Connect with Us

Ja si mund t’i ndryshojë Uashingtoni gjërat në Ballkan

Blog

Ja si mund t’i ndryshojë Uashingtoni gjërat në Ballkan

Publikuar

-

kriza politike

Nga Janusz Bugajski “Center for European Policy Analysis”

* Emërimi i zv/ndihmëssekretarit të Shtetit, Metju Palmer si Përfaqësues Special i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, është një vendim i rëndësishëm. Ai ripërtërin përkushtimin e Uashingtonit, ndaj zgjidhjes së konflikteve dhe integrimit ndërkombëtar të rajonit.

Gjithsesi, ndërsa rrit pritshmërinë për efektivitetin e Amerikës, ai mund të jetë i pamjaftueshëm në trajtimin e problemeve më delikate rajonale. I dërguari i ri, do të përballet të paktën me 4 sfida thelbësore, duke filluar me çështjen e mbështetjes së Shtëpisë së Bardhë.

Palmer është një diplomat me përvojë, dhe me njohuri të thella mbi rajonin. Por ai do të duhet të bindë udhëheqësit e vendeve të rajonit, se i është dhënë tashmë një mandat i zgjeruar dhe me një autoritet më të madh, se sa gëzonte në postin e tij si zv/ndihmëssekretar i Shtetit, përgjegjës për Ballkanin Perëndimor.

Zgjidhja e mosmarrëveshjes greko-maqedonase, e ka nxitur Uashingtonin të përpiqet të kopjojë këtë sukses diplomatik. Megjithatë, ndarjet etno-politike në Bosnje Hercegovinë, dhe mosmarrëveshja Kosovë-Serbi, janë shumë më komplekse, armiqësore dhe ekzistenciale. Palmer mund t’i japë një impuls të ri bisedimeve që kanë ngecur aktualisht, dhe të shtyjë përpara axhendën e normalizimit të raporteve dypalëshe.

Sidoqoftë, rishqyrtimi i konceptit të shkëmbimeve territore, mund të përkeqësojë marrëdhëniet midis Beogradit dhe Prishtinës. Ndërkohë, mund të rriten pritshmëritë që Serbia ta njohë shpejt Kosovën, ashtu si Marrëveshja e Prespës, bëri që Athina të njohë Maqedoninë e Veriut.

Një problem i dytë për Palmerin, është rreziku që ngërçi në Bosnje, mund të përshkallëzohet në një konflikt më të rrezikshëm, në një kohë kur ai është i fokusuar tek mosmarrëveshja Serbi-Kosovë. Do të ishte e vështirë të menaxhohen diplomatikisht dy konflikte të njëkohshme, diçka që liderët separatistë në Republikën Srpska të Bosnjës (RS), mezi e presin. Statuskuoja në Bosnje, nuk është e qëndrueshme, dhe aty janë të pranishme të gjithë “përbërësit” për një tjetër shpërthim të dhunshëm të krizës.

Në Bosnje nuk ka sot një qeveri qendrore funksionale, Rrepublika Srpska kërcënon të shkëputet nga federata, nacionalistët kroatë po kërkojnë një entitet të tretë, boshnjakët gjenden midis tyre të irrituar, ndërsa ekonomia është në vend-numëro. Në një skenar të mundshëm, udhëheqësi serb i Bosnjës Milorad Dodik, mund të refuzojë reformat kryesore që bashkojnë pjesërisht vendin, siç është formimi i një ushtrie të përbashkët, gjykatave shtetërore dhe agjencisë së policisë.

Ai ka kërcënuar tashmë të tërhiqet nga Marrëveshja e Forcave të Armatosura, dhe të mbajë të ardhurat nga taksat për njësinë e vet federative. Ndërkohë, ai mund të refuzojë funksionimin e gjykatës dhe prokurorisë në nivelin shtetëror në entitetin e Republikës Srpska. Dodik mund të minojë shumë pushtete të tjera, që janë transferuar nga të dyja entitetet në institucione të nivelit shtetëror, që nga Marrëveshjet e Dejtonit të vitit 1995.

Republika Srpska, mund të tërheqë më pas përfaqësuesit e saj nga qeveria qendrore, dhe të shpallë një referendum për pavarësinë. Pavarësisht nëse lëvizje të tilla shkaktojnë akte te reja dhune, ato do të shqetësonin përfaqësuesin special të Uashingtonit, në dëm të vëmendjes ndaj ngërçit Serbi-Kosovë.

