Connect with Us

BE t’i japë fund neglizhencës ndaj Ballkanit, përndryshe rajonin e dominon Rusia

Blog

BE t’i japë fund neglizhencës ndaj Ballkanit, përndryshe rajonin e dominon Rusia

Publikuar

-

Nga Bojan Stojkovski “International Politics and Society”

* Gjatë muajit të shkuar, 2 komedianë rusë të njohur si Vovan dhe Leksus, publikuan në internet një regjistrim audio prej 1 orë, të disa telefonatave që kishin kryer me kryeministrin maqedonas Zoran Zaev. Në ato biseda, komedianët e mashtruan liderin e Maqedonisë së Veriut, duke e bërë atë të besonte se ishte duke biseduar me ish-presidentin e Ukrainës Petro Poroshenko, dhe Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg.

Ndër çështjet e tjera, komedianët rusë e detyruan Zaevin të fliste mbi shpresat e Maqedonisë së Veriut për t’u bërë pjesë e NATO-s, mosmarrëveshjen mes Serbisë dhe Kosovës, dhe ndërhyrjes së supozuar të Rusisë në Ballkan. Kryeministri maqedonas, tha se prapa idesë së ndarjes dhe shkëmbimit të territoreve midis Serbisë dhe Kosovës, qëndronin Rusia dhe Turqia.

Zaev pranoi gjithashtu se presidenti rus, Vladimir Putin, ka një kontroll të drejtpërdrejtë mbi homologun e tij serb, Aleksandar Vuçiç. Komedianët rusë, janë shpesh të ftuar në mediat e njohura ruse pranë Kremlinit si ”Russia Today” dhe “Sputnik”. Në shumë raste, ata janë shprehur se punojnë “vetëm për veten e tyre”, dhe në mënyrë specifike synojnë të vënë në lojë zyrtarët e huaj dhe figurat politike që shfaqin një ndjenjë të fortë anti-ruse.

Disa nga viktimat e tyre të tjera të profilit të lartë, përfshijnë presidentin francez Emanuel Makron, kryeministrin  e ri britanik Boris Xhonson, dhe ish-ambasadoren e SHBA-së në OKB Niki Hallej. Megjithëse shakaja e tyre e fundit, rezultoi të ishte jetëshkurtër, dhe Zaev e kaloi atë incident pa pasoja serioze, ajo tregoi se Ballkani mbetet gjithsesi rajoni me i brishtë i Evropës.

Ai është kryesisht i ndjeshëm ndaj ndikimeve dashakeqe, veçanërisht në lidhje me perspektivat që ka për t’u integruar në BE dhe NATO. Edhe një incident i vogël, gati komik si i lartpërmenduri, mund të shkaktojë valë shqetësimi nëpër Ballkan, në një kohë kur shpresat evropiane të rajonit janë të rrezikuara.

Dy muaj më parë, Këshilli i Bashkimit Evropian, vendosi të mos ndiqte rekomandimet e Komisionit Evropian për çeljen e bisedimeve të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë. Këshilli e shtyu vendimin për në vjeshtë të këtij viti, në mesin e një trazire politike aktuale në Shqipëri, dhe një vere të tensionuar politike në Maqedoninë e Veriut.

Presidenti francez, Emanuel Makron, është më i zëshmi kur flitet për të ardhmen e procesit të zgjerimit. Ai pretendon se BE duhet të reformohet fillimisht së brendshmi, dhe më pas të përqëndrohet në pranimin e anëtarëve të rinj. Edhe pse kjo qasje ka argumente të forta në favor, ajo nuk është pritur mirë nga vendet e Ballkanit.

Dhe ndërsa mesazhi i përgjithshëm i Brukselit nuk dukej inkurajues për Ballkanin, kjo duket se çon ujë “në mullirin” e Rusisë dhe rolit të saj në rajon. Në rastin e Maqedonisë së Veriut, dhe përpjekjes së saj për t’u anëtarësuar në NATO deri në fund të këtij viti, është e qartë se përse vendi do të bëhej një shënjestër e propagandës ruse.

