Connect with Us

Sot 18 vite nga sulmi terrorist/ Çfarë ndodhi më 11 shtator në SHBA?

Bota

Sot 18 vite nga sulmi terrorist/ Çfarë ndodhi më 11 shtator në SHBA?

Publikuar

-

11 shtatori i vitit 2001 do të mbahet mend gjatë në mendjen e njerëzve për shkak të sulmit terrorist mbi dy kullat binjake në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Nga ajo ditë sot shënohen plotë 18 vite. Mijëra njerëz panë nga televizorët e tyre anembanë globit skenat apokaliptike që u zhvilluan në një prej qendrave më të rëndësishme ekonomike të botës perëndimore.

Gjithçka nisi me rrëmbimin e katër aeroplanëve nga terroristë të Al Qaeda-s. Në orën 8:46 të mëngjesit, njëri prej tyre u përplas me kullën veriore të qendrës së madhe tregtare në New York, duke krijuar një çarje të thellë të ndërtesës.

17 minuta më vonë një aeroplan tjetër pasagjerësh përplasi kullën jugore, duke krijuar një lëmsh të madh zjarri.

11 shtatori është cilësuar edhe si ngjarja që ndryshoi botën, ku humbën jetën rreth 3 mijë persona.

Viktimat në kullat binjake ishin 2 752, mes tyre 343 zjarrfikës dhe 60 policë. Pjesa më e madhe e viktimave ishin civil të 70 kombësive të ndryshme.

Fitorja në të ashtuquajturën “luftë kundër terrorizmit” mbetet gjithsesi disi e turbullt. Zinxhiri i ngjarjeve që pasuan tragjedinë, është larg fundit të kënaqshëm. Në nëntor të vitit 2001, Shtetet e Bashkuara, me sulme të furishme, larguan lëvizjen talebane nga pushteti në Afganistan, por ajo duket të jetë rigjallëruar përsëri.

Në Irak, ndërhyrja e Shteteve të Bashkuara rrëzoi Husseinin më 2003, lufta civile që kërcënonte përçarjen e vendit ka nisur të zbehet. Por, qeveria e qëndrueshme dhe siguria për të gjithë qytetarët e vendit mbeten objektiva të largëta. Në vetë Shtetet e Bashkuara, ngushëllimi për asnjë sulm masiv të terrorizmit përgjatë 10 vjetëve, përzihet me hidhërimin për koston e luftës globale kundër armikut në hije.

Michael Mandelbaum, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Johns Hopkins, thotë se pasojat më serioze të 11 shtatorit kanë të bëjnë me shpërqendrimin e vëmendjes së liderëve amerikanë nga prioritetet e brendshme urgjente.

“Një nga sfidat më të mëdha janë deficitet, me të cilat po përballet qeveria federale. Ato janë përkeqësuar nga luftërat në Afganistan dhe Irak, për të cilat vendi nuk ka paguar. Ne kemi huazuar për t’i financuar këto luftëra”-është shprehur Michael Mandelbaum.

Disa ekspertë thonë se vitet pas 11 shtatorit kanë parë rënie të ndikimit global të Shteteve të Bashkuara. Të tjerët vënë në dukje se SHBA-të mburren si ekonomia më e madhe në botë, edhe pas krizës financiare të 2008-ës. Ndërsa, epërsia e saj ushtarake mbetet e pasfidueshme. Kjo e fundit sigurisht nuk është e çuditshme, marrë parasysh zgjerimin masiv të mekanizmit të sigurisë kombëtare që nga viti 2001. Sipas disa të dhënave, vetëm gjatë dekadës së fundit, Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka shpenzuar rreth 7 trilionë dollarë për mbrojtjen kombëtare, sigurinë e vendit dhe shërbimet e inteligjencës.

LEXO EDHE:  Presidenti vlerëson Ambasadorin Christopher R. Hill me dekoratën “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”

Krijimi i Departamentit të Sigurisë Kombëtare dhe i Zyrës së Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare pas sulmeve të 11 shtatorit, dëshmuan për riorganizimin më të madh të burokracisë federale që nga Lufta e Dytë Botërore.

Sot, Shtetet e Bashkuara përbëjnë rreth 46 për qind të shpenzimeve ushtarake të të gjithë botës, ndërsa buxheti i inteligjencës është dyfishuar gjatë 10 vjetëve të kaluar.

Obsesioni për të parandaluar sulme të tjera terroriste ka bërë administratën e George W. Bushit të ndërmarrë një sërë masash të rënda, përfshirë “metodën e ashpër të hetimit të të burgosurve” – taktikë që nga disa është përshkruar si torturë – dhe programet për vëzhgimin e brendshëm të qytetarëve amerikanë.

Debati për efikasitetin e këtyre masave vazhdon ende. Mbrojtësit e tyre – si ish-zyrtari i Departamentit të Drejtësisë, John Yoo – argumentojnë se ato kanë luajtur një rol vendimtar në shmangien e sulmeve të reja. Profesori i së drejtës në Universitetin Georgetoën, David Cole, nuk pajtohet. Ai thotë se fakti që administrata e Bushit ka dhënë dritën e gjelbër për metoda të jashtëligjshme të hetimit. Obama ka intensifikuar përdorimin e operacioneve të fshehta antiterroriste nga ana e CIA-s dhe njësiteve elite të Pentagonit kundër terrorizmit. Ai ka zgjeruar fushatën e sulmeve me telekomandë të CIA-s, që kanë në shënjestër caqet xhihadiste.

Kritikët thonë se sulmet e tilla kanë vrarë operuesit terroristë, por edhe kanë destabilizuar Pakistanin dhe fuqizuar ekstremistët islamikë. Shifrat e zyrtarëve lokalë flasin për mbi 33 mijë pakistanezë të vrarë në luftën kundër terrorizmit, që nga 11 shtatori 2001. Ndërsa, mbi 6 mijë pjesëtarë të ushtrisë amerikane kanë vdekur në Irak dhe Afganistan.

Michael Mandelbaum thotë se rritja e Kinës dhe e ekonomive të tjera aziatike gjatë dekadës së fundit, paraqet sfida më të mëdha – sesa çfarëdo që ndodhë në Lindjen e Mesme – për vendin e Amerikës në botë. “Lindja e Mesme është e rëndësishme për një sërë arsyesh, por jo se është qendër e rritjes ekonomike dhe fuqi e mundshme ushtarake” , thotë Mandelbaum. Shumë gjëra kanë ndodhur në dhjetë vjetët e fundit, por historia e epokës së pas 11 shtatorit thuhet të jetë ende larg fundit.

Pas ngjarjeve të 11 shtatorit 2001, forcat amerikane kanë vrarë Osama Bin LadeninSadam Huseini dhe regjimi i tij diktatorial tashmë janë histori. Apeli për luftë të shenjtë kundër Perëndimit është venitur.

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

Alarm në Itali/ Shkon në 51 numri i të prekurve nga Koronavirusi

Publikuar

-

Nga

Mediat italiane bëjnë të ditur se 51 persona janë konfirmuar, të prekur nga koronavirusi.

Ansa.it raporton se 39 raste janë konfirmuar në Lombardi, ndërsa 12 të tjera në Veneto. Ndërkohë, koronavirusi dy persona të tjerë kanë humbur jetën për shkak të virusit vdekjeprurës.

Viktima e parë ishte Adriano Trevisan, 78 vjeç, i cili ndërroi jetë në një spital në Padova, ku ishte shtruar së bashku me një tjetër person, i cili rezultoi pozitiv ndaj virusit.

Mësohet se ai është banor i të njëjtës zonë, që i përket bashkisë së Cinto Euganeo.

LEXO EDHE:  Video- Avioni rrëzohet mbi banesa/ Ja bilanci tragjik

LEXO EDHE:  SHBA: Republikanët kërkojnë sqarime nga Facebook

Lajmi i hidhur është konfirmuar përmes një komunikate zyrtare nga guvernatori i rajonit, Luca Zaia. Ky i fundit pohoi se dy raste të reja me koronavirus janë zbuluar dje, të cilët ishin vendas dhe nuk kishin udhëtuar në Kinë, ndërsa bëhet fjalë për një 42-vjeçar dhe një 53-vjeçar. Në dy rajonet veriore, Lombardi dhe Veneto numri i të prekurve nga virusi vdekjeprurës ka arritur në 29./ CNA.al

LEXO TE PLOTE

Bota

DW: Pёrpjekja e parё pёr buxhetin e BE dёshtoi

Publikuar

-

Nga

Paraja i ka ndarё gjithmonё vendet anёtare tё BE, e nuk ёshtё ndonjё habi qё samiti i BE dёshtoi. Por grindja mes vendeve paguese dhe atyre marrёse kёtё herё ёshtё shumё e fortё.

Nuk ishte ndonjё habi e madhe, qё tё 27 krerёt e shteveve dhe qeverive tё BE nё samitin e posaçёm nuk ranё dakord as pёr kuadrin buxhetor tё 7 viteve tё ardhshme. Hendeku ёshtё shumё i madh. Pozicionet tё pandryshuara. Paguesit duan tё japin vetёm 1000 miliardё euro, vendet pritёse kёrkojnё deri nё 1300 miliardё euro.

Por problemi nuk qёndron vetёm tek paratё, por mё shumё tek struktura. Nё buxhetin e planifikuar pёr 7 vitet e ardhshme, mund tё kuptosh, se si e pёrfytyron BE tё ardhmen e saj. Komisioni Europian kёrkon me njё „green deal”- marrёveshjen e gjelbёr tё arrijё mё shumё nё drejtim tё klimёs dhe ruajtjes sё mjedisit. Krahas kёsaj, politikanёt e BE rendisin edhe njё sёrё sfidash tё ardhshme pёr bashkёsinё europiane. Mbrojtjen e kufirit, migracionin, digjitalizimin, sektorin e mbrojtjes. Parё nё synimet qё kishte para fillimit tё tij, samiti i BE nuk shёnoi ndonjё progres nё qёllimet e tij pёr projektbuxhetin e debatuar. Ende dy tё tretat e fondeve rrjedhin nё ekonominё bujqёsore dhe nxitjen e zhvillimit tek rajonet mё tё varfra, tё ashtuquajturat fondet e kohezionit.

Drejtimi i gabuar

Struktura e buxhetit vendos pikёrёndesa tё gabuara. Kёtё mendim kanё tё paktёn ato vende anёtare qё nuk pёrfitojnё nga fondet “e dikurshme” pёr bujqёsinё dhe kohezionin. Mbёshtetja e ekonomisё bujqёsore mbetet puna kryesore e BE, kundёrpёrgjigjen tё tjerё, psh. vende si Franca qё merr njё shumё tё madhe tё mbёshtetjes. Por ka edhe nga ata anёtarё qё i duan tё dyja, fondet “e vjetra”, por edhe fondet “e sё ardhmes”, dhe kёrkojnё njё buxhet mё tё madh. Pas largimit tё Britanisё sё Madhe nga BE si njё pagues i madh nё shumёn e pёrgjithshme tё BE, paguesit neto tё BE janё shumё ngurrues kundrejt rritjes sё buxhetit. Mjafton mbushja e boshllёkut qё lenё britanikёt, ajo ёshtё e shtrenjtё.

Tё dyja kampet nё samitin e posaçёm tё BE nё Bruksel lёvizёn disa centimetra, por rruga pёrpara shёnon edhe disa metra tё tjerё. E nuk bёhet fjalё vetёm pёr shumёn e pёrgjithshme dhe pikёrёndesat programatike, por edhe pёr atё qё shpesh harrohet nё grindjen pёr paratё, pёr solidaritetin.

Thelbi i bashkimit europian ёshtё pёrceptimi i interesave tё pёrbashkёta dhe njё pёrngjasim i standarteve jetёsore. Me Poloninё dhe Hungarinё nga ky solidaritet janё shkёputur tё paktёn dy vende europiane, sepse tё dyja i kanё hedhur poshtё disa parime ligjore dhe nuk pranojnё tё marrin migrantё. Pse duhet tё presin ato tё njёjtat pagesa solidare si anёtarёt e tjerё besnikё tё shtetit ligjor? Kuadri i ri buxhetor duhet tё pёrdoret qё tё disiplinohet Polonia dhe Hungaria. Kёtё shans duket se krerёt e shteteve dhe qeverive nuk po e pёrdorin.

LEXO EDHE:  I ftohti ekstrem në SHBA, ngrin dallga

LEXO EDHE:  Presidenti vlerëson Ambasadorin Christopher R. Hill me dekoratën “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”

                   Bernd Riegert

Do duhen disa samite tё tjerё

Me sa duket nё emёr tё ujdisё, vendet anёtare janё tё gatshme tё heqin dorё nga verifikimi i gjerё i pёrmbushjes sё parimeve tё shtetit tё ligjor para lёshimit tё mjeteve financiare. Kjo sinjalizon vetёm, se nё BE mund tё bёsh çfarё tё duash, por paraja nё fund rrjedh. Kjo e gёzon kryeministrin hungarez, Viktor Orban qё BE-nё e talli sё fundmi si njё aktivitet bla-bla-bla. Ai ka tё drejtё vetoje si anёtarё tё tjerё tё samitit. Kursi i tij nacionalist-populist kёshtu fiton. Po kёshtu mund tё gёzohet edhe udhёheqja polake. Megjithё kritikat pёr pengesat qё u krijohen gjykatёsve polakё, BE nuk ёshtё nё gjendje t’i diktojё rregullat e saj Varshavёs. Polonia dhe Hungaria i kanё injoruar paralajmёrimet, procedurat, vendimet e gjykatёs.

Nuk duhet tё ketё njё kuadёr buxhetor pa pranimin e shtetit tё sё drejtёs. Prandaj Angela Merkel bёri mirё qё e la tё dёshtojё ky samit. Do tё duhen disa samite tё tjerё, pёr tё arritur tё paktёn emёruesin mё tё vogёl tё pёrbashkёt. E nё fund buxheti nuk do tё jetё as i orientuar nga e ardhmja dhe as nuk do tё pёrcaktojё drejtimin e sё ardhmes. 27 vendet anёtare do tё bien nё ujdi me shumё zhurmё diplomatike, sepse duhet tё bien nё ujdi. Ndryshe BE nuk do tё funksiononte mё. E kёtё nuk e do askush nё tryezёn e rrumbullakёt./DW

LEXO TE PLOTE

Bota

Koronavirusi shënon viktimën e dytë në Itali

Publikuar

-

Nga

Koronavirisu ka shënuar viktimën e dytë në Itali. Sipas agjencisë së lajmeve Ansa, bëhet fjalë për një grua, rezidente në Lombardi.

Po ashtu mediat Italiane shkruajnë se viktima e parë ishte Adriano Trevisan, 78 vjeç, i cili ndërroi jetë në një spital në Padova, ku ishte shtruar së bashku me një tjetër person, i cili rezultoi pozitiv ndaj virusit.

Mësohet se ai është banor i të njëjtës zonë, që i përket bashkisë së Cinto Euganeo.

LEXO EDHE:  Putin: Dialogu SHBA-Rusi, çelësi i stabiliteti në botë

LEXO EDHE:  Kastriot Islami tregon gabimet e qeverisë në raport me SHBA-të

Lajmi i hidhur është konfirmuar përmes një komunikate zyrtare nga guvernatori i rajonit, Luca Zaia. Ky i fundit pohoi se dy raste të reja me koronavirus janë zbuluar dje, të cilët ishin vendas dhe nuk kishin udhëtuar në Kinë, ndërsa bëhet fjalë për një 42-vjeçar dhe një 53-vjeçar. Në dy rajonet veriore, Lombardi dhe Veneto numri i të prekurve nga virusi vdekjeprurës ka arritur në 29./ CNA.al

LEXO TE PLOTE