LEXO EDHE:  Jep dorëheqjen sekretari amerikan i Sigurisë kombëtare

Një pengesë e tretë për Palmerin do të jetë Bashkimi Evropian, që ka vendosur të bëjë një pauzë të zgjatur për zgjerimin e tij në Ballkan. Kjo gjë, mund të vinte në lëvizje një seri zhvillimesh negative, në të cilat 6 vendet aspirante përballen me një lënie të gjatë në pritje, që do të dekurajë reformat, do të stimulojë skepticizmin e BE-së, dhe do të forcojë ndjenjat nacionaliste.

Nga ana tjetër, kjo do të sigurojë “municion” për politikanët e BE-së, që të kundërshtojnë zgjerimin e mëtejshëm të unionit. Bashkimit Evropian ka shtyrë deri në tetor, vendimin nëse

do të hapë apo jo bisedimet e pranimit me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, duke pasur parasysh rezistencën e fortë nga disa anëtarë të unionit, sidomos Franca dhe Hollanda.

Qasja “thellim i integrimit, para zgjerimit të radhës” e presidentit francez Emanuel Makron, mund të vonojë zgjerimin për një kohë të pacaktuar. Megjithëse disa udhëheqës rajonalë, pohojnë se Mali i Zi dhe Serbia (që kanë filluar bisedimet e pranimit në BE), mund të anëtarësohen në BE brenda vitit 2025, një synim ky tepër ambicioz.

Samiti i Këshillit Evropian i qershorit të këtij viti, nuk dha ndonjë vit të caktuar edhe për shtetet më të kualifikuara. Mandati i Palmerit, përfshin një “përqëndrim tek integrimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor në institucionet perëndimore”. Problemi është se Uashingtoni nuk ka asnjë rol në procesin e zgjerimit të BE.

Edhe nëse përfaqësuesi special, mund të jetë i aftë të inkurajojë reformat e nevojshme në mesin e aspirantëve, veçanërisht në sundimin e ligjit, ai nuk do të ketë ndikim brenda BE-së, në rast se rritet skepticizmi mbi zgjerimin. Edhe integrimi i mëtejshëm në NATO, ka një perspektivë të kufizuar në Ballkanin Perëndimor, pasi vetëm 3 shtete do të mbeten jashtë aleancës, kur të pranohet në aleancë Maqedonia e Veriut në vitin 2020.

Serbia nuk synon anëtarësimin e saj në NATO, Kosova duhet të ndërtojë një sektor të sigurisë dhe forcë ushtarake në mënyrë që të kualifikohet për t’u bërë pjesë e aleancës, dhe anëtarësimi i Bosnjes do të mbetet i bllokuar nga Republika Srpska. Problemi i katërt i vazhdueshëm për Palmer, do të jetë vendosmëria e Moskës për të minuar stabilitetin rajonal, dhe parandaluar integrimin perëndimor.

Diplomatët rusë, agjentët lokalë dhe aktivistët e dezinformatave, do të vazhdojnë të përfshihen në provokime të ndryshme, komplote dhe operacione ndikuese. Ata do të inkurajojnë rezistencën e nacionalistëve në Beograd dhe Banja Luka (kryeqyteti i Republikës Srpska), ndërsa do të kërkojnë mundësi të reja për të krijuar përçarje, testuar vendosmërinë e Uashingtonit, dhe diskreditituar të dërguarin kryesor të Amerikës në Ballkan./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

E premtja e datës 13/ Pse besohet se kjo ditë ndjell fatin e keq?

Publikuar

-

Nga

Referencat për ditën e premte të datës 13, datojnë që nga koha e Mesjetës. Por disa besojnë kjo bestytni është frymëzuar nga Bibla. Në Darkën e Fundit, Juda Iskarioti, që do të tradhëtonte Jezu Krishtin dhe do e dorëzonte tek romakët, ishte personi i 13-të në atë tryezë, çka ka frymëzuar potencialisht edhe frikën e mëtejshme ndaj numrit 13.

Ndërkohë, në Bibël thuhet se Jezusi vdiq ditën e premte, gjë që ka forcuar më tej bestytninë e besimtarëve të krishterë ndaj kësej dite. Ndërkohë në periudhën e Mesjetës, referencat për të premten si një ditë në përgjithësi e pafat, shfaqen që në shekullin XIV.

Shkrimtari i “The Talter Canterbury”, Xhorxh Shoser shkroi:”Të premten ra gjithë ai mjerim!”.

Një tjetër arsye për këtë bestytni janë Kalorësit Templarë. Pjesëtarët e urdhrit ushtarak katolik, u arrestuan të premten e 13 tetor 1307, me urdhër të posaçëm të mbretit të Francës, Filipit IV. Mjeshtri i Madh Zhak dë Molei, dhe një numër i madh Templarësh Francezë u akuzuan se u kërkonin rekrutëve të rinj të pështynin mbi Kryq, të mohonin Jezu Krishtin, dhe të angazhoheshin në “puthje të pahijshme”.

Ata u akuzuan për vepra të shumta të tilla si korrupsion, mashtrim dhe okultizëm, dhe gjithashtu edhe për idhujtari. Të burgosurit u torturuan për disa javë më radhë, dhë në fund u ekzekutuan me djegie në turrën e druve. Ai akt, ishte fillimi i një lëvizjeje për të arrestuar dhe shpërndarë urdhrin e Kalorësve Templarë.

LEXO EDHE:  Goxhaj jep alarmin/ Jemi përballë një komploti të madh, qendra është Tirana

LEXO EDHE:  Ilir Meta takime në Kongresin Amerikan

Ndërkohë kompozitori italian, Xhakomo Rosini vdiq të premten e datës 13 sipas biografisë së Henri Eduard të vitit 1869. Në të ai shkruan:”Rosini ishte i rrethuar deri në momentet e fundit nga miqtë dhe admiruesit e tij. Dhe nëse është e vërtetë që si kaq shumë italianë, edhe ai i cilësonte premtet si ditë të pafata, dhe numrin 13 shumë të pafat, është diçka e jashtëzakonshme që ai vdiq pikërisht të premten e datës 13”.

Prandaj, nuk është për t’u habitur pse shumë njerëz e lidhin të premten e datës 13 me ngjarjet e këqija. Gjithsesi sot italianët e cilësojnë datën 13 si një numër fati, ndërsa konsiderojnë pa fat të premten e datësn 17. Gjithashtu, e njohur edhe si triskaidekafobia, frika nga numri 13 ka krijuar ndërkohë tradita të tilla si ato të ndërtuesit, që nuk e përmendin katin e 13-të kur projektojnë ndërtesat e larta, në përpjekje për të shmangur fatin e keq.

Ndërkohë në shumë restorante mungon tryeza me nr.13. Sipas një legjende norvegjeze, ishin 12 njerëzit që po hanin darkën në Valhalla kur një person i 13-të, Loki, e prishi banketin dhe më pas njëri prej tyre vdiq. Disa besojnë se frika nga numri 13, vjen pikërisht nga numerologjia. Numerologët konsiderojnë se numri 12 është një numër i plotë, ndaj 13-ta konsiderohet se është i pavlerë./ Newsweek.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Simfonia e paplotë e Bethovenit do të përfundohet/ Çfarë e bëri të mundur

Publikuar

-

Nga

Simfonia e Dhjetë e Ludwig van Beethoven, një kompozim i papërfunduar, do të plotësohet më në fund gjatë vitit të ardhshëm, në 250 vjetorin e lindjes së gjeniut të muzikës. Asgjë metafizike në këtë mes, pasi është inteligjenca artificiale ajo që do e bëjë punën për përfundimin e kësaj simfonie.

E gjitha çfarë ka mbetur nga simfonia e fundit përpara se kompozitori gjerman të largohej nga jeta në 1827, janë disa shënime në fletoren e tij.

Një ekip muzikologësh dhe programuesish është në proces për të përfunduar një version të simfonisë, duke përdorur një program kompjuterik të sofistikuar për të parashikuar atë që me gjasa kishte planifikuar Bethoven.

“Progresi ka qenë mbresëlënës, edhe pse kompjuteri ka ende shumë për të mësuar,” tha Christine Siegert, drejtuese e arkivave në Beethoven House në Bon, qytetin e lindjes së kompozitorit.

Siegert tha që ajo ishte e bindur se Bethoven do ta kishte aprovuar këtë projekt, pasi edhe ai ishte inovator në atë kohë, duke përmendur kompozimet e tij për panharmonicon, një lloj organi që riprodhon tingujt e instrumenteve të erës dhe të rrahjes.

LEXO EDHE:  Goxhaj jep alarmin/ Jemi përballë një komploti të madh, qendra është Tirana

LEXO EDHE:  Debati i fundit Clinton-Trump

Rezultati përfundimtar i projektit do të kryhet nga një orkestër e plotë në 28 Prill të vitit të ardhshëm në Bon, ku do të krijohet një qendër festive për artistin e madh që përcaktoi epokën romantike të muzikës klasike.

Beethoven, figura më e famshme muzikore në Gjermani, është aq i dashur në atdheun e tij, sa përgatitja për festimin e përvjetorit të tij u firmos në marrëveshjen e koalicionit qeverisës në 2013.

Në projekt, softueri që në këtë rast është një “makineri thithëse dhe procesuese informacioni” është ushqyer me të gjithë punën e Beethoven dhe tani po kompozon vazhdime të mundshme të simfonive në stilin e kompozitorit.

Ekipi tha që rezultatet e para ishin më tepër riprodhime mekanine, por kompozimet e fundit duken më premtuese./Daily Mail-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Foto/ Vullkanët aktivë në të gjithë botën që mund të shpërthejnë në çdo moment

Publikuar

-

Nga

Vdekjet e fundit në Zelandën e Re kanë nxjerrë në pah rreziqet me të cilat mund të përballeni, nëse vizitoni vullkanet aktive. Rënia e hirit, rrjedhja e llavës dhe gazrave të nxehtë mund të krijojnë situata të paqëndrueshme, për ata që i vizitojnë, por këto rreziqe shpesh edhe nuk vërehen, sidomos për ata që duan të përjetojnë një adrenalinë.

Megjithë rreziqet, turistët vazhdojnë të dynden në këto pika të paqëndrueshme për pamjet e jashtëzakonshme që shohin.

Por, për ata që kërkojnë të eksplorojnë këto mrekulli natyrore, në të gjithë botën ka vullkane aktive që mund të shpërthejnë nga momenti në moment, që mund të shkojnë afër tyre (natyrisht në rrezikun tuaj), sepse shpesh personat e autorizuar i ndalojnë ata t’i vizitojnë, kur vullkani pothuajse është “afër shpërthimit”.

Kjo është një listë e vullkaneve në të gjithë botën që mund të në çdo moment.

Eyjafjallajokull, Islandë

Ky vullkan i shtrirë nën një akullnajore me të njëjtin emër e vendosi Islandën në hartën e shumë vizitorëve kur shpërtheu në vitin 2010. Që atëherë, vullkani, dhe Islanda në përgjithësi janë bërë një destinacion popullor.

Lartësie e Eyjafjallajokull 1652 metra

Mali Merapi, Indonezi

Merapi shpërthen vetëm çdo pesë deri në 10 vjet, por kur e bën këtë, është një panoramë. Vullkani është afër qytetit të dendur të populluar të Yogyakarta dhe është integral për jetën e përditshme. Llava dhe hiri e kanë bërë tokën pjellore dhe vullkani ka qenë gjithashtu i rëndësishëm për historinë e sulltanëve dhe mbretërve. Për të mësuar atë histori, turistët mund të vizitojnë muzeun e Merapit ose të shikojnë vullkanin nga Kulla e Kaliurang.

Lartësia: 2909 metra

Erta Ale, Etiopi

Megjithëse jo shumë i gjatë dhe imponues, i vendosur në Danakil, ky vullkan konsiderohet gjithashtu një nga vendet më të nxehta në botë. Pranë kufirit me Eritrea, mënyra më e mirë për të parë vullkanin është përmes një turneu të udhëzuar, pasi vullkani është në një zonë relativisht të izoluar. Shumë turne fillojnë nga Addis Ababa, i cili është vendi më i lehtë për të fluturuar. Gjithashtu, kontrolloni para se të shkoni sepse kohët e fundit ka pasur shikueshmëri të ulët për shkak të tymit.

Lartësia: 621 metra

Mount Stromboli, Itali

Një nga vullkanet më të famshme dhe aktive në botë, Mount Stromboli përbën një nga ishujt e Aeolit ​​në brigjet e Italisë.

Mënyra e vetme për të vizituar është me varkë – zakonisht me prenotim një turne me varkë – dhe më pas ecje në ishull.

Mali Stromboli fitoi një famë negative korrikun e kaluar kur vullkani shpërtheu duke vrarë një shëtitës.

Pavarësisht kësaj, është një vullkan i famshëm për shpërthimet e shpeshta dhe të vazhdueshme që nga viti 1932.

Lartësia: 923 metra

Kilauea, Hawaii

Vullkani më aktiv në botë është në Hawaii, ku vullkanet mbajnë kurorën.

Kilauea kufizohet nga vullkani Mauna Loa, Kau Desert, Ainahou Ranch dhe një xhungël e egër. Pranë është edhe Tava e Lava Thurston e cila mund të vizitohet nga xhungla. Vullkani ndodhet në Big Island.

Lartësia: 1221 metra

LEXO EDHE:  Goxhaj jep alarmin/ Jemi përballë një komploti të madh, qendra është Tirana

LEXO EDHE:  Ndryshimet në Ministrinë e Brendshme/ SHBA mesazh të qartë Lleshit

Pacaya, Guatemala

Ata që kërkojnë të shmangin fluturimet me helikopterë dhe udhëtimet e gjata të makinave mund të shijojnë pamjet e Pacaya nga dhoma e hotelit të tyre në Guatemala City. Ose vizitorët mund të marrin pak më shumë se një orë udhëtim me makinë dhe ecje në Pacaya. Pacaya nuk është vullkani i vetëm aktiv në rajon. Vullkani Fuego (i cili shpërtheu vitin e kaluar) dhe Santiaguito janë të gjithë aktivë, dhe Guatemala ka edhe 34 vullkane të tjera që janë ose të përgjumura ose të zhdukura.

Lartësia: 2568 metra

Mali Etna, Itali

Jo vetëm që mali Etna është i njohur për faktin se është në një nga vendet më piktoreske (ndodhet në ishullin e Siçilisë), Etna është gjithashtu vullkani më aktiv në Evropë dhe një nga vullkanet më të gjatë shpërthyes, për 2,000 vitet e fundit. Ngjitja nuk është mënyra e vetme për të shijuar pamjen e vullkanit. Në dimër, dikush mund të skijojë poshtë shpateve, dhe hiri krijon tokë pjellore.

Lartësia: 3294 metra

Sakurajima, Japoni

Më pak se 6 kilometra larg qytetit të Kagoshima, Sakurajima shpërthen pothuajse çdo ditë. Vizita e zonës është shumë e lehtë, me anijet që largohen nga qyteti çdo 15 minuta. Pasi të jenë atje, vizitorët mund të vizitojnë observatorin, i cili është vendi më i afërt për të parë me siguri emetimet.

Lartësia: 1117 metra

Mali Yasur, Vanuatu

Vanuatu është një ishull që pak dinë për të, por njerëzit atje konsiderohen disa nga më të lumturit në botë. Pranë Fixhit, në Paqësorin e Jugut, mali Yasur u bë i famshëm kur u vu re nga Kapiteni Cook në 1774. Ngjitja, ose marrja e një makine me katër rrota janë të gjitha opsionet për të vizituar vullkanin, por ka shenja paralajmëruese.

Lartësia: 360 metra

Vullkani De Colima, Meksikë

Vullkani De Colima konsiderohet një nga vullkanet më të rrezikshme për tu vizituar. Kishte mjaft aktivitet në vitet 1990, por pati një shpërthim të madh në 1913 që shpërtheu një pjesë të kraterit. Ciudad Guzmán është qyteti më i afërt me vullkanin, por qyteti i çuditshëm i Colima është një ndalesë shumë e mirë, veçanërisht nëse planifikoni të merrni një udhëzues ose një makinë.

Lartësia: 3849 metra

Vesuvius, Itali

Me sa duket vullkani më i famshëm në botë, Vesuvius konsiderohet aktualisht i fjetur, por kjo nuk do të thotë se nuk do të shpërthejë në një moment.

Megjithëse vullkani duket i padëmshëm, shkatërrimi i Pompeit ishte gjatë një faze të fjetur të Vezuvit.

Lartësia: 1281 metra

Ishulli i Bardhë, Zelanda e Re

Titujt e gazetave shpërthyen gjithandej, kur vullkani White Island vrau pesë veta.

Për të hyrë në ishull, duhet të bëni një turne me varkë, dhe pastaj mund të ecni.

Relativisht afër Vanuatu, White Island u emërua nga Kapiteni Cook.

Lartësia: 320 metra. /Telegrafi/

LEXO TE PLOTE