Connect with Us

Kur leninistët e teprojnë, Putin dhe Jinping në prag të rrëzimit nga elitat e Moskës dhe Pekinit

Blog

Kur leninistët e teprojnë, Putin dhe Jinping në prag të rrëzimit nga elitat e Moskës dhe Pekinit

Publikuar

-

Nga Nina L.Khrushcheva ”Project Syndicate”

Protestat e vazhdueshme rrugëve të Hong Kongut dhe Moskës, kanë frikësuar pa asnjë dyshim duetin e udhëheqësve autoritarë, presidentin kinez Xi Jinping dhe atë rus, Vladimir Putin. Protestat në Moskë, më të mëdhatë ndër vitet e fundit, duhet t’i kenë prishur gjumin Putinit, përndryshe ato nuk do të shpërndaheshin me një brutalitet kaq të egër nga policia.

Por në vend se të ulet dhe dialogojë me qytetarët, Putini kërkon të tregojë se e ka situatën nën kontroll, dhe për këtë ka shpërndarë disa foto duke shëtitur me motor, i veshur me xhup lëkure, me bandën e tij të preferuar të motoristëve. Gjithsesi, protestat janë shndërruar në një shenjë të fortë të popullaritetit në rënie të Putinit, madje dhe në mesin e elitave ruse, pikëpamjet e të cilave kanë shumë më tepër rëndësi, sesa ai i opinionit publik të zakonshëm.

Për dy dekada, fraksionet rivale të elitës ruse, e kanë parë në përgjithësi Putinin si garantin fundor të interesave të tyre – veçanërisht atyre financiare. Por teksa ekonomia e Rusisë është zhytur në një stanjacion të shkaktuar nga sanksionet e ashpra të Perëndimit, udhëheqja e Putinit ka filluar të duket më shumë si një pengesë, sesa si roje mbrojtëse.

Gjithnjë e më pak rusë, e pranojnë ende sloganin se “Putini është Rusia, dhe Rusia është Putini”,  që dëgjohej rregullisht deri 5 vjet më parë, pas aneksimit të Krimesë nga Kremlini. Për më tepër, shpresa e Putinit se presidenti amerikan Donald Trump do të përmirësonte marrëdhëniet me Rusinë, kanë rezultuar të kota.

Ndonëse Trump i ka dobësuar institucionet amerikane dhe minuar aleancat perëndimore, lëvizje që kanë qenë në favor të Putinit, Shtëpia e Bardhë e ka bërë krejtësisht të paparashikueshme politikën e jashtme amerikane. Ç’është më e keqja, administrata Trump po zhbën tashmë sistematikisht marrëveshjet e kontrollit të armëve, që siguruan për shumë dekada një farë sigurie mbi çështjet bërthamore.

Elitat ruse, e dinë që vendi i tyre është tani po aq i gatshëm ta fitojë një garë armatimesh bërthamore me Shtetet e Bashkuara, sa dikur Bashkimi Sovjetik. Testimi i dështuar i një rakete balistike me energji bërthamore, në bregdetin verior të Arktikut rus, përbën një shembull konkret.

Dhe në dallim nga Putini, elitat ruse janë thellësisht të shqetësuara se armiqësimi i mëtejshëm me SHBA-në, do ta bëjë Rusinë një shtet de fakto vasal të Kinës. Edhe protestat në Hong Kong, që nuk po tregojnë ndonjë shenjë tërheqje, janë gjithashtu produkt i humbjes së ekuilibrit autoritar.

Ato nisën me një ligj të propozuar nga Pekini, që lejon ekstradimin edhe të qytetarëve dhe banorëve të Hong Kongut në Kinën kontinentale. Duke pasur parasysh mënyrën kaotike sesi u prezantua ky ligj, nga guvernatorja e mbështetur nga Pekini në Hong Kong, Kerri Lam, ka të ngjarë të udhëheqja kineze të mos ketë qenë shumë e vetëdijshme për ndikimin e tij politik.

Sidoqoftë, përgjigja e qeverisë kineze ndaj protestave, ka qenë gjithnjë e më shumë vetë-mposhtëse. Ushtria Çlirimtare Popullore, ka kërcënuar hapatazi të ndërhyjë për të shtypur protestat.

Presidenti Xi Jingping, mund të ketë vendosur tashmë se ka ikur koha e formulës “një vend, dy sisteme”. Kina, mund të argumentojë ai, nuk mund të tolerojë më një gati-demokraci funksionuese brenda territorit të saj, pavarësisht marrëveshjes që nënshkroi dikur me Britaninë e madhe, si një kusht për rikthimin e Hong Kongut nën sovranitetin kinez në vitin 1997.

LEXO EDHE:  "Shmangni udhëtimet drejt Lindjes së Mesme!"/ Ministria e Jashtme u bën thirrje shqiptarëve

I shqetësuar për Tajvanin, Xi mund të jetë duke menduar se një politikë e ashpër ndaj Hong Kongut, do ta frikësojë Tajpein. Nëse është kështu, ai ka harruar se ngacmimi i Tajvanit, ka shkaktuar në fakt gjithmonë efektin e kundërt të asaj që synonte Kina. Por Xi mund të ketë menduar diçka edhe më të rrezikshme.

Nëse ka arritur në përfundimin, se administrata e Trump nuk do të bënte asgjë për të mbrojtur Tajvanin, ai mund të marrë në konsideratë një sulm të beftë ushtarak mbi ishull, për ta rikthyer atë nën kontrollin e Kinës. Por edhe kjo lëvizje do të ishte e gabuar.

Duke pasur parasysh kontekstin më të gjerë të marrëdhënieve Kinë-SHBA, administrata Trump ka të ngjarë të reagojë ashpër ndaj aventurizmin ushtarak kinez në Tajvan. Për më tepër, Uashingtoni nuk ka nevojë të përfshihet në ndonjë përplasje të hapur ushtarake me Kinën. Marina amerikane, zotëron të gjitha kapacitetet për të bllokuar të gjitha rrugët detare që furnizojnë Kinën me energji dhe minerale, edhe pse është më shumë e angazhuar në Detin e Kinës së Jugut.

Ashtu si me Putinin, ekspansioni duket se është qasja e preferuar e Xi-së në ditët e sotme, dhe kjo gjykuar nga trajtimi prej tij i luftës tregtare, dhe sjelljes agresive ndaj fqinjëve. Në fakt, lëvizjet e forta të Kinës vitet e fundit, ka qenë kaq të pazakonta për të, sa që tani Pekini e gjen veten tashmë gjithnjë e më të izoluar në rrafshin diplomatik.

Gati të gjitha fuqitë ushtarake dhe ekonomike kryesore të botës – Bashkimi Evropian, India, Japonia, Brazili – kanë pasur marrëdhënie pragmatike me paraardhësit e Xi. Por ato janë tani gjithnjë e më të kujdesshme ndaj Kinës, ndërsa disa prej tyre po lëvizin më pranë SHBA-së.

Ashtu si në Rusi, edhe në Kinë elita do ta ketë vënë se Xi po e izolon vendin. Bota e jashtme mund të supozojë se udhëheqja e lartë e Kinës, është po aq e nënshtruar ndaj Xi-së, sa Kremlini ndaj Putinit.

Por po kështu menduan shumica për politikën sovjetike dhe Nikita Hrushovin në vitin 1964. Në fakt, Hrushovi u rrëzua para fundit të atij viti. Për këtë qarkullon edhe një anektodë e vjetër, kur supozohet se ministri i Jashtëm sovjetik, Andrei Gromiko, thuhet të jetë shprehur:”Ne u detyruam ta largonim Hrushovin. Ai ishte një bixhozxhi shumë i pamatur, dhe nuk të vazhdonte të qëndronte në detyrë”.

Hrushovi ishte vërtetë impulsiv, kur e përshkallëzoi Krizën e Raketave Kubane. Por ai ishte i motivuar nga dëshira për të ruajtur barazinë ushtarake me SHBA. Dhe nuk kishte deliret stalineske të madhështisë, që duket se po e shtyjnë Putinin dhe Xi-në, të diktojnë të ardhmen e vendeve të tyre.

Sot, askush nuk duhet të supozojë se ndonjë udhëheqësi nuk do t’i rezervohet fati i Hrushovit, apo edhe vdekja e zymtë e Stalinit, për të cilën u përfol për shumë kohë se ishte shkaktuar nga rrethi i tij i brendshëm, anëtarët e të cilit ishin lodhur nga teprimet e tij despotike.-përshtatur nga CNA.al. 

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Donald Trump po i jep fund luftërave të pafundme të Amerikës

Publikuar

-

Nga

Nga Tony Shaffer “The Hill”

Presidenti Donald Trump, premtoi në fushatë t’i jepte fund ndërhyrjeve të pamatura të Shteteve të Bashkuara në vende të huaja gjatë 2 dekadave të fundit, dhe po e mban këtë premtim. Raportet tregojnë se ai është më afër se kurrë dhënies fund të luftës më të gjatë në historinë e Amerikës.
Pas viteve negociata, talebanët janë në prag të nënshkrimit të një marrëveshje, që do t’i hapte rrugën sheshimit të armiqësive, një zgjidhjeje për të ardhmen e Afganistanit, si dhe një tërheqje të trupave amerikane.

Nëse do të nënshkruhet ky pakt, rreth 5.000 trupa do të largohen nga Afganistani. Nëse kushtet e sigurisë pas kësaj lëvizjeje do të vazhdojnë të përmirësohen, 8.000 ushtarët e fundit mund të rrikthehen në SHBA, duke i dhënë fund një pranie ushtarake 18-vjeçare, e cila prej kohësh ka dalë nga vëmendja e shumicës së amerikanëve, që nuk kanë miq apo familjarë në rrezik.

Siç kam shkruar më herët, një zgjidhje e negociuar do të ishte një zgjidhje e nevojshme, për t’i dhënë fund konfliktit në Afganistan. Trump po shkon drejt suksesit në këtë pikë, dhe po i jep fund asaj lufte. Pasi vendi ynë u sulmua në 11 Shtator 2001, Shtetet e Bashkuara u detyruan të hakmerreshin kundër monstrave që vranë më shumë se 3.000 qytetarë të pafajshëm.
Ushtria jonë e shkëlqyer, vërtetoi kurajon dhe vlerën e saj, duke duruar dislokim pas dislokimi, dhe vitet e konfliktit të përgjakshëm në të gjithë botën. Osama Bin Laden dhe pasardhësi i tij si udhëheqësi më i shquar i terrorit islamik, Abu Bakr Bagadi, janë vrarë, duke u sjellë para drejtësisë nga fuqia e madhe e armëve amerikane.

Ndërkohë gjatë fushatës elektorale Trump u premtoi amerikanëve, se do të shmangte luftërat e pafundme, dhe e tillë ishte edhe përfshirja jonë në Afganistan. Por vetëm në zgjedhjet e vitit 2016, amerikanët e kuptuan më në fund të vërtetën e shëmtuar se “lufta globale kundër terrorizmt”, ishte shndërruar prej kohësh në një angazhim të hapur të trupave amerikane në
zona lufte armiqësore, pa ndonjë fitore të dukshme në horizont.
Dhe kjo nuk ishte askund më e qartë se sa në Afganistan. Prania jonë atje, është tani zyrtarisht më e zgjatur në kohë sesa mosha e disa prej ushtarëve amerikanë që luftojnë atje. Trupat tona, kishin fillimisht për detyrë të dëbonin nga aty njerëzit përgjegjës për sulmet e 11 Shtatorit, dhe krijimin e një qeverie të ligjshme në Kabul.

LEXO EDHE:  SHBA propozon rregulla të reja për emigrantët/ Ja çfarë ju mohohet atyre

LEXO EDHE:  Vdekja e Sulejmanit, ka nxitur një luftë të ashpër për pushtet në Iran

Por sot misioni i tyre dhe fitorja janë të paqarta. Për shumë vite, amerikanët kanë luftuar dhe vdekur për të krijuar kushtet e paqes në Afganistan, dhe që qeveria demokratike në Kabul të krijonte autoritetin e saj legjitim. Vetëm javën e kaluar, 2 familje të tjera amerikane iu bashkuan afro 2.400 të tjerave, që kanë marrë lajmin tragjik të vrasjes së familjarit të tyre në Afganistan.
Por lufta në Afganistan nuk është më thelbësore për sigurinë sonë kombëtare, dhe kjo i ka lënë trupat tona atje pa ndonjë mision të dukshëm për të kryer. Partnerët tanë afganë kanë nevojë për mbështetjen tonë, por termat e sakta që do të çojnë drejt një fitoreje janë të paqarta.

Duke pasur parasysh këto realitete, Trump dhe këshilltarët e tij, kanë hartuar rrugën më të mirë që duhet ndjekur për t‘i dhënë fund këtyre konflikteve. Ne duhet të kemi një panoramë të qartë dhe lehtësisht të verifikueshme të uljes të dhunës dhe agresionit nga talibanët.

Trupat amerikane, dhe negociatorët që takohen me talibanët dhe përfaqësuesit e qeverisë afgane në Katar, duket se janë në prag të arritjes së kësaj. Trump u dha shumë familjeve amerikane një shpresë të madhe, kur premtoi të ndalte luftërat e pafundme, që kanë marrë kaq shumë jetë amerikanësh gjatë 2 dekadave të fundit. Duke e përmbushur këtë premtim, ai po e rikthen më në fund atë shpresë, në mirënjohje dhe lehtësim në të gjithë vendin./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Studimi/ Paraja nuk të bën të lumtur, sporti po

Publikuar

-

Nga

A dëshiron që të jesh i lumtur? Harro paratë dhe pasurinë, dhe fillo të vraposh. Në këtë përfundim mbërrin një studimi të kohëve të fundit, i kryer nga studiuesit e Universiteteve të Jeilit dhe Oksfordit, që nxjerr në pah se si ndikimi pozitiv i sportit në gjendjen tonë të humorit, është shumë më i lartë, sesa ajo që na japë pasuria materiale.

Hulumtimi, i botuar në numrin më të fundit të revistës “The Lancet”, përfshinte mbi 1.200.000 qytetarë amerikanë të cilëve iu dërgua një pyetësor, që i pyeste ata sa herë ishin ndjerë të trishtuar, në depresion apo të stresuar gjatë 30 ditëve të kaluara. Pjesëmarrësit u pyetën gjithashtu për sasinë dhe cilësinë e aktivitetit fizik të kryer, si dhe gjendjen ekonomike individuale.

“Divani i trishtimit”

Nga të dhënat, rezulton se ata që merren rregullisht me aktivitet fizik, ndjehen keq mesatarisht 35 dit në vit, përkundër 53 ditëve për personat që kanë një jetë kryesisht sedentare. Jo vetëm kaq: sipas studimeve, një person joaktiv e arrin të njëjtin nivel lumturie me një atlet, vetëm nëse fiton të paktën 25.000 dollarë në vit më shumë.
Me pak fjalë, duket se ata që kanë qejf të rrinë shumë shtrirë në divanin e tyre, kostoja e lumturisë është shumë më i lartë, sesa ajo e një abonimi në palestrën më të njohur në një qytet. Gjithsesi, i njëjti studim tregon se lidhja midis lumturisë dhe numrit të orëve në stërvitje fizike, është në një pikë të caktuar e përmbysur:teprimi me aktivitetin fizik bëhet kundërproduktiv, jo vetëm për mirëqenien fizike, por edhe për atë mendore.
Kufiri maksimal i ushtrimit fizik, duket të jetë 3 orë në ditë. Sipas studiuesve, përfitimi maksimal nga gjendja shpirtërore merret pas 3-5 seancash stërvitje në javë, që zgjasin nga 30 deri në 60 minuta. Por a ka ndonjë sport që ndikon në mirëqenien psikologjike, më shumë se të tjerat? Për shkencën, më të efektshme në këtë drejtim janë sportet ekipore, edhe pse fryma konkurruese mund të çojë në debate me shokët e ekipit ose kundërshtarët.

LEXO EDHE:  E burgosën për demonstratat kundër Putin/ Lirohet Aleksei Navalny

LEXO EDHE:  "Shmangni udhëtimet drejt Lindjes së Mesme!"/ Ministria e Jashtme u bën thirrje shqiptarëve

Evropianët kanë tendencë të kenë një jetë sedentare

Përkundër provave shkencore, jo të gjithë duken të bindur mbi rëndësinë që ka sporti në gjendjen tonë emocionale. Sipas një studimi më të fundit nga Rrjeti Evropian i Shëndetit, 25 përqind e grave dhe 22 për qind e burrave në kontinentin e vjetër, nuk po lëvizin aq sa duhet.
Por sa është “mjaftueshëm”? Rekomandimet e Shoqatës Evropiane të Kardiologjisë, tregojnë pragun minimal për uljen e rrezikut kardiovaskular tek të rriturit e shëndetshëm në 75 minuta aktivitet intensiv fizik në javë, ose 150 minuta aktivitet të moderuar.
Për njerëzit që janë mbi 65-vjeç, edhe një vëllim i ulët i aktivitetit të moderuar, mund të jetë i mjaftueshëm. Sidoqoftë, ekspertët këshillojnë të shmangni veprimet me kokën tuaj, dhe të këshilloheni me mjekun, mbi sasinë dhe llojin e sportit që duhet të ushtroni./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE

Blog

Rreziqet e pajtimit të Evropës me Rusinë

Publikuar

-

Nga

Nga Judy Dempsey “Carnegie Europe”

Presidenti francez Emanuel Makron, po kryeson kauzën për të vendosur një marrëdhënie të re me Rusinë. Synimi i tij, është t’i japë fund ndjenjës së izolimit dhe distancimit të Rusisë, siç e shpjegoi ai gjatë Konferencës së Sigurisë në Mynih. Makron beson se Rusia është jetike për sigurinë e Evropës.
Pa u angazhuar fqinji i saj i madh, Evropa nuk do të jetë e sigurt. Dhe kjo është arsyeja pse Evropa duhet të krijojë një lloj arkitekture sigurie, që përfshin edhe Rusinë. Kjo është një tezë që Kremlini – dhe Gjermania – e ka mbrojtur prej kohësh, edhe pse janë kundërshtuar nga shumica e vendeve të BE-së dhe NATO-s.

Ata i perceptojnë thirrje të tilla, si përpjekje të Moskës për të krijuar një aleancë në kurriz të aleancës transatlantike. Përçarja e NATO-s dhe dobësimi i lidhjeve të Evropës me Shtetet e Bashkuara, ka qenë një politike e qëndrueshme e Kremlinit.
Politika “Amerika e Para” e presidentit amerikan Donald Trump, në të cilën BE-ja kritikohet vazhdimisht nga Uashingtoni për tregtinë dhe praktikat e saj të konkurrencës, mund të shfrytëzohet nga presidenti Rus Vladimir Putin. Nën administratën Trump, Makron beson se Evropa nuk mund ta marrë më si të mirëqenë faktin që Shtetet e Bashkuara, do të vazhdojnë
që ta mbrojnë Evropën.

Por ky argument nuk qëndron edhe aq, duke pasur parasysh se sa shumë po investon Pentagoni për sigurinë dhe mbrojtjen e shteteve balltike. Dhe përkundër kritikave të Makronit ndaj NATO-s si një organizatë ushtarake dhe politike, publiku ka një këndvështrim të ndryshëm mbi aleancën veri-atlantike.
Sipas një raporti të fundit të Qendrës Kërkimore Pju mbi qëndrimet ndaj NATO-s, publiku në shtetet anëtare është i bindur se SHBA-ja do të përdorte forcën ushtarake për të mbrojtur një aleat të NATO-s nga Rusia, ose 60 për qind, ndërsa vetëm 29 për qind besojnë se kjo gjë nuk
do të ndodhte.

Prandaj, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë që të shihen si një aleate e besueshme. Ndërkohë mendoni pak si do të reagonin aleatët evropianë, nëse ndonjë nga aleatët e saj të NATO-s do të sulmohej nga Rusia. Mesatarisht 50 përqind e qytetarëve në 16 shtete anëtare të NATO-s, thonë se vendi i tyre nuk duhet që të mbrojë një aleat ndaj një sulmi rus, krahasuar me vetëm 38 për qind që thonë se vendi i tyre duhet të mbrojë aleatët.
Shumica e publikut kundër mbrojtjes së një aleati, janë evropianë. Pra publiku evropian ka më shumë të ngjarë të besojë se Shtetet e Bashkuara do të mbronin një aleat të NATO-s nga një sulm rus, sesa të mendojnë se vendi i tyre duhet të bëjë të njëjtën gjë. Po Kremlini çfarë mendon?
Përkundër këtyre gjetjeve, Makron beson se Evropa duhet të jetë e gatshme të bëhet më sovrane dhe më e aftë për t’u kujdesur për sigurinë dhe mbrojtjen e saj. Dhe riafrimi me Rusinë, do të përmirësonte sigurinë e Evropës.

LEXO EDHE:  Ndërkombëtarët hedhin hapin final për arrestime në nivele të larta/ BE sjell ekspertë të posaçëm në Tiranë

LEXO EDHE:  Vdekja e Sulejmanit, ka nxitur një luftë të ashpër për pushtet në Iran

Por strategjia e re e Makron ndaj Rusisë, është një rrugë më një kalim, dhe kjo për disa arsye. Së pari, ai nuk ka përmendur asnjëherë kushtet për një partneritet të tillë strategjik mes Rusisë dhe Evropës. BE-ja duhet ta vërë më shumë theksin tek vlerat. Por të drejtat e njeriut, liria e mediave, frikësimi i gazetarëve investigativë, sulmet ndaj sundimit të ligjit dhe integritetit territorial të vendeve të ndryshme, nuk janë pjesë e “diskursit” të Makron mbi Rusinë.
Për më tepër, nëse vlerat do të ishin të rëndësishme për politikat e Makron, ai mund të kritikonte hapur Rusinë, pse vazhdon të mbështesë regjimin brutal të presidentit Bashar Al-Asad, që ka bombarduar civilë, spitale dhe shkolla në Siri, dhe më së fundmi qytetin veriperëndimor të Idlibit.
Vuajtjet aty janë të tmerrshme. Në një deklaratë të hënën, kreu i zyrës së çështjeve humanitare në OKB, Mark Loukok, e quajti atë “tmerrin më të madh humanitar të shekullit XXI”. Dhe nëse siguria është kaq e rëndësishme për Makron, ai e di shumë mirë se lufta në Siri ka krijuar një problem politik dhe të sigurisë për Evropën.

Fluksi i refugjatëve, ka nxitur ngritjen e partive populiste të ekstremit të djathtë, për të mos përmendur kërcënimet dhe sulmet e tyre terroriste. Së dyti, mbështetja e tij ndaj parimit të sovranitetit, të cilin mbron për Evropën, duket se është përdorur në mënyrë selektive.
Makron mjafton të shohë Ukrainën, të cilën Rusia e pushtoi në vitin 2014, para se të aneksonte ilegalisht Gadishullin e Krimesë. Që atëherë, mbi 10.000 civilë janë vrarë në luftë, dhe mbi 1.5 milionë njerëz janë zhvendosur brenda vendit. Siç duket, sovraniteti është një e drejtë ekskkuzive apo aspiratë për Evropën.

Dhe duke pasur parasysh aktorët konkurrues në Siri, është e vështirë të shihet se si mund të rifitohet sovraniteti i këtij vendi, një çështje që Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov e shpërfilli hapur kur u pyet për të në Konferencën e Sigurisë në Mynih.
Kjo sugjeron që qasja e re e Makron ndaj Rusisë, nuk bazohen në vlera, por në interesa. Ajo që Rusia po bën në Ukrainë dhe Siri, është kundër interesave të Evropës. Dhe edhe nëse lëvizja e fundit bazohet në realpolitikë, Makron mund të fitojë mbështetje nga evropianët e tjerë, vetëm nëse Moska do të japë diçka në këmbim. Dhe deri më tani, kjo nuk duket se po ndodh./Përshtatur nga CNA.al

LEXO TE PLOTE