Vitin e kaluar, Greqia dëboi 2 diplomatë rusë, duke e akuzuar Moskën që po përpiqej të ndërhynte në dëm të marrëveshjen historike, mbi ndryshimin e emrit të fqinjit të saj verior.

Kjo marrëveshje, ishte thelbësore për përshpejtimin e anëtarësimit të vendit në NATO, dhe fillimin e bisedimeve të hyrjes në BE.

LEXO EDHE:  Integrimi në BE/ Bushati: E dimë mirë se Shqipëria nuk është gati  

Shqipëria është anetare e NATO-s prej më shumë se 1 dekade, pasi iu bashkua aleancës në vitin 2008. Që të dyja vendet, kanë bërë shumë përpjekje për integrimin e tyre në union. Fillimi i bisedimeve të anëtarësimit këtë verë, cilësohej si një fitore e madhe për Shkupin dhe Tiranën, por edhe vetë BE-në.

Fatkeqësisht, kjo nuk u arrit që të materializohej, duke e lënë Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë në paradhomën e Evropës, të paktën deri në tetor. Kursi i vendosur i rajonit drejt BE-së dhe NATO, e ka zemëruar vazhdimisht Moskën. Rasti më i fundit ishte anëtarësimi i Malit të Zi në NATO, dhe përpjekja e dështuar për grusht shteti në tetorin e vitit 2016.

Në majin e atij viti, një gjykatë malazeze dënoi me nga 5 vite burg 2 politikanë të opozitës pro-ruse, për përfshirjen e tyre në komplot. Që nga ajo kohë, Moska ka pasur një qasje të ndryshme në ushtrimin e ndikimit në një sferë tradicionale të ndikimit të saj gjeopolitik.

Shumë kurthe të ngjashme ruse, si ai që iu ngrit Zaevit, po shënjestrojnë politikanët e rajonit të orientuar nga BE-ja. Dhënia e ndihmës ushtarake kohët e fundit ndaj aleates së saj më të madhe në rajon, Serbisë (një vend kandidat për në BE), tregoi se Moska ende ka miq të rëndësishëm në Ballkan.

Bullgaria dhe Rumania, nuk pranuan të lejojnë transferimin e automjeteve ushtarake në Serbi, duke përmendur sanksionet e BE-së kundër Rusisë. Por Rusisë i erdhi në ndihmë Hungaria, një vend anëtar anëtar i BE-së dhe NATO-s. Në një kohë kur rajoni ka nevojë të inkurajohet në lidhje me perspektivat e tij evropiane, ndikimi i BE në Ballkan duket se po zvogëlohet.

Vetë Brukseli, po dërgon mesazhe të përziera rreth procesit të zgjerimit. Brenda unionit, ka shumë deklarata kontradiktore në lidhje me këtë proces, të bëra nga zyrtarët kryesorë evropianë. Në këtë mënyrë, BE e fton Moskën të bëhet më aktive në rajon, dhe t’i largojë vendet e tij nga perspektiva evropiane.

Udhëheqësit politikë ballkanikë, detyrohen t’i interpretojnë deklaratat e zyrtarëve evropianë, në varësi të rrethanave dhe zhvillimeve në vendet e tyre. Ky konfuzion, krijon hapësirë veprimi për çdo lojtar tjetër gjeopolitik. Dhe e gjitha kjo ndodh në një kohë, kur është e rëndësishme të pranohet se disa vende kanë bërë shumë përpjekje, dhe kanë shënuar arritje në synimin e tyre për t’u bërë anëtare të Bashkimit EVropian.

Maqedonia e Veriut, ndryshoi emrin e saj duke e zgjidhur mosmarrëveshjen 3-dekadëshe me Greqinë. Shqipëria ka ndërmarrë reforma të dhimbshme në sistemin gjyqësor, të cilat kanë tronditur sistemin politik në vend. Nëse BE-ja reagon shpejt, ka ende mundësi ta fitojë betejën gjeostrategjike mbi Ballkanin.

Një Ballkan i qëndrueshëm, dhe i zhvilluar në mënyrë demokratike, mund të jetë vetëm një fitore për BE-në. Brukseli duhet ndërkohë ta bëjë të qartë, se të gjitha përpjekjet që BE-ja ka bërë në dekadën e fundit, nuk kanë qenë të kota, dhe se rajoni po ecën përfundimisht në drejtimin e duhur. Në të kundërt, Brukseli rrezikon të përballet me një konkurrencë të egër politike nga Moska, si dhe me përpjekjet e përsëritura ruse, për të minuar vlerat evropiane në rajon./ Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Donald Trump po i jep fund luftërave të pafundme të Amerikës

Publikuar

-

Nga

Nga Tony Shaffer “The Hill”

Presidenti Donald Trump, premtoi në fushatë t’i jepte fund ndërhyrjeve të pamatura të Shteteve të Bashkuara në vende të huaja gjatë 2 dekadave të fundit, dhe po e mban këtë premtim. Raportet tregojnë se ai është më afër se kurrë dhënies fund të luftës më të gjatë në historinë e Amerikës.
Pas viteve negociata, talebanët janë në prag të nënshkrimit të një marrëveshje, që do t’i hapte rrugën sheshimit të armiqësive, një zgjidhjeje për të ardhmen e Afganistanit, si dhe një tërheqje të trupave amerikane.

Nëse do të nënshkruhet ky pakt, rreth 5.000 trupa do të largohen nga Afganistani. Nëse kushtet e sigurisë pas kësaj lëvizjeje do të vazhdojnë të përmirësohen, 8.000 ushtarët e fundit mund të rrikthehen në SHBA, duke i dhënë fund një pranie ushtarake 18-vjeçare, e cila prej kohësh ka dalë nga vëmendja e shumicës së amerikanëve, që nuk kanë miq apo familjarë në rrezik.

Siç kam shkruar më herët, një zgjidhje e negociuar do të ishte një zgjidhje e nevojshme, për t’i dhënë fund konfliktit në Afganistan. Trump po shkon drejt suksesit në këtë pikë, dhe po i jep fund asaj lufte. Pasi vendi ynë u sulmua në 11 Shtator 2001, Shtetet e Bashkuara u detyruan të hakmerreshin kundër monstrave që vranë më shumë se 3.000 qytetarë të pafajshëm.
Ushtria jonë e shkëlqyer, vërtetoi kurajon dhe vlerën e saj, duke duruar dislokim pas dislokimi, dhe vitet e konfliktit të përgjakshëm në të gjithë botën. Osama Bin Laden dhe pasardhësi i tij si udhëheqësi më i shquar i terrorit islamik, Abu Bakr Bagadi, janë vrarë, duke u sjellë para drejtësisë nga fuqia e madhe e armëve amerikane.

Ndërkohë gjatë fushatës elektorale Trump u premtoi amerikanëve, se do të shmangte luftërat e pafundme, dhe e tillë ishte edhe përfshirja jonë në Afganistan. Por vetëm në zgjedhjet e vitit 2016, amerikanët e kuptuan më në fund të vërtetën e shëmtuar se “lufta globale kundër terrorizmt”, ishte shndërruar prej kohësh në një angazhim të hapur të trupave amerikane në
zona lufte armiqësore, pa ndonjë fitore të dukshme në horizont.
Dhe kjo nuk ishte askund më e qartë se sa në Afganistan. Prania jonë atje, është tani zyrtarisht më e zgjatur në kohë sesa mosha e disa prej ushtarëve amerikanë që luftojnë atje. Trupat tona, kishin fillimisht për detyrë të dëbonin nga aty njerëzit përgjegjës për sulmet e 11 Shtatorit, dhe krijimin e një qeverie të ligjshme në Kabul.

LEXO EDHE:  Lajm i keq për Shqipërinë/ BE pret mundësitë për nisjen e negociatave?

LEXO EDHE:  Thaçi mesazh të fortë/ “Nëse nuk ruhet partneriteti me SHBA dhe BE, rrezikohet liberalizimi i vizave”

Por sot misioni i tyre dhe fitorja janë të paqarta. Për shumë vite, amerikanët kanë luftuar dhe vdekur për të krijuar kushtet e paqes në Afganistan, dhe që qeveria demokratike në Kabul të krijonte autoritetin e saj legjitim. Vetëm javën e kaluar, 2 familje të tjera amerikane iu bashkuan afro 2.400 të tjerave, që kanë marrë lajmin tragjik të vrasjes së familjarit të tyre në Afganistan.
Por lufta në Afganistan nuk është më thelbësore për sigurinë sonë kombëtare, dhe kjo i ka lënë trupat tona atje pa ndonjë mision të dukshëm për të kryer. Partnerët tanë afganë kanë nevojë për mbështetjen tonë, por termat e sakta që do të çojnë drejt një fitoreje janë të paqarta.

Duke pasur parasysh këto realitete, Trump dhe këshilltarët e tij, kanë hartuar rrugën më të mirë që duhet ndjekur për t‘i dhënë fund këtyre konflikteve. Ne duhet të kemi një panoramë të qartë dhe lehtësisht të verifikueshme të uljes të dhunës dhe agresionit nga talibanët.

Trupat amerikane, dhe negociatorët që takohen me talibanët dhe përfaqësuesit e qeverisë afgane në Katar, duket se janë në prag të arritjes së kësaj. Trump u dha shumë familjeve amerikane një shpresë të madhe, kur premtoi të ndalte luftërat e pafundme, që kanë marrë kaq shumë jetë amerikanësh gjatë 2 dekadave të fundit. Duke e përmbushur këtë premtim, ai po e rikthen më në fund atë shpresë, në mirënjohje dhe lehtësim në të gjithë vendin./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Studimi/ Paraja nuk të bën të lumtur, sporti po

Publikuar

-

Nga

A dëshiron që të jesh i lumtur? Harro paratë dhe pasurinë, dhe fillo të vraposh. Në këtë përfundim mbërrin një studimi të kohëve të fundit, i kryer nga studiuesit e Universiteteve të Jeilit dhe Oksfordit, që nxjerr në pah se si ndikimi pozitiv i sportit në gjendjen tonë të humorit, është shumë më i lartë, sesa ajo që na japë pasuria materiale.

Hulumtimi, i botuar në numrin më të fundit të revistës “The Lancet”, përfshinte mbi 1.200.000 qytetarë amerikanë të cilëve iu dërgua një pyetësor, që i pyeste ata sa herë ishin ndjerë të trishtuar, në depresion apo të stresuar gjatë 30 ditëve të kaluara. Pjesëmarrësit u pyetën gjithashtu për sasinë dhe cilësinë e aktivitetit fizik të kryer, si dhe gjendjen ekonomike individuale.

“Divani i trishtimit”

Nga të dhënat, rezulton se ata që merren rregullisht me aktivitet fizik, ndjehen keq mesatarisht 35 dit në vit, përkundër 53 ditëve për personat që kanë një jetë kryesisht sedentare. Jo vetëm kaq: sipas studimeve, një person joaktiv e arrin të njëjtin nivel lumturie me një atlet, vetëm nëse fiton të paktën 25.000 dollarë në vit më shumë.
Me pak fjalë, duket se ata që kanë qejf të rrinë shumë shtrirë në divanin e tyre, kostoja e lumturisë është shumë më i lartë, sesa ajo e një abonimi në palestrën më të njohur në një qytet. Gjithsesi, i njëjti studim tregon se lidhja midis lumturisë dhe numrit të orëve në stërvitje fizike, është në një pikë të caktuar e përmbysur:teprimi me aktivitetin fizik bëhet kundërproduktiv, jo vetëm për mirëqenien fizike, por edhe për atë mendore.
Kufiri maksimal i ushtrimit fizik, duket të jetë 3 orë në ditë. Sipas studiuesve, përfitimi maksimal nga gjendja shpirtërore merret pas 3-5 seancash stërvitje në javë, që zgjasin nga 30 deri në 60 minuta. Por a ka ndonjë sport që ndikon në mirëqenien psikologjike, më shumë se të tjerat? Për shkencën, më të efektshme në këtë drejtim janë sportet ekipore, edhe pse fryma konkurruese mund të çojë në debate me shokët e ekipit ose kundërshtarët.

LEXO EDHE:  Drejtësia/BE: Keqardhje që Basha refuzon kompromisin. S’kemi kërkuar rol ekzekutiv për Vetingun

LEXO EDHE:  Drejtësia/BE: Keqardhje që Basha refuzon kompromisin. S'kemi kërkuar rol ekzekutiv për Vetingun

Evropianët kanë tendencë të kenë një jetë sedentare

Përkundër provave shkencore, jo të gjithë duken të bindur mbi rëndësinë që ka sporti në gjendjen tonë emocionale. Sipas një studimi më të fundit nga Rrjeti Evropian i Shëndetit, 25 përqind e grave dhe 22 për qind e burrave në kontinentin e vjetër, nuk po lëvizin aq sa duhet.
Por sa është “mjaftueshëm”? Rekomandimet e Shoqatës Evropiane të Kardiologjisë, tregojnë pragun minimal për uljen e rrezikut kardiovaskular tek të rriturit e shëndetshëm në 75 minuta aktivitet intensiv fizik në javë, ose 150 minuta aktivitet të moderuar.
Për njerëzit që janë mbi 65-vjeç, edhe një vëllim i ulët i aktivitetit të moderuar, mund të jetë i mjaftueshëm. Sidoqoftë, ekspertët këshillojnë të shmangni veprimet me kokën tuaj, dhe të këshilloheni me mjekun, mbi sasinë dhe llojin e sportit që duhet të ushtroni./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Rreziqet e pajtimit të Evropës me Rusinë

Publikuar

-

Nga

Nga Judy Dempsey “Carnegie Europe”

Presidenti francez Emanuel Makron, po kryeson kauzën për të vendosur një marrëdhënie të re me Rusinë. Synimi i tij, është t’i japë fund ndjenjës së izolimit dhe distancimit të Rusisë, siç e shpjegoi ai gjatë Konferencës së Sigurisë në Mynih. Makron beson se Rusia është jetike për sigurinë e Evropës.
Pa u angazhuar fqinji i saj i madh, Evropa nuk do të jetë e sigurt. Dhe kjo është arsyeja pse Evropa duhet të krijojë një lloj arkitekture sigurie, që përfshin edhe Rusinë. Kjo është një tezë që Kremlini – dhe Gjermania – e ka mbrojtur prej kohësh, edhe pse janë kundërshtuar nga shumica e vendeve të BE-së dhe NATO-s.

Ata i perceptojnë thirrje të tilla, si përpjekje të Moskës për të krijuar një aleancë në kurriz të aleancës transatlantike. Përçarja e NATO-s dhe dobësimi i lidhjeve të Evropës me Shtetet e Bashkuara, ka qenë një politike e qëndrueshme e Kremlinit.
Politika “Amerika e Para” e presidentit amerikan Donald Trump, në të cilën BE-ja kritikohet vazhdimisht nga Uashingtoni për tregtinë dhe praktikat e saj të konkurrencës, mund të shfrytëzohet nga presidenti Rus Vladimir Putin. Nën administratën Trump, Makron beson se Evropa nuk mund ta marrë më si të mirëqenë faktin që Shtetet e Bashkuara, do të vazhdojnë
që ta mbrojnë Evropën.

Por ky argument nuk qëndron edhe aq, duke pasur parasysh se sa shumë po investon Pentagoni për sigurinë dhe mbrojtjen e shteteve balltike. Dhe përkundër kritikave të Makronit ndaj NATO-s si një organizatë ushtarake dhe politike, publiku ka një këndvështrim të ndryshëm mbi aleancën veri-atlantike.
Sipas një raporti të fundit të Qendrës Kërkimore Pju mbi qëndrimet ndaj NATO-s, publiku në shtetet anëtare është i bindur se SHBA-ja do të përdorte forcën ushtarake për të mbrojtur një aleat të NATO-s nga Rusia, ose 60 për qind, ndërsa vetëm 29 për qind besojnë se kjo gjë nuk
do të ndodhte.

Prandaj, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë që të shihen si një aleate e besueshme. Ndërkohë mendoni pak si do të reagonin aleatët evropianë, nëse ndonjë nga aleatët e saj të NATO-s do të sulmohej nga Rusia. Mesatarisht 50 përqind e qytetarëve në 16 shtete anëtare të NATO-s, thonë se vendi i tyre nuk duhet që të mbrojë një aleat ndaj një sulmi rus, krahasuar me vetëm 38 për qind që thonë se vendi i tyre duhet të mbrojë aleatët.
Shumica e publikut kundër mbrojtjes së një aleati, janë evropianë. Pra publiku evropian ka më shumë të ngjarë të besojë se Shtetet e Bashkuara do të mbronin një aleat të NATO-s nga një sulm rus, sesa të mendojnë se vendi i tyre duhet të bëjë të njëjtën gjë. Po Kremlini çfarë mendon?
Përkundër këtyre gjetjeve, Makron beson se Evropa duhet të jetë e gatshme të bëhet më sovrane dhe më e aftë për t’u kujdesur për sigurinë dhe mbrojtjen e saj. Dhe riafrimi me Rusinë, do të përmirësonte sigurinë e Evropës.

LEXO EDHE:  Qeveria e Kosovës dhe BE diskutojnë për Reformat e Administratës Publike

LEXO EDHE:  Frika nga sulmet kibernetike/ Mbyllen qindra llogari ruse në Twitter dhe Facebook

Por strategjia e re e Makron ndaj Rusisë, është një rrugë më një kalim, dhe kjo për disa arsye. Së pari, ai nuk ka përmendur asnjëherë kushtet për një partneritet të tillë strategjik mes Rusisë dhe Evropës. BE-ja duhet ta vërë më shumë theksin tek vlerat. Por të drejtat e njeriut, liria e mediave, frikësimi i gazetarëve investigativë, sulmet ndaj sundimit të ligjit dhe integritetit territorial të vendeve të ndryshme, nuk janë pjesë e “diskursit” të Makron mbi Rusinë.
Për më tepër, nëse vlerat do të ishin të rëndësishme për politikat e Makron, ai mund të kritikonte hapur Rusinë, pse vazhdon të mbështesë regjimin brutal të presidentit Bashar Al-Asad, që ka bombarduar civilë, spitale dhe shkolla në Siri, dhe më së fundmi qytetin veriperëndimor të Idlibit.
Vuajtjet aty janë të tmerrshme. Në një deklaratë të hënën, kreu i zyrës së çështjeve humanitare në OKB, Mark Loukok, e quajti atë “tmerrin më të madh humanitar të shekullit XXI”. Dhe nëse siguria është kaq e rëndësishme për Makron, ai e di shumë mirë se lufta në Siri ka krijuar një problem politik dhe të sigurisë për Evropën.

Fluksi i refugjatëve, ka nxitur ngritjen e partive populiste të ekstremit të djathtë, për të mos përmendur kërcënimet dhe sulmet e tyre terroriste. Së dyti, mbështetja e tij ndaj parimit të sovranitetit, të cilin mbron për Evropën, duket se është përdorur në mënyrë selektive.
Makron mjafton të shohë Ukrainën, të cilën Rusia e pushtoi në vitin 2014, para se të aneksonte ilegalisht Gadishullin e Krimesë. Që atëherë, mbi 10.000 civilë janë vrarë në luftë, dhe mbi 1.5 milionë njerëz janë zhvendosur brenda vendit. Siç duket, sovraniteti është një e drejtë ekskkuzive apo aspiratë për Evropën.

Dhe duke pasur parasysh aktorët konkurrues në Siri, është e vështirë të shihet se si mund të rifitohet sovraniteti i këtij vendi, një çështje që Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov e shpërfilli hapur kur u pyet për të në Konferencën e Sigurisë në Mynih.
Kjo sugjeron që qasja e re e Makron ndaj Rusisë, nuk bazohen në vlera, por në interesa. Ajo që Rusia po bën në Ukrainë dhe Siri, është kundër interesave të Evropës. Dhe edhe nëse lëvizja e fundit bazohet në realpolitikë, Makron mund të fitojë mbështetje nga evropianët e tjerë, vetëm nëse Moska do të japë diçka në këmbim. Dhe deri më tani, kjo nuk duket se po ndodh./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE