Connect with Us

Borxhi publik/ BB i “tërheq veshin” Shqipërisë

Ekonomi

Borxhi publik/ BB i “tërheq veshin” Shqipërisë

Publikuar

-

Shqipërisë dhe Malit të Zi do t’i duhet më shumë angazhim për zbatimin e rregullave fiskale që vendosin dhe që kanë në objekt uljen e borxhit apo mbajtjen nën kontroll të deficitit. Në shumë raste rregullat që vendet vendosin hasin në devijme ndërkohë që mungesa e informimit të përgjithshëm të publik ul presionin politik për zbatimin e tyre. Një dokument i departamentit Makroekonomik dhe atij për Praktikat Globale në Investime dhe Tregti pranë Bankës Botërore trajton në veçanti rregullat fiskale në vendet e Ballkanit Perëndimor.

Kështu referuar këtij dokumenti thuhet se vendet e Ballkanit Perëndimor janë të ndryshëm në shumë aspekte ndaj secili sipas raportit duhet që të aplikoje rregulla të ndryshme për të arritur të njëjtin qëllim. Shqipëria dhe Serbia janë kampionet e “borxhit të lartë publik”. Shqipëria ka rregullin kryesor që të ulë borxhin publik në nivelin 45 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Ky rregull plotësohet nga të tjera rregulla siç është ai për nivelin e deficitit që në rast të një rritje 5 për qind të ekonomisë ai nuk duhet të kalojë 2 për qind të PBB-së si dhe një tjetër rregull për shpenzimet korrente apo 0.7 për qindëshi që buxhetohet në kontigjenca. Ashtu siç ka një rregull për shpenzimet që nënvizon se deficiti për 3 mujorin e parë të vitit nuk mund të tejkalojë 30 për qind të defiçitit të planifikuar për gjithë vitin.

“Objektivi i borxhit të Shqipërisë është i matur por rregulli për borxhin nuk siguron ndonjë shpejtësi të veçantë për të shkuar drejt këtij targeti. Që të bëhet progres i mirë do të duhet të bëhet më shumë sesa thjesht të zbatohet rregulli gjatë viteve. Nga ana tjetër rregulli mund të jetë shumë kërkues gjatë recesioneve që nuk janë aq të rënda sa për të anashkaluar klauzolat.

Analizat tregojnë se në disa vende përmbushja minimale me rregullin e deficitit nuk do ta ulë borxhin në nivele që konsiderohen të matura apo të kujdesshme. Shqipërisë do t’i duhet që të ketë një suficit prej 0.8 për qind të PBB-së çdo vit për të arritur objektivin e saj të borxhit prej 45 për qind deri në vitin 2025  çka është shumë më tepër sesa kërkohet nga rregulli i dificitit” thuhet në dokument.

I njëjti, në përmbledhjen kryesore nënvizon se politikat drejt rregullave fiskale janë një çështje e rëndësishme në vendet e Ballkanit Perëndimor (Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë, Mal i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia). Sipas një vlerësimi të përafërt vendet me rregulla (të gjitha përveç Maqedonisë së Veriut) kanë përmbushur pjesën për rregullin e borxhit publik dhe përgjithësisht për defiçitin në pak më shumë se gjysmën e kohës. “Një anketë online e cila u zhvillua në kuadër të këtij studimi sugjeron së kuptueshmëria e publikut në këto rregulla është e kufizuar çka mund të ulë presionin politik për përmbushjen. Për të ulur borxhin në nivele të matura Shqipëria dhe Mali i Zi do të kenë nevojë për angazhim të fortë për të përmbushur rregullat e tyre fiskale dhe shpesh do tju duhet që të bëjnë më shumë sesa kërkojnë rregullat e tyre të deficitit, ndoshta më shumë angazhim sesa është demonstruar në vitet e fundit” thuhet në raport./ Monitor 

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomi

Fillon zbatimi i Fiskalizimit/ Tatimet kërkesë kompanive të IT-së 

Publikuar

-

Nga

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka njoftuar në faqen e saj se tashmë të gjithë bizneset mund të pajisen me certifikatë elektronike test për “fiskalizimin” në portalin e-albania.

Ndërsa vijon konsultimi publik mbi projektligjin ““Për faturën dhe sistemin e monitorimit të qarkullimit”, me grupet e interesit, në nivel qendror dhe rajonal, të gjitha subjektet private në fushën e IT të interesuara për zhvillime aplikacioni softëare në kuadër të projektit të Fiskalizimit, tashmë mund të aplikojnë online për Certifikatë elektronike test në portalin e-Albania.

Certifikata elektronike test mundësohet pa asnjë kosto, nga Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit dhe do të ketë vlefshmëri deri më datë 31 Dhjetor 2019

Aplikimi për këtë Certifikatë, ndjek hapa shumë të thjeshtë dhe realizohet brenda një kohe të shkurtër jo më shumë se dy ditore, thuhet në njoftim

Në njoftimin e DPT shkruhet se bizneseve ju nevojitet vetëm NUIS/NIPT, i nevojshëm për t’u identifikuar si biznes në portalin e-Albania dhe zgjidhni shërbimin “Aplikim për Certifikatë Elektronike Test”

https://e-albania.al/eAlbaniaServices/UseService.aspx?service_code=13378;

Pasi ndiqni hapat e treguar, Certifikata Elektronike Test do t’ju dërgohet në adresën e emailit që keni plotësuar gjatë regjistrimit të biznesit në portalin e-Albania.

Për çdo informacion teknik që ju nevojitet, lutemi të kontaktoni në adresën mail: [email protected], ndërsa për çdo pyetje apo paqartësi mbi përdorimin e këtij shërbimi në portal, mund të kontaktoni në adresën [email protected]/ Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Borxhi publik në nivele të frikshme/ Financat “dorëzohen” për 2019

Publikuar

-

Nga

Programi buxhetor afatmesëm ka zbardhur objektivat e Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë për të çuar borxhin publik drejt shifrës 59.9 për qind në vitin 2022 ndërkohë që thuhet se deri në fund të këtij viti pritet të arrijë 68.7 për qind. Por duket se të paktën për vitin 2019 parashikimi në program është dukshëm më i lartë sesa parashikimi që qeveria bëri në buxhetin 2019 kur priste që borxhi publik të ishte jo më shumë se 64.9 për qind. Pavarësisht përpjekjeve për të ulur borxhin ulja reale ka qenë gjithmonë më modeste sesa parashikimet e bëra në fillim vit.

Borxhi publik u kthye në shqetësim viteve të fundit pas kapërcimit të pragut 70 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto me një theks të vazhdueshëm nga institucionet ndërkombëtare për ta uluar atë përmes një rregulli fiskal pasi në rast krize apo shoku në ekonomi vendi ynë nuk kishte më hapësirë për huamarrje të re.

Ndihmuar nga politika monetare e Bankës së Shqipërisë huamarrja e re në tregun e brendshëm është bërë më e lirë viteve të fundit duke siguruar kështu përveç interesave edhe një maturitet më të gjatë. Nga ana tjetër emetimi i një Eurobondi 7 vjeçar në euro me një interes që qeveria e konsideron të leverdishëm vitin e shkruar duket se ka ulur disi presionin në shifrën e borxhit publik.
Shifrat zyrtare të mesvitit tregonin se borxhi publik i Shqipërisë ishte sa 63.03 për qind e Prodhimit të Brendshëm bruto në fund të 6 mujorit të parë të këtij viti. Ministria e Financave raportoi se trajektorja rënëse e borxhit ka vijuar edhe në raport me fundin e marsit kur ky tregues ishte sa 63.6 për qind e PBB-së por borxhi rezulton më i ulët pasi llogaritet mbi bazën e PBB vjetore. Gjasat që të kemi një rritje të saj mbeten të hapura deri në fund të vitit, duke u varur drejtpërdrejt nga sjellja e qeverisë për të marrë borxh të ri.

I kthyer në vlerë borxhi në fund të 6 mujorit të parë të këtij viti ishte 1.10 trilionë. Pjesa më e madhe e tij rezulton të jetë në monedhën kombëtare me rreth 575 miliardë lekë ndërsa 529 miliardë lekë është ai në monedhë të huaj. Ajo që vihet re në raport me një vit më parë është zgjerimi i huamarrjes në monedhë kombëtare kryesisht përmes instrumenteve të tilla si letrat me vlerë. Qeveria ka siguruar nga kreditorët vendas në total në stokun e saj të borxhit 610 miliardë lekë me një rritje prej 7.1 miliardë lekë më shumë se në fund të vitit të shkuar ndërkohë që pesha e kreditorëve të huaj në stokun total ka pësuar tkurrje./ Monitor

LEXO TE PLOTE

Ekonomi

Të ardhurat nga TVSH bien me 33%/ Dështon aksioni anti-informalitet?!

Publikuar

-

Nga

Gushti ishte muaji i aksionit të qeverisë në kuadër të një fushate të gjerë kundër informalitetit, që përkoi dhe me një periudhë kur konsumi është i lartë për shkak edhe të 1.5 milionë turistëve të huaj që erdhën në vend, sipas deklarimeve nga Ministria e Turizmit.

Drejtues të lartë të financave u angazhuan në kontrolle në terren, duke kërkuar zbatimin e ligjit dhe paralajmëruan ndëshkime për të gjithë ata që nuk lëshojnë faturë. Pamjet me hotelet e bllokuara në kulmin e sezonit ishin të përditshme, duke sinjalizuar se nuk do të kishte asnjë tolerancë për shkelësit e ligjit. Presionet arritën deri aty sa për përsëritje të moslëshimit të faturës, biznesi mbyllej.

Por, të ardhurat në gusht nga TVSH e brendshme, që është një tregues direkt i konsumit në ekonomi, dhe reflektim i deklarimeve të shitjeve të bizneseve (ku përfshihet 20% i TVSH-së), ishin zhgënjyese. Të dhënat zyrtare të publikuara nga Ministria e Financave bëjnë të ditur se nga tatimet u mblodhën 2.3 miliardë lekë TVSH, me një rënie të fortë prej 32.8% në raport me të njëjtin muaj të një viti më pare (edhe në korrik tkurrja ishte e fortë prej 30%, duke i bërë këto dy muajt me ecurinë më negative të gjithë këtij viti, ndërkohë që konsumi duhet të ishte rritur për shkak se ky ka qenë viti më i mirë i turizmit në vend ).

Ndonëse doganat i rritën arkëtimet e tyre me gati 9%, sërish nuk arritën të neutralizonin këtë tendencë. Si rrjedhojë, në total, të ardhurat nga TVSH për gushtin ranë me 3.5% me bazë vjetore.

Për 8 mujorin, të ardhurat nga TVSH e brendshme ranë me 18%. Kjo është tkurrja më e fortë e dekadës së fundit, të paktën që nga 2009, kur raportohen të dhënat e detajuara nga Ministria e Financave (shiko grafikun). Negativisht ka ndikuar dhe ngadalësimi I aktiviteti të gazsjellësit TAP dhe mbylljes së lojërave të fatit, por gjithsesi rënia është shumë e fortë për një ekonomi që ka ritme positive rritjeje dhe për më tepër në muajt e verës ka pasur konsum të shtuar nga turistët.

Të ardhurat totale në rritje, nga shpërndarja e fitimeve të mbartuara

Të ardhurat totale në buxhet për muajin gusht arritën një nivel të lartë prej 40 miliardë lekësh, me një rritje prej 6.1% (+2.3 miliardë lekë) në raport me gushtin e një viti më parë dhe duke qenë brenda planit. Por, kjo performacë pozitive ka ardhur në pjesën më të madhe nga “Tatimi mbi të ardhurat personale”, që ka ndikuar në gati 60% të rritjes totale të të ardhurave buxhetore. Ecuria e mirë e këtij zëri është e lidhur kryesisht me nxitimin e bizneseve për të deklaruar fitimin e pashpërndarë të viteve të kaluara, i cili në bazë të ndryshimeve ligjore tatohet me 8% nëse paguhet brenda 30 shtatorit. Të ardhurat nga ky zë ishin 5.6 miliardë lekë, me një rritje të fortë prej 32.4% (+1.4 miliardë lekë) në krahasim me një vit më parë.

Elementi i dytë që ka ndikuar në rritje është ai i taksave lokale, që u zgjerua me 42% (+500 mln lekë) në 1.7 miliardë lekë, ku efektin kryesor e japin të ardhurat nga taksa e ndikimit në infrastrukturë, për shkak të numrit të lartë të lejeve që po jepen, kryesisht në kryeqytet.

Ecuri pozitive kishin dhe të ardhurat nga sigurimet (+6.3) dhe nga tatim fitimi (+14%).

Për 8 mujorin, të ardhurat në buxhet ishin 305.9 miliardë lekë, me rritje prej 4% me bazë vjetore. Plani është realizuar 98%, çka nënkupton se buxhetit i mungojnë 6.6 miliardë lekë.

TVSh është zëri me performancën më negative për 8 mujorin, me rënie prej 3% me bazë vjetore. Akzica dhe taksa nacionale ranë me 1% dhe 12% për të njëjtën periudhë. Në të kundërt, me rritje ishin tatimi mbi të ardhurat personale (+26%), sigurimet (+6.1%), tatim fitimi (13%), taksat lokale (+31.4%)./ Monitor

LEXO TE PLOTE