Connect with Us

Çfarë fshihet pas shpërthimit misterioz, që ndodhi së fundmi në Rusi?

Blog

Çfarë fshihet pas shpërthimit misterioz, që ndodhi së fundmi në Rusi?

Publikuar

-

Nga Jeffrey Lewis “Foreign Policy”

Të enjten më datë 8 gusht, autoritetet ruse bënë një njoftim befasues. Kishte ndodhur një lloj aksidenti, gjatë testimit të një motori raketash afër qytetit të Severodvinskut, përgjatë bregdetit rus në Arktik. Dy persona vdiqën, teksa u konfirmua një rrezatim i shkurtër radioaktiv. Menjëherë pas kësaj, pamjet dhe videot e shpërndara në mediat sociale, shfaqën ambulanca, helikopterë dhe avionë, që shkonin drejt vendit të ngjarjes. Përmendja e rrezatimit bërthamor ishte befasuese. Kjo pasi testet e motorëve të raketave, zakonisht nuk përfshijnë rrezatimin. 

Por ka vetëm një përjashtim:Vitin e kaluar, Rusia njoftoi se testoi një raketë lundruese, që lëviz me anë të energjisë bërthamore. Moska e quan këtë raketë “9M730 Burevestnik”. Ndërsa 

NATO “SSC-X-9 Skyfall”.

Një raketë e tillë, që lëviz falë energjisë bërthamore është një ide e cmendur, një ide të cilën Shtetet e Bashkuara e morën dikur në konsideratë, por më pas hoqën dorë, duke e cilësuar një makth teknik, strategjik dhe mjedisor. Por Rusia e Vladimir Putinit, mendon ndryshe. 

Unë dhe kolegët e mirë në Institutin e Studimeve Ndërkombëtare në Midëllbëri, ngritëm pikëpyetjen nëse diçka kishte shkuar keq me Skyfall. Shumë shpejt zbuluam se kishte shumë arsye, pse mund të ketë ndodhur ajo ngjarje. Fillimisht, u përpoqën të gjejmë se ku ka ndodhur saktësisht incidenti. 

Shumica e raporteve, flisnin për një bazë në vendin e quajtur Nenoksa, rreth 18 milje larg Severodvinskut. Supozimi ynë, ishte se aksidenti ka ndodhur në Qendrën e Testimit të Raketave në Nenoksa. Kjo bazë nuk është aspak sekrete. Ajo është e mirë-dokumentuar në raportet e deklasifikuara të inteligjencës amerikane. 

Qendra funksionon që nga vitet 1960. Por kur pamë më nga afër bazën, përmes imazheve satelitore, u çuditëm kur gjetëm diçka të re. Kur Rusia njoftoi se kishte nisur të testonte një raketë me energji bërthamore, Putin shfaqi për mediat një video të shkurtër të raketës në fluturim. 

Në atë kohë, duke analizuar pamjet filmike, arritëm në përfundimin ajo ishte lëshuar nga arkipelagu i largët në Arktik, Novaja Zemlja. Vetë baza e lëshimit, ishte shumë i veçantë. Ajo kishte edhe një magazinë, ku shkencëtarët mund të përgatitnin raketën përpara lëshimit të saj. 

Por një dite vere vitin e kaluar, Rusia filloi në mënyrë të pashpjegueshme të zhvendoste pajisjet. 

Në shtyp pati raporte, sipas së cilave komuniteti amerikan i inteligjencës, besonte se testet e mëhershme kishin dështuar, me më të gjatin që kishte zgjatur vetëm 22 sekonda. 

Unë dhe kolegia Ana Pelegrino, sqaruam se nuk ishim të sigurt se pse Rusia po e braktiste bazën, por kishte gjasa që testimet do të transferoheshin diku tjetër. Dhe ja ku i kemi provat, me bazën Nenoksa. 

Po rrezatimi? Edhe ai e ka një shpjegim. Kur vëzhguam një imazh satelitor të bazës më 8 gusht, mundëm të shihnim disa anije, dhe një lloj platforme buzë bregut, në një zonë që është jashtë trajektores së transportit tregtar. Si një masë themelore e sigurisë, të gjitha anijet e mëdha tregtare që kryejnë udhëtime ndërkombëtare, duhet të jenë të pajisura me transmetuesin AIS. 

Ai njofton periodikisht vendndodhjen e një anijeje të madhe, duke reduktuar gjasat e një përplasjeje në det. Nga hetimet tona, rezultoi se njëra nga anijet brenda zonës së kufizuar, kishte transmetuesin e vet AIS. Anija në fjalë, është një anije e madhe mallrash e quajtur “Serebrjanka’. Kjo anije është e pazakontë, pasi është në pronësi të “Rosatom”, korporatës shtetërore ruse të energjisë atomike, dhe përdoret për transportimin e ngarkesave radioaktive. Serebrjanka ishte pjesë e një operacioni në vitin 2018, për rikuperimin e një rakete lundruese që lëviz përmes energjisë bërthamore, e cila ishte rrëzuar në oqean. 

Analiza e të dhënave që kemi në dispozicion, duket se flet për një lloj aksidenti gjatë një 

prove të “Skyfall”, ose të ndonjë rakete tjetër me energji bërthamore. Gjatë fundjavës që shkoi, nuk pati konfirmim për llojin e raketave, teksa Rosatom pranoi se 5 nga punonjësit e saj ishin vrarë në atë aksident. 

“Testimet e raketave, u kryen në platformën e ndërtuar në det të hapur. Pas përfundimit të provave, karburanti i raketës u ndez dhe shpërtheu. Pas shpërthimit, disa punonjës u hodhën në det”- u shpreh Rosatom në deklaratën për mediat. Megjithatë, ajo nuk shpjegoi për çfarë lloj rakete bëhet fjalë, apo se çfarë kishte shkuar gabim. 

Deklarata thoshte thjesht se “pati një ndërthurje faktorësh, gjë që ndodh shpesh kur testohet një teknologji e re”. Ndërkohë gjatë fundjavës, në mediat sociale është shfaqur një listë me emrat e të vdekurve, që të gjithë të rinj. Unë dhe kolegët e mi e konfirmuam, se ata ishin punonjës të Rosatom, që të gjithë pjesëtarë të laboratorit të projektimeve bërthamore në Sarov. 

Në pamë llogaritë e tyre në mediat sociale, ku familjarët ishin duke vajtuar për humbjen e tyre. Pamë foto të jetës së tyre, duke u angazhuar në sporte të ndryshme, duke shkuar me pushime, duke u martuar. Gjetëm foto të grave dhe fëmijëve të tyre. Është një ngjarje jashtëzakonisht e trishtë, që të nxit të pyesësh:Kaq vlerë kishte kjo raketë idiote, për të vrarë këta të rinj?

Shtetet e Bashkuara dhe Rusia, duket se po shkojnë drejt një garë të re armatimesh, qoftë për shkak të ndonjë nostalgjie e çuditshme, apo sepse askush nuk mund të mendojë për ndonjë gjë më të mirë sesa kjo. Strategjia e re e administratës Trump e vitit 2018, mbi armët bërthamore, flet për rikthimin e konkurrencës mes fuqive të madhe, ndaj synon një modernizim të gjerë të arsenalit bërthamor të Shteteve të Bashkuara. 

Rusia po investon miliarda dollarë në modernizimin e armëve të saj, me një mori armësh të çuditshme që po zhvillon, për të mposhtur mbrojtjen raketore amerikane, përfshirë edhe raketën lundruese me energji bërthamore. Kur mendojmë për rreziqet e garës së armëve, mendja na shkon tek mundësia e një katastrofe, që mund t’i japë fund qytetërimit tonë. 

Megjithëse Lufta e Ftohtë nuk përfundoi me ndonjë katastrofë në shkallë të gjerë, ajo pati 

ende një seri katastrofash në shkallë të vogël, për shumë nga njerëzit që e jetuan atë. Për këtë mjafton të pyesni ambientalistët në Rusi, mbi kostot e garës së armëve bërthamore, apo njerëzit që jetojnë pranë Rocky Flats, Hanford apo bazat e tjera të panumërta bërthamore në Shtetet e Bashkuara. 

Ndonjëherë jemi aq shumë të përqendruar tek gjërat e tmerrshme, që i shmangëm për fije gjatë Luftës së Ftohtë, sa që kemi harrar të gjitha gjërat e tjera të tmerrshme që ndodhën realisht. Llojet e gjërave që ndodhin shpesh, siç e theksoi ftohtë edhe Rosatom, “kur testohen teknologji të reja”. 

Ka shumë qenie njerëzore në botën reale, që do të vuajnë pasojat e kësaj gare armatimesh. Pesë rusët e vdekur një javë më parë, janë vetëm disa prej tyre. Pesë burra, prindërit, bashkëshortët dhe fëmijët e të cilëve, nuk do t’i shohin kurrë më. A ja vlejti e gjitha kjo? Nuk e besoj. Jo, Shtetet e Bashkuara nuk kanë nevojë për më shumë armë bërthamore. Dhe as Rusia. Jo, për aq kohë sa gratë kanë nevojë për burrat e tyre, apo fëmijët për baballarët e tyre.

Përshtatur nga CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Pesë nobelistë vrasin mendjen për paqen në botë

Publikuar

-

Nga

Juan Manuel Santos, Lech Walesa, David Trimble, Jody Williams dhe Shirin Ebadi analizojnë arsyet pse nuk ka paqe në botë: Tregtia e armëve, ndryshimi i klimës, dëbimi, por ka edhe arsye të tjera.

Në botë ka më pak luftëra, se në vitin 2017, por më shumë vende që janë në konflikt. Dhe luftërat në zhvillim janë ashpërsuar. Ky është njëri nga konkluzionet e shumë studimeve që trajtojnë një temë të paperceptueshme: Pse e vrasim ne njerëzit njëri tjetrin?

Instituti i Heidelbergut për Studimet e Konflikteve Ndërkombëtare, (HIKK) shënon për vitin 2018 një rënie të konflikteve të hapura ushtarake nga 20 në 16, por numri i „luftërave të kufizuara” është rritur nga 16 në 25. Me „të kufizuara” ky institut nënkupton përplasje, në të cilën palët në konflikt, nuk i përdorin të gjitha mjetet që kanë në dispozicion. Shumica e luftërave janë të përqëndruara në botën arabe, Siri, Afganistan, Libi, Egjipt, Turqi, Jemen dhe Arabi Saudite.

Shirin Ebadi

Tregtia me armët nxit luftën

Në një bisedë me Deutsche Wellen në kuadër të samitit të 17-të nobelistëve në Meksikë, Yucatan, nobelistja e paqes dhe juristja iraniane, Shirin Ebadi tha se “arsyeja pse këto luftëra ende vazhdojnë është tregtia botërore me armët, që nxjerr përfitime kolosale nga shitja e tyre dhe nuk ka interes në dhënien fund të luftërave.” Gjysma e armëve që shiten në botë shkojnë në Lindjen e Afërt, thotë Abadi. Sipas saj, „konfliktet e fundit në këtë rajon lidhen me ambiciet politike të Arabisë Saudite, Iranit dhe Turqisë dhe jo aq shumë me humbjen e hegjemonisë perëndimore”. Vitet e fundit Irani është përfshirë në çështjet e Libanit, Sirisë, Irakut dhe Jemenit, ku brenda katër vitesh kanë humbur jetën 90.000 civilë. Sipas nobelistes Ebadi, në një të ardhme jo të largët numri i luftërave përfaqësuese në Lindjen e Afërt do të shtohet.

Ish-presidenti kolumbian, Juan Manuel Santos

Pas botës arabe, vjen Afrika, si rajon i prekur nga luftërat: Republika afrikanoqendore, Etiopia, Nigeria, Kameruni, Çadi dhe Nigeri janë në luftë kundër grupeve islamiste të Boko Haram. Somalia, Kenia, e në fund Sudani e Sudani jugor në një luftë që sipas të dhënave të Memorialit Multinacional të Luftës ka shkaktuar të paktën 385.000 të vdekur. Për Amerikën Latine, studimi i HIIK liston vetëm një vend në gjendje lufte, Meksikën për shkak të luftës së karteleve të drogës.

Ndryshimi i klimës dhe kërcënimi nuklear

Pavarësisht nga luftërat, ka edhe faktorë të tjerë destabilizues. Ish-presidenti kolumbian, Juan Manuel Santos dhe aktivistja merikane Jody Williams janë të një mendimi, që ndryshimi i klimës dhe kërcënimi nuklear paraqesin rreziqet kryesore për paqen botërore. „Krerët e qeverive që duhet t’i kushtoheshin mbrojtjes së Amazonës nuk e bëjnë këtë”, kritikon Santos.

Jody Williams

„Kurse në lidhje me kërcënimin nuklear, ka më shumë regres se sa progres”, thekson ish-presidenti kolumbian në bisedë me Deutsche Wellen dhe kujton fundin e marrëveshjes atomike mes SHBA e Iranit. Jody Williams shton një faktor tjetër: lakminë si faktor të destabilizimit dhe thellimin e hendekut mes të varfërve dhe të pasurve.

Tensionet gjeopolitike po shtohen

“Në vitet e fundit elementë të rendit botëror, që kanë kontribuar pozitivisht në stabilitetin politik janë dobësuar, ndërkohë që aktorët që paraqiten me agresivitet e shohin veten të forcuar”, tha ish-kreu i qeverisë rajonale të Irlandës së Veriut, David Trimble. Si shembull ai përmendi Kombet e Bashkuara. „Ne menduam, se ato do të sillnin paqen globale, por shohim se OKB është shumë larg kësaj.”

Kurse nobelisti i paqes dhe ish-presidenti i Polonisë, Lech Walesa argumentoi, se „pengesa kryesore në rrugën e paqes është pesha e së shkuarës. Që do të thotë vuajtja dhe padrejtësia, që e kanë origjinën në zhvillimin social në të shkuarën.” Ky është madje një nga faktorët kryesorë për ish-presidentin polak që ka çuar në rritjen e nacionalizmit dhe populizmit në Europë.

Lech Walesa

Përtej luftërave

Mes nobelistëve të paqes kishte një ujdi: demokracia është forma më e mirë qeverisëse për garantimin e paqes. Ata pranuan, se modeli i demokracive perëndimore për shkak të problemeve të brendshme ka humbur fuqinë e rrezatimit dhe aftësinë të përballet me vetëbesim përballë autoritarizmit.

Luftërave të ashpra në vende të ndryshme i shtohet edhe represioni kundrejt popullatës brenda vendit. Në Myanmar për shembull apo katastrofa humanitare në Venezuelë. Nga këto vende ka dalë numri më i madh i refugjatëve këto vite. UNHCR përmend në të dhënat e saj, se aktualisht tetë konflikte të armatosura në botë që kanë shkaktuar 71 milionë refugjatë, dy herë më shumë se para 20 vjetësh./DW

LEXO TE PLOTE

Blog

Konfliktet e vjetra ballkanike, po vonojnë anëtarësimin e rajonit në BE

Publikuar

-

Nga

Nga Bojan Stojkovski “Foreign Policy”

Mosmarrëveshjet historike midis kombeve të Ballkanit, zgjidhen rrallë një herë e përgjithmonë. Në shumicën e rasteve, vendet e interesuara ose propozojnë zgjidhje të përkohshme, për t’i çuar ato më vonë në arbitrazhin ndërkombëtar, ose zgjedhin t’i shpërfillin ato plotësisht, duke iu përmbajtur versionit të tyre të ngjarjeve, siç ndodh me Turqinë dhe Greqinë mbi çështjen e Qipros së Veriut.

Disa nga këto mosmarrëveshje, janë më shumë se njëshekullore. Të tjerat u përkasin luftërave jugosllave të viteve 1990. Gjithsesi, vitet e fundit ka pasur një stimul të madh, që i tundon këto vende të zgjidhin mosmarrëveshje të tilla:perspektiva e anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Deri më tani, vetëm Sllovenia dhe Kroacia kanë pasur sukses në këtë drejtim. Vendet e tjera, janë ende shumë larg arritjes së një konsensusi, siç janë Turqia dhe Shqipëria.

Bashkimi Evropian, është perceptuar si “Toka e Premtuar” për shumë nga këto vende të vogla dhe të pazhvilluara, të cilat janë përpjekur t’i japin fund tranzicionit të dhimbshëm drejt demokracisë. Joshja ndaj krijimit të një sistemi ligjor efikas, dhe një ekonomi funksionale të tregut, shërben gjithashtu si motivimi më i mirë, për ta lënë të kaluarën aty ku e ka vendin, dhe për të ecur përpara.

Ndërsa mosmarrëveshjet historike, mund të shkaktojnë shpesh luftëra tregtare, siç ka ndodhur për shembull mes Japoninë dhe Koresë së Jugut, ekonomitë e vogla në Ballkan nuk e kanë këtë luks. Përkundrazi, ato priren ta përdorin kartën e anëtarësimit në BE kundër njëri-tjetrit, me kushtin që njëri të jetë anëtar i klubit evropian, dhe tjetri të përpiqet t’i bashkohet atij.

Në rast se një vend kandidat, synon të nisë negociatat e pranimit me BE, i duhet së pari një rekomandim nga Komisioni Evropian. Nëse e merr atë, atëherë duhet edhe aprovimi unanim i Këshillit Evropian. Gjatë 2 viteve të fundit, Maqedonia e Veriut, ka qenë ndoshta shembulli kryesor për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve historike me fqinjen e saj, Greqinë.

Vitin e kaluar, ajo i dha fund mosmarrëveshjes gati 30-vjeçare për emrin. Një vit para kësaj, vendi nënshkroi një traktat miqësie me një tjetër fqinje, Bullgarinë, një anëtare e BE-së, me të cilën ka disa mosmarrëveshje të ngjashme. Bullgaria pretendon se figurat historike maqedonase, janë në të vërtetë bullgare.

Traktati i miqësisë midis dy vendeve, kërkoi 5 vjet negociata. Që të dyja marrëveshjet, u pritën me entuziazëm në rajon, pasi simbolizonin një qasje të re, ku konfliktet nuk fshiheshin por trajtoheshin hapur. Për Maqedoninë e Veriut, marrëveshja përfaqësonte vazhdimin e shumëpritur të proceseve të bllokuara të pranimit në BE dhe NATO.

Por 2 vjet pasi traktatit me Bullgarinë, u shfaq një mosmarrëveshje e re, që mund të hapte probleme. Kur Sofia dhe Shkupi, e nënshkruan marrëveshjen historike në gushtin e vitit 2017, ato ranë dakord të ngrenë edhe një komision të përbashkët për rishkimin e teksteve të historisë.

Aktualisht komisioni i përbashkët po debaton mbi trashëgiminë historike të një heroi të famshëm revolucionar, që pretendohet nga të dyja vendet. Goçe Delçev, i lindur në Kilkis të Greqisë (asokohe pjesë e Perandorisë Osmane) në gjysmën e dytë të shekullit XIX-të, është me siguri heroi më i madh kombëtar i Maqedonisë Veriore.

Ai ishte një nga udhëheqësit më të spikatur të rezistencës kundër Perandorisë Osmane, dhe pati një rol thelbësor në kryengritjen e popullit maqedonas kundër sundimit osman në fund të shekullit XIX-të. Emri i tij, përmendet në himnin kombëtar të Maqedonisë, dhe si Maqedonia e Veriut ashtu edhe Bullgaria, kanë sot nga një qytet me emrin e tij.

Bullgaria këmbëngul që pala maqedonase të pranojë, që heroi i saj i famshëm revolucionar është bullgar. Sofja madje ka kërcënuar të shpërndajë komisionin e përbashkët, në rast se Shkupi nuk e pranon këtë nocion si të vërtetë historike. Dhe në Ballkan, sherre të tilla nuk janë të panjohura. Një shembull tjetër është shpikësi i famshëm Nikola Tesla, që pretendohet si nga Serbia ashtu edhe Kroacia. Në vitin 1936, Tesla shkroi:Unë jam po aq krenar për origjinën time serbe, sa edhe për atdheun tim kroat”. Mjerisht, kjo nuk e ndalon Serbinë dhe Kroacinë të grinden mbi origjinën e Teslas, sa herë që kanë mundësi.

Nëse mbi rastin Delçev nuk gjendet një zgjidhje së shpejti, atëherë Maqedonia e Veriut do të duhet të përballet me një tjetër pengesë në procesin e anëtarësimit në BE. Rajoni ka përjetuar më herët bllokime të tilla. Shembulli më i fundit ka ndodhur disa vjet më parë, midis anëtares më të re të BE-së, Kroacisë dhe vendit fqinj Serbisë, të cilat zhvilluan një luftë të ashpër mes tyre gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë.

Në vitin 2016, Kroacia bllokoi në disa raste bisedimet e anëtarësimit të Serbisë me BE-në. Kroacia kërkoi që Serbia të ndryshojë ligjet e saj për ndjekjen penale të krimeve të luftës. Për disa muaj, Zagrebi refuzoi të lejojë Beogradin të çelë kapitujt kryesorë të bisedimeve të pranimit.

Pasi kjo çështje u zgjidh, pala kroate bllokoi sërish Serbinë.

Këtë herë, palët debatuan për një çështje në lidhje me përdorimin e gjuhës kroate në librat shkollorë për pakicën kombëtare kroate në Serbi. Teksa ka shumë arsye që vendet e Ballkanit të bashkëpunojnë dhe ndihmojnë njëri-tjetrin në rrugën drejt BE-së, disa nuk mund t’i rezistojnë joshjes për t’u grindur sërish.

Plagët nga konfliktet e fundit në Ballkan, janë ende të freskëta. Historiani Stefan Kok, thotë se mënyra më e mirë për të kapërcyer konflikte të tilla historike të përmasave të tilla, është qasja ndaj tyre me qetësi dhe objektivitet. Në gjysmën e parë të vitit 2020, Kroacia do të marrë drejtimin e presidencës së Këshillit të Bashkimit Evropian.

Kjo mund të jetë ose gjëja më e mirë ose më e keqe për ëndrrat evropiane të Serbisë,

në varësi të faktit nëse del ose jo një mosmarrëveshje tjetër historike. Barra e të pasurit të një historie përplasjesh të dhunshme, si Serbia me Kroacinë, mund ta bëjë shumë më të vështirë këtë proces.

Por Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria, janë të çliruara nga një barrë e tillë, dhe në vend se të grinden për heronjtë e përbashkët, ato duhet të punojnë së bashku për integrimin e rajonit në BE, dhe për hapjen e rrugës për të tjerët./ Përshtatur nga CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Blog

Paketa e klimës/ Shumë e vogël, shumë e vonuar dhe hezituese

Publikuar

-

Nga

Fridays for Future po pushton botën. Në Gjermani qeveria e koalicionit ra dakord të premten për një paketë masash në mbrojtje të klimës. Por shumë pas kërkesave që vërtet duhet të bëhen realitet, mendon Martin Muno.

Që ky planet është baza e jetës sonë, e që ne nuk kemi një të dytë rezervë, ka qenë slogan politik i aktivistëve të mjedisit. Sot kjo është e pranuar nga të gjithë, e përsëritur mijëra herë nga shkencëtarët dhe politikanët. Po aq sa është mohuar hapur nga ideologë si Donald Trump, Jair Bolsonaro, Alexander Gauland teoria e ndryshimit të klimës nga dora e njeriut – pra një rritje e temperaturës globale si pasojë e rritjes së emetimeve të gazit karbonik, CO2.

Në rastin më të keq kërcënon një reaksion zinxhir: Toka mund të ngrohet në 4-5 Gradë, niveli i detit rritet shumë, pjesë të tëra të planetit bëhen të pabanueshme. Duke pasur parasysh skenarë të tillë apokaliptikë, Konferenca Botërore e Klimës në Paris vendosi që të bëhet gjithçka që të kufizohet rritja e temperaturës globale, më së miri nën 2 Gradë. Sepse sahati troket: Për ta arritur qëllimin për ngrohjen globale deri 1,5 Gradë ne mund të emetojmë vetëm 8 vjet një sasi të tillë gazi karbonik. Më pas nuk lejohet emetimi i asnjë grami CO2. Që rëndësia e këtyre shifrave ka ndërgjegjësuar shumë njerëz, këtë e tregojnë qartë edhe demonstratat e „Friday for Future”.

Greta dhe kancelarja e klimës

„Unë nuk dua që ju të bini në panik”, thotë aktivistja më e njohur e klimës, Greta Thunberg. „Dua që ju të veproni, sikur po digjej shtëpia juaj, sepse vërtet po digjet.” E çfarë bën qeveria gjermane? Qeveria e drejtuar nga një e vetë emëruar „kancelare e klimës”? Që i pranon të gjitha prognozat e përmendura më lart?

Për të mbetur tek metafora e Gretës: Kancelarja ofron disa kusi me ujë. Po, e vërtetë, shumë nga masat e miratuara për klimën në Gjermani shkojnë në drejtimin e duhur. Shtrenjtimin e fluturimeve dhe përdorimit të automjeteve, uljen e çmimit të biletave të trenave, nxitjen e elektromobilitetit, modernizimin e sistemeve të ngrohjes me vaj. Por në tërësi paketa e klimës është hezituese, e vonuar dhe e copëzuar në hapa të vegjël. Në këtë paketë kuptohet qëllimi, që duam të bëjmë atë që mundemi, por pa marrë borxhe të reja, pa humbur votues, në vend që të bëhet ajo që kërkohet në kontekstin e kërcënimit global të ndryshimeve klimaterike. Sepse subvencionet dëmtuese për klimën ende do të vazhdojnë: Asnjë ndryshim tek avantazhi tatimor për makinat me naftë, kerozina mbetet e patatuar, si edhe kuota e faljes tatimore për punonjësit që duhet të udhëtojnë larg në vendin e punës. Nga ana tjetër ngec zgjerimi i energjive të rigjenerueshme, miniera e fundit e qymyrit do të dalë nga përdorimi pas 20 vjetësh.

Në vend të këtyre hapave të vegjël nevojitet një plan i qartë veprimi, se si duhet të ulen emetimet e gazit karbonik në vitet e ardhshme. Se si mund të veprohet, e tregon bota e financave, që dihet nuk e ka imazhin shumë të mirë. Para samitit të OKB-së për klimën javën e ardhshme, 500 investitorë nga dega e financave në të gjithë botën kërkojnë që qeveritë të ndërmarrin hapa që i tejkalojnë objektivat e Konferencës së Klimës në Paris. Kështu kërkohet shtrenjtimi drastik i emetimit të gazit karbonik, CO2, të ndërpriten në të gjithë botën subvencionet për lëndët djegëse fosile dhe të nxiten investimet për energjitë e rigjenerueshme apo me emetim të ulët të CO2. E gjitha një paketë që kushton disa bilionë dollarë në vit.

Investitorët sigurisht nuk veprojnë pa interes: Ata kanë frikë për rreziqet e mëdha që e kërcënojnë ekonominë botërore nga ndryshimi i klimës, shohin nga ana tjetër potencial të madh investimesh tek kthesa energjitike. Qeveria gjermane do të bënte mirë të kishte një horizont kaë të gjerë, të paktën deri në ditën e ardhshme të zgjedhjeve.

Martin Muno  

Por, kush tregon me gisht të tjerët, drejton njëkohësisht tre gishta nga vetja – kjo vlen edhe për autorin e këtyre rreshtave. Po, qeveritë, e jo vetëm ajo gjermane, duhet të përdorin fuqinë vendimmarrëse që kanë për të bërë një politikë pro klimës. Por edhe ne si qytetarë e konsumatorë kemi përgjegjësi. Më duhet mua një makinë fuoristradë? Më duhet të ndërmarr çdo vit një udhëtim të largët? Duhet të ha përditë mish? Cilat janë mundësitë e mia që gjurma ime e emetimit të CO2 të reduktohet? Ndryshimi i klimës është një sfidë edhe për rehatinë e stilit tonë të jetesës. Por për fëmijët e nipërit tanë ai mund të kthehet në një krizë ekzistenciale./ DW

LEXO TE PLOTE