur është fjala për zbatimin e ligjeve. Unë jam një ithtar i madh i lejimit të tregut që të vendosë vetë mbi standardet, sesa këtë ta bëjnë ligjet.

Google ka një opsion që ju lejon të fshini të dhënat tuaja, pasi ndërroni jetë. Çfarë u sugjeroni njerëzve të bëjnë me llogaritë e tyre dixhitale, para se largohen nga kjo botë?

Para së gjithash, jini gjithmonë të informuar mbi politikat e mediave sociale. Kur mendoni për intimitetin që ju garantojnë ofruesit tuaj të mediave sociale, duhet të dini se tek e fundit ata do t’i kenë të dhënat tuaja. Ne duhet të jemi të përgjegjshëm kur bëhet fjalë për përdorimin e platformave dixhitale dhe për shkëmbimin e të dhënave. Unë jap vetëm të dhënat, për të cilat ndihem komod. Për këtë arsye, unë nuk më intereson nëse njerëzit kanë qasje në to, kur unë të kem vdekur.

Si duhet të “bashkëveprojmë” me të vdekurit në mediat sociale?

Ne duhet të flasim mbi kulturën, për sa i përket mënyrës se si po merremi me vdekjen në internet, dhe çfarë lloj shërbimesh po ofrojnë, dhe nëse kjo na ndihmon apo jo. Në Japoni dhe Kore, elzistojnë “gurët e varrit” dixhital. Nëse shkoni në disa varreza në Japoni, ka kode QR ku mund të dëgjoni këngën e preferuar të personit të ndjerë, dhe të shihni filmat apo citimet e tij të preferuara.

Pra është diçka shumë interesante për t’u parë. Mund të ketë efekte terapeutike, apo jo? Por njëkohësisht, mund t’i përkeqësojë gjërat (disa forma të zisë digjitale, si pasja e një anëtari të ndjerë të familjes me një llogari ende aktive, mund të shkaktojnë trauma tek të tjerët)./Sciencemag.org-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Çfarë nuk po shkon me Italinë?

Publikuar

-

Nga

Nga Walter Mayr “Der Spiegel”

* A është vërtetë e mundur që banorët e një vendi, që e ka zili mbarë bota për fuqinë, elegancën dhe kulturën e tij, të jenë në fakt shumë të pakënaqur? Gati 1 në çdo 2 italianë, ndihet pikërisht kështu, duke shënuar normën më të lartë në Evropë.

Midis Pass Brenner në veriun e largët, dhe ishullit të Lampeduzës në jug, një pjesë e popullsisë ndihet e vetmuar dhe e lënë pas dore 2 herë më shumë se mesatarja e BE-së. Dy të tretat e italianëve, kanë frikë se mos e humbasin vendin e tyre të punës. Jetëgjatësia në vend vazhdon që të rritet, por niveli i lindjeve vazhdon të thyejë rekorde negative.

Askund, madje as në Britani, anëtarësimi në BE nuk është kaq jopopullore sa në Itali. Po çfarë nuk shkon me Italinë? Një vend i mirë për të filluar kërkimin e burimit të pakënaqësisë, është pikërisht aty ku papunësia është ndër më të lartat: në Siçili.

Aty banon Mikelanxhelo Balistreri. Përveç drejtimit të një fabrike sardelesh, ai shkruan poezi në dialektin siçilian, është këngëtar, teksa gjen kohë edhe për aktivizimin kundër mafias. Gjatë një takimi në fabrikën e tij, ai më shpjegon se pse ishulli vazhdon të mbetet në vend numëro, pavarësisht se është një nga rajonet më tërheqëse dhe pjellore të vendit.

Ai vetë ka vendosur një farë pasurie të vogël me peshqit e konservuar, ndërsa ka bërë bujë në media për luftën e tij kundër krimit të organizuar. Kur iu kërkuan 100 mijë euro nga mafia për mbrojtje, nga një ish-truprojë e gjykatësit të vrarë të antimafias Xhovani Falkone, Balisteri nuk pranoi.

Jo vetëm kaq, por e denoncoi para autoriteteve, të cilët e hodhën në gjyq. Ishte një veprim i rrezikshëm, por ai vendimi thotë Balisteri, ishte çlirues për të. “Nëse paguan para për mbrojtjen, bëhesh vetë një mafioz”- thotë ai.

Bageria, e vendosur në “trekëndëshin e vdekjes” në Siçilinë Perëndimore, konsiderohet një bastion i Cosa Nostra-s, sidomos që nga vitet 1980, kur organizata kriminale përdori një fabrikë të braktisur për të torturuar dhe vrarë kundërshtarët e saj, përpara se trupat e tyre të shpërbëheshin në acid.

Tashmë kanë ikur kohët kur pyetja kryesore në mendjet e teleshikuesve përpara lajmeve të mbrëmjes ishte:”Kë do kenë vrarë sot?”. Sot po derdhet më pak gjak. Por ambicja e mafies për pushtet, është po aq e fortë sa dikur. Kryetari i bashkisë së Bagerias, gëzon mbështetjen e ish-presidentit të rajonit të Siçilisë, një njeri që ka bërë 5 vjet burg pikërisht për mbështetjen e mafies.

E vendosur buzë detit në lindje të Palermos, Bageria u themelua si një periferi e pasur plot me vila aristokratësh. Sot, me një shkallë papunësie prej 38 përqind, është zona më e varfër e Italisë. Bageria është një shembull kryesor se përse Italia, që mburret me PBB-në e tretë më të lartë në eurozonë, ka mbetur në stanjacion, dhe përse kaq shumë njerëz në vend e shohin të ardhmen me frikë.

LEXO EDHE:  Basha denoncon zëvendës sekretarin për çështje politike, Tomas Shannon si mbështetës të Edi Ramës

LEXO EDHE:  “Peshku i madh”, Adriatik Llalla mund të arrestohet?

Qyteti i Bagerias, ka në thelb gjithçka që i duhet për të pasur sukses, përfshirë një vijë bregdetare magjike dhe restorante të shkëlqyer. Por mbetet e fundit në vend, për shkak të ndikimit të madh të mafias këtu. Kur regjizori fituesi i çmimit Oskar, Xhuzeope Tornatore, i lindur në Bageria, donte të bënte një film në Siçili, të gjithë ishin të kënaqur.

Por ata kishin vetëm një kërkesë të vogël:një pjesë e stafit të ishin nga Cosa Nostra. Tornatore refuzoi, dhe vendosi të ralizojë filmin në Marok. Pronari i fabrikës Balistreri, vazhdon të jetë nën mbrojtjen e policisë, por nuk duket se e shqetëson kjo gjë. “Mafia nuk mposhtet duke kënduar”- thotë ai, duke rrëmbyer kitarën e vet dhe nisur të këndojë një nga këngët e tij të preferuara.

“Në det, peshkaqenë fitojnë gjithmonë ndaj sardeleve, përveçse nëse këto të fundit notojnë pranë njëra tjetrës dhe rrinë të bashkuara. Siçilianët, duhet të ndjekin shembullin e sardeleve, dhe t’i bashkangjiten akoma më shumë luftës kundër klaneve mafioze”- thotë ai.

Por neveria e thellë e italianëve ndaj gjithçkaje që ka të bëjë me shtetin, që shihet si i pangopur  dhe i korruptuar, është rritur që nga fillimi i krizës ekonomike në vitin 2011. Emigrimi nga përtej Mesdheut, si dhe paternalizmi i pretenduar i Komisionit Evropian, e kanë forcuar ndjenjën e një kërcënimi të jashtëm.

Mungesa e interesit të gjerë për problemet reale të vendit, ka favorizuar shumë populistët. Lega dhe Lëvizja Pesë Yjet, fituan një shumicë absolute në zgjedhjet e fundit me mesazhin:Italianët e varfër, janë duke u varfëruar më tej jo për fajin e tyre. Një propagandë e tillë siguron një terren pjellor për pakënaqësinë.

Sipas statistikave zyrtare të BE-së, nëse pyet banorët e qytetit, Roma është më pak e jetueshme se Bukureshti apo Sofja,. Rreth 1.500 kilometra në veri Bagerias, ndodhet Shën Leonardi, fshat në rajonin autonom të Tirolit të Jugut. Aty ka thuajse një punësim të plotë. Komuniteti prej 3.500 personash ka një shkallë papunësie vetëm 1.9 përqind, më e ulëta në të gjithë vendin.

Raporti më i fundit, vë në dukje se Italia është e rrezikuar të degjenerojë në një “shoqëri të frikshme, e bllokuar nga mosbesimi”. Pothuajse gjysma e të gjithë të anketuarve tani mbështesin ardhjen në pushtet të një “njeriu të fortë”./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Mos e harroni, Fidel Kastro ishte një përbindësh

Publikuar

-

Nga

Nga Karen Alea “Narratively”

* “E dëgjuat lajmin?”-e pyeta Marielën. Kisha 10 vjet pa e parë, vazhdonim ende të kontaktonim në Facebook. Ajo jeton në Karolinën e Veriut, unë në Tenesi. Kur lajmi mbi vdekjen e Fidel Kastros në moshën 90-vjeçare bëri bujë, ajo ishte e para që më shkoi në mendje.

I dërgova një mesazh në Facebook, dhe ajo u përgjigj menjëherë. Dihet se kubanët janë emocionalë, dhe kjo ngjarje shkaktoi reagime ekstreme. Pavarësisht nëse kubano-amerikanët kanë lindur dhe rritur në SHBA, apo janë lindur në Kubë, Fidel Kastro ishte figura e vetme që diktoi jetën tonë.

Babai im emigroi në Amerikë në vitin 1949, 10 vjet para se Kastro të zbriste me Çe Gevarën nga malet e Sierra Maestras, për të nisur grushtin e shtetit. Unë linda në Bufalo të SHBA-së në vitin 1967. Mariela lindi në Las Tunas të Kubës, dhe jetoi atje deri në moshën 21-vjeçare.

E lindur në vitin 1974, ajo jetoi mes emblemave të panumërta të Çe dhe Fidelit, kur shkonte për në shkollë. Im atë jetoi nën sundimin e paraardhësit të Kastros, Fulgencio Batistas, një njeri që vlerësohet se ka torturuar dhe vrarë rreth 20 mijë njerëz.

Ndaj nuk është çudi pse njerëzit dolën të festonin rrugëve, kur Fideli e rrëzoi atë njeri. “Në sytë e mi, që u rrita duke dëgjuar historitë e torturave në kohën e Batistas, Fideli ishte vetë Robin Hudi”- thotë Mariela. Tregimet ditët dhe muajt e pare, pasi Kastro mori pushtetin, ishin magjike për familjen e Marielës.

“Qeveria dërgoi në lagjen tonë kamionë plot me ndihma ushqimore”- kujton ajo. Së shpejti do të kishin qasje falas në kujdesin shëndetësor dhe shkolla. Gjyshja ime, që deri atëhere ishte analfabete, mësoi të lexojë dhe të shkruajë. Ndaj për mua ishte e lehtë të rritesha me dashuri, jo ndaj vetë Fidelit, por mbi parimet mbi të cilat u ndërtua revolucioni”- kujton Mariela.

Unë shihja fotografi ose imazhe të kubanëve nëpër rrugë që e përshëndetnin Fidelin, dhe unë mendoja se ato ishin autentike. Të gjithë e donin, mendoja. Por një udhëtim në Havanë në 2001 më tregoi të kundërtën. Ne punësuam një profesor universiteti për të na përkthyer, dhe ai na tha se gati e humbi vendin e punës, pasi ishte i sëmurë ditën e njërës prej paradave ku shfaqej Kastro.

Përveç humbjes së vendit të punës, njerëzit mund të përfundonin në burg. Unë besoja atë që më shihnin sytë:miliona njerëz që e mbështesin këtë njeri, teksa familja ime dhe e gjithë Florida e Jugut tërbohej nga inati. Unë nuk e dija, që ata ishin të detyruar të dilnin nëpër sheshe.

Në fillim të viteve tetëdhjetë, kur isha në shkollë të mesme, peizazhi i Floridës së Jugut ndryshoi. Nga prilli deri në shtatorin e vitit 1980, 125.000 kubanë të rinj mësynë në Florida. Disa ishin përfaqësues të elitës kubane, disa ishin kriminelë, por të gjithë donin të mos kthehshin më në Kubë. Unë isha naive, ose mbase thjesht e re. Dhe nuk e kuptova plotësisht se nga kush shpëtuan ata.

LEXO EDHE:  Basha denoncon zëvendës sekretarin për çështje politike, Tomas Shannon si mbështetës të Edi Ramës

LEXO EDHE:  Boris Xhonson & Donald Tramp, ku ngjajnë dhe ku dallojnë mes tyre?

Mariela mbeti atje gjatë asaj kohe. “Fillova të punoja në fushë, në ferma të drejtuara nga qeveria. Kur marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik nisën të përkeqësohen, u bë më e vështirë

gjetja e ushqimit të përditshëm. Isha në gjimnaz, dhe nëna ime do të zgjohej të më bënte ujë me sheqer që unë të kisha diçka në stomak. Nuk do të haja asgjë deri në darkë.

Prandaj shumë shpesh trishtohesha. Kisha vetëm një palë këpucë, edhe ato kishin një vrimë të madhe. Ndaj detyrohesha t’u vendosja nga brenda copa gazetash. Meqë nuk kishte mjete transporti, do të ecja 8-10 km çdo ditë. Sapo kthehesha në shtëpi nga shkolla, e gjeta nënën time të bërtiste nga dhimbja. Nuk kishte sobë me gaz apo energji elektrike për të gatuar. Ajo do të ndizte një zjarr në oborrin e shtëpisë, dhe me duart e deformuara nga artriti, do të gatuante diçka që unë të kisha me se të ngrohja barkun pas gjithë ditës të kaluar vetëm me ujë me sheqer.

Ajo nuk kishte asnjë ilaç për artritin. Askush nuk po punonte. Nuk kishte punë. Unë nuk e di se si kemi fituar para… Por edhe me para nuk kishte asgjë për të blerë. Embargoja i ndaloi korporatat të sillnin mallra në Kubë”- kujton Mariela.

Në fillim të viteve 1980, kubanët paguheshin mesatarisht 8 dollarë në muaj. Shumica e godinave ishin të rënuara. Njerëzit ishin duke përdorur kavanozat me turshi për të prodhuar karburant për makinat e tyre modeste ruse “Lada”. Mariela nuk ishte në një burg fizik, por pasi Bashkimi Sovjetik ndërpreu ndihmat e tij, jeta e saj u bë jashtëzakonisht e vështirë.

Mariela dhe babai im kanë shumë të përbashkëta. Ata nuk donin të largoheshin nga Kuba. Megjithë mizoritë gjatë mbretërimit të Batistas dhe Kastros, ata e deshën vendin e tyre; miqtë dhe familjet e tyre, plazhet, perëndimet e diellit. Ata ishin rreth të njëjtës moshë kur u larguan.

Babai im mendoi se pas diplomimit do të rikthehej. Të paktën për një vizitë. Pa ditur anglisht, ai varej nga fjalorët, derisa u diplomua si mjek në Kolegjin Mjekësor në Xhorxhia. Kur u largua nga Kuba 57 vjet më parë, nuk e mendoi se s’ do të mund të shkelte më atje. Tani që Fideli ka vdekur, babai im është shumë i moshuar dhe i lodhur për të udhëtuar drejt vendlindjes.

Me artikuj dhe fotot që vijnë nga Kuba, dhe që tregojnë të rinjtë të etur për t’iu përshtatur modës dhe muzikën së botës së jashtme, ka shpresë se rimëkëmbja është në rrugën e duhur./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE