Connect with Us

Albert Pierpoint, kush ishte xhelati anglez, që ekzekutoi mbi 400 kriminelë lufte dhe vrasës serialë

Blog

Albert Pierpoint, kush ishte xhelati anglez, që ekzekutoi mbi 400 kriminelë lufte dhe vrasës serialë

Publikuar

-

Më 15 korrik 1953, vrasësi serial britanik, Xhon Kristi, ishte gati të ekzekutohej në burgun Pentonvil në Londër. Pak para se të varej në litar, Kristi me duart e lidhura pas shpinës, u ankua se i hante hunda dhe nuk mund ta kruante dot. Xhelati që ndodhej aty pranë u përkul dhe i tha:”Nuk do të shqetësojë edhe për shumë kohë!”.

Ky ishte Albert Pierpoint, që midis viteve 1932-1956, ekzekutoi një numër rekord njerëzish, në përputhje me ligjin britanik. Numri i saktë i njerëzve të ekzekutuar me vdekje prej tij mbetet i panjohur, por vlerësimet e zakonshme flasin për 435 të dënuar, ndërsa vetë Pierpiont pretendonte autorësinë e 550 ekzekutimeve.

Sido që të jetë numri i saktë, Pierpoint mbetet një nga xhelatët më të “frytshëm” të historisë moderne. Ai lindi më 30 mars 1905 në Jorkshajër, dhe gjatë gjithë jetës do të ishte gjithmonë një xhelat. Kur ishte vetëm 11 vjeç, Pierpoint shkruajti në një ese:“Kur të mbaroj shkollën, do të doja të isha xhelati zyrtar i vendit”. Por dëshira e pazakontë e Pierpoint, nuk ishte e rastësishme. Babai dhe xhaxhai i tij, ishin që të dy ekzekutues, dhe Alberti donte të vazhdonte traditën familjare.

                              Albert Pierrepoint dhe xhaxhai i tij Thomas Pierrepoint, 1947

I ati vdiq në vitin 1922, por Pierpoint trashëgoi shënimet e imtësishme, që ai kishte mbajtur mbi çdo ekzekutim me varje. Pasi studioi shënimet e babait të tij, Pierpoint u përpoq të bëhej një ekzekutues më efektiv se shumë të tjerë. Por kërkesa e tij në Komisionin e Burgjeve u refuzua, pasi iu tha se nuk kishte vende të lira pune.

Nisi punë përkohësisht si furnitor në një dyqan ushqimor në Mançester. Ndërkohë në vitin 1932, ia doli të realizojë ëndrrën e tij, kur një ndihmës i xhelatit dha dorëheqjen. Ai ndoqi ekzekutimin e tij të parë në Dublin në fund të vitit 1932, që u krye nga xhaxhai i tij, Tomas Pierpoint.

Ekzekutimin e parë e kreu vetë në tetorin e vitit 1941, kur ekzekutoi gangsterin dhe vrasësin Antonio Mançini në Londër. Një vit më pas, ai ekzekutoi vrasësin Gordon Kamins, që besohet se vrau dhe gjymtoi 4 gra brenda 6 ditëve në shkurtin e vitit 1942.

Por pas Luftës së Dytë Botërore, ngarkesa e punës së Pierpoint u rrit shumë. Pas Luftës së Dytë Botërore, ekzekutori më i famshëm i Britanisë, fitoi një famë ndërkombëtare duke varur afro 200 kriminelë lufte, shumica prej tyre nazistë. Midis viteve 1945-1949, Pierpoint shkoi më shumë se 20 herë në Gjermani dhe Austri, për të ekzekutuar disa nga nazistët që kishin krye shumë mizori gjatë luftës.

Njëri prej tyre ishte Jozef Kramer, komandanti i kampit të Aushvicit, dhe më pas i Bergen-Belsenit, ku të burgosurit i kishin vënë nofkën “Bisha e Belsenit”. Një tjetër e ekzekutuar prej tij ishte nazistja gjermane Irma Grese, “Hijena e Aushvicit”, e cila ishte roje në kamp kur ishte ende adoleshente.

Pasi ekzekutoi kaq shumë nazistë të urryer, Pierpoint u bë aq i famshëm, dhe fitoi aq shumë para sa bleu një bar që i vuri emrin “The Poor Struggler” (Xhelati i Ngratë) në periferi të Mançesterit, në një kohë që kryente ende ekzekutime kur kishin nevojë për të. Bari frekuentohej enkas nga shumë njerëz, që donin t’u shërbente pikërisht ekzekutori i nazistëve.

Por në vitin 1950, jeta e Pierpoint si xhelat mori një kthesë të errët. Njëri nga klientët e tij të rregullt, Xhejms Korbit, u dënua me vdekje për vrasjen brutale të së dashurës së tij gjatë një skene xhelozie. Korbit kishte pirë në barin e Pierpoint, madje kishte kënduar bashkë me këtë të fundit, përpara se të shkonte në shtëpi dhe të kryente krimin.

                                                                Irma Grese

Pasi Korbit u dënua me vdekje, ishte pikërisht Albert Pierpoint ai që e kreu ekzekutimin. Dëshmi të ndryshme pretendojnë se ai ishte moment, kur Albert nisi të mendojë tërheqjen nga profesioni i xhelatit. Gjithsesi, ai vazhdoi të punojë si xhelat edhe për 5 vite të tjera, gjatë të cilave ekzekutoi kriminelë të profilit të lartë si vrasësin serial Xhon Kristi, dhe Timoti Evansin, njeriu që u var gabimisht për një nga krimet e Kristit, përpara se të gjendeshin prova të reja, që e gozhduan këtë të fundit.

Më 13 korrik 1955, Pierpoint ekzekutoi Rut Elis, një modele dhe një balerinë e klubeve të natës, e cila qëlloi për vdekje të dashurin e saj abuziv. Për shkak se ishte një grua, dhe të rrethanave të krimit, dënimi me vdekje i Elis ishte tejet i diskutueshëm në publikun britanik, deri në pikën që qeveria nisi ta rimendojë çështjen e dënimit më vdekje.

Albert Pierpoint dha dorëheqjen nga detyra në janarin e vitit 1956, pas një mosmarrëveshje mbi pagën e tij (rreth 450 dollarë për çdo ekzekutim). Fama e Albert Pierpoint, i detyrohet shpejtësisë, qetësisë dhe efikasitetit të ekzekutimeve të tij. Një intervistë nga vitet 1960, Albert shprehej se ishte jetike që gjatë një ekzekutimi të lihen mënjanë emocionet.

“Nuk duhet të përfshiheni asnjëherë në çfarëdolloj krimi që kanë kryer të dënuarit. I dënuari duhet të vdesë. Ju duhet ta trajtoni atë me sa më shumë respekt dhe dinjitet. Të dënuarit me vdekje, janë duke shkuar drejt së panjohurës. Dhe kushdo që e bën këtë, ka respektin tim të plotë”- tha ai.

Në vitin 1974, ai shkroi një libër me kujtime, në të cilin veç të tjerash deklaronte se dënimi me burg nuk i frenon kriminelët:“Thuhet se dënimi me vdekje, është një pengesë për ta. Unë nuk jam dakord. Ka pasur vrasje që nga fillimi i botës, dhe do të ketë ​​deri në fund të saj. Kam arritur në përfundimin se ekzekutimet nuk zgjidhin asgjë. Dhe janë vetëm një relike e vjetëruar, e një dëshire primitive për hakmarrje”.

Por vetëm 2 vjet më vonë pas botimit të librit, Pierpoint, duket se kishte ndryshuar mendje. Në një intervistë për radion BBC, ai tha se krimi i vrasjes në Britani ishte rritur, ndaj vendi kishte nevojë të rikthente dënimin me vdekje. Sigurisht, Britania nuk e bëri këtë. Albert Pierpoint vdiq më 10 korrik 1992, në moshën 87-vjeçare në Sauthport./ Përshtatur nga CNA.al.

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Bojë sepjesh, ose një mistifikim i pafajshëm letrar

Publikuar

-

Nga

Nga Edion Petriti

« Ana vriste mendjen se pse dorëshkrimet, letrat e dashurisë që i dërgonte Çimi, vinin era peshk. Në atë kohë, ajo pak e dinte, – në mos nuk fare, – se në vendin e bekuar ku komunizmi ndërtohej vërtet, nuk kishte shirita të zinj për makina shkrimi, ndaj dhe shumë vetë përdornin bojën e sepies për t’u dhënë ngjyrë… — (nga romani im i ri, që sapo ka dalë nga shtypi). »

Nuk e di se përse dreqin, – një ditë më parë – më shkrepi t’u punoja një rreng të vogël shumë prej miqve që kam në platformën time sociale, Facebook. Gjithçka nisi me një paragraf të shkruar në celular, në autobusin e linjës, mbi një çift me emrin Ana dhe Çimi (sa banale!); ky i fundit autor i ca letrave dashurie, me shije të dyshimtë letrare dhe që vinin era peshk, për faktin se djalka ynë shpresëmirë reliktet e veta në lëmë të letërsisë i  shkruante në makinë shkrimi dhe për mungesë shiritash të zinj, u jepte atyre ngjyrë duke përdorur bojën e sepjeve. Shtoji kësaj edhe një kopertinë fiktive të cilën e punova me aplikacionin «Canva». Libri mëtonte se ishte botuar në Tiranë, më 2019 dhe mbante titullin e lavdishëm «Ngazëllime të komunizmit». Autori isha po unë, Edión Petriti, dora vetë!

Gjithçka nisi të bëhej e sikletshme kur nisa të merrja urimet e para nga miq të mirë, mendimet dhe ndjenjat e afeksionit të të cilëve i doja dhe i çmoja… nisa të ndihesha pak si keq. Shumë veta e bashkëndanë (i bënë « share »), diçka edhe më e çuditshme; madje, një i afërmi im në Gjermani u ofrua ta blinte në Amazon.com, gjithmonë nëse kishte dalë nga shtypi dhe mund të blihej. Më premtonte t’i bënte reklamë në të gjitha qarqet shqiptare të emigrantëve të atjeshëm; në këtë mënyrë do kisha mundësi të hiqja edhe një pjesë të shpenzimeve të librit. Dihet… intelektualët dhe paratë këtu në vendin tim nuk para shkojnë mirë bashkë (veç në mos qofsh një intelektual i përkëdhelur i listave me tituj letrarë të ndonjë ministrie arsimi).

Një miku im më këshilloi ta vazhdoja lojën; në fund të fundit edhe po të dilte në shesh, do diskutohej për nja tri ditë dhe më pas, do harrohej dhe pikë! Madje, faqe botës shpallte : Nëse ma lejon një këshillë, si lexues i parë i librit dhe që e kam ndjekur hap pas hapi, do të lutesha të mos bëje gabimin e shumë të rinjve, dhe te mos e botoje menjëherë. Libri ka lëndë të rrëfyer me stil dhe qasje origjinale. Ka ende hapësirë për përpunim. Sidomos, periudha pas vdekjes së diktatorit e veçanërisht personazhi i shoqes «A».

Për fat të keq, e gjithë çështja nuk mbaroi me kaq; nisa të merrja mesazhe të ethshme nga një mësues gjeografie i shkollës së mesme, i cili betohej, duke cituar listën e shtëpisë, se e kishte lexuar librin me një frymë dhe i kishte pëlqyer jashtë mase; do ishte mirë vetëm që mbyllja (eh, ajo e shkretë mbyllje!) të ishte pak më e arrirë. U ndjeva vërtet i prekur në sedër! E përse libri im – i paqenë, meqë ra fjala! – duhej ta paskësh pasur mbylljen më të arrirë? A thua se unë nuk arrija dot të stisja një farë «closure» për atë paçavure, siç i thonë rëndom veprës në zhargon letrar? A thua të jem edhe unë një shkrimtar mediokër, që nuk arrin të mbyllë dot një libër në dorëshkrim dhe që makinën e shkrimit e ka blerë pikërisht për prokrastinim, për ta shtyrë e për ta shtyrë shkrimin e më pas botimin e romanit të madh shqiptar të viteve ’20?

Megjithatë, e falënderova për fjalët e mira dhe i premtova t’i dërgoja një kopje, sapo të më dërgonte adresën e shkollës; thellë në shpirt shpresoja të ishte nga ato zona që nxënësit e kishin braktisur në masë, për të shkuar në Gjermani e për të mos u rikthyer më kurrë, që ta dinte edhe ai se ç’ishte hidhërimi – në mos ai i një shkrimtari, librat e të cilit nuk e kishin mbylljen të arrirë, të paktën ai i një mësuesi të gjeografisë të shkollës së mesme, i cili i shpjegonte një klase bosh!

Tani e kuptoj përse në Shqipëri, kritika letrare nuk ekziston! Të gjithë besojnë menjëherë atë që e shohin në mediet sociale, pa e vënë në pikëpyetje! Pa e vënë në diskutim, pa e parë me sy e prekur me dorë (parimi i shën Thomait) një vepër të paqenë, e cila e sheh dritën aty për aty, për të vdekur menjëherë më pas, po në mediet sociale! Imagjino… në çdo cep rruge, në çdo kryqëzim, nga një autor të inatosur, – ç’po them… të xhindosur, furi e tërbuar – dhe kritikë të pafajshëm që bëjnë shëtitje, pa e ditur se ku po shkojnë (a thua se vetë Krishti t’i kish porositur të shkonin mes lexuesve si « qengja në mes të ujqërve! »). Eh, « punë e rôndë », do thoshte një hoxhë kosovar mjaft popullor i ditëve tona! Kësaj ia kam pasur gjithmonë frikën!

LEXO TE PLOTE

Blog

A parapëlqejnë vërtet gratë të martohen me burra të pasur, sesa me ata simpatikë?

Publikuar

-

Nga

Një nga gjetjet më interesante në psikologjinë evolucionare, është dukuria që burrat dhe gratë ndryshojnë në karakteristikat që preferojnë tek bashkëshortët e tyre të mundshëm. Studim pas studimi, psikologët konstatojnë vazhdimisht se burrat preferojnë të shohin anën financiare, ndërsa gratë të vlerësojnë pamjen e jashtme.

Shpjegimi standard nga psikologjia evolucionare, njihet si teoria evolucionare e preferencave, dhe shpjegohet pa e shumë kështu:Burrat kërkojnë gra të shëndetshme, pjellore, të cilat do të rrisin pasardhës me cilësi të lartë. Meqë pjelloria tek gratë ndodh në adoleshencën e vonë, dhe arrin kulmin në mesin e të njëzetave, burrat preferojnë t’i kenë bashkëshortet në atë moshë kur të martohen.

Për më tepër, tiparet e bukurisë femërore – si raporti i përmasave trupore, lëkura e pastër dhe flokët joshëse – janë të gjitha shenja të shëndetit të mirë. Ndaj është e natyrshme që burrat t’i konsiderojnë tërheqëse këto elementë. Në të kundërt sipas teorisë, gratë janë në një lloj disavantazhi natyror, kur bëhet fjalë për qasjen ndaj burimeve financiare.

Ato janë fizikisht më të dobëta se sa burrat, dhe karriera e tyre ndërpritet nga shtatzënia dhe rritja e fëmijëve. Pra gratë janë të varura nga burrat për sigurimin e jetesës së tyre dhe fëmijëve të tyre. Dhe kjo është arsyeja, pse ato vlerësojnë burimet financare, për sa i përket një partneri të mundshëm.

Kjo qasje i ka rënjët në zhvillimin evolucionar. Njerëzit modernë u shfaqën rreth 200.000 vjet më parë. Ata jetuan si gjahtarë dhe mbledhës, në grupe prej rreth 100 vetësh. Pikërisht atëhere, do të shfaqej ndonjë model sjelljeje apo njohjeje unike e njeriut. Dhe kjo është arsyeja pse shkencëtarët e quajnë atë mjedis të përshtatjes evolucionare.

Rreth 10.000 vjet më parë, njerëzit kaluan në bujqësi. Dhe aftësia për të prodhuar ushqim me bollëk, shkaktoi lindjen e qytetërimeve dhe zgjerimin e shpejtë të teknologjisë, duke çuar deri tek shoqëritë moderne industriale ku jetojmë sot. Ndërkohë, njësia themelore shoqërore kaloi nga grupi tek familja.

Në ato kushte, duhej të ekzistonin edhe rregulla të qarta se kush kishte në pronësi çfarë, dhe kush e trashëgonte atë. Ardhja e bujqësisë, përkoi me kohën kur gratë u nënshtruan nga burrat. Në shoqëritë gjahtar-grumbulluese, gratë kishin një nivel të lartë prestigji, pasi siguronin shumicën e ushqimit për grupin.

Meqë ato ishin grumbulluese, në fund të ditës sillnin disa lloj ushqimesh bimore, rrënjë, manaferra, kokrra drithi, zarzavate. Ndërkohë, burrat ktheheshin shpesh duar bosh në shtëpi nga gjuetia e kafshëve të egra. Pra, është e qartë se gratë nuk vareshin nga burrat për mbijetesë.

Dhe kjo do të thotë, se nuk duhet të kishte ndonjë preferencë evolucionare femërore ndaj burrave që sigurojnë të ardhura, mbi ato me një pamje më simpatike. Për më tepër, çdo gjë që ishte e mbrojtur nga toka ishte e ndarë me grupin, dhe kështu nuk kishte asnjë dallim midis burrave të pasur dhe burrave të varfër.

Si një alternative ndaj teorisë së evolucionit të preferencave, psikologët Ekis Egli dhe Uendi Ud propozuan 2 dekada më parë teorinë e rolit social, për të shpjeguar ndryshimet e vëzhguara tek dy gjinitë mbi preferencat ndaj bashkëshortëve. Sipas kësaj të fundit, preferenca e grave ndaj meshkujve të pasur ndaj atyre simpatikë, është më tepër një përgjigje ndaj organizimit aktual shoqëror, sesa një produkt i së kaluarës sonë evolucionare.

Me kalimin tek bujqësia, pati një zhvendosje në rolet që burrat dhe gratë luanin në shoqëri. Punimi i tokës dhe mbarështimi i kafshëve, kërkonin një forcë të madhe fizike. Ndaj roli i grave u transferua në punët shtëpiake si kujdesi për fëmijët, gatimi, pastrimi apo edhe artizanetet si endja.

Dhe për shkak se gratë nuk mund të siguronin më ushqim për veten e tyre, ato u detyruan të varen nga burimet financiare të burrit të tyre. Për më tepër, vetëm nën epokën e bujqësisë, filluam të shohim shtresëzimin e shoqërisë në të pasur dhe të varfër. Dhe sapo lindën qytetërimet komplekse, më të pasurit nuk e punonin vetë tokën.

Ata ishin zakonisht pronarë tokash, tregtarë, burokratë dhe klerikë, profesione që nuk kërkonin ndonjë sforco të madhe fizike. Kësisoj gratë u detyruan të zgjidhnin midis një burri të pashëm duke mbetur të varfëra, ose një burri mediokër dhe të jetonin në rehati.

Në fund të shekullit XX, gratë bënë përpjekje të mëdha për të rivendosur barazinë gjinore, që e kishin humbur me ardhjen e bujqësisë. Kështu, teoria e rolit shoqëror parashikon që preferencat e grave për bashkëshortët e tyre, duhet të zhvendoset drejt burimeve financiare, deri në masën që ato të mos varen më nga burrat. Ndërkohë në kulturat ku gratë kanë më shumë liri ekonomike dhe politike, ato i kushtojnë më pak rëndësi financave të një burri, dhe më shumë rëndësi pamjes së tij të jashtme./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

“Një vend dy sisteme”/ Historia që fshihet pas protestave në Hong Kong

Publikuar

-

Nga

Protestat po trondisin prej disa muajsh Hong Kongun. Nga 31 marsi, këto protesta kanë fituar simpatinë e botës, teksa janë dënuar Partia Komuniste në Pekin. Ato shpërthyen pas miratimit të një ligji të diskutueshëm, që mund ta lejojë qeverinë kontinentale të ekstradojë qytetarët e Hong Kongut, për akuzat e aktiviteteve disidente.

Ligji duket se përputhet me synimin e presidentit të vendit Xi Jinping, për të përqendruar sa më shumë pushtet në duart e tij, dhe për ta lidhur identitetin kombëtar kinez me vetë Partinë Komuniste. Ndërkohë një pjesë e konsiderueshme e popullsisë në Hong Kong, kanë pikëpamje të kundërta me politikën e partisë.

Historia e qytetit si koloni britanike, dhe marrëdhënia me Pekinin, janë ato që e ndërlikojnë sot situatën. “Tensionet midis Hong Kongut dhe Partisë Komuniste, nuk kanë qenë kurrë më të larta sesa sot” -thotë Lin Uajt, profesore në Shkollën Udrou Uillson të Universitetit Prinston, dhe bashkëpunëtore e programit të Studimeve mbi Azinë Lindore.

Kombet jo-kineze, kanë një histori të gjatë të përfshirjes ekonomike dhe politike në Hong Kong. Megjithatë, është sundimi kolonial britanik, ai që ka ndikimin me të qëndrueshëm. Kjo shihet si në identitetin kulturor të Hong Kongut, ashtu edhe në marrëdhëniet e trazuara të ishullit me Pekinin.

Uajt thotë:”Trashëgimia britanike, dhe diversifikimi më i madh i njerëzve në Hong Kong, ka krijuar një situatë, ku Partia Komuniste e ka më shumë problem ta kontrollojë atë, sesa qytetet e modernizuara në pjesën kontinentale dhe që janë disi të ngjashme si Guangzhou dhe Shanghai”.

Britania e mori nën kontroll Hong Kongun në mesin e viteve 1800, pas luftërave shkatërruese në rajon. Gjatë kësaj periudhe, struktura e pushtetit ishte një përzierje e perëndimorëve dhe kinezëve. Në vitet 1920, një lëvizje nacionaliste gati e përzuri Britaninë nga Hong Kongu.

Kjo i detyroi qeveritarët kolonialë, të përqendroheshin tek përfshirja e mëtejshme të biznesmenëve kinezë në administratë dhe Këshillin Legjislativ.

Japonia e pushtoi ishullin gjatë Luftës së Dytë Botërore, por Britania rifitoi kontrollin e tij pas luftës. Epoka e pasluftës, u karakterizua nga konsolidimi i “manjato-kracisë”, krahas zbatimit të shumë reformave sociale. Për shembull, një zjarr i madh në vitin 1953 la 53.000 njerëz të pastrehë.

Të prekurit, ishin kryesisht emigrantë nga Republika Popullore e Kinës, që ishin arratisur prej regjimi komunist. Ajo katastrofë, bëri që qeveria e Hong Kongut të investojë shumë para në programet e mirëqenies sociale. Kur Britania hoqi dorë nga kontrolli mbi Hong Kongun, qyteti kishte një identitet unik, të bazuar tek diversiteti i tij dhe ekspozimi ndaj liberalizmit perëndimor. Britania hoqi dorë nga kontrolli i Hong Kongut në vitin 1997.

Disa vite para asaj ngjarje, të njohur zakonisht si “Dorëzimi”, qeveria britanike miratoi një ligj zgjedhor që edhe pse për një kohë të shkurtër, i garantoi Hong Kongut një shije të demokracisë dhe vetë-qeverisjes. Këto përvoja, janë ende në mendjet e protestuesve që protesojnë sot rrugëve të Hong Kongut.

“Guvernatori i fundit britanik i qytetit, Kristofer Paten, mbikëqyri zgjedhjet e ndershme të vitit 1995. Kujtimet e tyre, vazhdojnë të mbijetojnë në mendjet e protestuesve në Hong Kong.

Ky qytet pati një periudhë të shkurtër demokracie të besueshme. Dhe nuk është shkëputur plotësisht nga ajo përvojë. Jo të gjithë në qytet, por gjithsesi shumë njerëz, e dëshirojnë atë sërish”- thekson Uajt.

Që nga marrja në dorëzim e qytetit, qeveria kineze ka ndjekur politikën “një vend dy sisteme”. Ideja është që Hong Kongu mund të jetë pjesë e Kinës, me kushtin që të ruajë një nivel  autonomie, që është në thelb i panjohur në thuajse çdo pjesë tjetër të Republikës Popullore.

Ky sistem ka funksionuar mjaft mirë deri vonë, sidomos pas përpjekjes së Partisë Komuniste për të centralizuar pushtetin. Ky centralizim po e vendos partinë në kundërvënie me popullsinë e madhe të Hong Kongut, që mbështetet tek biznesmenët e mëdhënj deri diku liberalë.

Uajt shton:”Nga viti 1990, ka pasur një reagim centralist kundër decentralizimit të pushtetit që ndodhi pas revolucionit të gjelbër dhe industrializimit rural në vitet 1960 -1980. Ky reagim politik, ka marrë një formë ekstreme nën presidentin Xi Jinping. Centralizimi i tij, mbështetet tek krenaria kombëtare, dhe ndjenja se Kina duhet të rifitojë vendin që i takon në skenën botërore.

Shumica e kinezëve, janë të sigurtë se vendi i tyre duhet të jetë më i fuqishmi në planet. Ligji i Ekstradimit, u miratua pas një tragjedie. Një çift nga Hong Kongu, ndodheshin me pushime në Tajvan. Burri vrau gruan, pasi ajo i tha që ishte shtatzënë, dhe se babai nuk ishte ai. Ky krim, shkaktoi zemërim në mbarë provincën.

Në fillim, autoritetet në Tajvant donin ta ndiqnin penalisht vrasësin. Sidoqoftë, ai ndodhej në Hong Kong, kur rrëfeu krimin. Midis Hong Kongut dhe Tajvanit apo Kinës kontonentale, nuk ekziston ndonjë marrëveshje ekstradimi. Keri Lam, shefja ekzekutive e Hong Kongut, propozoi ligjin e ekstradimit, që parashikon një mekanizëm për ekstradimin rast pas rasti.

Por problemi ishte se propozimi i Lam, përfshinte edhe ekstradimet në Kinën kontinentale. Kjo ngjalli dyshime se Pekini po e përdor këtë çështje, si një mbulim për gjetjen e një mekanizmi për të shkatërruar statuskuonë “një vend, dy sisteme”. “Xi pretendon zyrtarisht se Partia Komuniste ndjek politikën “një vend, dy sisteme”.

Ai thotë se ajo që po ndodh në Hong Kong, administrohet nga qeveria e Hong Kongut. Unë mendoj se shumë pak njerëz e besojnë këtë tani”- thekson Uajt. Ndërsa protestat vazhdojnë, taktikat e protestuesve ndryshojnë vazhdimisht. Përplasjet e dhunshme me policinë, janë shoqëruar me metoda më paqësore si ulja në rrugë dhe këndimi në kor i këngëve të ndryshme. Lam është përballur me probleme të mëdha, për shkak të ligjit të propozuar. Ndërsa ajo synon të tërheqë tashmë projekt-ligjin për ekstradimin, kjo nuk mund të ndodhë zyrtarisht deri muajin tjetër, kur të mblidhet Këshilli Legjislativ i qytetit.

Nëse Pekini është në fakt i përfshirë në projektligjin e ekstradimit, tërheqja mund të vijë për shkak të qëllimeve të tij afatgjata mbi Tajvanin. Tensionet midis Partisë Komuniste dhe ishullit të Tajvanit, kanë vazhduar për dekada. Politika shtetërore kineze, thotë se Tajvani është një provincë rebele, ndërsa qeveria në Tajvan pretendon sovranitetin.

Qytetarët e Hong Kongut dhe ata të Tajvanit, mbështesin vlerat liberale. Politika “një vend, dy sisteme”, u zhvillua në vitet 1980, si një mënyrë për të detyruar Tajvanin të pranonte direktiva nga Pekini. Përplasja e fortë në Hong Kong, nënkupton që Partia Komuniste e Xi-së mund të mos e respektojë më tej autonominë e ishullit. “Dhe ky është një problem për Xi-në”-përfundon Uajt./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE