Connect with Us

BE t’i japë fund neglizhencës ndaj Ballkanit, përndryshe rajonin e dominon Rusia

Blog

BE t’i japë fund neglizhencës ndaj Ballkanit, përndryshe rajonin e dominon Rusia

Publikuar

-

Nga Bojan Stojkovski “International Politics and Society”

* Gjatë muajit të shkuar, 2 komedianë rusë të njohur si Vovan dhe Leksus, publikuan në internet një regjistrim audio prej 1 orë, të disa telefonatave që kishin kryer me kryeministrin maqedonas Zoran Zaev. Në ato biseda, komedianët e mashtruan liderin e Maqedonisë së Veriut, duke e bërë atë të besonte se ishte duke biseduar me ish-presidentin e Ukrainës Petro Poroshenko, dhe Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg.

Ndër çështjet e tjera, komedianët rusë e detyruan Zaevin të fliste mbi shpresat e Maqedonisë së Veriut për t’u bërë pjesë e NATO-s, mosmarrëveshjen mes Serbisë dhe Kosovës, dhe ndërhyrjes së supozuar të Rusisë në Ballkan. Kryeministri maqedonas, tha se prapa idesë së ndarjes dhe shkëmbimit të territoreve midis Serbisë dhe Kosovës, qëndronin Rusia dhe Turqia.

Zaev pranoi gjithashtu se presidenti rus, Vladimir Putin, ka një kontroll të drejtpërdrejtë mbi homologun e tij serb, Aleksandar Vuçiç. Komedianët rusë, janë shpesh të ftuar në mediat e njohura ruse pranë Kremlinit si ”Russia Today” dhe “Sputnik”. Në shumë raste, ata janë shprehur se punojnë “vetëm për veten e tyre”, dhe në mënyrë specifike synojnë të vënë në lojë zyrtarët e huaj dhe figurat politike që shfaqin një ndjenjë të fortë anti-ruse.

Disa nga viktimat e tyre të tjera të profilit të lartë, përfshijnë presidentin francez Emanuel Makron, kryeministrin  e ri britanik Boris Xhonson, dhe ish-ambasadoren e SHBA-së në OKB Niki Hallej. Megjithëse shakaja e tyre e fundit, rezultoi të ishte jetëshkurtër, dhe Zaev e kaloi atë incident pa pasoja serioze, ajo tregoi se Ballkani mbetet gjithsesi rajoni me i brishtë i Evropës.

Ai është kryesisht i ndjeshëm ndaj ndikimeve dashakeqe, veçanërisht në lidhje me perspektivat që ka për t’u integruar në BE dhe NATO. Edhe një incident i vogël, gati komik si i lartpërmenduri, mund të shkaktojë valë shqetësimi nëpër Ballkan, në një kohë kur shpresat evropiane të rajonit janë të rrezikuara.

Dy muaj më parë, Këshilli i Bashkimit Evropian, vendosi të mos ndiqte rekomandimet e Komisionit Evropian për çeljen e bisedimeve të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë. Këshilli e shtyu vendimin për në vjeshtë të këtij viti, në mesin e një trazire politike aktuale në Shqipëri, dhe një vere të tensionuar politike në Maqedoninë e Veriut.

Presidenti francez, Emanuel Makron, është më i zëshmi kur flitet për të ardhmen e procesit të zgjerimit. Ai pretendon se BE duhet të reformohet fillimisht së brendshmi, dhe më pas të përqëndrohet në pranimin e anëtarëve të rinj. Edhe pse kjo qasje ka argumente të forta në favor, ajo nuk është pritur mirë nga vendet e Ballkanit.

Dhe ndërsa mesazhi i përgjithshëm i Brukselit nuk dukej inkurajues për Ballkanin, kjo duket se çon ujë “në mullirin” e Rusisë dhe rolit të saj në rajon. Në rastin e Maqedonisë së Veriut, dhe përpjekjes së saj për t’u anëtarësuar në NATO deri në fund të këtij viti, është e qartë se përse vendi do të bëhej një shënjestër e propagandës ruse.

Vitin e kaluar, Greqia dëboi 2 diplomatë rusë, duke e akuzuar Moskën që po përpiqej të ndërhynte në dëm të marrëveshjen historike, mbi ndryshimin e emrit të fqinjit të saj verior.

Kjo marrëveshje, ishte thelbësore për përshpejtimin e anëtarësimit të vendit në NATO, dhe fillimin e bisedimeve të hyrjes në BE.

Shqipëria është anetare e NATO-s prej më shumë se 1 dekade, pasi iu bashkua aleancës në vitin 2008. Që të dyja vendet, kanë bërë shumë përpjekje për integrimin e tyre në union. Fillimi i bisedimeve të anëtarësimit këtë verë, cilësohej si një fitore e madhe për Shkupin dhe Tiranën, por edhe vetë BE-në.

Fatkeqësisht, kjo nuk u arrit që të materializohej, duke e lënë Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë në paradhomën e Evropës, të paktën deri në tetor. Kursi i vendosur i rajonit drejt BE-së dhe NATO, e ka zemëruar vazhdimisht Moskën. Rasti më i fundit ishte anëtarësimi i Malit të Zi në NATO, dhe përpjekja e dështuar për grusht shteti në tetorin e vitit 2016.

Në majin e atij viti, një gjykatë malazeze dënoi me nga 5 vite burg 2 politikanë të opozitës pro-ruse, për përfshirjen e tyre në komplot. Që nga ajo kohë, Moska ka pasur një qasje të ndryshme në ushtrimin e ndikimit në një sferë tradicionale të ndikimit të saj gjeopolitik.

Shumë kurthe të ngjashme ruse, si ai që iu ngrit Zaevit, po shënjestrojnë politikanët e rajonit të orientuar nga BE-ja. Dhënia e ndihmës ushtarake kohët e fundit ndaj aleates së saj më të madhe në rajon, Serbisë (një vend kandidat për në BE), tregoi se Moska ende ka miq të rëndësishëm në Ballkan.

Bullgaria dhe Rumania, nuk pranuan të lejojnë transferimin e automjeteve ushtarake në Serbi, duke përmendur sanksionet e BE-së kundër Rusisë. Por Rusisë i erdhi në ndihmë Hungaria, një vend anëtar anëtar i BE-së dhe NATO-s. Në një kohë kur rajoni ka nevojë të inkurajohet në lidhje me perspektivat e tij evropiane, ndikimi i BE në Ballkan duket se po zvogëlohet.

Vetë Brukseli, po dërgon mesazhe të përziera rreth procesit të zgjerimit. Brenda unionit, ka shumë deklarata kontradiktore në lidhje me këtë proces, të bëra nga zyrtarët kryesorë evropianë. Në këtë mënyrë, BE e fton Moskën të bëhet më aktive në rajon, dhe t’i largojë vendet e tij nga perspektiva evropiane.

Udhëheqësit politikë ballkanikë, detyrohen t’i interpretojnë deklaratat e zyrtarëve evropianë, në varësi të rrethanave dhe zhvillimeve në vendet e tyre. Ky konfuzion, krijon hapësirë veprimi për çdo lojtar tjetër gjeopolitik. Dhe e gjitha kjo ndodh në një kohë, kur është e rëndësishme të pranohet se disa vende kanë bërë shumë përpjekje, dhe kanë shënuar arritje në synimin e tyre për t’u bërë anëtare të Bashkimit EVropian.

Maqedonia e Veriut, ndryshoi emrin e saj duke e zgjidhur mosmarrëveshjen 3-dekadëshe me Greqinë. Shqipëria ka ndërmarrë reforma të dhimbshme në sistemin gjyqësor, të cilat kanë tronditur sistemin politik në vend. Nëse BE-ja reagon shpejt, ka ende mundësi ta fitojë betejën gjeostrategjike mbi Ballkanin.

Një Ballkan i qëndrueshëm, dhe i zhvilluar në mënyrë demokratike, mund të jetë vetëm një fitore për BE-në. Brukseli duhet ndërkohë ta bëjë të qartë, se të gjitha përpjekjet që BE-ja ka bërë në dekadën e fundit, nuk kanë qenë të kota, dhe se rajoni po ecën përfundimisht në drejtimin e duhur. Në të kundërt, Brukseli rrezikon të përballet me një konkurrencë të egër politike nga Moska, si dhe me përpjekjet e përsëritura ruse, për të minuar vlerat evropiane në rajon./ Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Ankthi i mëngjesit/ Nga se shkaktohet dhe si ta përballoni

Publikuar

-

Nga

Ankthi është një gërshetim i ndërlikuar emocionesh negative që përfshijë frikën e tepruar, shqetësimin apo panik të lehtë.

Zakonisht shoqërohet dhe me pasoja fizike si rrahje të forta të zemrës, dhimbje të kraharorit dhe një frymëmarrje të çrregullt.

Krizat e ankthit të mëngjesit, është ai që të kap sapo hapim sytë, duke shkaktuar pasiguri, plogështi dhe lodhje të rënduar.

Në fazat më të rënda, ky shqetësim shoqërohet dhe me marrje mendsh, të vjella dhe me një sistem tretës jo të qetë.

Në shumë raste, kur zgjohesh në një mëngjes të tillë mendja të shkon menjëherë tek konsumimi i një kafeje, tek disa persona ajo ka efekt qetësues por tek disa të tjerë kafja ndikon në rritjen e mëtejshme të ankthit.

Dy format e ankthit të mëngjesit: 

Ankthi i mëngjesit që shfaqet menjëherë pas zgjimit të organizmit, ndërkohë që jemi ende shtrirë.

Simptomat e këtij tipi të ankthit lidhen me nje tension në të gjithë trupin si dhe me rrahje të çrregullta e të forta të zemrës.

Duke ndikuar në gjendjen psikologjike dhe fizike të personit të prekur gjatë ditës.

Forma tjetër e ankthit të mëngjesit është ai që del në pah pas disa minutash që jemi zgjuar.

Një gjendje e cila rritet gradë pas grade derisa arrin të formohet një dhimbje në kraharor.

Në të dy rastet e ankthit të mëngjesit, vëmendja dhe përqëndrimi është i ulët.

LEXO EDHE:  BE “ultimatum” politikës/ Po rrezikohet integrimi i Shqipërisë

Disa nga reagimet fizike ndaj ankthit të mëngjesit janë: ngërçet të muskujve, kriza të stomakut, dhimbje të qafës dhe të kokës.

Një nga karakteristikat kryesore të këtij lloj ankthi është plogështia që kap organizmin në mesditë.

Simptomat e ankthit të mëngjesit:

Lodhje e vazhdueshme nga detyrimet e përditshme, pa pasur mundësi për të rikuperuar energjitë.

Një numër i lartë përgjegjshmërish

NJë çrregullim i mënyrës së jetës, apo pamundësia e organizmit të saj

Mos interesim në aktivitetet e zakonshme

Pritshmëri të larta dhe të pakapshme

Nervozizëm dhe irritim

Si të përballoni ankthin e mëngjesit
Për të shuar ndjesinë e ankthit të mëngjesit nuk është e nevojshme që të stresoheni për të gjetur shkakun e këtij ankthi.

Gjëja kryesore është pranimi që keni një problem, dhe të ndryshoni sjelljen tuaj ndaj tij.

Ekspertët e psikologjisë pohojnë se një ankth i tillë nuk duhet luftuar, pasi mund të përkeqësohet duke shkaktuar kriza paniku.

Thelbi është qetësimi dhe reflektimi rreth problemeve që ju vërshojnë në mendje.

Një sjellje e tillë arrin të normalizojë reagimin e organizmit.

Duke qenë se truri fillon dhe dërgon sinjale qetësuese, trupi nuk është në gjendje alarmi dhe kështu kriza e ankthit kalon.

Por nëse kriza të tilla janë kronike, AgroWeb.org ju këshillon që të konsultoheni me mjekët përkatës./agroweb

LEXO TE PLOTE

Blog

Ja pse të moshuarit ankohen gjithmonë për të rinjtë

Publikuar

-

Nga

Të moshuarit dhe të rinjtë po grinden sërish. Mund të supozohet pa frikë, se ky është një aspekt i pavdekshëm i shoqërisë njerëzore:Të rinj ka gjithmonë, dhe të moshuarit e një brezi do të ankohen gjithmonë për ta. Nga ana tjetër të rinjtë thonë përherë:Oh të moshuarit, thjesht nuk e kuptojnë!”.

Kohët e fundit, kjo frazë është bërë virale në memen virale si “OK boomer”. Kjo simbolizon qasjen e gjeneratës së vjetër ndaj kohës sot, dhe të rinjtë që i kritikojnë se nuk janë aktivë kundër ndryshimit të klimës, për rezistencën e tyre ndaj politikave progressive, dhe për tonin përgjithëues që të moshuarit kanë tendencë të përdorin kur përshkruajnë “fëmijët e ditëve të sotme”.

Megjithatë kemi një parashikim:Të rinjtë e sotëm do të plaken nesër, dhe do nisin të ankohen për rininë e së ardhmes. Ata do të përdorin ndoshta të njëjtat fyerje, duke u ankuar se fëmijët e viteve 2050 dhe 2060 janë më shumë narcizistë, dhe më pak të vetë-mjaftueshëm sesa ata të brezave të kaluar.

Duket si një cikël, që jemi të dënuar ta përsërisim. Por pse ndodh kjo? “Duket sikur ne kemi një problem me kujtesën”- thotë Xhon Procko, psikolog në Universitetin Santa Barbara në Kaliforni, SHBA. “Një problem me kujtesën, që vazhdon të ndodhë brez pas brezi”- shtoi ai.

Kohët e fundit, Procko dhe kolegët publikuan një artikull në “Science Advances” , në përpjekje për të kuptuar pse një paragjykim i llojit të “fëmijëve të ditëve të sotme”, vazhdon gjatë gjithë moshave. Ai intervistoi qindra nga ekspertët më të mirë mbi psikologjinë e zhvillimit në SHBA.

Në vitin 2017, ai konsultoi një përmbledhje të madhe të rezultateve të testimeve të fëmijëve 60 vjet më parë. Në to, ai ishte në gjendje të shihte nëse të rinjtë po përmirësoheshin në përgjithësi, apo përkeqësoheshin në aspektin e pritjes apo shijimit të kënaqësisë.

Para se të publikonte të dhënat, ai u kërkoi 260 psikologëve të bënin një parashikim. A mendonin ata se me kalimin e kohës fëmijët po përkeqësoheshin, apo ishin të njëjtë në aftësinë e tyre për t’i rezistuar tundimit? Shumica dërrmuese – 84 përqind – parashikuan se fëmijët do të përkeqësohen me kalimin e kohës, ose do të qëndrojnë njëlloj.

Por ata e patën shumë gabim. Vetëm 16 përqind e tyre bënë një parashikim të saktë:Fëmijët e sotëm, janë sot më të aftë në vonimin e shijimit të një kënaqësie, sesa fëmijët në dekadat e kaluara. Ankesat e të rriturve për fëmijët janë gjithmonë të njëjta.

LEXO EDHE:  Kritika te ashpra per zgjerimin e gazsjellesit Rrjedha e Veriut

“Të vjetrit thonë se të rinjtë janë dembelë, pretendojnë se kanë gjithmonë të drejtë”- thotë Kort Rudolf, psikolog në Universitetin e Sent Ljuisit. Në funksion të studimit të tij, Procko pyeti veten: Pse brez pas brezi, të rriturit thjesht supozojnë se fëmijët e sotëm janë më keq sesa fëmijët e dikurshëm?

“Ky është një paragjykim qesharak. Për të nuk ka asnjë lloj prove objektive”-thotë Procko. Dhe paragjykimet mund të jenë tepër të vështira për t’u hedhur poshtë. Por kjo nuk do të thotë se nuk mund të kuptohet. Dhe paragjykimi nis të ketë kuptim në dritën e shkencës së kujtesës.

Kujtesa njerëzore, nuk funksionon ashtu siç mendoni ju. Ajo nuk është si një videokasetë, që kur kujtojmë diçka, futim aty një kasetë dhe i japim “play”. Përkundrazi, memorja ndërtohet. Kur thërrasim një kujtim të caktuar, duhet ta copëtojmë nga pjesë të ndryshme të informacionit në mendjet tona.

Disa nga momentet që përfundojnë në kujtesën tonë janë e vërteta. Por në rindërtimin e kujtimeve, truri ynë kap shpesh informacionin që kujtohet më lehtë. Kujtesa është më shumë si një redaktues i videove, dhe punon në të mijëtat e sekondës. Një rrjedhojë  e këtij sistemi, është paragjykim i quajtur prezantimizëm. Pra në përpjekje për të kujtuar diçka, ne marrim pjesë të së tashmes, dhe i bashkojmë ato me kujtimet tona të së kaluarës.

Për shembull, kujtimet tona mbi marrëdhëniet e së kaluarës, janë të ndikuaras nga mënyra se si ndihemi tani me ata njerëz. Nëse një marrëdhënie është aktualisht e keqe, ka më shumë gjasa të mbani mend ngjarje të trishta, pavarësisht se si mund të jeni ndjerë vërtetë atëherë.

Po çfarë lidhje ka kujtesa, më mënyrën se si të rriturit i shohin të rinjtë? Që të bëni një gjykim për rininë e sotme, duhet të përpiqeni të mbani mend se si ishin dikur fëmijët. Por kjo gjë është e vështirë! E kush ka informacione objective, se si ishin dikur fëmijët? Meqë nuk i kanë të gjitha detajet, për të plotësuar boshllëqet përdorin informacione nga e tashmja./ Vox-Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Pse “truri” i NATO-s nuk ka vdekur ende

Publikuar

-

Nga

Nga Wojciech Michnik “New Eastern Europe”

* Presidenti francez Emanual Makron, deklaroi në një intervistë për ”The Economist”, se NATO ka “vdekur nga truri”, dhe se “vendet evropiane nuk mund të mbështeten më tek Amerika për të mbrojtur aleatët e saj”. Vlerësimi i tij është i saktë, kur thotë se Evropa është buzë humnerës, dhe se nëse dëshiron të jetë e rëndësishme, ajo duhet ta rimendojë rolin e saj strategjik.

Makron e identifikon siç duhet krizën e Evropës, me dimensionet e saj ekonomike dhe migruese, dhe nënproduktin e saj të rrezikshëm:populizmin. Ai bën ndërkohë më të drejtë thirrje, për një rivlerësim të rolit të NATO-s në arkitekturën bashkëkohore të sigurisë.

Ai ka gjithashtu pjesërisht të drejtë, kur flet mbi shkëputjen e ngadaltë të Amerikës nga Evropa, në mënyrë që të mund të përqendrohet në Azi. Por ajo që mbahet mend më shumë nga ajo intervistë, është komenti i tij në lidhje me “vdekjen” e pretenduar të NATO-s. Në fakt, edhe pse nuk është në një gjendje optimale, aleanca është ende gjallë.

Makron nuk është qenë lideri i parë evropian, që ka ngritur shqetësime mbi ndryshimin e karakterit të aleancës transatlantike. Kancelarja gjermane Angela Merkel, shprehu shqetësime të ngjashme në majin e vitit 2017, kur tha:”Ka ikur koha, kur mund të mbështeteshim plotësisht tek të tjerët për mbrojtjen tonë!”.

Ajo u bëri thirrje evropianëve të marrin në dorë fatin e tyre. Dallimi me Makron është i qartë. Ndërsa Merkel përdori fjali të zgjedhura me kujdes, Makron ishte i drejtpërdrejtë, duke deklaruar pa dyshim “vdekjen e NATO-s”, e cila të paktën në stil, i bën jehonë metodës së Trump për të përçarë aleatët e tij.

Pas 70 vjetësh në “biznesin” e sigurisë dhe mbrojtjes, NATO-ja është ende aleanca më e suksesshme që ka parë ndonjëherë bota, dhe ende e vetmja që është në gjendje ta mbrojë Evropën nga “keqbërësit” në lagjen e saj. Natyrisht, ajo nuk është në një gjendje të përsosur, pasi vuan nga perceptime të ndryshme mbi kërcënimet, nga një mjedis i jashtëm kompleks, dhe nga një kohezion i dobët midis aleatëve.

Në kohërat e arta, ishte SHBA-ja ajo që merrte shpesh përsipër barrën e të qenit i “pari mes të barabartëve” në NATO. Por gjatë shekullit XXI, udhëheqja amerikane është zvogëluar në mënyrë të vazhdueshme për arsye kombëtare dhe strukturore. Kjo ka bërë që Trump, t’i shohë marrëdhëniet ndërkombëtare jo vetëm si transaksione, por të vërë në dyshim edhe dobinë e NATO-s për interesat strategjike të SHBA-së.

Në një farë mënyre, deklarata e Makron nuk shënjestron direkt NATO-n, por Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Vlen të rikujtojmë se shumë kritikë evropianë, e kanë portretizuar shpesh NATO-n si një mekanizëm kryesisht amerikan. Por ta përkufizosh Aleancën vetëm në këto terma, do të thotë të keqkuptosh fuqinë e vërtetë të NATO-s, një aleancë e 29 vendeve që i merr vendimet e saj me konsensus.

LEXO EDHE:  Një ditë para vendimit të madh/ Bushati: BE kurrë nuk ka për të qenë gati

Prandaj, Makron gabon kur bën thirrje për një sovranitet ushtarak të përtërirë të Evropës. Sidomos kur ai e përshkruan atë si një alternativë për NATO-n. Nuk ka pasur kurrë ndonjë alternative reale ndaj NATO-s, të paktën jo deri tani. Nëse NATO, do të kishte “vdekur” vërtet, atëherë shumica e aleatëve do të duhej të maksimizonin sigurinë e tyre brenda një kornize evropiane.

NATO e vitit 2019, është angazhuar në 3 fusha kryesore:mbrojtjen kolektive, sigurinë bashkëpunuese dhe menaxhimin e krizave. Nga këto 3 detyra thelbësore, mbrojtja kolektive ka qenë tradicionalisht guri i themelit të Aleancës. Deri më tani, NATO ka dëshmuar se Makron po gabon me kritikat e tij.

Forca e NATO-s, qëndron në mënyrën se si i frenon rivalët e saj. Pra, suksesi i NATO-s vlerësohet në fakt me “sulmet që nuk kanë ndodhur”. Për sa kohë që ekziston Neni 5, aleanca e dëshmon vlerën dhe dobinë e saj si një pakt mbrojtës. Për të njëjtën arsye, një nga skenarët e më të këqij për NATO-n, do të ishte një situatë kur një kundërshtar vendos të testojë mbrojtjen kolektive të NATO-s, duke ndërmarrë një sulm jokonvencional (kibernetik apo paramilitar) ndaj njërit prej anëtarëve të tij.

Dhe kjo është pikërisht arsyeja pse Makron mund t’i mbante për vete spekullimet mbi domethënien e Nenit 5 në të ardhmen. Dhe kjo na sjell tek dimensionin rus i intervistës së presidentit francez. Për shumë vendimmarrës në Evropën Qendrore dhe Lindore, pjesa më e diskutueshme e deklarave të Makron, nuk ishte domosdoshmërisht ajo mbi paaftësinë e NATO-s për të vepruar, por përkundrazi thirrja e liderit francez që Evropa të rimendojë marrëdhëniet e saj me Rusinë.

Asgjë nuk e forcon më shumë skepticizmin e Polonisë për një kornize të sigurisë evropiane, sesa ideja për t’u riafruar me Moskën, e artikuluar nga Parisi ose Berlini. Në fakt, Makron nuk thotë asgjë që nuk është thënë tashmë nga vendet e tjera të NATO-s. Politika e dyfishtë me Rusinë, bazohet nga njëra anë në kontrollin dhe frenimin e saj, dhe nga ana tjetër në ruajtjen e dialogut me Moskën.

Evropa Qendrore dhe Lindore dhe vendet baltike, janë gjithnjë të shqetësuara me situatat, kur fuqitë evropiane mund të arrijnë një marrëveshje me Rusinë, për t’ju rikthyer “punëve si zakonisht”, duke e shndërruar pushtimin dhe aneksimin e Krimesë si një mjet negociues, dhe duke hedhur poshtë faktin që në Ukrainë po vazhdon ende lufta. Ky do të ishte një gabim strategjik, dhe do të përputhej pikërisht me skenarin e preferuar të presidentit rus, Vladimir Putin./ Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE