Connect with Us

Aleanca e Djajve/ Kur Hitleri dhe Stalini, ranë dakord të ndajnë botën midis tyre

Blog

Aleanca e Djajve/ Kur Hitleri dhe Stalini, ranë dakord të ndajnë botën midis tyre

Publikuar

-

Nga Peter Kenez

* Pakti i nënshkruar nga ministri i Jashtëm sovjetik Vjaçesllav Molotov dhe homologu i tij gjerman Joakim Von Ribentrop në Moskë 80 vjet më parë, ishte një revolucion diplomatik. Ajo lëvizje e papritur, ishte gjithashtu një hap që çoi drejt kasaphanës më të madhe të shekullit XX-të, një ngjarje që e formësoi botën tonë.

Aleanca e Stalin-Hitler, nuk zgjati as 2 vjet. Për habinë e Stalinit, rezultoi që diktatorëve nuk mund t’i zihet dot besë. Dy tiranët e mëdhenj, ishin të ngjashëm në përçmimin që kishin për konceptet e zakonshme të humanizmit, dhe ishin të gatshëm të vrisnin miliona njerëz.

Njëherazi, Stalini dhe Hitleri ishin qenie njerëzore shumë të ndryshme nga njëra-tjetra, dhe me axhenda politike shumë të ndryshme. Dëshira për luftë, ishte një element thelbësor i botëkuptimit nazist. Nazistët besonin se vetëm në një luftë për jetë a vdekje, “raca gjermane” mund të dëshmonte epërsinë e saj racore.

Ata donin të ribënin hartën e Evropës, dhe të hakmerreshin për poshtërimin që pësuan në Versajë, me nënshkrimin e traktatit, që i dha fund Luftës së Parë Botërore. Dhe mbi të gjitha, ata donin të siguronin lebensraum-in (hapësirën jetike) për popullin gjerman. Ndërkohë që Stalini, po përmes metodave më të dhunshme, synonte të ribënte shoqërinë sovjetike, dhe të shndërronte njerëzimin.

Ai ishte ndërkohë një paranojak, që shihte kudo rreziqe. Ai e mbante mend shumë mirë përvojën e luftës së viteve 1914-1918. Ishte Lufta e Madhe, ajo që çoi në rrëzimin e regjimit cariast, dhe siguroi ngjitjen në pushtet të bolshevikëve. Pakti Molotov-Ribentrop i viteve 1939-1941, përfaqësonte 2 diktatorë që ndanin mes tyre vendet më të dobëta.

Shënjestra kryesore ishte Polonia. Pakti u nëshkrua, pasi Hitleri ishte i vendosur të shkatërronte Poloninë si hapin e parë drejt pushtimit të botës, dhe në të njëjtën kohë synonte të shmangte një luftë me dy fronte, të paktën për aq kohë sa të mundej. Nga ana e tij, lideri komunist sovjetik druhej se pas shkatërrimit të Polonisë, gjermanët mund të mësynin në kufirin sovjetik. Ndaj ai ishte i lumtur me nënshkrimin e paktit të mos-sulmimit.

Kështu deri në vitin 1941, nën udhëzimet e Stalinit, komanda e Ushtrisë së Kuqe hartoi një plan që kishte pasoja katastrofike. Në vend se të përgatiste një mbrojtje cilësore, pjesa më e madhe e forcave sovjetike u vendosën përgjatë kufijve të rinj perëndimorë të Rusisë, siç përcaktohej nga pakti.

Ushtria duhej të përparonte në territorin e armikut, dhe të luftonte atje. Pse? Sepse Stalini kishte frikë se nëse luftimet do të zhvilloheshin brenda territorit Sovjetik, popullata mund t’i konsideronte ushtritë e huaja si çlirimtare. Ai kishte dyshime të mëdha, dhe jo të paarsyeshme, mbi besnikërinë e popullit rus ndaj Bashkimit Sovjetik.

Pas nënshkrimit të paktit të 23 gushtit 1939, vëzhguesve bashkëkohorë u dukej se kishte ndodhur diçka e jashtëzakonshme:fashizmi dhe regjimi që e cilësonte veten si kundërshtari më i madh në botë i fashizmit, sapo ishin bërë miq. Propagandistët sovjetikë, ndryshuan qasje 180 gradë.

Një protokoll i fshehtë që iu bashkëngjit paktit, përcaktoi sferat e ardhshme të ndikimit të dy fuqive.

Bashkimi Sovjetik do të kishte dorë të lirë në Besarabi, Letoni, Estoni, Finlandë dhe në atë pjesë të Polonisë që kishte një popullsi të përzier etnike. Përballë dëshmive të paverifikueshme, propaganda sovjetike e mohoi ekzistencën e këtij dokumenti, për aq kohë sa ekzistoi Bashkimi Sovjetik.

Bashkëpunimi ekonomik midis dy fuqive, favorizoi gjermanët. Ata morën nga Bashkimi Sovjetik lëndë të parë si nafta, kallaji dhe boksitet, si dhe grurë nga Ukraina. Bashkimi Sovjetik kërkoi armë, por në fund nuk mori shumë pak prej tyre. Molotov akuzonte britanikët dhe francezët si kriminelë lufte, për vazhdimin e luftës “nën flamurin e rremë të demokracisë”.

Kuptohet që për shumë komunistë në mbarë Evropën Perëndimore dhe Amerikën e Veriut, pakti ishte një tradhti. Periudha e aleancës Stalin-Hitler, 23 gusht 1939-22 qershor 1941, ishte një periudhë katastrofike për miliona evropianë, të cilët u gjendën nën pushtimin e këtyre 2 vendeve.

Sovjetikët dhe nazistët vendosën rendet e tyre qeverisëse, bazuar tek ideologjitë që mbështesnin. Shtetet e Balltikut e humbën lirinë e tyre. Territoret polake, që 2 dekada më parë kishin rifituar pavërësinë nën një shtet polak, u aneksuan sërish si pjesë e Republikave Socialiste Sovjetike të Bjellorusisë dhe Ukrainës. Sistemi sovjetik me të gjitha tmerret e tij, ishte shtrirë te popujt e tyre.

“Lufta e klasave”, nënkuptoi arrestimin ose deportimin e njerëzve, që kishin luajtur role të rëndësishme politike ose ekonomike në regjimet e vjetra. Si për ironi, hebrenjtë që kishin luajtur role disproporcionale në elitat industriale dhe tregtare, kishin më shumë të ngjarë të dëboheshin në Siberi, sesa bashkatdhetarët e tyre.

Kur këto territore i pushtoi ushtria gjermane, ata ishin më me fat, pasi kishin më shumë të ngjarë të mbijetonin në Siberi, se sa të tjerët që përfunduan në kampet gjermane të përqëndrimit. Aneksimi i shteteve baltike, ndodhi pa shumë rezistencë. Ndërkohë, kërkesa që finlandezët të hiqnin dorë nga një territor i rëndësishëm strategjik, hasi në rezistencën e fortë të këtyre të fundit.

E ashtuquajtura Lufta e Dimrit mes Rusisë dhe Finlandës (nga nëntori 1939, deri në marsin e vitit 1940), ishte një katastrofë për Bashkimin Sovjetik. Performanca e dobët e Ushtrisë së Kuqe përballë ushtrisë modeste finlandeze, e nxiti Hitlerin të besonte se Bashkimi Sovjetik mund të mposhtej lehtë.

Krimi më spektakolar i luftës i kryer nga autoritetet sovjetike – dhe për të cilin ata fajësuan Vehrmahtin- ishte vrasja e e afro 22.000 oficerëve dhe nëpunësve civilë polakë. Vendimi mbi atë masakër u mor në rangjet më të larta të qeverisë sovjetike. Arsyetimi ishte që eleminimi i elitës polake, do të lehtësonte vendosjen e sundimit sovjetik në territoret e saj.

Kishte një ngjashmëri të madhe në sjelljen e gjermanëve dhe sovjetikëve ndaj popujve të pushtuar. Gjermanët donin t’i katandisnin polakët në skllevër të popullit gjerman. Për ta realizuar këtë, nazistët arrestuan dhe vranë rreth 60.000 intelektualë, klerikë, oficerë, avokatë dhe profesorë polakë. Gjatë muajve të parë të pushtimit, nazistët vranë më shumë polakë të krishterë se sa hebrenj.

22 muajt e aleancës midis Gjermanisë dhe Bashkimit Sovjetik, shkaktuan vuajtje të mëdha për njerëzit që jetuan në “tokat e përgjakura”, siç e quajti historiani Timoti Shnajder rajonin e pushtuar. Gjithsesi, një kasaphanë edhe më e madhe ishte gati të fillonte, kur në kundërshtim me Paktin Molotov-Ribentrop, dhe në befasi të plotë për Stalinin, ushtria gjermane kaloi kufijtë dhe sulmoi Bashkimin Sovjetik më 22 qershor 1941.

Marrë me shkurtime./Përshtatur nga CNA.al

Shënim: Peter Kenez, është profesor i historisë në Universitetin e Kalifornisë në Santa Cruz.

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Fenomeni i Llazarit/ Kur “të vdekurit” rikthehen në jetë

Publikuar

-

Nga

Zemra e saj kishte pushuar së rrahuri, dhe ajo nuk po merrte më frymë. Janina Kolkievic u shpall e vdekur. 91-vjeçarja kishte pasur një jetë të gjatë. Por jeta e saj nuk do të mbaronte aty. Njëmbëdhjetë orë më vonë, ajo u zgjua në morgun e spitalit, duke kërkuar çaj dhe kek.

Sado e pabesueshme që mund të duket, Kolkievic është vetëm një nga shumë njerëzit, për të cilët thuhet se “u rikthyen nga bota e përtejme”. Në fakt, ka pasur jo pak raste kur shenjat jetësore të pacientëve, janë rikthyer pasi ata janë shpallur të vdekur.

Në vitin 2001, një burrë 66-vjeçar përjetoi një atak kardiak, teksa po i nënshtrohej një operacioni në bark. Pas 17 minutash tentativash për të risjellë në jetë, përfshirë goditjet në gjoks me elektroshok, shenjat jetësore nuk arritën të ktheheshin, dhe pacienti u shpall i vdekur. Dhjetë minuta më vonë, kirurgu ndjeu befas pulsin e tij. Ai ishte gjallë.

Operacioni në bark vazhdoi, dhe u mbyll me sukses. Në vitin 2014, një 78-vjeçar nga Misisipi në SHBA, u shpall i vdekur pasi një infermiere pa se ai nuk kishte më puls. Të nesërmen, ai u zgjua brenda një qeseje plastike në morg. Këto janë padyshim histori të jashtëzakonshme, që tingëllojnë të denja për një film horror.

Por në botën reale ekziston një emër për raste të tilla:Sindromi i Llazarit. Fenomeni ose Sindromi i Llazarit, përcaktohet si një rikthim i vonuar i rrahjeve të zemrës. Kjo dukuri mban emrin e Llazarit të Betanisë, që sipas Dhjatës së Re u ringjall nga Jezu Krishti 4 ditë pas vdekjes së tij. Që nga viti 1982, kur Fenomeni i Llazarit u përshkrua për herë të parë në literaturën mjekësore, ka pasur të paktën 38 raste të raportuara. Sipas një raporti të vitit 2007 nga Vedamurti Adhijaman dhe kolegët e tij, në rreth 82 përqind të rasteve të kësaj Sindrome, rikthimi i aktivitetit kardiovaskular ka ndodhur brenda 10 minutave nga ndalimi i rrahjeve të zemrës, dhe rreth 45 përqind të pacientëve kanë pasur një rimëkëmbje të mirë neurologjike.

Por ndërsa numri i ulët i rasteve, duket se nxjerr në pah rrallësinë e Sindromës së Llazarit, shkencëtarët besojnë se ajo është shumë më e zakonshme nga sa sugjerojnë studimet.

“Fenomeni i Llazarit, është një ngjarje e shpeshtë”-vëren kirurgu Vaibhav Sahni, në një raport të vitit 2016 . “Një çështje e rëndësishme, është nëse vdekja e një pacienti të veçantë, ka ndodhur si rezultat i ndërprerjes së parakohshme të përpjekjeve të reanimimit”- thekson ai.

Se çfarë e shkakton këtë fenomen mbetet ende e paqartë, por ka disa teori. Disa studiues sugjerojnë që Fenomeni i Llazarit, mund të shkaktohet nga një ngritje e presionit në gjoks të shkaktuar nga defribilatori. Pasi ndërpriten goditjet me të, presioni mund të largohet gradualisht, duke nxitur rifunksionimin e zemrës. Një teori tjetër, është veprimi i vonuar i ilaçeve të përdorura si pjesë e përpjekjeve të reanimimit, siç është adrenalina.

“Ka të ngjarë që ilaçet e injektuara nëpërmjet një vene periferike, të shpërndahen në mënyrë të pamjaftueshme, për shkak të pengesës nga vena e dëmtuar. Dhe kur qakullimi përmirësohet, shpërndarja e barnave mund të kontribuojë në rikthimin e qarkullimit të gjakut”- shpjegojnë Adhijaman dhe kolegët e tij.

Hiperkalemia, niveli shumë i lartë i kaliumit në gjak, është një shpjegim tjetër që propozohet për Fenomenin  e Llazarit. Por ndoshta arsyeja kryesore është shpallja gabimisht të vdekur e një personi. Si është e mundur kjo? Ekzistojnë dy lloje vdekjesh:ajo klinike dhe biologjike.

Vdekja klinike përcaktohet si mungesë e pulsit, e rrahjeve të zemre dhe frymëmarrjes, ndërsa vdekja biologjike përcaktohet si mungesë e aktivitetit të trurit. Në bazë të tyre, mund të supozohet se përcaktimi është i thjeshtë.

Në fakt jo. Ekzistojnë disa kushte mjekësore, që mund ta bëjnë një individ të “duket” i vdekur.

Një gjendje e tillë është hipotermia, kur trupi pëson një rënie të papritur të temperaturës, gjë sqë  shkaktohet zakonisht nga ekspozimi i zgjatur ndaj të ftohtit. Katalepsia dhe sindroma e paralizës, janë shembuj të kushteve të tjera.

Katalepsia karakterizohet nga një gjendje e ngjashme me ekstazën, me një frymëmarrje të ngadalësuar, ndjeshmëri të zvogëluar dhe palëvizshmëri të plotë, që mund të zgjasë nga disa minuta në disa javë. Kjo gjendje, mund të shfaqet si simptomë e çrregullimeve neurologjike si epilepsia dhe sëmundja e Parkinsonit. Ndërkohë tek “sindroma e paralizës”, një pacient është i vetëdijshëm për gjendjen e tij, por ai pëson paralizë të plotë të muskujve, me përjashtim vetëm të muskujve që kontrollojnë lëvizjen e syve./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Nuk ishte vetëm kryengritje e të shtypurve/ Çfarë keni mësuar gabim mbi Revolucionin Francez

Publikuar

-

Nga

Edhe pas 230 vitesh nga rënia e fortesës së Bastijës, Revolucioni Francez, nxit ende pasione të mëdha, kryesisht midis historianëve. Shumë nga mitet rreth këtij revolucioni, janë dëshmuar tepër të vështira për t’u zhdukur. Ja cilat janë ato më kryesoret, dhe cila është e vërteta:

Kur i thanë se të varfërit nuk kishin bukë të hanin, mbretëresha Maria Antoneta u përgjigj:”Epo le të hanë tortë!”

Në fakt, fjala franceze nuk ishte “gâteau” (tortë) por “brioche” (një embëlsirë në formë buke). Për më tepër mbretëresha nuk e tha kurrë atë fjali. Versionet e kësaj fabule, që i atribuohen disa sundimtarëve të mëhershëm francezë, qarkulluan që në fillim të viteve 1600, dhe u bënë më të famshme tek “Rrëfimet” e Zhan Zhak Rusosë, që shkroi para se Maria Antoneta të martohej me Luigjin e XVI-të.

Ai ritheksoi bindjen e përhapur popullore se mbretërit jetonin në një luks të shfrenuar, dhe as e kuptonin apo merakoseshin për gjendjen e rëndë të të varfërve. Ndonëse nuk kishte asnjë të përbashkët me modestinë, Maria Antoneta zotëronte një ndjenjë bamirësie ndaj njerëzve të varfër.

Por pas vitit 1789, kundërshtimi i saj ndaj Revolucionit Francez, e shndërroi në një nga figurat më të urryera në vend. Gazetarët e kohës, e përshkruanin si një vrasëse, një grua të dhënë pas qejfeve, një lezbike seksualisht të pangopur, që komplotonte për të tradhtuar vendin në favor të armikes së Francës, Austrisë, vendit së saj të origjinës.

Revolucioni Francez, ishte kryengritja e të shtypurve

“Një përrallë e dy qyteteve” e shkrimtarit anglez Çarl Dikens, është e vetmja vepër e mirënjohur midis shumë romaneve, që portretizojnë harkmarrjen e të varfërve të Francës, mbi shtypësit e tyre aristokratë gjatë Revolucionit Francez. Në fakt, më të varfrit e të varfërve, luajtën një rol relativisht të vogël në një revolucion që nisi kryesisht në mesin e të pasurve të mëdhenj dhe profesionistëve në sallat e mbledhjeve në Versajë, shumë javë përpara rënies së Bastijës.

Edhe dhuna u ndërmorr nga njerëzit që kishin shumë, dhe jo pak për të humbur. Në fshatra, siç e kanë dëshmuar shumë historianë, revolucioni drejtohej kundër pronarëve të çifligjeve, dhe taksave të larta që ata mblidhnin nga sipërmarrjet e vogla fshatare. Në qytetet e tyre, militantët urbanë që e quajtën veten “sans-culottes” (“pa kilota”- pra ata që nuk vishen si të pasurit), vinin kryesisht nga radhët e zejtarëve, tregtarëve dhe nëpunësve.

Revolucioni Francez shpiku gijotinën

Në imagjinatën popullore, asgjë nuk simbolizon më mirë revolucionin sesa gijotina, e cila u

bë mjeti kryesor i ekzekutimeve publike, duke i marrë jetën afro 16.000 njerëzve gjatë “Mbretërimit të Terrorit” në vitet 1793-1794. Intelektuali dhe filozofi i njohur francez Zhak Derida, ia atriboi emrin e pajisjes ligjvënësit revolucionar dhe mjekut Zhozef Injac Gijotin, që i shpëtoi për një fije ekzekutimit nga ajo, pasi u burgos gjatë periudhës së terrorit në vitin 1794.

Libri “Revolucioni Francez për fillestarët” i shkon disi më afër të vërtetës, duke pretenduar se ndërsa pajisja u përdor për herë të parë gjatë revolucionit, ajo nuk u shpik nga Gijotin. Edhe pse në fakt, ky mjek e kundërshtoi dënimin me vdekje, dhe mbrojti një ekzekutim më human dhe pa dhimbje përmes një makinërie për prerjen e kokës, si një hap i parë drejt anulimit të plotë të dënimit me vdekje. Gijotina u përdor për ekzekutime në Francë, deri në fund të vitit 1977.

Maksimilian Robespieri, ishte një diktator i etur për gjak

Si figura e lidhur më shumë me mbretërimin revolucionar të terrorit, Robespier është parë gjerësisht, si një lider proto-totalitar që synonte pushtetin absolut. Është e vërtetë që Robespieri, një avokat me sjellje të ashpra nga qyteti verior francez i Arrasit, qe vetëm një nga 12 anëtarët e Komitetit të Shpëtimit Publik. Ai ushtroi një pushtet gati-diktatorial, për më pak se një vit në vitet 1793-1794.

Është e vërtetë që ai ishte anëtari më me ndikim i Komitetit, dhe shkrimet dhe fjalimet e tij publike ndikuan më shumë se çdo gjë tjetër, në zbatimin e ideologjisë se terrorit.  Por ajo situatë e ndezur, pati pasoja të rënda mendore dhe fizike tek ai. Kjo çoi direkt në rënien dhe ekzekutimin e tij, së bashku me disa nga aleatët kryesorë, në fund të korrikut 1794.

Revolucionarët sulmuan Bastijën, për të liruar të burgosurit politikë

Ky mit kremtohet çdo vit më 14 korrik. Është e vërtetë se gjatë shekujve XVII-XVIII, monarkia franceze burgosi qindra shkrimtarë me akuzën e rebelimit, përfshirë edhe më të famshmin mes tyre, Volterin, në kështjellën e madhe në periferi të Parisit.

Por kjo praktikë, ishte ndërprerë në fakt vite përpara revolucionit. Prandaj më 14 korrik 1789, Bastija kishte vetëm 7 të burgosur:4 falsifikorë, 2 të çmendur dhe 1 fisnik të akuzuar për perversione seksuale. Turmat e parizienëve marshuan mbi fortesë, për të rrëmbyer barutin që ndodhej atje, në mënyrë që të armatoseshin, dhe të ishin gati përballë një sulmi të rrezikshëm ndaj qytetit nga ana e ushtrisë mbretërore./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

A do të anëtarësohet ndonjëherë Ballkani Perëndimor në Bashkimin Evropian?

Publikuar

-

Nga

Nga Tony Fabijančić “The Globe Post”

* Një thënie e vjetër në politikë, thotë se mund të arrihet një konsensul unanim, vetëm nëse bëni që dielli të lindë në perëndim. Dhe kjo thënie, nuk përputhet askund më saktë sesa në Ballkan, veçanërisht gjatë negociatave të pranimit të anëtarësimit të këtyre vendeve në Bashkimin Evropian.

Politikanët në Bosnjë Hercegovinë, Serbi, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, Kosovë dhe Shqipëria, njerëzit që ata qeverisin, dhe fuqitë e BE-së që mbikëqyrin procesin, nuk po bien dot dakord mbi afatet apo edhe fizibilitetin themelor të procesit.

Kombet e Ballkanit Perëndimor, nuk do të plotësojnë së shpejti kërkesat e BE-së, dhe as nuk do të gjejnë një “ilaç magjik” për të gjitha problemet e tyre ekonomike, sociale dhe politike, pasi të jenë bërë pjesë e BE-së, siç e tregon në fakt edhe përvoja e Kroacisë. Serbia është më pranë anëtarësimit se të tjerët.

Ajo mori statusin e kandidates në marsin e vitit 2012, dhe nisi negociatat zyrtare 2 vjet më vonë. Por marrëdhëniet e tensionuara me Kosovën, do të vështirësojnë hyrjen e saj në BE, dhe ndoshta do ta vonojnë atë përtej datës së synuar, vitit 2025.

Çdo ngjarje e paparashikuar, mund të sabotojë procesin. Dhe kjo ka ndodhur tashmë. Politikani i moderuar i serbëve të Kosovës, Oliver Ivanoviç, u qëllua për vdekje vitin e shkuar jashtë zyrës së tij në Mitrovicën e Veriut. Ai u eleminua për shkak të mosndjekjes së një linjë më të fortë serbe. Për shembull, ai kishte shprehur mbështetje për një Kosovë të pavarur, dhe kishte bërë deklarata kundër krimit të organizuar.

Problemi është se BE-ja nuk dëshiron të përballet me këtë fenomen, që nuk mundet ta kontrollojë dot asnjëherë. Një shembull i qëndrimit të BE-së ndaj Ballkanit, është deklarata e Johanes Han, komisionerit për politikën e zgjerimit në BE. Han tha se është më i rëndësishëm “eksportimi i stabilitetit në rajon, sesa importimi i destabilitetit në BE”.

Problemi me Serbinë, Kosovën dhe BE-në, është se çdo marrëveshje që përfshin një shkëmbim territorial, dhe kushedi një ditë edhe njohjen e Kosovës si një shtet të pavarur, do të thotë për serbët të “shesin shpirtin” e Serbisë. Dhe pse duhet ta bëjnë këtë serbët?

Shumë serbë, besojnë se kanë lidhje të thella historike dhe “shpirtërore” me Kosovën, dhe ato nuk mund zbehen nga presionet e burokratëve evropianë, apo për shkak të “karotës” së përparimit ekonomik. Rusofilia serbe, ose më së paku lidhjet kulturore, fetare dhe gjuhësore me “vëllain e madh Rus” që janë më të forta sesa ato me Evropën Perëndimore, janë një tjetër arsye për të bërë rezistencë ndaj një afrimi me BE-në.

Nga ana tjetër, kushtet e vendosura ndaj Serbisë për anëtarësimin në BE, mund të sjellin disa pasoja pozitive. Ish zv/kryeministri serb dhe i dënuari për krime lufte, Vojisllav Sheshelj, është ende deputet në parlamentin serb, përkundër një ligji që ndalon qënien në parlament të personave që janë dënuar me 6 muaj burg ose më shumë.

Respektimi i sundimit të ligjit, është një test për pranimin në BE, ndaj rasti Sheshelj përbën një gur prove që zyrtarët serbë të respektojnë kërkesat e BE-së në atë front. Fakti që nuk ka ndodhur, sinjalizon se në Serbi ka ende një ndarje rreth procesit të hyrjes në BE, dhe vetë historisë së vendit.

Por Serbia vështirë se është shembulli i vetëm i vështirësisë, që ka Ballkani Perëndimor në plotësimin e kërkesave të vendosura nga BE. Fqinja e saj, Bosnje Hercegovina është një kandidate potenciale për t’u bërë pjesë e BE-së, dhe bashkë me Kosovën, kanë ende një rrugë të gjatë përpara deri sa të vijë koha e pranimit. Ndarja e vendit në sektorët serbë dhe myslimano-kroatë, forcon në thelb ndarjen etnike, dhe liderët separatistë si serbi Milorad Dodik.

Unë besoj se ka burokratë në BE, që merren me bisedimet e pranimit, të cilët e dinë mirë se asnjë nga këto gjëra nuk do të ndryshojë ndonjëherë. Nëse ekziston një ankth në disa vende të Ballkanit Perëndimor, mbi njerëzit e tyre me etni dhe besime të ndryshme, që janë të detyruar të jetojnë bashkë dhe ta tolerojnë njëri-tjetrin, unë dyshoj se një ankth i ngjashëm ekziston edhe në BE mbi qëndrimet “e ndryshme” ideologjike ose politike, mbi ndryshimin që do të sillte në mënyrë të pashmangshme anëtarësimi i disa vendeve të Ballkanit në union.

Ka edhe një problem tjetër. Sa më shumë kohë që do të duhet që Ballkani Perëndimor të anëtarësohet në BE, dhe sa më të mëdha të jenë pengesat rrugës, aq më shumë i hapet dera depërtimit të Rusisë dhe Kinës në rajon. “China Road and Bridge Corporation” po ndërton rrugë, ura dhe një park industrial në Serbi, si dhe një autostradë nga Serbia në brigjet e Adriatikut në Malin e Zi.

Mali i Zi, ka marrë 809 milion euro hua nga Kina, për të ndërtuar 40 kilometrat e para të kësaj autostrade. Këto para, mbulojnë vetëm 85 përqind të seksionit të pare të rrugës. Pasoja për Podgoricën është rritja e madhe e borxhit publik, rritja e taksave, ngrirja e pjesshme e pagave në sektorin publik, dhe një borxh kombëtar që pritet të arrijë në 80 përqind të PBB-së.

E megjithatë, edhe nëse Mali i Zi dhe vendet e tjera të Ballkanit, do të bëhen se shpejti pjesë e BE-së, ato do të zbulojnë një eksod të madh të të rinjve të tyre, ashtu siç ndodhi në Kroaci. Për çdo vend që sheh nga e ardhmja, një largim i tillë i popullsisë vështirë se është diçka pozitive./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE