Connect with Us

Nuk rrezikohen vetëm ata me sëmundje mendore/ Ja pesë mitet e gabuara mbi vetëvrasjen

Blog

Nuk rrezikohen vetëm ata me sëmundje mendore/ Ja pesë mitet e gabuara mbi vetëvrasjen

Publikuar

-

Vetëvrasja është një plagë sociale, që mund të prekë çdo njeri. Në vitin 2017, rreth 41 mijë njerëz vdiqën duke u vetëvrarë, 1.3 milionë të rritur tentuan të vetëvriten, 2.7 milionë të rritur patën në plan të kryenin vetëvrasje, dhe 9.3 milionë të rritur, kanë pasur mendime vetëvrasjeje.

Fatkeqësisht, shoqëritë sot e pikturojnë vetëvrasjen në të njëjtën mënyrë që jepet edhe një dënim më burg:si një situatë të përhershme që prek një individ në kushte të caktuara.

Sidoqoftë, ideja e vetëvrasjes nuk është një markë apo etiketë, por një shenjë se një individ po vuan shumë dhe ka nevojë për trajtim. Dhe janë gënjeshtra si këto, ato që mund t’i parandalojnë njerëzit e rrezikuar të marrin ndihmën e nevojshme, për t’u bërë më mirë dhe shmangur një fund fatal. Rrëzimi i disa miteve, që lidhen me vetëvrasjet, mund ta ndihmojë një shoqëri të kuptojë rëndësinë që ka ndihma ndaj të tjerëve. Ja cilat janë disa nga mitet, dhe faktet më të zakonshme në lidhje me vetëvrasjen.

Miti nr.1:Vetëvrasja prek vetëm individët, që vuajnë nga një sëmundje mendore

Fakt: Shumë individë me sëmundje mendore, nuk preken aspak nga mendimet për vetëvrasje, dhe jo të gjithë personat që tentojnë ose vdesin të vetëvrarë, kanë sëmundje mendore. Problemet

në marrëdhëniet e ngushta, dhe faktorët e tjerë stresues që ka jeta, siç janë çështjet penale, persekutimi, humbja e shtëpisë, vdekja e një njeriu të dashur, një sëmundje shkatërruese, traumat, abuzimi seksual, refuzimi etj, janë gjithashtu të lidhura me mendimet apo tentativat për vetëvrasje.

Miti nr.2: Kur një njeri ka tentuar të vrasë veten, ai do të mbetet përherë i rrezikuar ta bëjë këtë

Fakt:Ideja aktive e vetëvrasjes, është shpesh e shkurtër në kohë, dhe e lidhur me situata specifike. Studimet kanë treguar që gati 54 për qind e individëve, që kanë gjetur vdekjen nga vetëvrasja, nuk kanë pasur një çrregullim të shëndetit mendor. Dhe për ata që vuajnë nga sëmundjet mendore, trajtimi i duhur mund të ndihmojë në uljen e simptomave.

Akti i vetëvrasjes, është shpesh i lidhur me një përpjekje për të kontrolluar emocione dhe mendime shumë të dhimbshme. Sapo këto mendime zhduken, po kështu ndodh edhe me idenë e vetëvrasjes. Ndërsa mendimet mbi vetëvrasjen mund të rikthehen, ato nuk janë të përhershme. Një individ me mendime dhe tentativa për vetëvrasje, mund të jetojë një jetë të gjatë dhe të suksesshme.

LEXO EDHE:  Politikanët të shpëtojnë botën nga ndryshimet klimatike

Miti nr.3: Shumica e vetëvrasjeve ndodhin befas, pa asnjë paralajmërim

Fakt: Shenjat paralajmëruese– verbalisht apo përmes sjelljes – i paraprijnë shumicës së vetëvrasjeve. Prandaj, është e rëndësishme të mësoni dhe kuptoni shenjat paralajmëruese, që  lidhen me vetëvrasjen. Shumë individë me prirje suicidale, mund të tregojnë shenja paralajmëruese, vetëm për ata që janë më afër tyre. Këta të fundit, mund të mos e kuptojnë atë që po ndodh, ndaj mund t’u duket se vetëvrasja ishte e papritur ose pa ndonjë paralajmërim.

Miti nr.4: Njerëzit që vetëvriten janë egoistë, dhe zgjedhin rrugën më të thjeshtë për t’i ikur problemeve

Fakt: Njerëzit nuk vetëvriten për shkak se nuk duan të jetojnë, por sepse duan t’i japin fund vuajtjeve të tyre. Këta individë vuajnë aq shumë, sa ndihen të pafuqishëm dhe të pashpresë. Individët që përjetojnë ide vetëvrasëse, nuk e bëjnë këtë me dëshirë. Ata nuk janë thjesht “duke menduar për veten”. Përkundrazi po përjetojnë një simptomë shumë të rëndë të shëndetit mendor, për shkak të ndonjë sëmundjeje mendore, apo një situate të vështirë të jetës.

Miti nr.5: Bisedat mbi vetëvrasjen, çojnë drejt vetëvrasjes apo e inkurajojnë atë

Fakti: Ekziston një frikë e përhapur që lidhet me vetëvrasjen, dhe për pasojë shumë njerëz kanë frikë të flasin për të. Por të flasësh për vetëvrasjen jo vetëm që e zvogëlon stigmën, por i lejon gjithashtu individit të rrezikuar të kërkojë ndihmë, të rimendojë edhe njëherë atë që po tjerr

në kokë, dhe ta ndajnë historinë e tij me të tjerët. Të gjithë duhet të flasim më shumë rreth vetëvrasjes. Zhdukja e stigmës fillon që nga kuptimi pse ndodh vetëvrasja, si dhe mbështetja e ndërgjegjësimit publik mbi shëndetin mendor brenda komuniteteve tona./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Mjeku nga Gyncburgu/ “Engjëll i vdekjes” në Aushvitc

Publikuar

-

Nga

Josef Mengele, një mjek nga Gyncburgu kthehet në një vrasës masiv në Aushvitc. Ai arratiset në Amerikën Jugore. Viktimat e praktikave të tmerrshme të tij vuajnë ende edhe sot.

“Fytyra e tij nuk më kujtohet, vetëm çizmet që shkëlqenin nga llustra. Kur dëgjoja hapat që vinte, fshihesha poshtë dhogave ku flinim, strukesha dhe mbyllja sytë. Kujtoja se ashtu nuk do të më gjente dot,” tregon Lidia Maksymowicz, kur flet për Josef Mengelen. Lidian e dërguan në Aushvic-Birkenau – në dhjetor të 1943, ajo ishte tre vjeç. Gjermanët e patën marrë familjen e saj nga rrethinat e Minskut në Bjellorusi për ta dërguar në kampin e përqëndrimit.

Ajo nuk i ka harruar as sot pamjet e kampit ku mbërritën. Në mes të natës, platforma me dritë prozektorësh, njerëzit e SS që bërtisnin, qentë që lehnin. Familjarët ndahen nga njëri tjetri. Edhe Lidia ndahet nga e ëma dhe dërgohet në barakën e fëmijëve. Një barakë e ndërtuar me dhoga druri ku ishin vendosur radhë të gjata dërrasash mbuluar me kashtë. Kudo lëviznin parazitët, mbulesat ngrirë nga pisllëku. Fëmijët vuanin nga uria dhe i ftohti. Por ata kishin më shumë frikë nga vizitat e doktor Mengeles se sa nga uria dhe i ftohti.

Josef Mengele me shokët në një piknik në San Paulo

“Engjëlli i vdekjes” shkon në Aushvic

Josef Mengele është djali më i madh i Karl dhe Walburga-s, një familje sipërmarrësish nga Gyncburgu në jug të Gjermanisë. Ai studion mjekësi dhe antropologji. Pas përfundimit të studimeve punon në Institutin e Biologjisë Gjenetike dhe higjenës racore në Frankfurt.

Në verë të 1940-s ai shkon vullnetarisht të bëhet anëtar i SS-ve, krahut ushtarak të partisë naziste. Tre vjet më vonë majori 32 vjeçar dërgohet në Aushvic. Ai është shumë aktiv në seleksionimin e njerëzve dhe ishte veçanërisht i interesuar për fëmijët, sidomos binjakët dhe xhuxhët. Mengele bën prova për të parë, nëse mund të ndryshohet ngjyra e syve duke bërë gjilpëra me lëndë të ndryshme ngjyrorëse. Ai bën operacione tek fëmijët pa përdorur narkoza. Ai infekton binjakët me tuberkuloz dhe tifo. Shumë fëmijë vdesin pas këtyre ndërhyrjeve. Fëmijë të tjerë vriten me qëllim. Të internuarit i japin atij emrin: “Engjëlli i vdekjes”.

Luftë për mbijetesë

Lidia e vogël nuk shpëton dot nga Mengele. Ai provon tek ajo vaksinat. Mbas shumë gjilpërave ajo kthehet në gjysmë e vdekur. Kur e ëma futet fshehurazi në barakë për t’ i sjellë ushqim, e gjen fëmijën pa ndjenja dhe me temperaturë të lartë që rrinte në një nga dërrasat e fjetjes.

Lista e të burgosurve në Aushvitc

Mengele nuk ishte as ndonjë sadist i sëmurë as ndonjë nacionalsocialist fanatik, shkruan Zdenek Zofka në librin e tij “Gyncburg në kohën e nazizmit”. Zdenek Zofka është historian dhe mendon se tek Mengele me siguri kishte “cinizëm të pamasë”, që i jepte mundësinë që të mos i shihte viktimat si njerëz, por si “material të vdekur”, si kavie.

Mengele arratiset

Në janar të 1945, pak para mbërritjes së Ushtrisë së Kuqe, Mengele ikën në drejtim të perëndimit. Me emër të ndryshuar ai fshihet në Gyncburg. Më 1949 arratiset për në Amerikën e Jugut. Familja e tij jep para për kërkimin ndërkombëtar të kriminelëve nazistë. Më 1979 Josef Mengele vdes në një aksident në një pishinë në Brazil. Familja e tij e mban të fshehtë vdekjen për një kohë të gjatë. Në vitin 1985 e vërteta del në publik. Me siguri që familja e tij nuk donte të dënohej për fshehjen e një krimineli dhe për mostregimin e vendqëndrimit të një personi në kërkim.

Familje me ndikim të madh

Party e nazistëve me pjesëmarrjen e Josef Mengele, Kampi i përqëndrimit Aushvic

Mengele vinte nga familje me ndikim të madh. Karl Mengele, i ati i Josefit, ka pas drejtuar që para lufte fabrikën “Mengele & Söhne”, e cila ka pas prodhuar makina bujqësore. Në nëntor 1932, Karl Mengele ia vë në dispozicion sallat e fabrikës Adolf Hitlerit për fushatë zgjedhore. Në maj të 1933 ai futet vetë në partinë naziste, NSDAP.

Në periudhën e pasluftës bizneset ecin edhe më mirë. Karl Mengele është këshilltar në bashkinë e qytetit dhe nënkryetar bashkie. Në vitin 1952 ai merr titullin Qytetar Nderi i qytetit. Një rrugë e qytetit merr emrin e tij. Kur ndërron jetë ai, i biri Alois, i vëllai i Josefit merr drejtimin e fabrikës. Sot fabrika ka falimentuar.

LEXO EDHE:  Impeachmenti vetëm sa e konfirmon lidershipin e Donald Trumpit

LEXO EDHE:  Çfarë nuk dini mbi Uinston Çërçillin/ Nga arratia nga burgu, tek simpatia ndaj fesë islame

Mungesë interesi për mediat

“Mengele” – thotë një grua në anën tjetër të telefonit, kur i bie numrit të telefonit të “Fondacionit Social të familjes së Dieter Mengeles”. Kur i kërkon një takim ajo i jep fund bisedës menjëherë duke thënë: “Ne nuk jemi të interesuar për konktakte me median,” dhe e mbyll telefonin.

Fondacioni që është krijuar në vitin 2009 nga Dieter Mengele, i biri i Alois Mengeles, ka harxhuar deri tani një çerek milioni euro për qëllime bamirësie. Por familja nuk do të ketë të bëjë me të kaluarën. Ata nuk marrin pjesë as në Fondacionin që merret me ish-të burgosurit me punë të detyruar, as me projekte civile që kujtojnë viktimat e Josef Mengeles.

Historia e Lidias në mediat ruse

Kështjellë e nazistëve apo vendlindje e rastësishme?

Mbi emrin e këtij qyteti ekziston një “njollë monstruoze” thotë Rudolf Köppler, ish-kryetar bashkie në Gynzburg. Prej dekadash ky qytet i vogël në qendër të rajonit Schwaben është vendosur nën hijen e “Engjëllit të vdekjes”, që ka lindur më 1911 në Gynzburg dhe ka jetuar atje deri në maturë.

34 vjet më parë Gynzburg shfaqet në titujt e gazetave. Në shkurt 1985, në Përkujtimoren e Holokaustit në Yad Vashem zhvillohet një “gjyq” simbolik kundër Mengeles. Para kamerave të mbijetuarit tregojnë për mizoritë e mjekut të kampit të përqëndrimit.

Jehona është gjigande. Uashingtoni kërkon sërish të rishikohet rasti Mengele. Paratë që jepen për ta kapur arrijnë në 5 milionë dollarë. Reporterë nga e gjithë bota pushtojnë Gynzburgun, „Mengele-Town”. “The town where Dr. Death still casts his evil shadow” (Qyteti, në të cilin Doktor Vdekja hedh ende hijen e tij), shkruan “Daily Express” nga Britania e Madhe.

“Gynzburg nuk ka qenë kështjellë e nazizmit. Qyteti nuk është as më i keq as më i mirë se sa çdo qytet tjetër gjerman,” shpjegon Köppler. Mengele “mund të kishte lindur kudo”, thotë socialdemokrati 83 vjeçar. Ai nuk do që emri i rrugës Karl-Mengele-Straße të ndryshojë. “Kjo do të ishte të merrje hak tek familjarët, si në kohën e nazizmit”, argumenton ai.

Qytetarët kujtojnë viktimat e Mengeles

Jo të gjithë qytetarët janë të kënaqur me mënyrën se si qyteti është ballafaquar me historinë. Një prej tyre është mësuesi i gjimnazit, Siegfried Steiger. Angazhimi i tij ka bërë që të ngrihet një përmendore përkujtimore për Janusz Korczak, një pedagog polako- hebre, që është vrarë në vitin 1942 në kampin e zhdukjes në Treblinka.

Në mënyrë që krimet e Mengeles të mos bien në harresë, Steigers luan që në vitin 2005 në një teatër eksperimental pjesën “Loja me zjarrin – ose Josef M. dhe ata që janë si ai”. “Ne vemë me krah pas murit të gjithë mjekët që bëjnë eksperimente kriminele me njerëzit,” shpjegon ai.

Nga shoqëria civile është hedhur po ashtu ideja e ngritjes së një përmendoreje për viktimat e mjekut nazist. Në oborrin e Dossenbergerhauses është varur një pllakë përkujtimore me një citat nga Jean Améry: “Asnjë nuk i shpëton dot historisë së popullit të tij,” është shkruar në të.

Lidia i mbijeton Aushvitcit

Lidia përjeton futjen e trupave të Ushtrisë së Kuqe në 27 janar 1945. “Në ditën e çlirimit në barakë jetonin 160 fëmijë në moshën 2 deri 16 vjeç. Unë kam jetuar më shumë se gjithë të tjerët në Aushvic,” thotë ajo. Vetëm në Aushvic Birkenau kanë vdekur 200 mijë fëmijë.

Mbas luftës Lidia u adoptua nga një familje polake. E ëma mendohej se kishte vdekur. Pesë vjet më vonë nënë e bijë bëhen bashkë sërish. Por frika nga Doktor Mengele mbetet. Kur fëmijët luajnë dhe bëjnë zhurmë, Lidia u thotë: “Mos bërtisni kaq shumë, se përndryshe do vijnë gjermanët.”

Lidia Maksymowicz mëson pas luftës të bëhet kimiste, martohet dhe ka një firmë të vetën. Jeta familjare e saj vuan nga pasojat e qëndrimit në kamp. “Unë nuk kam qenë në gjendje të dua vërtet dhe me sinqeritet. Nuk kam qenë në gjendje të dua fëmijët e mi, siç i do një nënë fëmijët,” thotë 75 vjeçarja.

Nga seria me reportazhe “Faj pa shpagim”, një projekt i redaksisë polake të DW me Interia dhe Wirtualna Polska. dw.com/zbrodniabezkary/ DW

LEXO TE PLOTE

Blog

Librat dixhitalë apo ata klasikë/ Cilat janë më të mirë për trurin tonë?

Publikuar

-

Nga

Dashamirësit e librit, mbrojnë prej kohësh përfitimet që ne marrim më shumë nga librat klasikë të shtypur në letër, në krahasim me ata që janë në formatin dixhtal, ose ebooks. Por argumentet përqendrohen më shpesh tek pamja dhe ndjenja që kanë njerëzit për librin.
Në një botë ku pjesa më e madhe e jetës sonë zhvillohet para një ekrani, argumentet mbi përfitimet e një libri të shtypur ndaj tij dixhital, po fokusohen gjithnjë e më shumë tek ato që merr më së pari truri ynë. Dhe ja cilat janë 5 arsyet, pse librat e shtypur, janë më të mirë në këtë aspekt:

1. Ruajnë vëmendjen tuaj

Kur jeni duke lexuar një libër të shtypur në letër, para syve keni vetëm faqet e tij dhe asgjë tjetër. Ndërkohë me një ebook përpara, mund të tundoheni nga shumëçka. Tableti ju jep mundësi të shikoni përkufizimet e fjalëve, të shfletoni komentet e lexuesve të tjerë mbi librin, ose të kërkoni në internet informacione shtesë mbi autorin e librit. Në një studim të kryer nga Universiteti Amerikan, u zbulua se 92 për qind e njerëzve, përqendroheshin më mirë kur lexonin një libër në letër, sesa në variantin elektronik.

2. Librat elektronikë, na nxisin të lexojmë në mënyrë sipërfaqësore

Një studim, ka treguar leximi në një ekran elektrinok, ndryshon mënyrën se si truri ynë e sheh tekstin. Profesori Ziming Liu nga Universiteti Shtetëror i San Hozesë në SHBA, i referohet “sjelljes së leximit në ekran”, që bazohet në prirjen për të shfletuar dhe skanuar një tekst, në vend të një leximi të thelluar dhe të fokusuar, siç ndodh me librat e shtypur në letër.
Edhe Mariana Ulf, ka treguar se leximi i tekstit dixhital, ka një ndikim negativ në funksionet njohëse kur ne lexojmë. Ajo e vë theksin tek humbja e mundshme të “leximit të thelluar”, që lehtësohet nga tekstet në librat klasikë.

3. Librat klasikë, na ndihmojnë të përvetësojmë dhe ruajmë më shumë informacion

Kjo nuk është diçka e çuditshme, pasi librat e shtypur na ndihmojnë të ruajmë vëmendjen tone, dhe të kemi një lexim më të fokusuar, ku jemi më në gjendje të përvetësojmë dhe të ruajmë më shumë informacione. Një studim i kryer nga Universiteti Stavanger në Norvegji, u dha 50 lexuesve të njëjtën histori të shkurtër për ta lexuar.
Gjysma e lexuesve përdorën një tablet Kindle, dhe gjysma tjetër e lexoi në një libër të shtypur në letër. Më pas pjesëmarrësit, u testuan mbi aftësinë e tyre për të mbajtur mend disa episodet e tregimit. Rezultatet treguan se ata që e lexuan tregimin në tablet, e kishin shumë më të vështirë të rindërtonin skenat e historisë që sapo kishin lexuar.

LEXO EDHE:  Kush ishte spiuni sovjetik, që vodhi sekretet e bombës atomike amerikane

LEXO EDHE:  Politikanët të shpëtojnë botën nga ndryshimet klimatike

4. Librat e shtypur, na ndihmojnë të jemi më të angazhuar në aspektin emocional

Librat e shtypur në letër, na nduhmojnë jo vetëm të përdorim më shumë burime njohëse, por ato nxisin edhe reagimet tona më emocionale. Një studim tjetër i Universiteti i Stavanger në Norvegji, i kryer nga Anas Mangen, zbuloi se pjesëmarrësit që lexonin një histori të trishtë në letër, raportuan nivele më të larta të empatisë dhe hyrjes në “lëkurën” e personazhit, sesa ata që lexonin të njëjtën histori në një iPad.

5. Librat e shtypur, shkaktojnë më shumë gëzim tek ne

Përkundër frikës se librat dixhitalë, do të largonin nevojën e librave klasikë, parashikimet kanë qenë të nxituara. Në fakt, shitjet e librave elektronikë janë ngadalësuar, pak pasi arritën kulmin e tyre në vitin 2014, teksa librat e shtypur në letër janë rrikthyer sërish në modë. Një pjesë e madhe e kësaj prirjej, ka të bëjë me gëzimin që ne ndjejmë kur mbajmë në dorë një libër.
Ndjenja e një libri në duar, aroma që ai përhap, mënyra si duket, kënaqësia që ndjejmë kur shohim leximin e tij, që të gjitha këto janë elementë unikë për një libër klasik. Studime të tjera janë treguar se shqisat që zgjohen nga një libër klasik, mund të frymëzojnë individët të bëjnë diçka të re, të marrin vendime të rëndësishme për jetën e tyre, të zvogëlojnë stresin dhe të rrisin lumturinë./ Learning-mind-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Tomazo Busheta, mafiozi i parë që shkeli Kodin e Heshtjes, dhe çoi në burg qindra anëtarë të Cosa Nostra-s 

Publikuar

-

Nga

Ju mund të mos keni dëgjuar kurrë për Tomazo Bushetën. Por mbi 400 anëtarë të mafias italiane, me siguri që do të donin të mos e kishin njohur kurrë atë. Ai ishte mafiozi i parë siçilian, që shkeli Omertën – Kodin mafioz të Heshtjes, duke ndihmuar në arrestimin dhe dënimin me burg të qindra mafiozëve.

Karriera kriminale e Bushetës, u zhvillua mes Italisë, SHBA-së dhe Brazilit. Në fund, ushtari i respektuar i mafias u bë një “pentito” (i penduar) informator i policisë. Dëshmitë e tij ishin jetike për të ashtuquajturin Gjyqi i Madh, dhe që në fakt ishte gjyqi më i madh antimafia në histori. Edhe pasi u vranë gjyqtarët Xhovani Falkone dhe Paolo Borselino, Busheta vazhdoi të jepte me guxim dëshmitë e tij në Komisionin Antimafia.

Busheta u arrestua shumë herë gjatë viteve 1960-1970. Por vetëm në vitin 1982, vendosi të bashkëpunojë me autoritetet ligjzbatuese. Dhe kjo në shenjë hakmarrjeje ndaj shumë mafiozëve, që dikur i kishte miq dhe bashkëpunëtorë.

Busheta lindi në një familje modeste në Palermo më 13 korrik 1928. Ishte më i riu nga 17 fëmijë, dhe vetëm ai iu bashkua mafies. I rritur në varfëri ekstreme, Tomazo u tërhoq shpejt nga bota e krimit. Ai e nisi si shumica, si një ushtar i familjeve mafioze. Përfshirja e tij e parë me mafian e zones, ndodhi në fund të Luftës së Dytë Botërore, kur ishte vetëm 17-vjeç.

Nisi të merrej me kontraband të cigareve gjatë viteve 1950-1960. Më pas emigroi në Brazil, ku u njoh me gruan e tij të tretë, Kristinën, vitin në 1971. Ndikimi i tij u rrit, kur shkoi në Nju Jork, dhe punoi për disa kohë me familjen mafioze Gambino. Në Brazil merrej me menxhimin e trafikut të drogës.

U arrestua dhe u ekstradua në Itali në vitin 1972, ku vuajti një dënim prej 8 vitesh burg. Për të shmangur Luftën e Dytë të Mafias që shpërtheu në Itali, ai u rikthye në Brazil menjëherë pas lirimit në vitin 1980. Edhe pse pati një pozitë modeste në radhët drejtuese të Cosa Nostras, intelekti dhe dinjiteti i shfaqur, bënte që edhe figurat kryeore të mafias të kërkonin këshillat e tij. Ai u bë i njohur si “Bosi i Dy Botëve”, edhe pse “grada” e tij nuk e kaloi kurrë atë të një ushtari.

Në mesin e shumë rregullave, Cosa Nostra ishte e rreptë në lidhje me nderin familjar. Busheta e shkeli këtë rregull shumë herë, pas lidhjeve të shumta jashtëmartesore, dhe 3 martesave zyrtare.

Bashkëshortja e tij e tretë Kristina, është shprehur në një intervistë për një dokumentar: “Shkelja e Omertës, ishte në fakt vendimi më i vështirë i jetës së tij, pasi ai kishte ndjesinë se po shkelte mbi diçka që ishte e shenjtë”.

LEXO EDHE:  Çfarë nuk dini mbi Uinston Çërçillin/ Nga arratia nga burgu, tek simpatia ndaj fesë islame

LEXO EDHE:  Impeachmenti vetëm sa e konfirmon lidershipin e Donald Trumpit

Regjisorët Mark Franketu dhe Endrju Majer, realizuan në vitin 2019 “Busheta, kumbari ynë”.  “Unë mendoj se disa faktorë e nxitën Tomazon të shkelte Kodin Omerta. I pari ishte vrasja e familjarëve të tij”- thotë Franketi.  Dhe në fakt në vitin 1982, rivalët i vranë 2 djemtë, dhëndrin, njërin nga vëllerëzit më të cilin ishte më i afërt, dhe një nip në Palermo.

Kur u arrestua në Brazil vitin që pasoi, ai pranoi të bashkëpunojë me policinë italiane dhe amerikane, duke firmosur një dëshmi prej 3000 faqesh. “Për mua, vdekja ka qenë si hija në një ditë me diell. Si mafioz, e dija se duhet të mësohesha me praninë e saj. Por vdekja e padrejtë e të pafajshmëve, më bindi që të mos isha më një mafioz”- do të deklaronte vetë Busheta më vonë.

Franketo theksoi se tradhëtia e tij ishte “në një kuptim, një lloj hakmarrjeje”. Italia në atë kohë nuk kishte një program për mbrojtjen e dëshmitarëve. Ndaj ishin autoritetet amerikane, ato që morën përsipër sigurinë e Bushetës në një shtëpi të sigurt në Nju Xhersi. Një agjent i DEA e përshkroi Bushëtën në atë kohë, si “dëshmitarin më të rëndësishëm dhe më të rrezikuar në historinë e krimit në SHBA”.

Busheta dha dëshminë e tij të parë më 16 korrik 1984 në Romë. Ai e paralajmëroi gjyqtarin Xhovani Falklone se kjo punë ishte shumë e rrezikshme, dhe se mafia do të përpiqej t’i vriste që të dy, atë dhe Borselinon. Falkone u vra në një atentat me bombë në majin e vitit 1992. Në një të njëjtën mënyrë u eleminua 2 muaj më vonë dhe mikun i tij Paolo Borselino.

Para vrasjes, Falkone tha se “para bashkëpunimit të Bushetës, ne kishim vetëm një ide sipërfaqësore mbi mafian”. Me dëshminë e tij, Tomazo Busheta ndihmoi në dënimin e afro 400 mafiozëve. Sigurisht, Cosa Nosta nuk ia fali kurrë këtë tradhëti. Pas vdekjes së tij në vitin 2000 në moshën 72 vjeçare nga kanceri, Busheta u varros në Majami të Floridas nën një emër të rremë.

Gruaja e tij e ve Kristina dhe djali i vetëm i mbetur gjallë, Roberto, thonë në dokumentar se as fqinjët e tyre nuk e dinë kush janë ata realisht. Edhe sot e kësaj dite, pasardhësit e Bushetës jetojnë me frikën se mos bien pre e ndonjë atentati. “Mafia nuk harron asnjëherë”- shprehet Kristina Busheta në atë dokumentar. Ndërkohë, shumë të afërm të tjerë refuzuan që të flasin para kamerës./Allthatsinteresting.com-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE